యూనిట్ పరీక్ష: కర్బన సమ్మేళనాల శుద్ధీకరణ మరియు లక్షణ నిర్ధారణ (Purification and Characterisation of Organic Compounds)
45 ప్రశ్నలు. సమయం: 50 నిమిషాలు. మార్కులు: సరైన జవాబుకు +4, తప్పు జవాబుకు −1, వదిలేస్తే 0. పుస్తకం ప్రారంభంలో ఇచ్చిన పరమాణు ద్రవ్యరాశులను వాడండి.
1. ఇసుక కలిసిన కర్పూరాన్ని ఉత్తమంగా శుద్ధి చేసే పద్ధతి (a) సాధారణ స్వేదనం (b) నీటి ఆవిరి స్వేదనం (c) ఉత్పతనం (d) విభేదక నిష్కర్షణ
2. ఒక సమ్మేళనం 80 °C వద్ద 100 g నీటికి 20 g, 10 °C వద్ద 100 g కి 2.5 g కరుగుతుంది. దాని 16 g ను 80 °C వద్ద కనీస నీటిలో కరిగించి 10 °C కి చల్లార్చారు. లభించే స్ఫటికాల ద్రవ్యరాశి (a) 16 g (b) 2 g (c) 14 g (d) 12.5 g
3. వాడిన సబ్బు ద్రావణం (spent lye) నుండి గ్లిసరాల్ను దేని ద్వారా తిరిగి పొందుతారు? (a) తగ్గించిన పీడనం వద్ద స్వేదనం (b) నీటి ఆవిరి స్వేదనం (c) అంశిక స్వేదనం (d) ఉత్పతనం
4. నీటితో కలవని ఒక ద్రవాన్ని 760 mm Hg వద్ద నీటి ఆవిరి స్వేదనం చేస్తారు. మరిగే ఉష్ణోగ్రత వద్ద నీటి బాష్పపీడనం 700 mm Hg. ఆ ఉష్ణోగ్రత వద్ద ద్రవం బాష్పపీడనం (a) 760 mm Hg (b) 700 mm Hg (c) 60 mm Hg (d) 1460 mm Hg
5. అంశిక స్వేదనాన్ని దేనికి వాడతారు? (a) నీటి నుండి అనిలీన్ను వేరుచేయడానికి (b) వాడిన సబ్బు ద్రావణం నుండి గ్లిసరాల్ను పొందడానికి (c) సాధారణ ఉప్పు నుండి కర్పూరాన్ని వేరుచేయడానికి (d) ముడి చమురును అంశాలుగా వేరుచేయడానికి
6. 12 g ద్రావ్యాన్ని 50 mL నీటిలో కరిగించారు. K_D (ఈథర్/నీరు) = 4. 25 mL ఈథర్తో ఒక్కసారి కుదిపితే నిష్కర్షణ అయ్యే ద్రవ్యరాశి (a) 4 g (b) 8 g (c) 6 g (d) 9.6 g
7. ఒక జల ద్రావణాన్ని వేర్పాటు గరాటులో క్లోరోఫార్మ్తో కుదుపుతారు. క్లోరోఫార్మ్ పొర (a) పై పొర (b) కింది పొర (c) నీటితో పూర్తిగా కలిసిపోతుంది (d) మధ్యలో పలుచని పొర
8. TLC ప్లేట్పై ఒక మచ్చ ఆధార రేఖ నుండి 4.2 cm కదులుతుంది, ద్రావణి అగ్రం ఆధార రేఖ నుండి 7.0 cm కదులుతుంది. దాని Rf (a) 1.67 (b) 0.42 (c) 0.70 (d) 0.60
9. TLC ప్లేట్పై ఆధార రేఖ కింది అంచు నుండి 2.0 cm పైన ఉంది. ద్రావణి అగ్రం 12.0 cm, ఒక మచ్చ కేంద్రం 6.5 cm కింది అంచు నుండి పైన ఉన్నాయి. ఆ మచ్చ Rf (a) 0.54 (b) 0.375 (c) 0.65 (d) 0.45
