అధ్యాయం 2: ప్రవాహి పీడనం మరియు పాస్కల్ నియమం (Fluid Pressure and Pascal's Law)
మీరు ఏమి నేర్చుకుంటారు
పీడనం అంటే ఏమిటి, అది ఎందుకు అదిశ రాశి.
లోతుతో పీడనం ఎలా పెరుగుతుంది, P = P₀ + ρgh, పాత్ర ఆకారం ఎందుకు ప్రభావం చూపదు.
వాతావరణ, గేజ్, పరమ పీడనాలు; భారమితులు, మానోమీటర్లు.
పాస్కల్ నియమం, హైడ్రాలిక్ లిఫ్టులు, బ్రేకులలో దాని వినియోగం.
గురుత్వం (మరియు పాత్ర త్వరణం) ద్రవంలోని పీడనాన్ని ఎలా మారుస్తాయి.
ఆర్కిమెడిస్ సూత్రం, తేలడం, దృశ్య భారం.
2.1 ప్రవాహులు మరియు పీడనం
ప్రవహించే ఏ పదార్థమైనా ప్రవాహి (Fluid): ద్రవాలు, వాయువులు. నిశ్చల స్థితిలో ఉన్న ప్రవాహి ఒక తలం వెంట పక్కకు నెట్టలేదు. అది తాకిన ఏ తలానికైనా లంబంగా మాత్రమే నెడుతుంది.
ప్రమాణ వైశాల్యంపై పనిచేసే లంబ బలమే పీడనం (Pressure).
SI ప్రమాణం: పాస్కల్ (1 Pa = 1 N/m²). ఇతర ప్రమాణాలు: 1 atm = 1.013 × 10⁵ Pa, 1 bar = 10⁵ Pa, 1 torr = 1 mm of Hg ≈ 133 Pa.
పీడనం ఒక అదిశ (Scalar). నిశ్చల ప్రవాహిలోని ఒక బిందువు వద్ద అన్ని దిశలలో ఇది సమానం. పీడనం ఒక తలంపై పనిచేసినప్పుడే బలం పుట్టుతుంది, ఆ బలం ఎప్పుడూ తలానికి లంబంగా ఉంటుంది.
అందుకే పదునైన మొన గల మేకు చెక్కలోకి సులభంగా దిగుతుంది: అదే బలం చాలా చిన్న వైశాల్యంపై పనిచేస్తుంది, కాబట్టి పీడనం చాలా ఎక్కువ. ఒంటె వెడల్పాటి పాదాలు ఇసుకపై దీనికి వ్యతిరేకంగా పనిచేస్తాయి.
సాంద్రత (Density) ρ = ద్రవ్యరాశి/ఘనపరిమాణం (kg/m³). నీరు 1000 kg/m³, పాదరసం 13 600 kg/m³. సాపేక్ష సాంద్రత (Relative density) అంటే సాంద్రతను 4 °C వద్ద నీటి సాంద్రతతో భాగించగా వచ్చేది; దీనికి ప్రమాణం లేదు.
2.2 ప్రవాహి స్తంభం వల్ల పీడనం
నిశ్చలంగా ఉన్న పెద్ద ద్రవం లోపల, A అడ్డకోత, h ఎత్తు గల ఒక ద్రవ స్తూపాన్ని తీసుకోండి. దాని పై భాగం ఉపరితలం వద్ద ఉంది, అక్కడ పీడనం P₀ (వాతావరణ పీడనం). దాని అడుగున పీడనం P అనుకోండి.
ఈ స్తూపంపై ఉన్న నిలువు బలాలు:
పై ముఖంపై కిందకు P₀A.
దాని భారం mg = ρAhg, కిందకు.
అడుగు ముఖంపై పైకి PA.
పక్క బలాలు రద్దవుతాయి. సమతాస్థితి కోసం:
ప్రవాహి పీడనంపై గురుత్వ ప్రభావం ఇదే. దీని నుంచి నేరుగా మూడు ఫలితాలు వస్తాయి:
లోతుతో పీడనం రేఖీయంగా పెరుగుతుంది. అందుకే ఆనకట్టలను అడుగున ఎక్కువ మందంగా కడతారు.
నిశ్చలంగా ఉన్న ఒకే అనుసంధానిత ద్రవంలో ఒకే క్షితిజ స్థాయిలో ఉన్న బిందువుల వద్ద పీడనం సమానం.
ఒక లోతు వద్ద పీడనం పాత్ర ఆకారంపై గానీ, ద్రవం పరిమాణంపై గానీ ఆధారపడదు. వేర్వేరు ఆకారాల పాత్రలను ఒకే ఎత్తు వరకు నింపితే వాటి అడుగుల వద్ద పీడనం సమానం. దీన్నే ద్రవస్థితిక విరోధాభాసం (Hydrostatic paradox) అంటారు.
ఒకే ద్రవంలో h ఎత్తు తేడా ఉన్న రెండు బిందువులకు P₂ − P₁ = ρgh. గురుత్వం లేకపోతే (లేదా స్వేచ్ఛా పతనంలో) ఈ తేడా అదృశ్యమవుతుంది.
