Chapter 7 of 10 · 24 min read

అధ్యాయం 5: 1°, 2°, 3° ఎమీన్ల గుర్తింపు (Identification of 1°, 2° and 3° Amines)

మీరు ఏమి నేర్చుకుంటారు

  • ప్రతి పరీక్ష వెనుక ఉన్న ఆలోచన: నైట్రోజన్‌పై ఉన్న H పరమాణువులను లెక్కించడం.

  • క్షార, ఆమ్ల అడుగులతో సహా Hinsberg పరీక్షను ఎలా చేయాలి, ఎలా అర్థం చేసుకోవాలి.

  • కార్బైలమీన్ పరీక్ష ప్రాథమిక ఎమీన్లను ఎలా గుర్తిస్తుంది.

  • నైట్రస్ ఆమ్లం 1° ఆలిఫాటిక్, 1° ఆరోమాటిక్, 2°, 3° ఎమీన్లను ఎలా వేరుచేస్తుంది.

  • 1°, 2°, 3° ఎమీన్ల మిశ్రమాన్ని ఎలా వేరు చేయాలి.

  • పరీక్ష ఫలితాల నుంచి "సమ్మేళనాన్ని గుర్తించండి" సమస్యలను ఎలా సాధించాలి.

5.1 ప్రతి పరీక్ష వెనుక ఉన్న ఒకే ఆలోచన

ప్రాథమిక ఎమీన్‌లో N పై రెండు H ఉంటాయి. ద్వితీయ ఎమీన్‌లో ఒకటి. తృతీయ ఎమీన్‌లో ఒక్కటీ ఉండదు. ప్రతి పరీక్ష నైట్రోజన్‌ను కొన్ని హైడ్రోజన్లను వదులుకోమని అడుగుతుంది.

పరీక్ష కారకంN పై అవసరమైన H పరమాణువులుఎవరు నెగ్గుతారు
CHCl₃ + ఆల్కహాలిక్ KOH (కార్బైలమీన్)21° మాత్రమే
C₆H₅SO₂Cl, తర్వాత KOH (Hinsberg, కరిగే ఉత్పన్నం)2 (ఒకటి చర్యకు, ఒకటి ఆమ్లంగా మిగిలేందుకు)1° మాత్రమే
C₆H₅SO₂Cl (ఏ చర్య అయినా)కనీసం 11°, 2°
N-నైట్రోసో సమ్మేళనాన్ని ఇచ్చే HNO₂12°
N₂ లేదా ArN₂⁺ ని ఇచ్చే HNO₂21°

దీనిని క్రికెట్ జట్టు ఎంపికలా ఊహించుకోండి: ప్రతి పరీక్షలో నింపాల్సిన "స్థానాలు" వేరువేరుగా ఉంటాయి; సరిపడా హైడ్రోజన్లు ఉన్న ఎమీన్లే ఎంపికవుతాయి.

5.2 Hinsberg పరీక్ష

ఎమీన్‌ను జలీయ KOH సమక్షంలో బెంజీన్‌సల్ఫోనైల్ క్లోరైడ్‌తో (C₆H₅SO₂Cl) కలిపి కుదుపుతారు. తర్వాత మిశ్రమాన్ని గమనిస్తారు, అవసరమైతే ఆమ్లీకరిస్తారు.

ప్రాథమిక ఎమీన్.

  1. RNH₂ + C₆H₅SO₂Cl → C₆H₅SO₂NHR + HCl.

  2. సల్ఫోనమైడ్‌పై మిగిలిన N–H ఆమ్ల స్వభావం కలది. KOH దానిని తొలగిస్తుంది, ఉత్పన్నం C₆H₅SO₂N⁻R K⁺ గా కరుగుతుంది. స్పష్టమైన ద్రావణం ఏర్పడుతుంది.

  3. సినాయించిన HCl కలిపితే సల్ఫోనమైడ్ మళ్లీ ఏర్పడి అవక్షిప్తమవుతుంది.

ద్వితీయ ఎమీన్.

  1. R₂NH + C₆H₅SO₂Cl → C₆H₅SO₂NR₂ + HCl.

  2. ఉత్పన్నంలోని నైట్రోజన్‌పై H లేదు, కాబట్టి అది ఆమ్లం కాదు. అది KOH లో కరగని ఘనపదార్థంగా లేదా నూనెగా అలాగే ఉంటుంది.

  3. ఆమ్లం కలిపినా మార్పు ఉండదు; అవక్షేపం అలాగే ఉంటుంది.

తృతీయ ఎమీన్.

  1. N పై H లేదు కాబట్టి C₆H₅SO₂Cl తో చర్య ఉండదు.

  2. ఎమీన్ KOH లో కరగని పొరగా అలాగే ఉంటుంది.

  3. సినాయించిన HCl కలిపితే ఎమీన్ తన లవణం R₃NH⁺Cl⁻ గా కరుగుతుంది.

చిత్రం 5.1 · Hinsberg పరీక్ష ఫ్లోచార్ట్
చిత్రం 5.1 · Hinsberg పరీక్ష ఫ్లోచార్ట్

ప్రాథమిక ఎమీన్ సల్ఫోనమైడ్‌పై మాత్రమే ఆమ్ల N–H మిగులుతుంది, కాబట్టి దాని ఉత్పన్నం మాత్రమే KOH లో కరుగుతుంది; తృతీయ ఎమీన్ ఎప్పుడూ చర్య జరపదు, ఆమ్లం కలిపినప్పుడే కరుగుతుంది.

5.3 కార్బైలమీన్ పరీక్ష

ఎమీన్‌ను క్లోరోఫారం, ఆల్కహాలిక్ KOH తో వేడిచేయండి. ప్రాథమిక ఎమీన్ (ఆలిఫాటిక్ అయినా, ఆరోమాటిక్ అయినా) చాలా అసహ్యమైన వాసన గల ఐసోసయనైడ్‌ను ఇస్తుంది. ద్వితీయ, తృతీయ ఎమీన్లు అలాంటి వాసన ఇవ్వవు.

C6H5NH2+CHCl3+3KOH→ΔC6H5NC+3KCl+3H2O\mathrm{C_6H_5NH_2 + CHCl_3 + 3KOH \xrightarrow{\Delta} C_6H_5NC + 3KCl + 3H_2O}

ఈ పరీక్ష ఆలిఫాటిక్, ఆరోమాటిక్ ప్రాథమిక ఎమీన్ల మధ్య తేడాను చెప్పలేదు. దానికి నైట్రస్ ఆమ్లం అవసరం.

5.4 నైట్రస్ ఆమ్ల పరీక్ష

చల్లని ఎమీన్ ద్రావణానికి (273–278 K) NaNO₂, సినాయించిన HCl కలిపి గమనించండి.

