Chapter 3 of 11 · 30 min read

అధ్యాయం 1: పదార్థం – దాని స్వభావం మరియు వర్గీకరణ (Matter, Its Nature and Classification)

మీరు ఏమి నేర్చుకుంటారు

  • పదార్థం అంటే ఏమిటి, ఘనపదార్థాలు, ద్రవాలు, వాయువులు కణాల స్థాయిలో ఎలా భిన్నంగా ఉంటాయి.

  • ఏ నమూనానైనా మూలకం, సమ్మేళనం, సజాతీయ మిశ్రమం లేదా విజాతీయ మిశ్రమంగా ఎలా వర్గీకరించాలి.

  • పరమాణువు, అణువు, మూలకం, సమ్మేళనం మధ్య తేడా; పరమాణుకత అంటే ఏమిటి.

  • రసాయన శాస్త్రవేత్తలు వాడే SI ప్రాథమిక ప్రమాణాలు, ప్రమాణ కారకాలతో ఒక ప్రమాణం నుండి మరొకదానికి ఎలా మార్చాలి.

  • సార్థక అంకెలను ఎలా లెక్కించాలి, సరిగ్గా ఎలా సవరించాలి, లెక్కించిన జవాబును ఎలా రాయాలి.

  • సూక్ష్మత (Precision) మరియు యథార్థత (Accuracy) మధ్య తేడా.

1.1 పదార్థం అంటే ఏమిటి?

ద్రవ్యరాశి కలిగి, స్థలాన్ని ఆక్రమించే ప్రతిదీ పదార్థం (Matter). మీ కప్పులోని టీ, ఆ కప్పు తయారైన ఉక్కు, దాని పైన లేచే ఆవిరి అన్నీ పదార్థమే. కాంతి, ధ్వని పదార్థం కాదు; అవి శక్తిని మోసుకెళ్తాయి కానీ రసాయన శాస్త్రం దృష్టిలో వాటికి సొంత ద్రవ్యరాశి ఉండదు.

పదార్థం అంతా అతి చిన్న కణాలతో తయారవుతుంది. ఈ కణాలు ఎంత దగ్గరగా అమరి ఉన్నాయి, ఎంత స్వేచ్ఛగా కదులుతాయి అనే దానిపై పదార్థ స్థితి ఆధారపడుతుంది.

లక్షణంఘనపదార్థంద్రవంవాయువు
ఆకారంనిర్దిష్టంపాత్ర ఆకారాన్ని పొందుతుందిపాత్ర ఆకారాన్ని పొందుతుంది
ఘనపరిమాణంనిర్దిష్టంనిర్దిష్టంపాత్ర మొత్తాన్ని నింపుతుంది
కణాల అమరికచాలా దగ్గరగా, స్థిర స్థానాల్లోదగ్గరగా, కానీ ఒకదానిపై ఒకటి జారగలవుదూరం దూరంగా
కణాల చలనంస్థిర బిందువుల చుట్టూ కంపిస్తాయిద్రవం లోపల అటూ ఇటూ కదులుతాయివేగంగా, యాదృచ్ఛికంగా కదులుతాయి
సంపీడ్యతదాదాపు శూన్యంచాలా తక్కువఎక్కువ

ఉష్ణోగ్రత లేదా పీడనం మార్చినప్పుడు మూడు స్థితులు ఒకదానినుండి మరొకదానిగా మారతాయి. వేడి చేస్తే మంచు కరిగి నీరవుతుంది; ప్రెషర్ కుక్కర్‌లో నీరు మరిగి ఆవిరవుతుంది. చల్లబరిస్తే ఈ మార్పులు వెనక్కి జరుగుతాయి. గది పీడనం వద్ద LPG వాయువు, కానీ సిలిండర్‌లో అధిక పీడనంలో ఉండటం వల్ల ద్రవంగా నిల్వ ఉంటుంది.

1.2 పదార్థాల వర్గీకరణ

రసాయన శాస్త్రవేత్తలు రెండు ప్రశ్నలు అడిగి పదార్థాన్ని వర్గీకరిస్తారు.

  1. నమూనాకు స్థిర సంఘటనం ఉందా? ఉంటే అది శుద్ధ పదార్థం (Pure substance). లేకపోతే అది మిశ్రమం (Mixture).

  2. శుద్ధ పదార్థమైతే, దానిని రసాయన పద్ధతుల ద్వారా సరళమైన పదార్థాలుగా విడగొట్టగలమా? వీలుకాకపోతే అది మూలకం (Element). వీలైతే అది సమ్మేళనం (Compound).

మిశ్రమాలు రెండు రకాలు.

  • సజాతీయ మిశ్రమం (Homogeneous mixture) లో అంతటా ఒకే సంఘటనం ఉంటుంది. నీటిలో కరిగిన చక్కెర, గాలి, ఇత్తడి (రాగి + జింక్) ఉదాహరణలు. సజాతీయ మిశ్రమాలను ద్రావణాలు అని కూడా అంటారు.

  • విజాతీయ మిశ్రమం (Heterogeneous mixture) లో వేర్వేరు భాగాలు కంటికి కనిపిస్తాయి. నీటిలో ఇసుక, సలాడ్, గంధకపు పొడితో కలిపిన ఇనుప రజను ఉదాహరణలు.

చిత్రం 1.1 · పదార్థాల వర్గీకరణ
చిత్రం 1.1 · పదార్థాల వర్గీకరణ

ఈ వృక్షాన్ని పై నుండి కిందకు చదవండి: ముందు సంఘటనం స్థిరమా అని అడగండి; తర్వాత శుద్ధ పదార్థాన్ని రసాయనికంగా విడగొట్టగలమా, లేదా మిశ్రమం అంతటా ఒకేలా కనిపిస్తుందా అని చూడండి.

మిశ్రమంలోని భాగాలను భౌతిక పద్ధతుల ద్వారా వేరు చేయవచ్చు: వడపోత, బాష్పీభవనం, స్వేదనం, అయస్కాంతం, ఉత్పతనం లేదా క్రొమటోగ్రఫీ. సమ్మేళనంలోని భాగాలను రసాయన పద్ధతుల ద్వారా మాత్రమే వేరు చేయగలం; ఉదాహరణకు నీటిని విద్యుద్విశ్లేషణ చేసి హైడ్రోజన్, ఆక్సిజన్‌లుగా విడగొట్టడం.

1.3 పరమాణువు, అణువు, మూలకం మరియు సమ్మేళనం

పరమాణువు (Atom) అంటే రసాయన చర్యలో పాల్గొనగలిగే మూలకం యొక్క అతి చిన్న కణం. కార్బన్ పరమాణువు, ఆక్సిజన్ పరమాణువు వేర్వేరు రకాల పరమాణువులు.

మూలకం అంటే ఒకే రకమైన పరమాణువులతో తయారైన శుద్ధ పదార్థం. కార్బన్, సోడియం, ఆక్సిజన్, బంగారం మూలకాలు. ఇప్పటివరకు 118 మూలకాలు తెలుసు.