2.3 వాతావరణ, గేజ్ మరియు పరమ పీడనం
మన పై ఉన్న గాలికి భారం ఉంది, కాబట్టి అది అన్నిటిపై నెడుతుంది. సముద్ర మట్టం వద్ద ఈ వాతావరణ పీడనం (Atmospheric pressure) సుమారు 1.013 × 10⁵ Pa.
దీన్ని పాదరస భారమితి (Mercury barometer) కొలుస్తుంది. సుమారు 1 m పొడవైన గాజు గొట్టాన్ని పాదరసంతో నింపి, పాదరసం ఉన్న గిన్నెలో తలకిందులుగా ఉంచుతారు. స్తంభం ప్రమాణ వైశాల్యానికి దాని భారం వాతావరణ పీడనానికి సమానమయ్యే వరకు కిందకు దిగుతుంది. పైన ఉన్న ఖాళీ దాదాపు శూన్యం.
కాబట్టి 1 atm = 76 cm పాదరసం. పాదరసం అధిక సాంద్రత వల్ల స్తంభం చిన్నదిగా ఉంటుంది, అందుకే దాన్ని వాడతారు. నీటి భారమితికి 10 m కంటే ఎత్తైన గొట్టం కావాలి.
పరమ పీడనం (Absolute pressure) = ఒక బిందువు వద్ద మొత్తం పీడనం P.
గేజ్ పీడనం (Gauge pressure) = P − P₀, వాతావరణ పీడనం కంటే అదనపు భాగం. టైరు గేజ్, రక్తపోటు మీటరు గేజ్ పీడనాన్నే చూపిస్తాయి.
వివృత గొట్టం మానోమీటర్ (Open-tube manometer) అంటే ద్రవం ఉన్న U-గొట్టం. ఒక చివర వాయువుకు కలుస్తుంది; రెండో చివర గాలికి తెరిచి ఉంటుంది. తెరిచిన వైపు ద్రవం h ఎక్కువ ఎత్తులో ఉంటే, వాయువు గేజ్ పీడనం ρgh.
2.4 పాస్కల్ నియమం మరియు దాని అనువర్తనాలు
పాస్కల్ నియమం (Pascal's law): మూసివున్న ప్రవాహికి ఇచ్చిన పీడన మార్పు ఏమాత్రం తగ్గకుండా ప్రవాహిలోని ప్రతి భాగానికి, పాత్ర గోడలకు ప్రసారం అవుతుంది.
టూత్పేస్ట్ ట్యూబ్ని ఎక్కడ నొక్కినా మూతి దగ్గర పేస్ట్ బయటకు వస్తుంది. ఇది ఇంట్లో పాస్కల్ నియమం.
హైడ్రాలిక్ లిఫ్ట్ (Hydraulic lift). వేర్వేరు వైశాల్యాలు A₁ (చిన్నది), A₂ (పెద్దది) గల రెండు సిలిండర్లను కలిపి నూనెతో నింపుతారు. ప్రతి దానికి ఒక పిస్టన్ ఉంటుంది. చిన్న పిస్టన్ను F₁ బలంతో నెట్టండి. అదనపు పీడనం F₁/A₁ మారకుండా పెద్ద పిస్టన్ను చేరుతుంది:

చిన్న బలం F₁ సృష్టించిన అదనపు పీడనాన్ని నూనె పెద్ద పిస్టన్కు చేరుస్తుంది; అక్కడ అది చాలా పెద్ద వైశాల్యంపై పనిచేస్తుంది.
బలం A₂/A₁ రెట్లు అవుతుంది. శక్తి మాత్రం పెరగదు. నూనె దాదాపు అసంపీడ్యం, కాబట్టి ఒక సిలిండర్ నుంచి నెట్టిన ఘనపరిమాణం రెండోదాంట్లోకి వెళ్తుంది: A₁d₁ = A₂d₂. చిన్న పిస్టన్ చాలా దూరం కదులుతుంది, పెద్దది కొంచెం మాత్రమే పైకి లేస్తుంది. ఇచ్చిన పని = F₁d₁ = F₂d₂ = పొందిన పని (నష్టాలను వదిలేస్తే).
ఇతర ఉపయోగాలు: కార్లు, బస్సులలో హైడ్రాలిక్ బ్రేకులు (పెడల్ బలం నాలుగు చక్రాల సిలిండర్లకు సమానంగా చేరుతుంది), రోడ్డు పక్క టైరు షాపులోని హైడ్రాలిక్ జాక్లు, పత్తి బేళ్లు కట్టే హైడ్రాలిక్ ప్రెస్, దంత వైద్యుడి కుర్చీ.