  • చల్లదనంలోనూ N₂ వేగంగా బుడగలుగా వెలువడం: 1° ఆలిఫాటిక్ ఎమీన్.

  • చల్లదనంలో వాయువు లేదు; ద్రావణం క్షార β-నాఫ్థాల్‌తో నారింజా-ఎరుపు రంజకాన్ని ఇస్తుంది: 1° ఆరోమాటిక్ ఎమీన్ (డయాజోనియం లవణం ఏర్పడింది).

  • పసుపు నూనె పొర: 2° ఎమీన్ (N-నైట్రోసమీన్). Liebermann నైట్రోసో పరీక్ష దీనిని ధృవీకరిస్తుంది.

  • స్పష్టమైన ద్రావణం, కనిపించే మార్పు లేదు: 3° ఆలిఫాటిక్ ఎమీన్ (నైట్రైట్ లవణం).

  • ఆకుపచ్చ ఘనపదార్థం (లేదా నారింజా-ఎరుపు హైడ్రోక్లోరైడ్): 3° ఆరోమాటిక్ ఎమీన్ (p-నైట్రోసో సమ్మేళనం).

5.5 మూడు పరీక్షల పోలిక

పరీక్ష1° ఎమీన్2° ఎమీన్3° ఎమీన్
Hinsberg (C₆H₅SO₂Cl + KOH)సల్ఫోనమైడ్ KOH లో కరుగుతుంది; ఆమ్లంతో మళ్లీ అవక్షిప్తమవుతుందిసల్ఫోనమైడ్ KOH లో కరగదుచర్య లేదు; ఎమీన్ సినాయించిన HCl లో కరుగుతుంది
కార్బైలమీన్ (CHCl₃ + KOH, వేడి)అసహ్యమైన వాసన గల ఐసోసయనైడ్చర్య లేదుచర్య లేదు
HNO₂, ఆలిఫాటిక్N₂ వాయువు + ఆల్కహాల్పసుపు నూనె వంటి నైట్రోసమీన్కరిగే నైట్రైట్ లవణం
HNO₂, ఆరోమాటిక్ (0–5 °C)డయాజోనియం లవణం; β-నాఫ్థాల్‌తో రంజకంపసుపు నూనె వంటి నైట్రోసమీన్p-నైట్రోసో సమ్మేళనం (ఆకుపచ్చ)
ఎసిటైల్ క్లోరైడ్N-ఆల్కైల్ ఎమైడ్N,N-డైఆల్కైల్ ఎమైడ్ఎసైలేషన్ లేదు

5.6 1°, 2°, 3° ఎమీన్ల మిశ్రమాన్ని వేరుచేయడం

Hinsberg కారకం గుర్తించడమే కాదు, వేరుచేయడానికి కూడా ఉపయోగపడుతుంది.

  1. మిశ్రమాన్ని C₆H₅SO₂Cl, KOH తో చర్య జరిపించండి.

  2. స్వేదనం లేదా నిష్కర్షణ చేయండి. 3° ఎమీన్ చర్య జరపదు, కాబట్టి అది వేరవుతుంది.

  3. వడపోయండి. 2° సల్ఫోనమైడ్ క్షారంలో కరగదు, ఘనపదార్థంగా సేకరించబడుతుంది.

  4. వడపోసిన ద్రావణాన్ని ఆమ్లీకరించండి. 1° సల్ఫోనమైడ్ అవక్షిప్తమవుతుంది.

  5. ప్రతి సల్ఫోనమైడ్‌ను ఆమ్లంతో జలవిశ్లేషణ చేసి స్వేచ్ఛా ఎమీన్లను తిరిగి పొందండి.

పాత పద్ధతిలో డైఇథైల్ ఆక్సలేట్ వాడతారు (Hoffmann పద్ధతి). 1° ఎమీన్ ఘన డైఆల్కైల్ ఆక్సామైడ్‌ను, 2° ఎమీన్ ద్రవ ఆక్సామిక్ ఎస్టర్‌ను ఇస్తాయి; 3° ఎమీన్ చర్య జరపదు.

సాధించిన ఉదాహరణ 5.1: ఒక ఎమీన్ C₆H₅SO₂Cl తో చర్య జరిపి KOH లో కరగని ఉత్పన్నాన్ని ఇస్తుంది. అది ఏ వర్గం?

సాధన: అది చర్య జరిపింది, కాబట్టి కనీసం ఒక N–H ఉంది. ఉత్పన్నం క్షారంలో కరగదు, కాబట్టి ఆమ్ల N–H మిగలలేదు. ఆ ఎమీన్ ద్వితీయమైనది.

సాధించిన ఉదాహరణ 5.2: ఒకే పరీక్షతో అనిలీన్‌ను, N-మిథైల్అనిలీన్ నుంచి ఎలా వేరుగా గుర్తిస్తారు?

సాధన: కార్బైలమీన్ పరీక్ష. CHCl₃, ఆల్కహాలిక్ KOH తో అనిలీన్ (1°) ఫెనైల్ ఐసోసయనైడ్ అసహ్యమైన వాసనను ఇస్తుంది. N-మిథైల్అనిలీన్ (2°) ఇవ్వదు. నైట్రస్ ఆమ్లం కూడా పనిచేస్తుంది: అనిలీన్ డయాజోనియం లవణాన్ని (β-నాఫ్థాల్‌తో రంజకం) ఇస్తుంది, N-మిథైల్అనిలీన్ పసుపు నూనె వంటి నైట్రోసమీన్‌ను ఇస్తుంది.

సాధించిన ఉదాహరణ 5.3: ఈథనామీన్‌ను అనిలీన్ నుంచి వేరుగా గుర్తించండి.

సాధన: రెండూ 1° కాబట్టి కార్బైలమీన్, Hinsberg పరీక్షలు సహాయపడవు. చల్లని నైట్రస్ ఆమ్లం వాడండి. ఈథనామీన్ వెంటనే N₂ ను విడుదల చేస్తుంది. అనిలీన్ బెంజీన్‌డయాజోనియం క్లోరైడ్‌ను ఇస్తుంది; అది క్షార β-నాఫ్థాల్‌తో కలిసి నారింజా-ఎరుపు రంజకాన్ని ఇస్తుంది. బ్రోమిన్ నీరు కూడా పనిచేస్తుంది: అనిలీన్ తెల్లని అవక్షేపం ఇస్తుంది, ఈథనామీన్ ఇవ్వదు.

సాధించిన ఉదాహరణ 5.4: (C₂H₅)₂NH ను (C₂H₅)₃N నుంచి వేరుగా గుర్తించండి.