అణువు (Molecule) అంటే స్వతంత్రంగా ఉనికిలో ఉండగలిగి, ఆ పదార్థపు అన్ని ధర్మాలను కలిగి ఉండే అతి చిన్న కణం. అణువు వీటితో తయారవ్వచ్చు:

  • ఒకే రకమైన పరమాణువులు: O₂, N₂, O₃, P₄, S₈ (ఇవి మూలకాల అణువులు);

  • వేర్వేరు రకాల పరమాణువులు: H₂O, CO₂, NH₃, C₆H₁₂O₆ (ఇవి సమ్మేళనాల అణువులు).

ఉత్కృష్ట వాయువులు (He, Ne, Ar) ఒంటరి పరమాణువులుగా ఉంటాయి. వాటికి పరమాణువు, అణువు రెండూ ఒకే కణం.

ఒక మూలకపు ఒక అణువులో ఉండే పరమాణువుల సంఖ్యను దాని పరమాణుకత (Atomicity) అంటారు.

పరమాణుకతపేరుఉదాహరణలు
1ఏక పరమాణుకHe, Ne, Ar
2ద్వి పరమాణుకH₂, N₂, O₂, Cl₂
3త్రి పరమాణుకO₃ (ఓజోన్)
4చతుః పరమాణుకP₄ (తెల్ల ఫాస్ఫరస్)
8బహు పరమాణుకS₈ (రాంబిక్ సల్ఫర్)

సమ్మేళనం అంటే రెండు లేదా అంతకంటే ఎక్కువ మూలకాలు ద్రవ్యరాశి పరంగా స్థిర నిష్పత్తిలో రసాయనికంగా కలిసి ఏర్పడే శుద్ధ పదార్థం. నీరు రాజస్థాన్‌లోని బావి నుండి వచ్చినా, లడఖ్‌లోని హిమానీనదం నుండి వచ్చినా, అందులో హైడ్రోజన్, ఆక్సిజన్ ద్రవ్యరాశి నిష్పత్తి ఎప్పుడూ 1 : 8.

NaCl వంటి కొన్ని సమ్మేళనాలు విడివిడి అణువులుగా ఉండవు. అవి పెద్ద జాలకంలో అమరిన అయాన్లతో తయారవుతాయి. వాటికి అణువు అనకుండా ఫార్ములా యూనిట్ (Formula unit) (ఒక Na⁺, ఒక Cl⁻) అంటాం.

1.4 సమ్మేళనాలు, మిశ్రమాల పోలిక

లక్షణంసమ్మేళనంమిశ్రమం
సంఘటనంద్రవ్యరాశి పరంగా స్థిర నిష్పత్తిఏ నిష్పత్తిలోనైనా
ధర్మాలుమూలకాల కంటే భిన్నమైన కొత్త ధర్మాలుప్రతి భాగం తన ధర్మాలను నిలుపుకుంటుంది
వేరు చేయడంరసాయన పద్ధతుల ద్వారా మాత్రమేభౌతిక పద్ధతుల ద్వారా
ఏర్పడేటప్పుడు శక్తి మార్పుసాధారణంగా ఉష్ణం విడుదల లేదా శోషణ జరుగుతుందిసాధారణంగా ఉండదు
ద్రవీభవన లేదా బాష్పీభవన స్థానంనిశితం, స్థిరంఒక వ్యాప్తిలో ఉంటుంది
ఉదాహరణఐరన్ సల్ఫైడ్, FeSగంధకపు పొడితో ఇనుప రజను

ఇనుప రజనును గంధకంతో కలిపి వేడి చేస్తే నల్లటి ఘనపదార్థం FeS ఏర్పడుతుంది. ఇప్పుడు అయస్కాంతం ఇనుమును బయటికి లాగలేదు. సమ్మేళనం ఏర్పడిందనడానికి ఇదే గుర్తు.

1.5 ధర్మాలు మరియు వాటి కొలత

భౌతిక ధర్మం (Physical property) ను పదార్థం స్వభావాన్ని మార్చకుండానే గమనించవచ్చు లేదా కొలవవచ్చు: రంగు, వాసన, ద్రవీభవన స్థానం, బాష్పీభవన స్థానం, సాంద్రత. రసాయన ధర్మం (Chemical property) పదార్థం కొత్త పదార్థంగా మారినప్పుడు మాత్రమే బయటపడుతుంది: గాలిలో మండటం, ఆమ్లంతో చర్య జరపటం, తుప్పు పట్టటం.

ధర్మాలను కొలవడానికి శాస్త్రవేత్తలు SI పద్ధతిని వాడతారు. దీనిలో ఏడు ప్రాథమిక ప్రమాణాలు ఉన్నాయి.

భౌతిక రాశిSI ప్రమాణంసంకేతం
పొడవుమీటరుm
ద్రవ్యరాశికిలోగ్రాముkg
కాలంసెకనుs
విద్యుత్ ప్రవాహంఆంపియర్A
ఉష్ణగతిక ఉష్ణోగ్రతకెల్విన్K
పదార్థ పరిమాణంమోల్mol
కాంతి తీవ్రతకాండెలాcd

సాధారణ పూర్వపదాలు: కిలో (10³), సెంటి (10⁻²), మిల్లి (10⁻³), మైక్రో (10⁻⁶), నానో (10⁻⁹), పికో (10⁻¹²).

ద్రవ్యరాశి మరియు భారం. ద్రవ్యరాశి (Mass) అంటే వస్తువులోని పదార్థ పరిమాణం; ఇది ప్రదేశాన్ని బట్టి మారదు. భారం (Weight) అంటే దానిపై గురుత్వాకర్షణ బలం, కాబట్టి ఇది ప్రదేశాన్ని బట్టి కొద్దిగా మారుతుంది. రసాయన త్రాసు ద్రవ్యరాశిని కొలుస్తుంది.

ఘనపరిమాణం. దీని SI ప్రమాణం m³. ప్రయోగశాలలో చిన్న ప్రమాణాలు వాడతాం.

1 L=1 dm3=1000 mL=1000 cm3,1 m3=1000 L1\ \mathrm{L} = 1\ \mathrm{dm^3} = 1000\ \mathrm{mL} = 1000\ \mathrm{cm^3}, \qquad 1\ \mathrm{m^3} = 1000\ \mathrm{L}

సాంద్రత (Density) అంటే ప్రమాణ ఘనపరిమాణానికి ద్రవ్యరాశి. దీని SI ప్రమాణం kg m⁻³; ప్రయోగశాలలో తరచుగా g cm⁻³ వాడతాం.

d=mV,1 g cm−3=1000 kg m−3d = \frac{m}{V}, \qquad 1\ \mathrm{g\,cm^{-3}} = 1000\ \mathrm{kg\,m^{-3}}

ఉష్ణోగ్రత. మూడు మానాలు వాడుకలో ఉన్నాయి. SI మానం కెల్విన్.