2.5 ప్రవాహి పీడనంపై గురుత్వం, త్వరణం ప్రభావం
గురుత్వం ద్రవానికి భారాన్నిస్తుంది కాబట్టే ρgh పీడన తేడా ఉంటుంది. ఫలిత గురుత్వం మారితే పీడనం కూడా మారుతుంది.
| పాత్ర స్థితి | h లోతుకు పీడన తేడా |
|---|---|
| నిశ్చలంగా లేదా స్థిర వేగంతో | ρgh |
| a త్వరణంతో పైకి వెళ్ళే లిఫ్టులో | ρ(g + a)h |
| a త్వరణంతో కిందికి వెళ్ళే లిఫ్టులో (a < g) | ρ(g − a)h |
| స్వేచ్ఛా పతనం (a = g) | సున్నా |
నీటి ట్యాంకర్ a త్వరణంతో క్షితిజంగా వేగం పుంజుకుంటే స్వేచ్ఛా తలం వాలుతుంది. అది ఫలిత గురుత్వానికి లంబంగా మారుతుంది, కాబట్టి క్షితిజంతో కోణం:
2.6 ప్లవనం మరియు ఆర్కిమెడిస్ సూత్రం
బకెట్ నీటిలోపల మగ్గును ఎత్తితే అది తేలికగా అనిపిస్తుంది. నీరు దాన్ని పైకి నెడుతుంది. ఈ ఊర్ధ్వ బలమే ప్లవన బలం (Buoyant force) (ఉత్ప్లవనం, upthrust).
ఇది ఎక్కడి నుంచి వస్తుంది? నీటి కింద L భుజం గల ఘనాన్ని తీసుకోండి, దాని పై ముఖం h లోతులో ఉంది. అడుగు ముఖంపై పీడనం పై ముఖం కంటే ρgL ఎక్కువ. ఫలిత ఊర్ధ్వ బలం = ρgL × L² = ρ g L³. ఇది ఘనం స్థానభ్రంశం చెందించిన ద్రవం భారానికి సరిగ్గా సమానం.
ఆర్కిమెడిస్ సూత్రం (Archimedes' principle): ప్రవాహిలో పూర్తిగా లేదా పాక్షికంగా మునిగిన వస్తువుపై, అది స్థానభ్రంశం చెందించిన ప్రవాహి భారానికి సమానమైన ఊర్ధ్వ బలం పనిచేస్తుంది.
పరిణామాలు:
దృశ్య భారం (Apparent weight) = నిజ భారం − ప్లవన బలం.
ఘనపదార్థం సాపేక్ష సాంద్రత = గాలిలో భారం / నీటిలో భారంలో తగ్గుదల.
మునిగిన భాగంపై ప్లవన బలం వస్తువు భారానికి సమానమైతే వస్తువు తేలుతుంది. అప్పుడు మునిగిన భాగం V_sub/V = ρ_వస్తువు/ρ_ప్రవాహి.
ప్రవాహి కంటే ఎక్కువ సాంద్రత గల వస్తువు మునుగుతుంది; తక్కువ సాంద్రత గలది ఉపరితలానికి లేచి తేలుతుంది.
ఓడ సముద్రపు నీటిలో కంటే మంచినీటిలో ఎక్కువ మునిగి తేలుతుంది, ఎందుకంటే మంచినీటి సాంద్రత తక్కువ, కాబట్టి ఎక్కువ నీరు స్థానభ్రంశం చెందాలి.
నీటిలో తేలుతున్న మంచు కరిగితే నీటి మట్టం అలాగే ఉంటుంది. కరిగిన నీరు మంచు స్థానభ్రంశం చెందించిన ఘనపరిమాణాన్ని సరిగ్గా నింపుతుంది.
సాధించిన ఉదాహరణ 2.1: 10 m లోతు గల సరసు అడుగున పరమ, గేజ్ పీడనాలు కనుక్కోండి. P₀ = 1 × 10⁵ Pa.
సాధన: గేజ్ పీడనం = ρgh = 1000 × 10 × 10 = 1 × 10⁵ Pa. పరమ పీడనం = 1 × 10⁵ + 1 × 10⁵ = 2 × 10⁵ Pa, సుమారు 2 atm. ప్రతి 10 m నీరు సుమారు ఒక వాతావరణ పీడనాన్ని కలుపుతుంది.
సాధించిన ఉదాహరణ 2.2: 1200 kg కారు హైడ్రాలిక్ లిఫ్ట్ పెద్ద పిస్టన్ (వ్యాసార్ధం 20 cm) పై ఉంది. చిన్న పిస్టన్ వ్యాసార్ధం 2 cm. కారును నిలబెట్టడానికి చిన్న పిస్టన్పై ఎంత బలం కావాలి?
సాధన: F₁ = F₂ × (A₁/A₂) = 12 000 × (2/20)² = 12 000 × 0.01 = 120 N. ఇది 12 kg సంచి భారం మాత్రమే.
సాధించిన ఉదాహరణ 2.3: వాతావరణ పీడనం 76 cm పాదరసాన్ని నిలబెడుతుంది. అది ఎంత ఎత్తు నీటి స్తంభాన్ని నిలబెడుతుంది? పాదరసం సాపేక్ష సాంద్రత = 13.6.
సాధన: ఒకే పీడనం అంటే ρ_w h_w = ρ_Hg h_Hg. h_w = 13.6 × 0.76 = 10.3 m. g రద్దవుతుంది.
సాధించిన ఉదాహరణ 2.4: U-గొట్టంలో నీరు ఉంది. ఒక భుజంలో నూనె పోశారు. సమతుల్యతలో, నూనె–నీరు అంతర్ముఖం పైన ఉన్న 10 cm నూనె స్తంభం, రెండో భుజంలో అదే స్థాయి పైన ఉన్న 8 cm నీటిని సమతుల్యం చేస్తుంది. నూనె సాంద్రత కనుక్కోండి.