సాధన: Hinsberg పరీక్ష. డైఇథైలెమీన్ KOH లో కరగని N,N-diethylbenzenesulphonamide ను ఇస్తుంది. ట్రైఇథైలెమీన్ చర్య జరపదు; సినాయించిన HCl కలిపితే కరుగుతుంది. నైట్రస్ ఆమ్లం కూడా పనిచేస్తుంది: డైఇథైలెమీన్ పసుపు నూనెను ఇస్తుంది, ట్రైఇథైలెమీన్ కేవలం కరుగుతుంది.

సాధించిన ఉదాహరణ 5.5: C₄H₁₁N అనే A, C₆H₅SO₂Cl తో KOH లో కరిగే ఉత్పన్నాన్ని ఇస్తుంది. A ధ్రువణ సక్రియమైనది. A ను గుర్తించండి.

సాధన: కరిగే సల్ఫోనమైడ్ అంటే 1° ఎమీన్. నాలుగు C₄H₁₁N ప్రాథమిక ఎమీన్లలో butan-2-amine, CH₃CH₂CH(NH₂)CH₃ లో మాత్రమే నాలుగు వేర్వేరు సమూహాలు ఉన్న కార్బన్ ఉంది. కాబట్టి A = butan-2-amine.

సాధించిన ఉదాహరణ 5.6: C₃H₉N అనే B, C₆H₅SO₂Cl తో చర్య జరపదు కానీ సినాయించిన HCl లో కరుగుతుంది. B ను గుర్తించండి.

సాధన: Hinsberg కారకంతో చర్య లేకపోవడం అంటే 3°. C₃H₉N ఫార్ములాతో ఉన్న ఒకే ఒక 3° ఎమీన్ (CH₃)₃N, ట్రైమిథైలెమీన్.

సాధించిన ఉదాహరణ 5.7: C₇H₉N అనే C కార్బైలమీన్ పరీక్షను ఇస్తుంది. 278 K వద్ద NaNO₂/HCl తో అది నైట్రోజన్ వాయువును విడుదల చేస్తుంది, కర్బన ఉత్పన్నం C₇H₈O. C ను గుర్తించండి.

సాధన: కార్బైలమీన్ ధనాత్మకం అంటే 1°. చల్లదనంలో N₂ విడుదల అంటే N ఆలిఫాటిక్ కార్బన్‌పై ఉంది. వలయం ఉన్న అలాంటి C₇H₉N ఎమీన్ ఒక్కటే — బెంజైలమీన్, C₆H₅CH₂NH₂. ఉత్పన్నం C₇H₈O బెంజైల్ ఆల్కహాల్, C₆H₅CH₂OH.

సాధించిన ఉదాహరణ 5.8: అనిలీన్, N-మిథైల్అనిలీన్, N,N-డైమిథైల్అనిలీన్ మిశ్రమాన్ని C₆H₅SO₂Cl, జలీయ KOH తో చర్య జరిపించారు. (i) క్షార ద్రావణంలో, (ii) కరగని ఘనపదార్థంలో, (iii) చర్య జరగని కర్బన పొరలో ఏ సమ్మేళనం ఉంటుంది?

సాధన: (i) N-phenylbenzenesulphonamide యొక్క పొటాషియం లవణం (అనిలీన్ నుంచి). (ii) N-methyl-N-phenylbenzenesulphonamide (N-మిథైల్అనిలీన్ నుంచి). (iii) చర్య జరపని N,N-డైమిథైల్అనిలీన్.

త్వరిత పునశ్చరణ

  • 1° కు రెండు N–H, 2° కు ఒకటి, 3° కు సున్నా; ప్రతి పరీక్ష ఈ లెక్కనే చదువుతుంది.

  • Hinsberg: 1° సల్ఫోనమైడ్ KOH లో కరుగుతుంది (ఆమ్ల N–H); 2° సల్ఫోనమైడ్ కరగదు; 3° చర్య జరపదు కానీ సినాయించిన HCl లో కరుగుతుంది.

  • కార్బైలమీన్ (CHCl₃ + ఆల్కహాలిక్ KOH): అసహ్యమైన వాసన 1° ఎమీన్ల నుంచి మాత్రమే, ఆలిఫాటిక్ అయినా ఆరోమాటిక్ అయినా.

  • HNO₂: N₂ (1° ఆలిఫాటిక్), డయాజోనియం + రంజకం (1° ఆరోమాటిక్), పసుపు నూనె (2°), లవణం (3° ఆలిఫాటిక్), ఆకుపచ్చ p-నైట్రోసో (3° ఆరోమాటిక్).

  • ఆలిఫాటిక్, ఆరోమాటిక్ 1° ఎమీన్లను వేరుచేయడానికి HNO₂ లేదా బ్రోమిన్ నీరు వాడండి, కార్బైలమీన్ పరీక్ష కాదు.

  • Hinsberg కారకం 1°/2°/3° మిశ్రమాలను వేరుచేస్తుంది; సల్ఫోనమైడ్ల జలవిశ్లేషణ ఎమీన్లను తిరిగి ఇస్తుంది.

NEET లో సాధారణ తప్పులు

  • 1° Hinsberg ఉత్పన్నం క్షారంలో కరగదని చెప్పడం. కరగనిది 2° ఉత్పన్నం.

  • 3° ఎమీన్లు Hinsberg కారకంతో చర్య జరుపుతాయని అనుకోవడం. వాటికి N–H లేదు.

  • అనిలీన్‌ను ఈథనామీన్ నుంచి వేరుచేయడానికి కార్బైలమీన్ పరీక్ష వాడడం. రెండూ 1°, రెండూ ఈ పరీక్షను ఇస్తాయి.

  • 1° ఆరోమాటిక్ ఎమీన్లు చల్లదనంలో HNO₂ తో N₂ ఇస్తాయని అనుకోవడం. 273–278 K వద్ద అవి స్థిరమైన డయాజోనియం లవణాలను ఇస్తాయి.

  • Hinsberg పరీక్షలో 3° ఎమీన్ ఆమ్లం కలిపిన తర్వాతే కరుగుతుందని మర్చిపోవడం.