T(K)=t(∘C)+273.15,t(∘F)=95 t(∘C)+32T(\mathrm{K}) = t(^{\circ}\mathrm{C}) + 273.15, \qquad t(^{\circ}\mathrm{F}) = \frac{9}{5}\,t(^{\circ}\mathrm{C}) + 32

కెల్విన్ మానంలో ఋణ విలువలు ఉండవు. 0 K పరమ శూన్య ఉష్ణోగ్రత.

1.6 శాస్త్రీయ సంకేతనం మరియు సార్థక అంకెలు

రసాయన శాస్త్రంలో చాలా పెద్ద, చాలా చిన్న సంఖ్యలు వస్తాయి. ఒక గ్రాము హైడ్రోజన్‌లో సుమారు 602 200 000 000 000 000 000 000 పరమాణువులు ఉంటాయి. దీన్ని 6.022 × 10²³ అని రాస్తాం. ఇదే శాస్త్రీయ సంకేతనం (Scientific notation): N × 10ⁿ, ఇక్కడ N విలువ 1 నుండి 10 మధ్య ఉంటుంది.

ప్రతి కొలతలోనూ కొంత అనిశ్చితి ఉంటుంది. ఖచ్చితంగా తెలిసిన అంకెలు, వాటితో పాటు అంచనా వేసిన చివరి ఒక అంకె కలిపి సార్థక అంకెలు (Significant figures). వాటిని లెక్కించే నియమాలు:

  1. సున్నా కాని అంకెలన్నీ లెక్కలోకి వస్తాయి. 285 లో 3.

  2. సున్నా కాని అంకెల మధ్య ఉన్న సున్నాలు లెక్కలోకి వస్తాయి. 2.008 లో 4.

  3. మొదటి సున్నా కాని అంకెకు ఎడమవైపు ఉన్న సున్నాలు లెక్కలోకి రావు. 0.0032 లో 2.

  4. దశాంశ బిందువు ఉంటే కుడి చివర ఉన్న సున్నాలు లెక్కలోకి వస్తాయి. 0.200 లో 3; 2.50 లో 3.

  5. దశాంశ బిందువు లేకుండా కుడి చివర ఉన్న సున్నాలను సాధారణ నియమం ప్రకారం లెక్కించరు. 500 లో 1. మీ ఉద్దేశం 3 అయితే 5.00 × 10² అని రాయండి.

  6. శాస్త్రీయ సంకేతనంలో N లోని అంకెలను మాత్రమే లెక్కించండి. 6.0230 × 10²³ లో 5.

  7. ఖచ్చిత సంఖ్యలకు (లెక్కించిన వస్తువులు, 1 m = 100 cm వంటి నిర్వచిత నిష్పత్తులు) అనంత సార్థక అంకెలు ఉంటాయి.

కూడిక మరియు తీసివేత. అతి తక్కువ దశాంశ స్థానాలు ఉన్న సంఖ్యకు ఎన్ని దశాంశ స్థానాలు ఉన్నాయో, జవాబులోనూ అన్నే ఉంచాలి.

గుణకారం మరియు భాగహారం. అతి తక్కువ సార్థక అంకెలు ఉన్న సంఖ్యకు ఎన్ని సార్థక అంకెలు ఉన్నాయో, జవాబులోనూ అన్నే ఉంచాలి.

సవరించడం (Rounding off). తొలగించే మొదటి అంకె 5 కంటే ఎక్కువైతే, ఉంచే చివరి అంకెకు 1 కలపండి. 5 కంటే తక్కువైతే అలాగే వదిలేయండి. సరిగ్గా 5 అయితే (దాని తర్వాత ఏమీ లేకుంటే లేదా సున్నాలే ఉంటే) NCERT నియమం: ఉంచే అంకె సరి సంఖ్య అయితే మార్చకండి, బేసి సంఖ్య అయితే 1 కలపండి. కాబట్టి రెండు అంకెలకు సవరిస్తే 4.65 → 4.6, 4.75 → 4.8.

సూక్ష్మత మరియు యథార్థత. మళ్లీ మళ్లీ తీసుకున్న రీడింగులు ఒకదానికొకటి ఎంత దగ్గరగా ఉన్నాయన్నది సూక్ష్మత. అవి నిజ విలువకు ఎంత దగ్గరగా ఉన్నాయన్నది యథార్థత.

నిజ ద్రవ్యరాశి 2.00 gరీడింగులు (g)సూక్ష్మమా?యథార్థమా?
విద్యార్థి A1.95, 1.94, 1.95అవునుకాదు
విద్యార్థి B1.94, 2.05, 2.01కాదుకాదు (సగటు 2.00 రావడం యాదృచ్ఛికం)
విద్యార్థి C2.01, 1.99, 2.00అవునుఅవును

1.7 మితుల విశ్లేషణ (ప్రమాణ కారక పద్ధతి)

ప్రమాణాలను మార్చడానికి, 1 కి సమానమైన ఒక భిన్నంతో గుణించండి, ఉదా. (1000 g / 1 kg). మీకు కావాల్సిన ప్రమాణం పైన (లవంలో), రద్దు చేయాల్సిన ప్రమాణం కింద (హారంలో) ఉండాలి.

3 days×24 h1 day×60 min1 h×60 s1 min=2.592×105 s3\ \mathrm{days} \times \frac{24\ \mathrm{h}}{1\ \mathrm{day}} \times \frac{60\ \mathrm{min}}{1\ \mathrm{h}} \times \frac{60\ \mathrm{s}}{1\ \mathrm{min}} = 2.592 \times 10^{5}\ \mathrm{s}

బీజగణితంలో లాగానే ప్రమాణాలు రద్దవుతాయి. ప్రమాణాలు మీకు కావలసిన దానికి రద్దు కాకపోతే, ఏదో ఒక కారకం తలకిందులుగా ఉందని అర్థం.

సాధించిన ఉదాహరణ 1.1: కింది వాటిని మూలకం, సమ్మేళనం, సజాతీయ మిశ్రమం లేదా విజాతీయ మిశ్రమంగా వర్గీకరించండి: (i) ఇత్తడి (ii) డ్రై ఐస్ (iii) పాదరసం (iv) బురద నది నీరు (v) గాలి (vi) గ్లూకోజ్.

సాధన: (i) ఇత్తడిలో రాగి, జింక్ సమానంగా కలిసి ఉంటాయి: సజాతీయ మిశ్రమం. (ii) డ్రై ఐస్ అంటే ఘన CO₂: సమ్మేళనం. (iii) పాదరసంలో ఒకే రకమైన పరమాణువులు: మూలకం. (iv) బురద నీటిలో కంటికి కనిపించే కణాలు ఉంటాయి: విజాతీయ మిశ్రమం. (v) గాలి N₂, O₂, Ar, CO₂ ల ఏకరీతి మిశ్రమం: సజాతీయ మిశ్రమం. (vi) గ్లూకోజ్, C₆H₁₂O₆, కు స్థిర సంఘటనం ఉంది: సమ్మేళనం.