సాధన: అంతర్ముఖ స్థాయి వద్ద రెండు భుజాలలో పీడనం సమానం. ρ_oil × 10 = 1000 × 8, కాబట్టి ρ_oil = 800 kg/m³.
సాధించిన ఉదాహరణ 2.5: మంచు (917 kg/m³) సముద్రపు నీటిలో (1030 kg/m³) తేలుతుంది. మంచుకొండలో ఎంత భాగం నీటి కింద ఉంటుంది?
సాధన: మునిగిన భాగం = 917/1030 = 0.89. సుమారు 89% దాగి ఉంటుంది, అందుకే మంచుకొండలు ఓడలకు ప్రమాదకరం.
సాధించిన ఉదాహరణ 2.6: ఒక రాయి గాలిలో 30 N, నీటిలో పూర్తిగా మునిగినప్పుడు 20 N తూగుతుంది. దాని ఘనపరిమాణం, సాంద్రత కనుక్కోండి.
సాధన: ప్లవన బలం = 30 − 20 = 10 N = ρ_w V g. V = 10/(1000 × 10) = 1 × 10⁻³ m³. ద్రవ్యరాశి = 3 kg, కాబట్టి సాంద్రత = 3000 kg/m³ (సాపేక్ష సాంద్రత 30/10 = 3).
సాధించిన ఉదాహరణ 2.7: 2 m/s² త్వరణంతో పైకి వెళ్ళే లిఫ్టులో నీటి బకెట్ ఉంది. 50 cm లోతు వద్ద గేజ్ పీడనం కనుక్కోండి.
సాధన: ఫలిత g = 10 + 2 = 12 m/s². గేజ్ పీడనం = 1000 × 12 × 0.5 = 6000 Pa. నిశ్చలంగా ఉంటే అది 5000 Pa.
సాధించిన ఉదాహరణ 2.8: 2 m వెడలుగల దీర్ఘచతురస్రాకార ట్యాంకులో 3 m లోతు నీరు ఉంది. 2 m వెడలుగల ఒక పక్క గోడపై నీటి బలం (గేజ్) కనుక్కోండి.
సాధన: పీడనం పైన 0 నుంచి అడుగున ρgh వరకు రేఖీయంగా పెరుగుతుంది. సగటు గేజ్ పీడనం ρgh/2. బలం = (ρgh/2) × (h × w) = ½ × 1000 × 10 × 3² × 2 = 9 × 10⁴ N.
త్వరిత పునశ్చరణ
P = F⊥/A, అదిశ; నిశ్చల ప్రవాహిలోని ఒక బిందువు వద్ద అన్ని దిశలలో సమానం.
P = P₀ + ρgh; పాత్ర ఆకారంపై ఆధారపడదు. ఒకే స్థాయి, ఒకే ద్రవం, ఒకే పీడనం.
గేజ్ = పరమ − వాతావరణ. 1 atm = 76 cm Hg ≈ 10.3 m నీరు ≈ 1.013 × 10⁵ Pa.
పాస్కల్: F₂/F₁ = A₂/A₁; A₁d₁ = A₂d₂; పనిలో లాభం లేదు.
లిఫ్ట్ పైకి: ρ(g + a)h; కిందికి: ρ(g − a)h; స్వేచ్ఛా పతనం: సున్నా. క్షితిజ త్వరణం: tan θ = a/g.
ప్లవన బలం = ρ_ప్రవాహి V_sub g. తేలడం: V_sub/V = ρ_వస్తువు/ρ_ప్రవాహి.
సాపేక్ష సాంద్రత = గాలిలో భారం / నీటిలో భారంలో తగ్గుదల.
NEET లో సాధారణ తప్పులు
ప్రశ్న గేజ్ పీడనం అడిగితే వాతావరణ పీడనాన్ని కలపడం, లేదా పరమ పీడనం అడిగితే దాన్ని మరిచిపోవడం.
వెడలుపాటి పాత్ర అడుగున ఎక్కువ పీడనం ఇస్తుందని అనుకోవడం. లోతు మాత్రమే ముఖ్యం.
హైడ్రాలిక్ లిఫ్ట్ శక్తిని పెంచుతుందని నమ్మడం. అది బలాన్ని మాత్రమే పెంచుతుంది.
ప్లవన బలంలో వస్తువు సాంద్రత వాడడం. ప్లవనానికి ప్రవాహి సాంద్రత, మునిగిన ఘనపరిమాణం వాడాలి.
హైడ్రాలిక్ లిఫ్టులో వైశాల్యాల నిష్పత్తికి వ్యాసార్ధాల నిష్పత్తిని నేరుగా వాడడం. వైశాల్యం r² లా మారుతుంది.
తేలే మంచు కరిగితే నీటి మట్టం పెరుగుతుందని చెప్పడం. అది అలాగే ఉంటుంది.