10. కాగితపు క్రొమటోగ్రఫీలో స్థిర ప్రావస్థ (a) కాగితంలో పట్టి ఉంచిన నీరు (b) కాగితంలోని సెల్యులోజ్ (c) పైకి ఎక్కే ద్రావణి (d) సిలికా జెల్
11. మొదటి ఎల్యూయెంట్గా హెక్సేన్ను వాడి సిలికా జెల్ స్తంభంపై ఒక మిశ్రమాన్ని వేరుచేశారు. మొదట బయటకు వచ్చే అవకాశం ఉన్న ఘటకం (a) ఒక కార్బాక్సిలిక్ ఆమ్లం (b) ఒక ఆల్కహాల్ (c) ఒక హైడ్రోకార్బన్ (d) ఒక అమైనో ఆమ్లం
12. TLC ప్లేట్పై రంగులేని మచ్చలను గుర్తించడానికి వీటిలో దేనిని వాడరు? (a) అతినీలలోహిత కాంతి (b) అయోడిన్ బాష్పం (c) నిన్హైడ్రిన్ చల్లడం (d) ఉత్తేజిత బొగ్గు
13. నైట్రోజన్కు లసైన్ పరీక్షలో ఏర్పడే ప్రష్యన్ నీలం (a) Na₄[Fe(CN)₆] (b) [Fe(SCN)]²⁺ (c) Fe₄[Fe(CN)₆]₃·xH₂O (d) Fe(CN)₂
14. సల్ఫర్ సమ్మేళనం సోడియం సంగలన సారం సోడియం నైట్రోప్రుస్సైడ్తో ఇచ్చేది (a) రక్త ఎరుపు రంగు (b) నల్లని అవక్షేపం (c) ప్రష్యన్ నీలం రంగు (d) ఊదా రంగు
15. నైట్రోజన్, సల్ఫర్ ఉన్న సమ్మేళనం లసైన్ పరీక్షలో Fe³⁺ తో రక్త ఎరుపు రంగును ఎప్పుడు ఇస్తుంది? (a) సంగలనంలో చాలా తక్కువ సోడియం వాడినప్పుడు (b) సంగలనంలో అధిక సోడియం వాడినప్పుడు (c) సారాన్ని HNO₃ తో మరిగించినప్పుడు (d) హాలోజన్ కూడా ఉన్నప్పుడు
16. HNO₃ తో మరిగించిన తర్వాత ఒక సారం AgNO₃ తో లేత పసుపు అవక్షేపం ఇస్తుంది; అది అమ్మోనియం హైడ్రాక్సైడ్లో కొద్దిగా కరుగుతుంది. హాలోజన్ (a) క్లోరిన్ (b) బ్రోమిన్ (c) అయోడిన్ (d) ఫ్లోరిన్
17. నైట్రోజన్కు లసైన్ పరీక్షను ఇవ్వని సమ్మేళనం ఏది? (a) అనిలీన్ (b) యూరియా (c) ఫినైల్హైడ్రజీన్ (d) హైడ్రాక్సిల్ఎమీన్
18. ఫాస్ఫరస్ పరీక్షలో ఫాస్ఫేట్ను గుర్తించడానికి వాడే కారకం (a) సిల్వర్ నైట్రేట్ (b) లెడ్ అసిటేట్ (c) ఐరన్(III) క్లోరైడ్ (d) అమ్మోనియం మాలిబ్డేట్
19. కర్బన సమ్మేళనాన్ని CuO తో వేడిచేసినప్పుడు ఏర్పడే నీటిని దేని ద్వారా గుర్తిస్తారు? (a) సున్నపు నీరు పాలవలె తెల్లబడటం (b) అనార్ద్ర కాపర్(II) సల్ఫేట్ నీలంగా మారడం (c) సిల్వర్ నైట్రేట్ (d) ఐరన్(II) సల్ఫేట్
20. సోడియం సంగలన సారం క్షార స్వభావం కలిగి ఉండటానికి ముఖ్య కారణం (a) కర్బన సమ్మేళనం క్షారయుతం (b) స్వేదన జలం క్షారయుతం (c) కాపర్ ఆక్సైడ్ అందులో కరుగుతుంది (d) అధిక సోడియం నీటితో NaOH ను ఏర్పరుస్తుంది