సాధించిన ఉదాహరణ 1.2: ఒక గ్లూకోజ్ అణువు C₆H₁₂O₆ లో, ఒక రాంబిక్ సల్ఫర్ అణువులో ఎన్ని పరమాణువులు ఉంటాయి?

సాధన: గ్లూకోజ్: 6 + 12 + 6 = 24 పరమాణువులు. రాంబిక్ సల్ఫర్ S₈, కాబట్టి 8 పరమాణువులు. గమనించండి: S₈ అణువులో 8 పరమాణువులు ఉన్నా అవన్నీ సల్ఫర్ కాబట్టి అది మూలకమే.

సాధించిన ఉదాహరణ 1.3: సాధారణ శరీర ఉష్ణోగ్రత 37 °C. దీన్ని కెల్విన్‌లో, °F లో తెలపండి.

సాధన: T = 37 + 273.15 = 310.15 K. °F లో: (9/5)(37) + 32 = 66.6 + 32 = 98.6 °F.

సాధించిన ఉదాహరణ 1.4: కింది వాటిలో సార్థక అంకెల సంఖ్య తెలపండి: (i) 0.005060 (ii) 2.300 × 10³ (iii) 100.0 (iv) 3200.

సాధన: (i) ముందు ఉన్న సున్నాలు లెక్కలోకి రావు; 5, 0, 6, దశాంశం తర్వాత చివరి 0 లెక్కలోకి వస్తాయి: 4. (ii) N లోని అంకెలు 2, 3, 0, 0: 4. (iii) దశాంశ బిందువు ఉంది, కాబట్టి నాలుగు అంకెలూ లెక్కలోకి: 4. (iv) దశాంశ బిందువు లేదు, చివరి సున్నాలు లెక్కలోకి రావు: 2.

సాధించిన ఉదాహరణ 1.5: సరైన సార్థక అంకెలతో రాయండి: (i) 12.11 + 18.0 + 1.012 (ii) 2.5 × 1.25.

సాధన: (i) మొత్తం = 31.122. అతి తక్కువ దశాంశ స్థానాలు ఒకటి (18.0), కాబట్టి జవాబు 31.1. (ii) లబ్ధం = 3.125. అతి తక్కువ సార్థక అంకెలు రెండు (2.5), కాబట్టి రెండు ఉంచుతాం: 3.125 → 3.1.

సాధించిన ఉదాహరణ 1.6: ఒక ఆవాల నూనె నమూనా సాంద్రత 0.92 g cm⁻³. దీన్ని kg m⁻³ లో తెలపండి.

సాధన:

0.92 gcm3×1 kg1000 g×106 cm31 m3=920 kg m−30.92\ \frac{\mathrm{g}}{\mathrm{cm^3}} \times \frac{1\ \mathrm{kg}}{1000\ \mathrm{g}} \times \frac{10^{6}\ \mathrm{cm^3}}{1\ \mathrm{m^3}} = 920\ \mathrm{kg\,m^{-3}}

షార్ట్‌కట్: g cm⁻³ విలువను 1000 తో గుణిస్తే kg m⁻³ వస్తుంది.

సాధించిన ఉదాహరణ 1.7: (3.24 × 0.08666) / 5.006 విలువ కనుగొని, సరైన సార్థక అంకెలతో రాయండి.

సాధన: కాలిక్యులేటర్ 0.056088… ఇస్తుంది. మూడు సంఖ్యలలో వరుసగా 3, 4, 4 సార్థక అంకెలు ఉన్నాయి. జవాబు అతి తక్కువదైన 3 ని తీసుకుంటుంది. కాబట్టి జవాబు 0.0561. ముందు సున్నాలు సార్థకాలు కావు, కాబట్టి 0.0561 లో సరిగ్గా మూడు ఉన్నాయి.

సాధించిన ఉదాహరణ 1.8: ఏ ఉష్ణోగ్రత వద్ద కెల్విన్, ఫారన్‌హీట్ మానాలు ఒకే సంఖ్యను చూపిస్తాయి?

సాధన: సెల్సియస్ రీడింగ్ t అనుకుందాం. మనకు t + 273.15 = 1.8t + 32 కావాలి. కాబట్టి 0.8t = 241.15, t = 301.44 °C. అప్పుడు రీడింగ్ 301.44 + 273.15 = 574.59, అంటే రెండు మానాలలోనూ సుమారు 574.6.

త్వరిత పునశ్చరణ

  • పదార్థానికి ద్రవ్యరాశి ఉంటుంది, అది స్థలాన్ని ఆక్రమిస్తుంది. ఘనపదార్థాలకు స్థిర ఆకారం, ఘనపరిమాణం; ద్రవాలకు స్థిర ఘనపరిమాణం మాత్రమే; వాయువులకు రెండూ ఉండవు.

  • శుద్ధ పదార్థం: స్థిర సంఘటనం (మూలకం లేదా సమ్మేళనం). మిశ్రమం: మారే సంఘటనం (సజాతీయ లేదా విజాతీయ).

  • సమ్మేళనాలు రసాయన పద్ధతుల ద్వారా మాత్రమే విడిపోతాయి; మిశ్రమాలు భౌతిక పద్ధతుల ద్వారా వేరవుతాయి.

  • అణువులు మూలకాలవి (O₂, P₄, S₈) లేదా సమ్మేళనాలవి (H₂O) కావచ్చు. ఉత్కృష్ట వాయువులు ఏక పరమాణుకాలు.

  • ఏడు SI ప్రాథమిక ప్రమాణాలు; పదార్థ పరిమాణానికి SI ప్రమాణం మోల్.

  • 1 L = 1 dm³ = 1000 cm³; 1 g cm⁻³ = 1000 kg m⁻³; T(K) = t(°C) + 273.15.

  • కూడిక/తీసివేత: అతి తక్కువ దశాంశ స్థానాలు. గుణకారం/భాగహారం: అతి తక్కువ సార్థక అంకెలు.

  • సూక్ష్మత అంటే రీడింగుల మధ్య ఏకాభిప్రాయం; యథార్థత అంటే నిజ విలువకు దగ్గరగా ఉండటం.

NEET లో సాధారణ తప్పులు

  • అణువులో చాలా పరమాణువులు ఉన్నాయని O₃ లేదా S₈ ని సమ్మేళనం అనడం. ఒకే రకమైన పరమాణువులు ఉంటే అది మూలకం.

  • 0.00450 లో ముందు సున్నాలను సార్థకాలుగా లెక్కించడం. 4, 5, చివరి 0 మాత్రమే లెక్కలోకి: 3 అంకెలు.

  • కూడిక లెక్కకు గుణకార సార్థక అంకెల నియమాన్ని వాడటం. కూడికలో దశాంశ స్థానాలను చూడాలి.

  • 1 mL = 1 dm³ అని రాయడం. నిజానికి 1 mL = 1 cm³, 1 L = 1 dm³.