అభ్యాస బహుళైచ్ఛిక ప్రశ్నలు (MCQs): అధ్యాయం 5

స్థాయి 1: భావన పరీక్ష

1. Hinsberg పరీక్ష వేరుచేసేవి (a) ఆల్డిహైడ్లు, కీటోన్లు (b) ఆల్కహాల్లు, ఫినాల్లు (c) ఆమ్లాలు, ఎస్టర్లు (d) ప్రాథమిక, ద్వితీయ, తృతీయ ఎమీన్లు

2. Hinsberg పరీక్షలో వాడే కారకం (a) బెంజీన్‌సల్ఫోనైల్ క్లోరైడ్ (b) బెంజాయిల్ క్లోరైడ్ (c) క్లోరోఫారం, KOH (d) నైట్రస్ ఆమ్లం

3. ప్రాథమిక ఎమీన్ బెంజీన్‌సల్ఫోనైల్ క్లోరైడ్‌తో ఇచ్చే ఉత్పన్నం (a) క్షారంలో కరగదు (b) ఒక నైట్రోసమీన్ (c) క్షారంలో కరుగుతుంది (d) ఒక ఐసోసయనైడ్

4. Hinsberg పరీక్షలో తృతీయ ఎమీన్ (a) క్షారంలో కరిగే ఉత్పన్నాన్ని ఇస్తుంది (b) క్షారంలో కరగని ఉత్పన్నాన్ని ఇస్తుంది (c) చర్య జరపదు (d) N₂ ను విడుదల చేస్తుంది

5. కార్బైలమీన్ పరీక్షను ఇచ్చేవి (a) ప్రాథమిక ఎమీన్లు మాత్రమే (b) ద్వితీయ ఎమీన్లు మాత్రమే (c) తృతీయ ఎమీన్లు మాత్రమే (d) అన్ని ఎమీన్లు

6. NaNO₂/HCl కలిపినప్పుడు పసుపు నూనె పొర ఏర్పడేది (a) ప్రాథమిక ఆలిఫాటిక్ ఎమీన్‌తో (b) ప్రాథమిక ఆరోమాటిక్ ఎమీన్‌తో (c) ద్వితీయ ఎమీన్‌తో (d) తృతీయ ఆలిఫాటిక్ ఎమీన్‌తో

7. చల్లదనంలో NaNO₂/HCl తో వేగంగా N₂ వెలువడం సూచించేది (a) ప్రాథమిక ఆరోమాటిక్ ఎమీన్ (b) ప్రాథమిక ఆలిఫాటిక్ ఎమీన్ (c) ద్వితీయ ఎమీన్ (d) తృతీయ ఎమీన్

8. కార్బైలమీన్ పరీక్ష ఇవ్వడానికి ఎమీన్ నైట్రోజన్‌పై అవసరమైన హైడ్రోజన్ పరమాణువుల సంఖ్య (a) 0 (b) 1 (c) 2 (d) 3

9. Hinsberg పరీక్షలో 2° సల్ఫోనమైడ్ KOH లో కరగకపోవడానికి కారణం (a) అది ఒక లవణం (b) అది వాయువు (c) అది మరీ క్షార స్వభావం కలది (d) దాని నైట్రోజన్‌పై ఆమ్ల హైడ్రోజన్ లేదు

10. ఎమీన్ వర్గాన్ని గుర్తించడానికి సహాయపడని కారకం ఏది? (a) C₆H₅SO₂Cl (b) CHCl₃ + ఆల్కహాలిక్ KOH (c) NaNO₂ + HCl (d) NaHCO₃ ద్రావణం

స్థాయి 2: NEET ప్రమాణం

11. అనిలీన్‌ను ఈథనామీన్ నుంచి వేరుచేసే పరీక్ష ఏది? (a) 278 K వద్ద NaNO₂/HCl తో చర్య, తర్వాత β-నాఫ్థాల్ (b) కార్బైలమీన్ పరీక్ష (c) Hinsberg పరీక్ష (d) ఎసిటైల్ క్లోరైడ్‌తో ఎసిటైలేషన్

12. N-మిథైల్అనిలీన్‌ను N,N-డైమిథైల్అనిలీన్ నుంచి వేరుచేసే పరీక్ష ఏది? (a) సినాయించిన HCl లో ద్రావణీయత (b) Hinsberg పరీక్ష (c) ఎరుపు లిటమస్ (d) ఎమీన్ వాసన

13. ఒక ఎమీన్ C₆H₅SO₂Cl తో క్షారంలో కరగని ఉత్పన్నాన్ని ఇస్తుంది. ఆ ఎమీన్ కావచ్చునది (a) CH₃CH₂NH₂ (b) (CH₃)₂NH (c) (CH₃)₃N (d) C₆H₅NH₂

14. Hinsberg పరీక్షలో 1° ఎమీన్ ఉత్పన్నం ఉన్న ద్రావణం అవక్షేపాన్ని ఇచ్చేది (a) ఇంకా KOH కలిపినప్పుడు (b) వేడిచేసినప్పుడు (c) CHCl₃ కలిపినప్పుడు (d) సినాయించిన HCl తో ఆమ్లీకరించినప్పుడు

15. నైట్రస్ ఆమ్లంతో ఆకుపచ్చ p-నైట్రోసో ఉత్పన్నాన్ని ఇచ్చే సమ్మేళనం ఏది? (a) అనిలీన్ (b) N-మిథైల్అనిలీన్ (c) ట్రైఇథైలెమీన్ (d) N,N-డైమిథైల్అనిలీన్

16. C₃H₉N అనే ఎమీన్ Hinsberg కారకంతో చర్య జరపదు. అది (a) (CH₃)₃N (b) CH₃NHC₂H₅ (c) CH₃CH₂CH₂NH₂ (d) (CH₃)₂CHNH₂

17. Hinsberg పద్ధతిలో 1°, 2°, 3° ఎమీన్ల మిశ్రమాన్ని వేరుచేసేటప్పుడు 3° ఎమీన్‌ను పొందేది (a) సల్ఫోనమైడ్ అవక్షేపంగా (b) మారకుండా, స్వేదనం లేదా నిష్కర్షణ ద్వారా (c) డయాజోనియం లవణంగా (d) ఐసోసయనైడ్‌గా

18. కార్బైలమీన్ పరీక్షతో వేరుచేయగల జత ఏది? (a) అనిలీన్, p-టొలుయిడిన్ (b) ఈథనామీన్, propan-1-amine (c) అనిలీన్, బెంజైలమీన్ (d) అనిలీన్, N-మిథైల్అనిలీన్

19. నైట్రస్ ఆమ్ల పరీక్ష గురించి సరైన వాక్యం ఏది? (a) ప్రాథమిక ఆరోమాటిక్ ఎమీన్లు 273 K వద్ద N₂ ను విడుదల చేస్తాయి (b) తృతీయ ఆలిఫాటిక్ ఎమీన్లు పసుపు నూనెలను ఇస్తాయి (c) ద్వితీయ ఎమీన్లు N-నైట్రోసమీన్లను ఇస్తాయి (d) ద్వితీయ ఎమీన్లు N₂ ను విడుదల చేస్తాయి

20. C₄H₁₁N ఫార్ములా గల ఒక ధ్రువణ సక్రియ ఎమీన్ C₆H₅SO₂Cl తో క్షారంలో కరిగే ఉత్పన్నాన్ని ఇస్తుంది. అది (a) butan-1-amine (b) 2-methylpropan-2-amine (c) butan-2-amine (d) N-methylpropan-2-amine