21. 0.20 g కర్బన సమ్మేళనం దహనంలో 0.44 g CO₂ ను ఇచ్చింది. కార్బన్ శాతం (a) 12% (b) 60% (c) 44% (d) 30%
22. Q21 లోని సమ్మేళనం 0.18 g H₂O ను ఇచ్చింది. హైడ్రోజన్ శాతం (a) 18% (b) 1% (c) 20% (d) 10%
23. డ్యూమాస్ అంచనాలో 0.35 g సమ్మేళనం STP వద్ద 56 mL పొడి N₂ ను ఇచ్చింది. నైట్రోజన్ శాతం (a) 10% (b) 25% (c) 40% (d) 20%
24. 0.40 g సమ్మేళనం 293 K, 757.5 mm Hg వద్ద 60 mL తేమ N₂ ను ఇచ్చింది. 293 K వద్ద జల తన్యత 17.5 mm Hg. నైట్రోజన్ శాతం దాదాపు (a) 17.0% (b) 18.8% (c) 17.4% (d) 34.0%
25. 0.75 g సమ్మేళనం కెల్డాల్ అంచనాలో, వెలువడిన అమ్మోనియా సరిగ్గా 15 mL 0.5 M H₂SO₄ ను తటస్థీకరించింది. నైట్రోజన్ శాతం (a) 14% (b) 56% (c) 28% (d) 42%
26. 1.4 g సమ్మేళనాన్ని కెల్డాల్ పద్ధతిలో విశ్లేషించి, అమ్మోనియాను 100 mL 0.5 M H₂SO₄ లోకి పంపారు. మిగిలిన ఆమ్లానికి 80 mL 1 M NaOH అవసరం. నైట్రోజన్ శాతం (a) 40% (b) 10% (c) 28% (d) 20%
27. కారియస్ అంచనాలో 0.25 g కర్బన సమ్మేళనం 0.574 g AgCl ను ఇచ్చింది. క్లోరిన్ శాతం (a) 28.4% (b) 35.5% (c) 56.8% (d) 71.0%
28. 0.47 g కర్బన సమ్మేళనం 0.705 g AgI ను ఇచ్చింది. అయోడిన్ శాతం దాదాపు (a) 54.0% (b) 81.1% (c) 40.5% (d) 27.0%
29. 0.32 g కర్బన సమ్మేళనం 0.233 g BaSO₄ ను ఇచ్చింది. సల్ఫర్ శాతం (a) 10% (b) 32% (c) 23.3% (d) 5%
30. 0.155 g కర్బన సమ్మేళనం 0.222 g Mg₂P₂O₇ ను ఇచ్చింది. ఫాస్ఫరస్ శాతం (a) 40% (b) 20% (c) 62% (d) 31%
31. కెల్డాల్ పద్ధతి దేనిలో నైట్రోజన్ అంచనాకు తగదు? (a) యూరియా (b) అసిటమైడ్ (c) ఎజోబెంజీన్ (d) అనిలీన్
32. సల్ఫర్ అంచనాలో ఏర్పడిన సల్ఫ్యూరిక్ ఆమ్లాన్ని దేనిని కలిపి అవక్షేపిస్తారు? (a) సిల్వర్ నైట్రేట్ (b) లెడ్ అసిటేట్ (c) బేరియం క్లోరైడ్ (d) అమ్మోనియం మాలిబ్డేట్
33. డ్యూమాస్ పద్ధతిలో నైట్రోజన్ను నైట్రోమీటర్లో దేనిపై సేకరిస్తారు? (a) నీరు (b) గాఢ సల్ఫ్యూరిక్ ఆమ్లం (c) అనార్ద్ర కాల్షియం క్లోరైడ్ (d) పొటాషియం హైడ్రాక్సైడ్ ద్రావణం
34. ఒక సమ్మేళనంలో 62.07% C, 10.34% H, 27.59% O ఉన్నాయి. దాని అనుభావిక ఫార్ములా (a) CH₂O (b) C₂H₄O (c) C₃H₈O (d) C₃H₆O