  • దగ్గరగా ఉన్న రీడింగులు తప్పకుండా సరైనవే అనుకోవడం. రీడింగులు సూక్ష్మంగా ఉంటూనే అన్నీ తప్పు కావచ్చు.

  • సార్థక అంకెల ప్రశ్నలో 2.345 ని 2.35 గా సవరించడం. NCERT నియమం ప్రకారం ఉంచే అంకె 4 సరి సంఖ్య, కాబట్టి అది అలాగే ఉంటుంది: 2.34.

అభ్యాస బహుళైచ్ఛిక ప్రశ్నలు (MCQs): అధ్యాయం 1

స్థాయి 1: భావన పరిశీలన

1. కింది వాటిలో సజాతీయ మిశ్రమం ఏది? (a) నీటిలో ఇసుక (b) ఇత్తడి (c) గంధకపు పొడితో ఇనుప రజను (d) బురద నీరు

2. కింది వాటిలో సమ్మేళనం ఏది? (a) వజ్రం (b) ఓజోన్ (c) గాలి (d) డ్రై ఐస్

3. తెల్ల ఫాస్ఫరస్ అణువు పరమాణుకత (a) 4 (b) 2 (c) 8 (d) 1

4. పదార్థ పరిమాణానికి SI ప్రాథమిక ప్రమాణం (a) గ్రాము (b) కిలోగ్రాము (c) మోల్ (d) లీటరు

5. 0.02040 లో సార్థక అంకెల సంఖ్య (a) 3 (b) 4 (c) 5 (d) 6

6. 25 °C వద్ద ఉన్న గది ఉష్ణోగ్రత (a) 248.15 K (b) 298.15 K (c) 300.15 K (d) 25.15 K

7. వీటిలో రసాయన ధర్మం ఏది? (a) బాష్పీభవన స్థానం (b) సాంద్రత (c) రంగు (d) మండే స్వభావం

8. ఒక లీటరు దీనికి సమానం (a) 1 dm³ (b) 1 m³ (c) 10 cm³ (d) 100 mL

9. కేవలం భౌతిక పద్ధతులతోనే దేని భాగాలను వేరు చేయవచ్చు? (a) సమ్మేళనం (b) మూలకం (c) మిశ్రమం (d) అణువు

10. వాయువుకు (a) నిర్దిష్ట ఘనపరిమాణం ఉంటుంది కానీ నిర్దిష్ట ఆకారం ఉండదు (b) నిర్దిష్ట ఆకారం, నిర్దిష్ట ఘనపరిమాణం రెండూ ఉంటాయి (c) నిర్దిష్ట ఆకారం మాత్రమే ఉంటుంది (d) నిర్దిష్ట ఆకారం గానీ, నిర్దిష్ట ఘనపరిమాణం గానీ ఉండవు

స్థాయి 2: NEET స్థాయి

11. 4.523 + 2.3 + 0.0156 మొత్తాన్ని సరిగ్గా రాస్తే (a) 6.8386 (b) 6.839 (c) 6.84 (d) 6.8

12. 0.0450 × 2.2 లబ్ధాన్ని సరిగ్గా రాస్తే (a) 0.0990 (b) 0.099 (c) 0.1 (d) 0.09900

13. NCERT సవరణ నియమం ప్రకారం 2.345 ను మూడు సార్థక అంకెలకు సవరిస్తే (a) 2.35 (b) 2.30 (c) 2.34 (d) 2.3

14. ఒక ద్రవం సాంద్రత 0.80 g mL⁻¹. SI ప్రమాణాలలో ఇది (a) 800 kg m⁻³ (b) 80 kg m⁻³ (c) 8000 kg m⁻³ (d) 0.80 kg m⁻³

15. K₄[Fe(CN)₆] యొక్క ఒక ఫార్ములా యూనిట్‌లో మొత్తం పరమాణువుల సంఖ్య (a) 11 (b) 13 (c) 17 (d) 21

16. ఒక నమూనా నిజ ద్రవ్యరాశి 5.00 g. ఒక విద్యార్థి మూడు రీడింగులు 4.40 g, 4.41 g, 4.40 g. ఈ రీడింగులు (a) యథార్థమైనవి, సూక్ష్మమైనవి (b) సూక్ష్మమైనవి కానీ యథార్థమైనవి కావు (c) యథార్థమైనవి కానీ సూక్ష్మమైనవి కావు (d) యథార్థమూ కాదు, సూక్ష్మమూ కాదు

17. కేవలం మూలకాలే ఉన్న జత ఏది? (a) O₃ మరియు S₈ (b) H₂O మరియు O₂ (c) NaCl మరియు Na (d) CO మరియు Co

18. సమ్మేళనానికి సంబంధించి ఏ వాక్యం సరైనది కాదు? (a) దానిలోని మూలకాలు ద్రవ్యరాశి పరంగా స్థిర నిష్పత్తిలో ఉంటాయి. (b) దాని ధర్మాలు దానిలోని మూలకాల ధర్మాల కంటే భిన్నంగా ఉంటాయి. (c) దాని సంఘటనం నమూనాను బట్టి మారవచ్చు. (d) దాన్ని రసాయన పద్ధతుల ద్వారా మాత్రమే విడగొట్టగలం.

19. జ్వరం థర్మామీటరు 98.6 °F చూపిస్తోంది. సెల్సియస్‌లో ఇది (a) 33 °C (b) 35 °C (c) 40 °C (d) 37 °C

20. సెల్సియస్, ఫారన్‌హీట్ మానాలు ఒకే సంఖ్యను చూపేది (a) 0 (b) −40 (c) 40 (d) −32 వద్ద

21. 6.0230 × 10²³ లో సార్థక అంకెల సంఖ్య (a) 3 (b) 4 (c) 5 (d) 23

22. 2.5 dm³ ఘనపరిమాణం దీనికి సమానం (a) 2.5 × 10⁻³ m³ (b) 2.5 × 10⁻² m³ (c) 2.5 × 10³ m³ (d) 2.5 × 10⁻⁶ m³

స్థాయి 3: సవాలు

23. (3.24 × 0.08666) / 5.006 విలువను సరిగ్గా రాస్తే (a) 0.05609 (b) 0.0561 (c) 0.056 (d) 0.05608837

24. 2.00 cm అంచు ఉన్న ఒక లోహపు ఘనం ద్రవ్యరాశి 63.2 g. SI ప్రమాణాలలో దాని సాంద్రత (a) 7.90 kg m⁻³ (b) 3.16 × 10⁴ kg m⁻³ (c) 7.90 × 10⁻³ kg m⁻³ (d) 7.90 × 10³ kg m⁻³

25. కేవలం శుద్ధ పదార్థాలే ఉన్న సమూహం ఏది? (a) గాలి, ఇత్తడి, గ్రాఫైట్ (b) సముద్రపు నీరు, చక్కెర, ఇనుము (c) గ్రాఫైట్, గ్లూకోజ్, స్వేదన జలం (d) లస్సీ, సాధారణ ఉప్పు, రాగి