అభ్యాస బహుళైచ్ఛిక ప్రశ్నలు (MCQs): అధ్యాయం 2
స్థాయి 1: భావన పరీక్ష
1. పీడనం (a) బలం దిశలో ఉండే సదిశ (b) అదిశ (c) తలానికి లంబంగా ఉండే సదిశ (d) మితులు లేనిది
2. P₀ పీడనం గల గాలికి తెరిచి ఉన్న, ρ సాంద్రత గల ద్రవంలో h లోతు వద్ద పరమ పీడనం (a) ρgh (b) P₀ − ρgh (c) P₀ + ρgh (d) P₀/(ρgh)
3. గేజ్ పీడనం దీనికి సమానం (a) పరమ పీడనం + వాతావరణ పీడనం (b) పరమ పీడనం − వాతావరణ పీడనం (c) వాతావరణ పీడనం − పరమ పీడనం (d) ఎప్పుడూ వాతావరణ పీడనం
4. హైడ్రాలిక్ లిఫ్ట్ దీని ఆధారంగా పనిచేస్తుంది (a) ఆర్కిమెడిస్ సూత్రం (b) బెర్నౌలీ సూత్రం (c) పాస్కల్ నియమం (d) హుక్ నియమం
5. ఒక ప్రామాణిక వాతావరణం సుమారు (a) 1.013 × 10⁵ Pa (b) 1.013 × 10³ Pa (c) 76 Pa (d) 10⁶ Pa
6. వేర్వేరు ఆకారాలు, సమాన అడుగు వైశాల్యం గల మూడు పాత్రలను ఒకే ఎత్తు వరకు నీటితో నింపారు. అడుగున పీడనం (a) అతి వెడలుపాటి పాత్రలో అత్యధికం (b) అతి ఇరుకైన పాత్రలో అత్యధికం (c) మూడింటిలో సమానం (d) నీటి ఘనపరిమాణానికి అనులోమానుపాతం
7. ప్రవాహిలో వస్తువుపై ప్లవన బలం దీనికి సమానం (a) వస్తువు భారం (b) స్థానభ్రంశం చెందిన ప్రవాహి భారం (c) వస్తువు ఘనపరిమాణం (d) వస్తువు ద్రవ్యరాశి
8. ఒక దిమ్మె తన ఘనపరిమాణంలో నాలుగో వంతు నీటి పైన ఉండేలా తేలుతుంది. దాని సాంద్రత (a) 250 kg/m³ (b) 1333 kg/m³ (c) 1000 kg/m³ (d) 750 kg/m³
9. నీటితో ఉన్న మూసివున్న జాడీ స్వేచ్ఛగా పడుతుంది. నీటి వల్ల నీటి పై, అడుగు మధ్య పీడన తేడా (a) ρgh (b) 2ρgh (c) సున్నా (d) చాలా ఎక్కువ
10. భారమితిలో పాదరసాన్ని ప్రధానంగా ఎందుకు వాడతారంటే (a) దాని అధిక సాంద్రత స్తంభాన్ని చిన్నదిగా ఉంచుతుంది (b) దాని సాంద్రత తక్కువ (c) అది పారదర్శకం (d) అది గాజును తడుపుతుంది
స్థాయి 2: NEET ప్రమాణం
11. గాలికి తెరిచి ఉన్న ట్యాంకులో (P₀ = 1 × 10⁵ Pa) 5 m లోతు నీరు ఉంది. అడుగున పరమ పీడనం (a) 5 × 10⁴ Pa (b) 1.5 × 10⁵ Pa (c) 1.05 × 10⁵ Pa (d) 6 × 10⁵ Pa
12. హైడ్రాలిక్ ప్రెస్లో చిన్న పిస్టన్ వైశాల్యం 5 cm², పెద్ద పిస్టన్ 500 cm². చిన్న పిస్టన్పై 100 N బలం మోయగల భారం (a) 1 N (b) 1000 N (c) 10⁴ N (d) 10⁵ N
13. Q12 లోని ప్రెస్లో చిన్న పిస్టన్ 20 cm కిందికి కదులుతుంది. పెద్ద పిస్టన్ పైకి లేచేది (a) 2 mm (b) 2 cm (c) 20 cm (d) 0.2 mm
14. 1 atm = 1 × 10⁵ Pa అని తీసుకుంటే, 0.5 atm పీడనం ఈ ఎత్తు నీటి స్తంభానికి సమానం (a) 0.5 m (b) 50 m (c) 10 m (d) 5 m
15. ఒక వస్తువు గాలిలో 50 N, నీటిలో పూర్తిగా మునిగినప్పుడు 40 N తూగుతుంది. దాని సాపేక్ష సాంద్రత (a) 1.25 (b) 5 (c) 4 (d) 0.8
16. 600 kg/m³ సాంద్రత గల కర్ర 800 kg/m³ సాంద్రత గల ద్రవంలో తేలుతుంది. దాని ఘనపరిమాణంలో మునిగిన భాగం (a) 0.48 (b) 0.6 (c) 0.75 (d) 0.8