35. ఒక సమ్మేళనంలో 26.67% C, 2.22% H, 71.11% O ఉన్నాయి. దాని మోలార్ ద్రవ్యరాశి 90 g/mol. దాని అణు ఫార్ములా (a) CHO₂ (b) C₂H₂O₄ (c) C₃H₃O₆ (d) C₄H₄O₈
36. C, H, O ఉన్న ఒక సమ్మేళనం 0.15 g, 0.22 g CO₂, 0.09 g H₂O ను ఇచ్చింది. దాని అనుభావిక ఫార్ములా (a) CHO (b) CH₃O (c) CH₂O (d) C₂H₂O
37. అనుభావిక ఫార్ములా లెక్కలో 1 : 1.67 పరమాణు నిష్పత్తికి సరిపోయే పూర్ణసంఖ్యా నిష్పత్తి (a) 3 : 5 (b) 1 : 2 (c) 2 : 3 (d) 5 : 3
38. ఒక హైడ్రోకార్బన్కు అనుభావిక ఫార్ములా CH₂, బాష్ప సాంద్రత 35. దాని అణు ఫార్ములా (a) C₅H₁₀ (b) C₄H₈ (c) C₆H₁₂ (d) C₇H₁₄
39. నీటి ఆవిరి స్వేదనం ద్వారా ఒక పదార్థాన్ని శుద్ధి చేయడానికి వీటిలో ఏది అవసరం కాదు? (a) అది నీటితో కలవకూడదు (b) 373 K దగ్గర దానికి గణనీయమైన బాష్పపీడనం ఉండాలి (c) నీటి ఆవిరిలో అది విఘటనం చెందకూడదు (d) అది నీటిలో కరగాలి
40. సోడియం సంగలన సారంపై సిల్వర్ నైట్రేట్ పరీక్ష దేనిని గుర్తించలేదు? (a) క్లోరిన్ (b) ఫ్లోరిన్ (c) బ్రోమిన్ (d) అయోడిన్
41. యూరియాలో హాలోజన్ లేకపోయినా బీల్స్టీన్ పరీక్షలో ఆకుపచ్చ జ్వాల ఇస్తుంది. దీనికి కారణం (a) కాపర్(II) క్లోరైడ్ (b) కాపర్(II) ఆక్సైడ్ (c) బాష్పశీల కాపర్ సయనైడ్ (d) సోడియం బాష్పం
42. శుద్ధ Y తో కలిపిన X నమూనా Y ద్రవీభవన స్థానాన్ని అసలు తగ్గించదు. దీని అర్థం (a) X, Y ఒకే సమ్మేళనం (b) X అశుద్ధమైనది (c) X ఒక ద్రవం (d) Y విఘటనం చెందింది
43. ప్రతిపాదన (A): అనిలీన్ను నీటి ఆవిరి స్వేదనం ద్వారా శుద్ధి చేయవచ్చు.
కారణం (R): అనిలీన్ ఒక ప్రాథమిక అరోమాటిక్ ఎమీన్.
(a) రెండూ సరైనవి, R అనేది A కి సరైన వివరణ (b) రెండూ సరైనవి, R అనేది A కి సరైన వివరణ కాదు (c) A సరైనది, R తప్పు (d) A తప్పు, R సరైనది
44. ప్రతిపాదన (A): N లేదా S ఉన్నప్పుడు, AgNO₃ కలిపే ముందు సోడియం సంగలన సారాన్ని సారాహీన HNO₃ తో మరిగిస్తారు.
కారణం (R): లేకపోతే CN⁻, S²⁻ కూడా Ag⁺ తో అవక్షేపాలను ఏర్పరుస్తాయి.
(a) రెండూ సరైనవి, R అనేది A కి సరైన వివరణ (b) రెండూ సరైనవి, R అనేది A కి సరైన వివరణ కాదు (c) A సరైనది, R తప్పు (d) A తప్పు, R సరైనది
45. వాక్యం I: కర్పూరాన్ని నఫ్తలీన్ నుండి ఉత్పతనం ద్వారా వేరుచేయవచ్చు.
వాక్యం II: పిరిడిన్లో నైట్రోజన్ అంచనాకు కెల్డాల్ పద్ధతి తగినది.