26. కెల్విన్, ఫారన్‌హీట్ మానాలు సుమారుగా ఒకే సంఖ్యా విలువను చూపేది (a) 574.6 (b) 301.4 (c) −40 (d) 459.7 వద్ద

27. (12.5 + 0.035) × 2.0 విలువను సరిగ్గా రాస్తే (a) 25.07 (b) 25.1 (c) 25 (d) 25.0

28. 2.5 Å బంధ దైర్ఘ్యాన్ని నానోమీటర్లలో రాస్తే (a) 25 nm (b) 0.25 nm (c) 2.5 nm (d) 0.025 nm

29. ప్రతిపాదన (A): గంధకపు పొడితో కలిపిన ఇనుప రజనును అయస్కాంతంతో వేరు చేయవచ్చు.
కారణం (R): మిశ్రమంలో ప్రతి ఘటకం తన స్వంత ధర్మాలను నిలుపుకుంటుంది.
(a) రెండూ సరైనవి, R అనేది A కు సరైన వివరణ (b) రెండూ సరైనవి, R అనేది A కు సరైన వివరణ కాదు (c) A సరైనది, R తప్పు (d) A తప్పు, R సరైనది

30. వాక్యం I: ప్రతి అణువూ రెండు లేదా అంతకంటే ఎక్కువ వేర్వేరు మూలకాల పరమాణువులతో తయారవుతుంది.
వాక్యం II: ఉత్కృష్ట వాయువులు ఒంటరి పరమాణువులుగా ఉంటాయి.
(a) రెండూ సరైనవి (b) రెండూ తప్పు (c) I సరైనది, II తప్పు (d) I తప్పు, II సరైనది

జవాబులు మరియు కారణాలు

QAnsకారణం
1bఇత్తడి Cu, Zn ల ఏకరీతి మిశ్రలోహం.
2dడ్రై ఐస్ అంటే ఘన CO₂; మిగిలినవి మూలకాలు లేదా మిశ్రమం.
3aతెల్ల ఫాస్ఫరస్ P₄.
4cఏడు SI ప్రాథమిక ప్రమాణాలలో మోల్ ఒకటి.
5b2, 0, 4, 0 లెక్కలోకి వస్తాయి; ముందు సున్నాలు రావు.
6b25 + 273.15 = 298.15 K.
7dమండటం పదార్థాన్ని మారుస్తుంది.
8a1 L = 1 dm³ = 1000 cm³.
9cమిశ్రమంలోని భాగాలు తమ గుర్తింపును కోల్పోవు.
10dవాయువులు ఏ పాత్రనైనా నింపుతాయి.
11dమొత్తం 6.8386; అతి తక్కువ దశాంశ స్థానాలు ఒకటి (2.3).
12b0.099; 2.2 వల్ల రెండు అంకెలకే పరిమితం.
13cతొలగించే అంకె 5, ఉంచే అంకె 4 సరి సంఖ్య.
14ag cm⁻³ ను 1000 తో గుణించండి.
15c4 K + 1 Fe + 6 C + 6 N = 17.
16bరీడింగులు ఒకదానికొకటి దగ్గరగా ఉన్నా 5.00 g కు దూరంగా ఉన్నాయి.
17aరెండింటిలోనూ ఒకే రకమైన పరమాణువులు.
18cసమ్మేళనాలకు స్థిర సంఘటనం ఉంటుంది.
19d(98.6 − 32) × 5/9 = 37.
20bt = 1.8t + 32 నుండి t = −40.
21c6.0230 లో ఐదు అంకెలు.
22a1 dm³ = 10⁻³ m³.
23b0.056088; 3.24 వల్ల మూడు అంకెలకే పరిమితం.
24d63.2 / 8.00 = 7.90 g cm⁻³ = 7.90 × 10³ kg m⁻³.
25cమూడింటికీ స్థిర సంఘటనం ఉంది.
26at + 273.15 = 1.8t + 32 నుండి t = 301.44 °C, రీడింగ్ 574.6.
27c12.535 × 2.0 = 25.07; రెండు అంకెలు అంటే 25.
28b1 Å = 0.1 nm.
29aఇనుము సంయోగం చెందలేదు కాబట్టి అయస్కాంత ధర్మాన్ని కోల్పోదు.
30dO₂ ఒకే మూలకపు అణువు; ఉత్కృష్ట వాయువులు ఏక పరమాణుకాలు.

అధ్యాయం 1 పునశ్చరణ పత్రం

ఒక పేజీ సారాంశం

  • పదార్థానికి ద్రవ్యరాశి ఉంటుంది, అది స్థలాన్ని ఆక్రమిస్తుంది; అది ఘన, ద్రవ లేదా వాయు స్థితిలో ఉంటుంది.

  • శుద్ధ పదార్థాలు: మూలకాలు (ఒకే రకమైన పరమాణువులు), సమ్మేళనాలు (స్థిర ద్రవ్యరాశి నిష్పత్తిలో కలిసిన మూలకాలు).

  • మిశ్రమాలు: సజాతీయ (ఒకే ప్రావస్థ, ఉదా. ఇత్తడి, గాలి, చక్కెర ద్రావణం) లేదా విజాతీయ (కనిపించే భాగాలు, ఉదా. బురద నీరు, పొగ).

  • సమ్మేళనాన్ని రసాయన పద్ధతుల ద్వారా మాత్రమే దాని మూలకాలుగా విడగొట్టగలం; మిశ్రమాన్ని భౌతిక పద్ధతుల ద్వారా వేరు చేయవచ్చు.

  • పరమాణుకత = ఒక అణువులోని పరమాణువులు: He 1, O₂ 2, O₃ 3, P₄ 4, S₈ 8.

  • భౌతిక ధర్మాలు పదార్థం గుర్తింపు మారకుండానే కనిపిస్తాయి; రసాయన ధర్మాలకు రసాయన మార్పు అవసరం.

  • ఏడు SI ప్రాథమిక ప్రమాణాలు: m, kg, s, A, K, mol, cd.

  • సాంద్రత d = m / V; 1 g cm⁻³ = 1000 kg m⁻³.

  • T (K) = t (°C) + 273.15; °F = 1.8 × °C + 32; −40 వద్ద °C, °F సమానం.

  • సార్థక అంకెలు: సున్నా కాని అంకెలన్నీ లెక్కలోకి; వాటి మధ్య సున్నాలు లెక్కలోకి; ముందు సున్నాలు ఎప్పుడూ రావు; చివరి సున్నాలు దశాంశ బిందువు ఉంటేనే లెక్కలోకి.

  • కూడిక/తీసివేత: అతి తక్కువ దశాంశ స్థానాలు. గుణకారం/భాగహారం: అతి తక్కువ సార్థక అంకెలు.

  • ఖచ్చిత సంఖ్యలకు (లెక్కించిన వస్తువులు, నిర్వచిత విలువలు) అనంత సార్థక అంకెలు.