17. ఒక U-గొట్టంలో పాదరసం ఉంది. ఒక భుజంలో నీటి స్తంభం 27.2 cm అయ్యే వరకు నీరు పోశారు. రెండు భుజాలలోని పాదరస మట్టాల తేడా (a) 2 cm (b) 1 cm (c) 13.6 cm (d) 27.2 cm
18. టైరు గేజ్ 2 × 10⁵ Pa చూపిస్తుంది. వాతావరణ పీడనం 1 × 10⁵ Pa అయితే, టైరులోని గాలి పరమ పీడనం (a) 1 × 10⁵ Pa (b) 2 × 10⁵ Pa (c) 4 × 10⁵ Pa (d) 3 × 10⁵ Pa
19. సముద్ర ఉపరితలానికి 20 m కింద ఉన్న ఈతగాడిపై (ρ = 1030 kg/m³) గేజ్ పీడనం (a) 2.06 × 10⁵ Pa (b) 3.06 × 10⁵ Pa (c) 1.03 × 10⁵ Pa (d) 2.06 × 10⁴ Pa
20. a (a < g) త్వరణంతో కిందికి వెళ్ళే లిఫ్టులో నీటి బకెట్ ఉంది. h లోతు వద్ద గేజ్ పీడనం (a) ρ(g + a)h (b) ρgh (c) ρah (d) ρ(g − a)h
21. అంచు వరకు నీటితో నిండిన గ్లాసులో మంచు ముక్క తేలుతోంది. మంచు కరిగితే నీటి మట్టం (a) పెరిగి నీరు బయటకు ఒలుకుతుంది (b) అలాగే ఉంటుంది (c) తగ్గుతుంది (d) ముందు తగ్గి, తర్వాత పెరుగుతుంది
22. 120 mm Hg రక్తపోటును పాస్కల్లలో చెప్పాలంటే సుమారు (a) 1.6 × 10³ Pa (b) 1.2 × 10⁵ Pa (c) 1.6 × 10⁴ Pa (d) 1.6 × 10⁵ Pa
స్థాయి 3: సవాలు
23. 2 m వెడలుగల ట్యాంకులో 3 m లోతు నీరు ఉంది. ఒక పక్క గోడపై నీటి గేజ్ బలం (a) 1.8 × 10⁵ N (b) 9 × 10⁴ N (c) 4.5 × 10⁴ N (d) 6 × 10⁴ N
24. ఒక కర్ర దిమ్మె నీటిలో తన ఘనపరిమాణంలో 0.7 భాగం, ఒక నూనెలో 0.875 భాగం మునిగి తేలుతుంది. నూనె సాంద్రత (a) 800 kg/m³ (b) 875 kg/m³ (c) 700 kg/m³ (d) 612 kg/m³
25. 10 cm భుజం, 500 kg/m³ సాంద్రత గల ఘనం నీటిలో తేలుతుంది. అది సరిగ్గా పూర్తిగా మునగాలంటే దానిపై ఉంచవలసిన అదనపు ద్రవ్యరాశి (a) 0.25 kg (b) 1 kg (c) 0.5 kg (d) 5 kg
26. నీరు మోసుకెళ్లే ట్యాంకర్ 5 m/s² త్వరణంతో క్షితిజంగా వెళుతుంది. నీటి తలం క్షితిజంతో చేసే కోణం (a) tan⁻¹(2) (b) 30° (c) 45° (d) tan⁻¹(0.5)
27. ఒక బీకర్లో 30 cm నీటి పొరపై 20 cm నూనె పొర (800 kg/m³) తేలుతోంది. అడుగున గేజ్ పీడనం (a) 4600 Pa (b) 5000 Pa (c) 4000 Pa (d) 3000 Pa
28. 400 kg/m³ సాంద్రత గల బంతిని చెరువు అడుగున నిశ్చల స్థితి నుంచి వదిలారు. స్నిగ్ధతను వదిలేస్తే దాని ఊర్ధ్వ త్వరణం (a) 6 m/s² (b) 10 m/s² (c) 15 m/s² (d) 25 m/s²
29. ప్రతిపాదన (A): ఓడ సముద్రపు నీటిలో కంటే మంచినీటి నదిలో ఎక్కువ పైకి తేలుతుంది.
కారణం (R): సముద్రపు నీరు మంచినీటి కంటే ఎక్కువ సాంద్రత గలది.
(a) రెండూ సరైనవి, R అనేది A కి సరైన వివరణ (b) రెండూ సరైనవి, R అనేది A కి సరైన వివరణ కాదు (c) A సరైనది, R తప్పు (d) A తప్పు, R సరైనది
30. వాక్యం I: నిశ్చల ప్రవాహిలోని ఒక బిందువు వద్ద పీడనం అన్ని దిశలలో సమానం.
వాక్యం II: నిశ్చలంగా ఉన్న ఒకే అనుసంధానిత ద్రవంలో ఒకే క్షితిజ స్థాయిలో ఉన్న రెండు బిందువుల వద్ద పీడనం సమానం.