(a) రెండూ సరైనవి (b) రెండూ తప్పు (c) I సరైనది, II తప్పు (d) I తప్పు, II సరైనది
జవాబులు: యూనిట్ పరీక్ష
| Q | Ans | కారణం |
|---|---|---|
| 1 | c | కర్పూరం ఉత్పతనం చెందుతుంది; ఇసుక చెందదు. |
| 2 | c | నీరు = 80 g; 2 g కరిగి ఉంటుంది; 16 − 2 = 14 g. |
| 3 | a | గ్లిసరాల్ సాధారణ bp వద్ద విఘటనం చెందుతుంది. |
| 4 | c | 760 − 700 = 60 mm Hg. |
| 5 | d | ముడి చమురు అంశాలు దగ్గరదగ్గర ఉష్ణోగ్రతల్లో మరుగుతాయి. |
| 6 | b | మిగిలినది = 12 × 50/(50 + 100) = 4 g; నిష్కర్షణ 8 g. |
| 7 | b | క్లోరోఫార్మ్ నీటి కంటే సాంద్రమైనది. |
| 8 | d | 4.2/7.0 = 0.60. |
| 9 | d | (6.5 − 2.0)/(12.0 − 2.0) = 0.45. |
| 10 | a | సెల్యులోజ్లో పట్టి ఉంచిన నీరే స్థిర ప్రావస్థ. |
| 11 | c | అతి తక్కువ ధ్రువత, అతి తక్కువ అధిశోషణ. |
| 12 | d | బొగ్గు రంగు తొలగించే కారకం, మచ్చలను గుర్తించేది కాదు. |
| 13 | c | ఐరన్(III) హెక్సాసయనిడోఫెర్రేట్(II). |
| 14 | d | ఊదా [Fe(CN)₅NOS]⁴⁻. |
| 15 | a | కొద్ది సోడియం NaSCN ను ఇస్తుంది. |
| 16 | b | AgBr లేత పసుపు, కొద్దిగా కరుగుతుంది. |
| 17 | d | NH₂OH లో కార్బన్ లేదు. |
| 18 | d | పసుపు అమ్మోనియం ఫాస్ఫోమాలిబ్డేట్ ఏర్పడుతుంది. |
| 19 | b | CuSO₄ నీటితో నీలంగా మారుతుంది. |
| 20 | d | 2Na + 2H₂O → 2NaOH + H₂. |
| 21 | b | C = 0.12 g; 0.12/0.20 = 60%. |
| 22 | d | H = 0.02 g; 10%. |
| 23 | d | 0.0025 mol N₂ = 0.07 g; 20%. |
| 24 | a | p = 740 mm; V₀ = 54.4 mL; %N = 17.0%. |
| 25 | c | 0.0075 mol H₂SO₄ = 0.015 mol NH₃ = 0.21 g N; 28%. |
| 26 | d | ఆమ్లం 0.05 mol; NaOH 0.04 వాడుతుంది; NH₃ 0.02 mol = 0.28 g; 20%. |
| 27 | c | 0.004 mol Cl = 0.142 g; 56.8%. |
| 28 | b | 0.003 mol I = 0.381 g; 81.1%. |
| 29 | a | 0.001 mol S = 0.032 g; 10%. |
| 30 | a | 0.002 mol P = 0.062 g; 40%. |
| 31 | c | ఎజో నైట్రోజన్ (NH₄)₂SO₄ గా మారదు. |
| 32 | c | BaSO₄ ను తూస్తారు. |
| 33 | d | KOH, CO₂ ను శోషిస్తుంది. |
| 34 | d | 5.17 : 10.34 : 1.724 = 3 : 6 : 1. |
| 35 | b | అనుభావిక CHO₂ (45); n = 2. |
| 36 | c | C 0.005, H 0.01, O 0.005 mol. |
| 37 | a | 3 తో గుణించాలి. |
| 38 | a | M = 70; 70/14 = 5. |
| 39 | d | అది నీటితో కలవకూడదు, కరగకూడదు. |
| 40 | b | AgF కరుగుతుంది. |
| 41 | c | నైట్రోజన్ సమ్మేళనాలు బాష్పశీల CuCN ను ఇస్తాయి. |
| 42 | a | తగ్గుదల లేకపోవడం అంటే రెండూ ఒకే సమ్మేళనం. |
| 43 | b | అనిలీన్ నీటి ఆవిరితో బాష్పశీలి, నీటితో కలవదు కాబట్టి A సరైనది; R సరైనదే కానీ సంబంధం లేదు. |
| 44 | a | మరిగించడానికి R ఖచ్చితమైన కారణం. |
| 45 | b | రెండూ ఉత్పతనం చెందుతాయి; వలయ నైట్రోజన్కు కెల్డాల్ విఫలమవుతుంది. |