  • సూక్ష్మత = పునరావృత రీడింగులు ఒకదానికొకటి దగ్గరగా ఉండటం; యథార్థత = నిజ విలువకు దగ్గరగా ఉండటం.

  • మితుల విశ్లేషణ: అవసరం లేని ప్రమాణాలు రద్దయ్యేలా 1 కి సమానమైన ప్రమాణ కారకాలతో గుణించండి.

తప్పక గుర్తుంచుకోవలసినవి

అంశంవిలువ లేదా నియమం
1 L1 dm³ = 1000 cm³ = 10⁻³ m³
1 Å / 1 nm / 1 pm10⁻¹⁰ m / 10⁻⁹ m / 10⁻¹² m
పూర్వపదాలుమెగా 10⁶, కిలో 10³, మిల్లి 10⁻³, మైక్రో 10⁻⁶, నానో 10⁻⁹
కెల్విన్K = °C + 273.15
ఫారన్‌హీట్°F = 1.8 °C + 32
సాంద్రతd = m / V (g cm⁻³ లేదా kg m⁻³)
శాస్త్రీయ సంకేతనంN × 10ⁿ, 1 ≤ N, N 10 కంటే తక్కువ

జ్ఞాపక సూత్రాలు

  • "My Kid Sees A Kite Mostly Climbing": ప్రతి పదం మొదటి అక్షరం ఒక SI ప్రాథమిక ప్రమాణం: M = మీటరు (m), K = కిలోగ్రాము (kg), S = సెకను (s), A = ఆంపియర్ (A), K = కెల్విన్ (K), M = మోల్ (mol), C = కాండెలా (cd).

  • "ముందు సున్నా వృథా, బిందువు తర్వాత చివరి సున్నా విలువ": ముందు సున్నాలు ఎప్పుడూ సార్థకాలు కావు; దశాంశ బిందువు రాసితేనే చివరి సున్నాలు లెక్కలోకి వస్తాయి.

  • "కూడికకు స్థానాలు, గుణకారానికి అంకెలు": కూడికలో దశాంశ స్థానాలు, గుణకారంలో సార్థక అంకెలు నిర్ణయిస్తాయి.

  • "మైనస్ నలభై వద్ద కలయిక": −40 °C = −40 °F, రెండు మానాలు కలిసే ఒకే బిందువు.

భావనల అనుసంధానం

  • ప్రమాణాలు, సార్థక అంకెలు, దోష విశ్లేషణ భౌతిక శాస్త్రం పుస్తకం 1: భౌతిక శాస్త్రం మరియు కొలతలు లో పూర్తిగా ఉన్నాయి.

  • మిశ్రమాలను వేరు చేసే పద్ధతులు (స్వేదనం, క్రొమటోగ్రఫీ) రసాయన శాస్త్రం పుస్తకం 13: కర్బన సమ్మేళనాల శుద్ధి మరియు లక్షణీకరణ లో మళ్లీ వస్తాయి.

  • ద్రావణాలుగా సజాతీయ మిశ్రమాలు రసాయన శాస్త్రం పుస్తకం 5: ద్రావణాలు కు ప్రారంభ బిందువు.

అభ్యాస బహుళైచ్ఛిక ప్రశ్నలు (MCQs): అధ్యాయం 1, స్థాయి 4 (కొత్త NEET పద్ధతి)

31. జాబితా I (భౌతిక రాశి) ని జాబితా II (SI ప్రమాణం) తో జతపరచండి.
జాబితా I
A. పదార్థ పరిమాణం
B. కాంతి తీవ్రత
C. ఉష్ణగతిక ఉష్ణోగ్రత
D. విద్యుత్ ప్రవాహం
జాబితా II
(i) కెల్విన్
(ii) కాండెలా
(iii) ఆంపియర్
(iv) మోల్
(a) A-ii, B-iv, C-i, D-iii (b) A-iv, B-ii, C-iii, D-i (c) A-iv, B-ii, C-i, D-iii (d) A-i, B-ii, C-iv, D-iii

32. జాబితా I (పదార్థం) ని జాబితా II (వర్గం) తో జతపరచండి.
జాబితా I
A. ఇత్తడి
B. బురద నీరు
C. వజ్రం
D. గ్లూకోజ్
జాబితా II
(i) మూలకం
(ii) సమ్మేళనం
(iii) సజాతీయ మిశ్రమం
(iv) విజాతీయ మిశ్రమం
(a) A-iii, B-iv, C-i, D-ii (b) A-iv, B-iii, C-i, D-ii (c) A-iii, B-iv, C-ii, D-i (d) A-i, B-iv, C-iii, D-ii

33. జాబితా I (సంఖ్య) ని జాబితా II (సార్థక అంకెల సంఖ్య) తో జతపరచండి.
జాబితా I
A. 0.00250
B. 2.0040
C. 6.022 × 10²³
D. 0.10
జాబితా II
(i) 2
(ii) 3
(iii) 4
(iv) 5
(a) A-ii, B-iii, C-iv, D-i (b) A-i, B-iv, C-iii, D-ii (c) A-iii, B-iv, C-ii, D-i (d) A-ii, B-iv, C-iii, D-i

34. జాబితా I (పూర్వపదం) ని జాబితా II (కారకం) తో జతపరచండి.
జాబితా I
A. నానో
B. మైక్రో
C. మెగా
D. పికో
జాబితా II
(i) 10⁻¹²
(ii) 10⁶
(iii) 10⁻⁹
(iv) 10⁻⁶
(a) A-iv, B-iii, C-ii, D-i (b) A-iii, B-iv, C-ii, D-i (c) A-iii, B-iv, C-i, D-ii (d) A-i, B-iv, C-ii, D-iii

35. కింది వాక్యాలలో ఎన్ని సరైనవి?
A. మంచు కరగడం భౌతిక మార్పు.
B. గాలి నైట్రోజన్, ఆక్సిజన్‌ల సమ్మేళనం.
C. సమ్మేళనాన్ని రసాయన పద్ధతుల ద్వారా మాత్రమే దాని మూలకాలుగా విడగొట్టగలం.
D. మిశ్రమంలోని ఘటకాలు తమ స్వంత ధర్మాలను నిలుపుకుంటాయి.
E. రాంబిక్ సల్ఫర్ (S₈) పరమాణుకత 8.
(a) 4 (b) 3 (c) 2 (d) 5

36. సార్థక అంకెల గురించి సరైన వాక్యాల సమూహాన్ని ఎంచుకోండి.
A. 2500 లో (దశాంశ బిందువు లేదు) చివరి సున్నాలు సార్థకాలు.
B. 0.0040 లో రెండు సార్థక అంకెలు ఉన్నాయి.
C. గుణకారంలో, అతి తక్కువ సార్థక అంకెలు ఉన్న కారకానికి ఎన్ని ఉన్నాయో జవాబులోనూ అన్నే ఉంటాయి.
D. "3 పరీక్ష నాళికలు" వంటి లెక్కించిన సంఖ్యకు అనంత సార్థక అంకెలు ఉంటాయి.
(a) A, B మాత్రమే (b) B, C, D మాత్రమే (c) A, C, D మాత్రమే (d) B, D మాత్రమే