21. ఎమీన్లను వేరుచేసే Hoffmann పద్ధతిలో వాడే కారకం (a) బెంజాయిల్ క్లోరైడ్ (b) డైఇథైల్ ఆక్సలేట్ (c) ఎసిటిక్ అనహైడ్రైడ్ (d) క్లోరోఫారం

22. ఒక ఎమీన్ సినాయించిన HCl లో కరుగుతుంది. దాని బెంజీన్‌సల్ఫోనైల్ ఉత్పన్నం ఏర్పడదు. NaNO₂/HCl తో అది కరిగే లవణాన్ని మాత్రమే ఇస్తుంది. ఆ ఎమీన్ (a) 1° ఆలిఫాటిక్ ఎమీన్ (b) 1° ఆరోమాటిక్ ఎమీన్ (c) 2° ఎమీన్ (d) 3° ఆలిఫాటిక్ ఎమీన్

స్థాయి 3: సవాలు

23. A (C₇H₉N) కార్బైలమీన్ పరీక్షను ఇస్తుంది, 278 K వద్ద NaNO₂/HCl తో N₂ ను విడుదల చేస్తుంది. A (a) p-టొలుయిడిన్ (b) బెంజైలమీన్ (c) N-మిథైల్అనిలీన్ (d) o-టొలుయిడిన్

24. C₂H₅NH₂, (C₂H₅)₂NH, (C₂H₅)₃N — మూడింటినీ వేరుచేసే కారకం ఏది? (a) KOH తో C₆H₅SO₂Cl, తర్వాత HCl (b) CHCl₃ + ఆల్కహాలిక్ KOH (c) సినాయించిన HCl (d) బ్రోమిన్ నీరు

25. propan-1-amine, N-methylethanamine, ట్రైమిథైలెమీన్ మిశ్రమాన్ని C₆H₅SO₂Cl, జలీయ KOH తో చర్య జరిపించారు. క్షారంలో కరగని సల్ఫోనమైడ్ వచ్చేది (a) N-methylethanamine (b) propan-1-amine (c) ట్రైమిథైలెమీన్ (d) వీటిలో ఏదీ కాదు

26. వీటిలో ఎన్ని కార్బైలమీన్ పరీక్షలో ధనాత్మక ఫలితాన్ని ఇస్తాయి: అనిలీన్, బెంజైలమీన్, N-మిథైల్అనిలీన్, p-టొలుయిడిన్, ట్రైఇథైలెమీన్, tert-బ్యూటైలెమీన్? (a) 2 (b) 3 (c) 5 (d) 4

27. C₂H₇N అనే సమ్మేళనం HNO₂ తో పసుపు నూనెను ఇస్తుంది. Hinsberg చర్యలో దాని ఉత్పన్నం (a) KOH లో కరుగుతుంది (b) KOH లో కరగదు (c) వాయువు (d) ఏర్పడదు

28. X (C₈H₁₁N) C₆H₅SO₂Cl తో చర్య జరపదు. HNO₂ తో ఆకుపచ్చ ఘనపదార్థాన్ని ఇస్తుంది. సినాయించిన HCl లో కరుగుతుంది. X (a) p-ఇథైల్అనిలీన్ (b) N-ఇథైల్అనిలీన్ (c) N,N-డైమిథైల్అనిలీన్ (d) 2,4-డైమిథైల్అనిలీన్

29. ప్రతిపాదన (A): ద్వితీయ ఎమీన్ బెంజీన్‌సల్ఫోనైల్ క్లోరైడ్‌తో ఇచ్చే ఉత్పన్నం జలీయ KOH లో కరగదు.
కారణం (R): ద్వితీయ ఎమీన్ నుంచి వచ్చే సల్ఫోనమైడ్‌లో నైట్రోజన్‌పై హైడ్రోజన్ లేదు, కాబట్టి అది ఆమ్ల స్వభావం చూపదు.
(a) రెండూ సరైనవి, R అనేది A కి సరైన వివరణ (b) రెండూ సరైనవి, కానీ R అనేది A కి సరైన వివరణ కాదు (c) A సరైనది, R తప్పు (d) A తప్పు, R సరైనది

30. వాక్యం I: తృతీయ ఎమీన్లు కార్బైలమీన్ పరీక్షను ఇస్తాయి.
వాక్యం II: ద్వితీయ ఎమీన్లు నైట్రస్ ఆమ్లంతో N₂ ను విడుదల చేస్తాయి.
(a) రెండూ సరైనవి (b) రెండూ తప్పు (c) I సరైనది, II తప్పు (d) I తప్పు, II సరైనది

జవాబులు మరియు కారణాలు

QAnsకారణం
1dఉత్పన్న ప్రవర్తన N–H సంఖ్యపై ఆధారపడుతుంది
2aC₆H₅SO₂Cl
3cమిగిలిన N–H ఆమ్ల స్వభావం కలది
4cN పై H లేదు
5aరెండు N–H అవసరం
6cN-నైట్రోసమీన్
7bRN₂⁺ వెంటనే విఘటనం చెందుతుంది
8cరెండు H లు N నుంచి వెళ్లిపోతాయి
9dN–H మిగలలేదు
10dబైకార్బొనేట్ ఎమీన్లతో చర్య జరపదు
11aఅనిలీన్ డయాజోనియం లవణం, రంజకం ఇస్తుంది; ఈథనామీన్ N₂ ఇస్తుంది
12b2° సల్ఫోనమైడ్‌ను ఇస్తుంది; 3° చర్య జరపదు
13b2° ఎమీన్
14dఆమ్లం తటస్థ సల్ఫోనమైడ్‌ను మళ్లీ ఏర్పరుస్తుంది
15d3° ఆరోమాటిక్, పారా నైట్రోసీకరణం
16aC₃H₉N లో ఉన్న ఒకే 3° ఎమీన్
17bఅది ఎప్పుడూ చర్య జరపదు
18d1° వర్సెస్ 2°
19cR₂N–N=O
20cకాఇరల్ కార్బన్ గల 1° ఎమీన్
21bడైఇథైల్ ఆక్సలేట్
22dN–H లేదు; నైట్రైట్ లవణాన్ని ఏర్పరుస్తుంది
23bN ఆలిఫాటిక్ కార్బన్‌పై ఉన్న 1° ఎమీన్
24aకరుగుతుంది, కరగదు, చర్య లేదు
25a2° సల్ఫోనమైడ్‌కు ఆమ్ల H లేదు
26dఅనిలీన్, బెంజైలమీన్, p-టొలుయిడిన్, tert-బ్యూటైలెమీన్
27bపసుపు నూనె అంటే 2°: (CH₃)₂NH
28c3° ఆరోమాటిక్, ఖాళీ పారా స్థానం, C₈H₁₁N
29aR, A ని వివరిస్తుంది
30b3° కు N–H లేదు; 2° నైట్రోసమీన్ ఇస్తుంది

అధ్యాయం 5 పునశ్చరణ పత్రం

ఒక పేజీ సారాంశం

  • ఎమీన్ వర్గాన్ని నైట్రోజన్‌పై ఉన్న H సంఖ్య నిర్ణయిస్తుంది: రెండు (1°), ఒకటి (2°), సున్నా (3°). ప్రతి పరీక్ష ఈ N–H లెక్కనే ఉపయోగిస్తుంది.