(a) రెండూ సరైనవి (b) రెండూ తప్పు (c) I సరైనది, II తప్పు (d) I తప్పు, II సరైనది
జవాబులు మరియు కారణాలు
| Q | Ans | కారణం |
|---|---|---|
| 1 | b | పీడనానికి సొంత దిశ ఉండదు |
| 2 | c | స్తంభం భారం P₀ కు ρgh ని కలుపుతుంది |
| 3 | b | గేజ్ = వాతావరణ పీడనం కంటే అదనపు భాగం |
| 4 | c | పీడనం తగ్గకుండా ప్రసారమవుతుంది |
| 5 | a | 76 cm Hg ≈ 1.013 × 10⁵ Pa |
| 6 | c | పీడనం లోతుపై మాత్రమే ఆధారపడుతుంది |
| 7 | b | ఆర్కిమెడిస్ సూత్రం |
| 8 | d | 3/4 మునిగితే ρ = 0.75 × 1000 |
| 9 | c | స్వేచ్ఛా పతనంలో ఫలిత g సున్నా |
| 10 | a | అధిక సాంద్రత వల్ల 10 m కి బదులు 76 cm స్తంభం |
| 11 | b | 10⁵ + 1000 × 10 × 5 = 1.5 × 10⁵ Pa |
| 12 | c | F₂ = 100 × 500/5 = 10⁴ N |
| 13 | a | d₂ = 20 cm × 5/500 = 0.2 cm |
| 14 | d | h = 0.5 × 10⁵/(1000 × 10) = 5 m |
| 15 | b | 50/(50 − 40) = 5 |
| 16 | c | 600/800 = 0.75 |
| 17 | a | 27.2/13.6 = 2 cm Hg |
| 18 | d | పరమ = గేజ్ + వాతావరణ |
| 19 | a | 1030 × 10 × 20 = 2.06 × 10⁵ Pa |
| 20 | d | ఫలిత g = g − a |
| 21 | b | కరిగిన నీరు స్థానభ్రంశ ఘనపరిమాణాన్ని సరిగ్గా నింపుతుంది |
| 22 | c | 0.12 × 13 600 × 10 ≈ 1.6 × 10⁴ Pa |
| 23 | b | ½ρgh²w = ½ × 1000 × 10 × 9 × 2 |
| 24 | a | ρ_కర్ర = 700, కాబట్టి ρ_నూనె = 700/0.875 = 800 |
| 25 | c | (1000 − 500) × 10⁻³ m³ = 0.5 kg |
| 26 | d | tan θ = a/g = 0.5 |
| 27 | a | 800 × 10 × 0.2 + 1000 × 10 × 0.3 = 4600 Pa |
| 28 | c | a = g(σ − ρ)/ρ = 10 × 600/400 |
| 29 | d | మంచినీరు తక్కువ సాంద్రత కాబట్టి ఓడ ఎక్కువ మునుగుతుంది; A తప్పు |
| 30 | a | రెండూ ద్రవస్థితిక శాస్త్ర ప్రాథమిక వాస్తవాలు |
అధ్యాయం 2 పునశ్చరణ పత్రం
ఒక పేజీ సారాంశం
నిశ్చల స్థితిలో విరూపణ ప్రతిబలాన్ని ఎదుర్కోలేదు కాబట్టే ప్రవాహి ప్రవహిస్తుంది. ద్రవాలు, వాయువులు రెండూ ప్రవాహులే.
పీడనం P = F⊥/A. ఇది అదిశ. SI ప్రమాణం పాస్కల్ (Pa = N/m²). మితులు [M L⁻¹ T⁻²].
నిశ్చల ప్రవాహిలోని ఒక బిందువు వద్ద పీడనం అన్ని దిశలలో సమానం.
h లోతు వద్ద పీడనం: P = P₀ + ρgh. ఇది పాత్ర ఆకారంపై గానీ ద్రవం పరిమాణంపై గానీ ఆధారపడదు.
నిశ్చలంగా ఉన్న ఒకే అనుసంధానిత ద్రవంలో ఒకే స్థాయిలోని బిందువుల వద్ద పీడనం సమానం.
గేజ్ పీడనం = పరమ పీడనం − వాతావరణ పీడనం. ఇది రుణాత్మకం కావచ్చు (చూషణం).
1 atm = 76 cm Hg ≈ 10.3 m నీరు ≈ 1.013 × 10⁵ Pa. 1 bar = 10⁵ Pa. 1 torr ≈ 1 mm Hg.
భారమితి: P₀ = ρ_Hg g h. వివృత గొట్టం మానోమీటర్: గేజ్ పీడనం = మట్టాల తేడా ρgh.
పాస్కల్ నియమం: మూసివున్న ద్రవానికి ఇచ్చిన అదనపు పీడనం దానిలోని ప్రతి భాగానికి తగ్గకుండా చేరుతుంది.
హైడ్రాలిక్ లిఫ్ట్: F₂/F₁ = A₂/A₁. నెట్టిన ఘనపరిమాణం పంచుకుంటుంది: A₁d₁ = A₂d₂. బలం పెరుగుతుంది, పని పెరగదు.
a త్వరణం గల లిఫ్టులో: పైకి → ρ(g + a)h, కిందికి → ρ(g − a)h, స్వేచ్ఛా పతనం → గేజ్ పీడనం సున్నా.
క్షితిజంగా త్వరణం చెందే ట్యాంకర్: తలం వాలుతుంది, tan θ = a/g, ద్రవం వెనుకవైపు పోగపడుతుంది.
ఆర్కిమెడిస్: ప్లవన బలం F_B = ρ_ప్రవాహి × V_మునిగిన × g, ప్లవన కేంద్రం వద్ద పనిచేస్తుంది.
తేలడం: భారం = ప్లవన బలం, కాబట్టి V_sub/V = ρ_వస్తువు/ρ_ప్రవాహి.
సాపేక్ష సాంద్రత = గాలిలో భారం ÷ నీటిలో భారంలో తగ్గుదల.