37. ఒక బరువు నిజ ద్రవ్యరాశి 2.00 g. ముగ్గురు విద్యార్థులు దాన్ని ఒక్కొక్కరూ మూడుసార్లు తూచారు: P కి 1.95, 1.96, 1.95 g; Q కి 2.01, 1.99, 2.00 g; R కి 1.80, 2.20, 2.05 g వచ్చాయి. సరైన వాక్యాల సమూహాన్ని ఎంచుకోండి.
A. P రీడింగులు సూక్ష్మమైనవి కానీ యథార్థమైనవి కావు.
B. Q రీడింగులు సూక్ష్మమైనవి, యథార్థమైనవి కూడా.
C. R రీడింగులు సూక్ష్మమైనవి.
D. పునరావృత రీడింగులు ఒకదానికొకటి ఎంత దగ్గరగా ఉన్నాయో సూక్ష్మత తెలుపుతుంది.
(a) A, B మాత్రమే (b) B, C, D మాత్రమే (c) A, C, D మాత్రమే (d) A, B, D మాత్రమే

38. కింది వాటిలో ఎన్ని రసాయన ధర్మాలు?
A. పాదరసం సాంద్రత
B. పెట్రోల్ మండే స్వభావం
C. సోడియం నీటితో చర్య జరపడం
D. నీటి బాష్పీభవన స్థానం
E. ఇనుము తుప్పు పట్టే స్వభావం
F. కాపర్ సల్ఫేట్ సఫటికాల నీలి రంగు
(a) 2 (b) 4 (c) 5 (d) 3

39. ఒక విద్యార్థిని y-అక్షంపై °F లో ఉష్ణోగ్రతను, x-అక్షంపై అదే ఉష్ణోగ్రతను °C లో గీసింది. ఆమెకు సరళ రేఖ వచ్చింది. దాని వాలు, y-అంతరఛేదం:
(a) 1.8 మరియు 32 (b) 0.56 మరియు 32 (c) 1.8 మరియు −32 (d) 0.56 మరియు −17.8

40. కింది పట్టిక నాలుగు లోహపు నమూనాల ద్రవ్యరాశి, ఘనపరిమాణాలను ఇస్తుంది.

నమూనాద్రవ్యరాశి (g)ఘనపరిమాణం (cm³)
P13.55.0
Q21.66.0
R9.04.0
S39.55.0

ఏ నమూనా అల్యూమినియం (2.70 g cm⁻³), ఏది ఇనుము (7.9 g cm⁻³) కావచ్చు?

(a) Q మరియు S (b) R మరియు Q (c) P మరియు S (d) P మరియు R

41. ఒకే అక్షాలపై రెండు సరళ రేఖలు గీశారు: °C కు వ్యతిరేకంగా °F, °C కు వ్యతిరేకంగా K (రెండింటికీ x-అక్షం °C). అవి కలిసే బిందువు వద్ద ఉమ్మడి y-విలువ (°F రీడింగ్ = K రీడింగ్) సుమారు:
(a) 301.4 (b) 574.6 (c) −40 (d) 273.2

ప్రశ్నలు 42–43 ఈ సన్నివేశం ఆధారంగా ఉన్నాయి. జైపూర్‌లోని ఒక ల్యాబ్ అసిస్టెంట్ 20.0 mL సాంద్రత సీసాను ఒక తెలియని ద్రవంతో నింపుతాడు. త్రాసుపై ఆ ద్రవం ద్రవ్యరాశి 25.46 g.

42. సరైన సార్థక అంకెలతో ద్రవం సాంద్రత:
(a) 1.273 g mL⁻¹ (b) 1.27 g mL⁻¹ (c) 1.3 g mL⁻¹ (d) 1.2730 g mL⁻¹

43. అదే సాంద్రత SI ప్రమాణాలలో:
(a) 1.27 kg m⁻³ (b) 1.27 × 10⁶ kg m⁻³ (c) 1.27 × 10³ kg m⁻³ (d) 12.7 kg m⁻³

44. ఒక లోహపు ఘనం అంచు 2.00 cm, ద్రవ్యరాశి 63.2 g. సరైన సార్థక అంకెలతో SI ప్రమాణాలలో దాని సాంద్రత:
(a) 7.9 × 10³ kg m⁻³ (b) 7.90 kg m⁻³ (c) 7.900 × 10⁻³ kg m⁻³ (d) 7.90 × 10³ kg m⁻³

45. 12.11 + 18.0 + 1.012 మొత్తాన్ని 2.0 తో భాగించారు. సరైన సార్థక అంకెలతో జవాబు:
(a) 15.56 (b) 15.6 (c) 16 (d) 15.5

స్థాయి 4 జవాబులు

QAnsకారణం
31cమోల్, కాండెలా, కెల్విన్, ఆంపియర్.
32aఇత్తడి మిశ్రలోహం (ఒకే ప్రావస్థ); బురద నీటిలో కనిపించే కణాలు; వజ్రం కార్బన్; గ్లూకోజ్ సమ్మేళనం.
33d0.00250 → 3; 2.0040 → 5; 6.022 → 4; 0.10 → 2.
34bనానో 10⁻⁹, మైక్రో 10⁻⁶, మెగా 10⁶, పికో 10⁻¹².
35aB ఒక్కటే తప్పు: గాలి మిశ్రమం. A, C, D, E సరైనవి.
36bదశాంశ బిందువు లేని చివరి సున్నాలను సార్థకాలుగా తీసుకోరు.
37dR రీడింగులు 1.80 నుండి 2.20 g వరకు వ్యాపించాయి, కాబట్టి సూక్ష్మమైనవి కావు.
38dB, C, E లలో రసాయన మార్పు ఉంది; A, D, F భౌతికమైనవి.
39a°F = 1.8 °C + 32 అనేది వాలు 1.8, అంతరఛేదం 32 ఉన్న రేఖ.
40cP: 13.5/5.0 = 2.70; S: 39.5/5.0 = 7.90 g cm⁻³.
41b1.8t + 32 = t + 273.15 నుండి t = 301.4 °C, కాబట్టి y = 574.6.
42b25.46/20.0 = 1.273; 20.0 లో 3 సార్థక అంకెలు, కాబట్టి 1.27.
43c1 g mL⁻¹ = 1000 kg m⁻³, కాబట్టి 1.27 × 10³ kg m⁻³.
44dV = 8.00 cm³; d = 7.90 g cm⁻³ = 7.90 × 10³ kg m⁻³ (3 సార్థక అంకెలు).
45cమొత్తం = 31.1 (ఒక దశాంశ స్థానం); 31.1/2.0 = 15.55 → 2 సార్థక అంకెలు = 16.
30 min left
‹
›