  • Hinsberg కారకం బెంజీన్‌సల్ఫోనైల్ క్లోరైడ్, C₆H₅SO₂Cl (ఈ రోజుల్లో p-టొలుయీన్‌సల్ఫోనైల్ క్లోరైడ్ వాడతారు).

  • 1° ఎమీన్ → C₆H₅SO₂NHR. మిగిలిన N–H ఆమ్ల స్వభావం కలది (SO₂ యొక్క బలమైన −I/−R లాగుడు), కాబట్టి అది KOH లో కరుగుతుంది; ఆమ్లం కలిపితే ఘనపదార్థం తిరిగి వస్తుంది.

  • 2° ఎమీన్ → C₆H₅SO₂NR₂. N–H లేదు, కాబట్టి క్షారంలో కరగదు.

  • 3° ఎమీన్ → Hinsberg కారకంతో చర్య లేదు; ఎమీన్ సినాయించిన HCl లో కరుగుతుంది.

  • కార్బైలమీన్ (ఐసోసయనైడ్) పరీక్ష: CHCl₃ + ఆల్కహాలిక్ KOH తో అసహ్యమైన వాసన గల R–NC ని 1° ఎమీన్లు (ఆలిఫాటిక్, ఆరోమాటిక్) మాత్రమే ఇస్తాయి.

  • నైట్రస్ ఆమ్లం: 1° ఆలిఫాటిక్ → వేగంగా N₂; 273–278 K వద్ద 1° ఆరోమాటిక్ → డయాజోనియం లవణం, ఇది క్షార β-నాఫ్థాల్‌తో కలిసి నారింజా-ఎరుపు రంజకాన్ని ఇస్తుంది; 2° → పసుపు నూనె వంటి N-నైట్రోసమీన్; 3° ఆలిఫాటిక్ → కరిగే లవణం మాత్రమే.

  • 1° ఆరోమాటిక్ ఎమీన్‌ను (అనిలీన్, టొలుయిడిన్లు) బెంజైలమీన్ నుంచి స్పష్టంగా వేరుచేసేది అజో రంజక పరీక్ష.

  • మిశ్రమాన్ని వేరుచేయడం: Hinsberg కారకం + KOH తో చర్య జరిపించండి. 3° ఎమీన్‌ను స్వేదనం చేస్తారు; 2° సల్ఫోనమైడ్‌ను ఘనపదార్థంగా వడపోస్తారు; 1° సల్ఫోనమైడ్ క్షార వడపోసిన ద్రావణంలో ఉంటుంది, ఆమ్లంతో అవక్షిప్తమవుతుంది. జలవిశ్లేషణ ప్రతి ఎమీన్‌ను విడుదల చేస్తుంది.

  • డైఇథైల్ ఆక్సలేట్ (Hoffmann పద్ధతి) కూడా వాటిని వేరుచేస్తుంది: 1° ఘన డైఆల్కైల్‌ఆక్సామైడ్‌ను, 2° ద్రవ ఆక్సామిక్ ఎస్టర్‌ను ఇస్తాయి, 3° చర్య జరపదు.

తప్పక గుర్తుంచుకోవలసినవి

పరీక్ష1° ఎమీన్2° ఎమీన్3° ఎమీన్
Hinsberg (C₆H₅SO₂Cl, తర్వాత KOH)ఉత్పన్నం KOH లో కరుగుతుందిఉత్పన్నం KOH లో కరగదుచర్య లేదు
కార్బైలమీన్ (CHCl₃ + ఆల్కహాలిక్ KOH)అసహ్యమైన వాసన (R–NC)వాసన లేదువాసన లేదు
HNO₂, ఆలిఫాటిక్N₂ వాయువు + ఆల్కహాల్పసుపు నూనె వంటి N-నైట్రోసమీన్కరిగే లవణం, వాయువు లేదు
273–278 K వద్ద HNO₂, ఆరోమాటిక్డయాజోనియం లవణం (β-నాఫ్థాల్‌తో రంజకం)పసుపు N-నైట్రోసమీన్p-నైట్రోసో సమ్మేళనం (ఆకుపచ్చ)
ఎసిటైల్ క్లోరైడ్ఎమైడ్ఎమైడ్ఎమైడ్ రాదు

జ్ఞాపక సూత్రాలు

  • "Hinsberg: కరుగు, గడ్డ, మౌనం": 1° ఉత్పన్నం క్షారంలో కరుగుతుంది, 2° ఉత్పన్నం కరగని గడ్డ (ఘనపదార్థం), 3° మౌనంగా ఉంటుంది (చర్య లేదు). (English: Soluble, Solid, Silent.)

  • "ప్రాథమికమే కంపు కొడుతుంది" (Only the Primary Stinks): కార్బైలమీన్ వాసన అంటే 1° ఎమీన్ మాత్రమే.

  • "బుడగలు, వెన్న, ప్రేక్షకుడు" (Bubbles, Butter, Bystander): HNO₂ తో ఆలిఫాటిక్ ఎమీన్లు N₂ బుడగలు (1°), వెన్న లాంటి పసుపు నూనె (2°) ఇస్తాయి, లేదా లవణంగా మారి కేవలం చూస్తూ ఉంటాయి (3°).

  • "రంజకం అంటే ఏరైల్" (Dye means aryl): β-నాఫ్థాల్‌తో నారింజా-ఎరుపు రంజకం వస్తే N నేరుగా బెంజీన్ వలయంపై ఉందని రుజువు.

భావనల అనుసంధానం

  • సల్ఫోనమైడ్ N–H ఆమ్ల స్వభావం రసాయన శాస్త్రం పుస్తకం 14: కర్బన రసాయన శాస్త్రంలోని కొన్ని ప్రాథమిక సూత్రాల నుంచి వచ్చే ప్రేరేపిత, అనునాద ఆలోచనలను వాడుకుంటుంది.

  • ద్రావణీయత, స్వేదనం, వడపోత ద్వారా వేరుచేయడం రసాయన శాస్త్రం పుస్తకం 13: కర్బన సమ్మేళనాల శుద్ధీకరణ, లక్షణ పరీక్షతో అనుసంధానమవుతుంది.

  • ఎమీన్ల క్రియాత్మక సమూహ పరీక్షలు రసాయన శాస్త్రం పుస్తకం 20: ప్రాయోగిక రసాయన శాస్త్ర సూత్రాలలోని ప్రయోగశాల పరీక్షల పక్కనే ఉంటాయి.

అభ్యాస బహుళైచ్ఛిక ప్రశ్నలు (MCQs): అధ్యాయం 5, స్థాయి 4 (కొత్త NEET సరళి)

31. Hinsberg పరీక్షకు సంబంధించి జాబితా I ను జాబితా II తో జతపరచండి.
జాబితా I: A. CH₃CH₂NH₂
B. (C₂H₅)₂NH
C. (C₂H₅)₃N
D. p-టొలుయీన్‌సల్ఫోనైల్ క్లోరైడ్
జాబితా II: i. కారకంతో చర్య లేదు
ii. ఉత్పన్నం KOH లో కరుగుతుంది
iii. Hinsberg కారకానికి ఆధునిక ప్రత్యామ్నాయం
iv. ఉత్పన్నం KOH లో కరగదు
(a) A-ii, B-iv, C-i, D-iii (b) A-iv, B-ii, C-i, D-iii (c) A-ii, B-i, C-iv, D-iii (d) A-ii, B-iv, C-iii, D-i

32. జాబితా I (పరీక్ష) ను జాబితా II (ధనాత్మక ఫలితాన్ని ఇచ్చే ఎమీన్లు) తో జతపరచండి.
జాబితా I: A. కార్బైలమీన్ పరీక్ష
B. Hinsberg పరీక్ష
C. అజో రంజక పరీక్ష (273–278 K వద్ద డయాజోటీకరణం, తర్వాత క్షార β-నాఫ్థాల్)
D. NaNO₂/HCl తో పసుపు నూనె పొర
జాబితా II: i. మూడు వర్గాలనూ వేరుచేస్తుంది
ii. ద్వితీయ ఎమీన్లు
iii. ప్రాథమిక ఎమీన్లు మాత్రమే, ఆలిఫాటిక్ మరియు ఆరోమాటిక్
iv. ప్రాథమిక ఆరోమాటిక్ ఎమీన్లు మాత్రమే
(a) A-i, B-iii, C-iv, D-ii (b) A-iii, B-iv, C-i, D-ii (c) A-iii, B-i, C-ii, D-iv (d) A-iii, B-i, C-iv, D-ii

33. జాబితా I (తెలియని ఎమీన్‌పై పరిశీలన) ను జాబితా II (అత్యంత సురక్షితమైన నిర్ధారణ) తో జతపరచండి.
జాబితా I: A. CHCl₃ + ఆల్కహాలిక్ KOH తో వేడిచేసినప్పుడు అసహ్యమైన వాసన
B. Hinsberg ఉత్పన్నం క్షారంలో కరగదు
C. Hinsberg కారకంతో చర్య లేదు; సినాయించిన HCl లో కరుగుతుంది
D. 273–278 K వద్ద డయాజోటీకరణం తర్వాత β-నాఫ్థాల్‌తో నారింజా-ఎరుపు రంజకం
జాబితా II: i. తృతీయ ఎమీన్
ii. ప్రాథమిక ఆరోమాటిక్ ఎమీన్
iii. ప్రాథమిక ఎమీన్ (ఆలిఫాటిక్ లేదా ఆరోమాటిక్)
iv. ద్వితీయ ఎమీన్
(a) A-ii, B-iv, C-i, D-iii (b) A-iii, B-iv, C-i, D-ii (c) A-iii, B-i, C-iv, D-ii (d) A-iv, B-iii, C-i, D-ii

34. జాబితా I (ఎమీన్) ను జాబితా II (C₆H₅SO₂Cl తో ఉత్పన్నం) తో జతపరచండి.
జాబితా I: A. CH₃NH₂
B. (CH₃)₂NH
C. C₆H₅NH₂
D. (CH₃)₃N
జాబితా II: i. C₆H₅SO₂NHC₆H₅
ii. C₆H₅SO₂NHCH₃
iii. సల్ఫోనమైడ్ ఏర్పడదు
iv. C₆H₅SO₂N(CH₃)₂
(a) A-iv, B-ii, C-i, D-iii (b) A-ii, B-i, C-iv, D-iii (c) A-ii, B-iv, C-i, D-iii (d) A-ii, B-iv, C-iii, D-i

35. కింది వాక్యాలలో ఎన్ని సరైనవి?
A. Hinsberg కారకం బెంజీన్‌సల్ఫోనైల్ క్లోరైడ్.
B. 1° ఎమీన్ సల్ఫోనమైడ్‌లోని N–H ఆమ్ల స్వభావం కలది కాబట్టి అది క్షారంలో కరుగుతుంది.
C. ఆలిఫాటిక్, ఆరోమాటిక్ ప్రాథమిక ఎమీన్లు రెండూ కార్బైలమీన్ పరీక్షను ఇస్తాయి.
D. ద్వితీయ ఎమీన్లు కార్బైలమీన్ పరీక్షను ఇస్తాయి.
(a) ఒకటి (b) రెండు (c) నాలుగు (d) మూడు

36. సరైన వాక్యాల సమూహాన్ని ఎంచుకోండి.
A. ఐసోసయనైడ్లకు చాలా అసహ్యమైన వాసన ఉంటుంది.
B. 273–278 K వద్ద ప్రాథమిక ఆరోమాటిక్ ఎమీన్లు మాత్రమే కొంతవరకు స్థిరమైన డయాజోనియం లవణాలను ఇస్తాయి.
C. తృతీయ ఎమీన్లు నైట్రస్ ఆమ్లంతో N-నైట్రోసమీన్లను ఇస్తాయి.
D. ప్రాథమిక ఆలిఫాటిక్ ఎమీన్లు చల్లదనంలోనూ నైట్రస్ ఆమ్లంతో N₂ ను విడుదల చేస్తాయి.
(a) A, B, D మాత్రమే (b) A, C మాత్రమే (c) B, C, D మాత్రమే (d) A, B, C, D

37. 1°, 2°, 3° ఎమీన్ల మిశ్రమాన్ని Hinsberg కారకం, KOH తో వేరుచేశారు. సరైన వాక్యాల సమూహాన్ని ఎంచుకోండి.
A. 3° ఎమీన్ చర్య జరపదు, దాన్ని స్వేదనం చేసి వేరుచేయవచ్చు.
B. 1° ఎమీన్ సల్ఫోనమైడ్ క్షార ద్రావణంలోకి వెళుతుంది.
C. 2° ఎమీన్ సల్ఫోనమైడ్ క్షారంలో కరుగుతుంది.
D. ప్రతి సల్ఫోనమైడ్ జలవిశ్లేషణ దాని ఎమీన్‌ను తిరిగి ఇస్తుంది.
(a) A, B మాత్రమే (b) B, C మాత్రమే (c) A, B, D మాత్రమే (d) C, D మాత్రమే

38. వీటిలో ఎన్ని కార్బైలమీన్ పరీక్షలో ధనాత్మక ఫలితాన్ని ఇస్తాయి? CH₃NH₂, C₆H₅NH₂, (CH₃)₂NH, C₆H₅CH₂NH₂, (CH₃)₃CNH₂, C₆H₅NHCH₃, p-టొలుయిడిన్ (a) నాలుగు (b) ఐదు (c) ఆరు (d) మూడు

39. C₃H₉N యొక్క P, Q, R అనే మూడు సాదృశ్యకాల ఫలితాలను ఒక పట్టిక చూపుతుంది. P: Hinsberg ఉత్పన్నం KOH లో కరుగుతుంది; HNO₂ తో N₂ వాయువు. Q: Hinsberg ఉత్పన్నం KOH లో కరగదు; HNO₂ తో పసుపు నూనె. R: Hinsberg కారకంతో చర్య లేదు. సాధ్యమైన సమూహం (a) P = N-methylethanamine, Q = propan-1-amine, R = trimethylamine (b) P = trimethylamine, Q = N-methylethanamine, R = propan-2-amine (c) P = propan-2-amine, Q = N-methylethanamine, R = N,N-dimethylmethanamine (d) P = propan-1-amine, Q = N,N-dimethylmethanamine, R = N-methylethanamine

40. ఒక ఫ్లోచార్ట్ ఇలా ఉంది: తెలియని ఎమీన్ → C₆H₅SO₂Cl, KOH కలపండి → స్పష్టమైన ద్రావణం → సినాయించిన HCl కలపండి → తెల్లని అవక్షేపం. ఆ ఎమీన్ (a) ప్రాథమికం (b) ద్వితీయం (c) తృతీయం (d) చతుర్ధ అమ్మోనియం లవణం

41. 4.65 g అనిలీన్ కార్బైలమీన్ చర్యలో పూర్తిగా మారుతుంది. ఏర్పడే ఫెనైల్ ఐసోసయనైడ్ (C₆H₅NC, M = 103 g/mol) ద్రవ్యరాశి (a) 4.65 g (b) 10.3 g (c) 2.58 g (d) 5.15 g

Q42–43 కోసం సన్నివేశం: లేబుల్ లేని X, Y, Z అనే మూడు సీసాలలో అనిలీన్, N-మిథైల్అనిలీన్, N,N-డైమిథైల్అనిలీన్ — ఒక్కోదానిలో ఒకటి — ఉన్నాయి. X, CHCl₃, ఆల్కహాలిక్ KOH తో అసహ్యమైన వాసన ఇస్తుంది. Y, NaNO₂/HCl తో పసుపు నూనె పొరను ఇస్తుంది. Z, నైట్రస్ ఆమ్లంతో ఆకుపచ్చ ఘనపదార్థాన్ని ఇస్తుంది.

42. Y సీసాలో ఉన్నది (a) అనిలీన్ (b) N,N-డైమిథైల్అనిలీన్ (c) N-మిథైల్అనిలీన్ (d) నిర్ణయించలేము

43. Hinsberg కారకంతో ఏ సీసాలోనిది చర్య చూపదు? (a) X (b) Z (c) Y (d) X, Y

44. C₄H₁₁N అనే ఎమీన్ A కాఇరల్, అది క్షారంలో కరిగే Hinsberg ఉత్పన్నాన్ని ఇస్తుంది. A (a) Butan-1-amine (b) N-Methylpropan-2-amine (c) 2-Methylpropan-2-amine (d) Butan-2-amine

45. C₇H₉N అనే X సినాయించిన HCl లో కరుగుతుంది, కార్బైలమీన్ పరీక్షను ఇస్తుంది. 273 K వద్ద NaNO₂/HCl తో అది N₂ ను విడుదల చేస్తుంది, β-నాఫ్థాల్‌తో రంజకాన్ని ఇవ్వదు. X (a) బెంజైలమీన్ (b) p-టొలుయిడిన్ (c) N-మిథైల్అనిలీన్ (d) o-టొలుయిడిన్

స్థాయి 4 జవాబులు

QAnsకారణం
31a1° కరుగుతుంది, 2° కరగదు, 3° చర్య లేదు; టోసిల్ క్లోరైడ్ ఆధునిక కారకం
32dకార్బైలమీన్ = అన్ని 1°; Hinsberg అన్ని వర్గాలనూ వేరుచేస్తుంది; అజో రంజకం = 1° ఆరోమాటిక్; నైట్రోసమీన్ = 2°
33bవాసన ఒక్కటే ఎమీన్ ఆరోమాటిక్ అని రుజువు చేయలేదు, కాబట్టి A-iii, D-ii
34c3° ఎమీన్లలో ప్రతిక్షేపించడానికి N–H లేదు
35dA, B, C సరైనవి; 2° ఎమీన్లు ఐసోసయనైడ్ ఇవ్వవు
36aC తప్పు: 3° ఎమీన్లకు N–H లేదు, కాబట్టి N-నైట్రోసమీన్ రాదు
37c2° సల్ఫోనమైడ్‌కు ఆమ్ల H లేదు, కరగకుండా ఉంటుంది
38bCH₃NH₂, అనిలీన్, బెంజైలమీన్, (CH₃)₃CNH₂, p-టొలుయిడిన్ 1° ఎమీన్లు
39cP 1°, Q 2°, R 3°; (c) మాత్రమే సరిపోతుంది
40aక్షారంలో కరిగి, ఆమ్లంతో మళ్లీ అవక్షేపం: 1° సల్ఫోనమైడ్
41d4.65/93 = 0.05 mol; 0.05 × 103 = 5.15 g
42cపసుపు నూనె వంటి N-నైట్రోసమీన్ = 2° ఎమీన్
43bZ అనేది 3° ఎమీన్ N,N-డైమిథైల్అనిలీన్ (ఆకుపచ్చ p-నైట్రోసో ఉత్పన్నం)
44dకాఇరల్ 1° సాదృశ్యకం: CH₃CH(NH₂)CH₂CH₃
45a1° ఎమీన్ కానీ ఏరైల్ కాదు (స్థిర డయాజోనియం లేదు): C₆H₅CH₂NH₂
24 min left
‹
›
అధ్యాయం 5: 1°, 2°, 3° | NEET రసాయన శాస్త్రం పుస్తకం 18…