తప్పక గుర్తుంచుకోవలసినవి
| రాశి | సూత్రం లేదా విలువ | ప్రమాణం లేదా గమనిక |
|---|---|---|
| పీడనం | P = F⊥/A | Pa = N/m² |
| లోతు వద్ద పీడనం | P = P₀ + ρgh | పాత్ర ఆకారం ముఖ్యం కాదు |
| గేజ్ పీడనం | P − P₀ = ρgh | రుణాత్మకం కావచ్చు |
| వాతావరణం | 1.013 × 10⁵ Pa = 76 cm Hg | ≈ 10.3 m నీరు |
| హైడ్రాలిక్ లిఫ్ట్ | F₂ = F₁ × A₂/A₁ | A₁d₁ = A₂d₂ |
| లిఫ్టులో ద్రవం | ρ(g ± a)h | స్వేచ్ఛా పతనంలో సున్నా |
| క్షితిజ త్వరణం | tan θ = a/g | తలం వాలుతుంది |
| ప్లవన బలం | ρ_ప్రవాహి V_sub g | వస్తువు సాంద్రతపై ఆధారపడదు |
| తేలే భాగం | V_sub/V = ρ_వస్తువు/ρ_ప్రవాహి | నీటిలో మంచు ≈ 0.9 |
| సాపేక్ష సాంద్రత | W_air / (W_air − W_water) | ప్రమాణం లేదు |
జ్ఞాపక సూత్రాలు
"Deep Down, Pressure Grows": D = లోతు (Depth), D = సాంద్రత (Density), P = పైన కలిపే P₀, G = g. ఈ నాలుగూ P = P₀ + ρgh లో ఉంటాయి.
"పాస్కల్ పంపుతాడు, ఆర్కిమెడిస్ ఎత్తుతాడు": పాస్కల్ నియమం మూసివున్న ద్రవం ద్వారా పీడనాన్ని పంపుతుంది; ఆర్కిమెడిస్ సూత్రం ఎత్తే (ప్లవన) బలాన్ని ఇస్తుంది.
"భాగం = నిష్పత్తి": తేలే వస్తువులో ఉపరితలం కింద ఉన్న భాగం = దాని సాంద్రతకు, ద్రవ సాంద్రతకు గల నిష్పత్తి.
"లిఫ్ట్ పైకి, పీడనం పైకి": పైకి త్వరణం చెందే లిఫ్టు ఫలిత g ని g + a కి పెంచుతుంది, కాబట్టి ద్రవ పీడనం పెరుగుతుంది; కిందికి వెళ్తే తగ్గుతుంది.
"గాలి పై తగ్గుదల": సాపేక్ష సాంద్రత = గాలిలో భారం / నీటిలో భారంలో తగ్గుదల.
భావనల అనుసంధానం
భౌతిక శాస్త్రం పుస్తకం 3: గమన నియమాలు: ప్లవన బలం, దృశ్య భారం బలాల సమతుల్యత లెక్కలే; త్వరణం చెందే లిఫ్టు లేదా ట్యాంకర్లోని ద్రవాన్ని కాల్పనిక బలం వివరిస్తుంది.
భౌతిక శాస్త్రం పుస్తకం 9: వాయువుల అణుచలన సిద్ధాంతం: వాయు పీడనం అణు ఢీకొనడాల వల్ల వస్తుంది; P = F/A వెనుక ఉన్న సూక్ష్మ చిత్రం ఇదే.
జీవశాస్త్రం పుస్తకం 5: మానవ శరీర ధర్మశాస్త్రం: రక్తపోటు ఒక గేజ్ పీడనం, స్ఫిగ్మోమానోమీటరుపై mm Hg లో చదువుతారు.
అభ్యాస బహుళైచ్ఛిక ప్రశ్నలు (MCQs): అధ్యాయం 2, స్థాయి 4 (కొత్త NEET పద్ధతి)
31. జాబితా I ని జాబితా II తో జతపరచండి (వేరేగా చెప్పకపోతే g = 10 m/s², P₀ = 1.0 × 10⁵ Pa, ρ_నీరు = 1000 kg/m³).
జాబితా I:
A. చెరువు ఉపరితలానికి 5 m కింద గేజ్ పీడనం
B. చెరువు ఉపరితలానికి 5 m కింద పరమ పీడనం
C. 76 cm పాదరస స్తంభం పీడనం (ρ = 13600 kg/m³, g = 9.8 m/s²)
D. 0.025 m² వైశాల్యంపై నిలబడిన 50 kg అమ్మాయి పాదాల కింద పీడనం
జాబితా II:
i. 2 × 10⁴ Pa
ii. 1.5 × 10⁵ Pa
iii. 5 × 10⁴ Pa
iv. 1.013 × 10⁵ Pa
(a) A-ii, B-iii, C-iv, D-i (b) A-iii, B-ii, C-i, D-iv (c) A-iii, B-ii, C-iv, D-i (d) A-i, B-ii, C-iv, D-iii
32. జాబితా I లోని ప్రతి పరికరం లేదా వాస్తవాన్ని దాని వెనుక ఉన్న భావనతో (జాబితా II) జతపరచండి.
జాబితా I:
A. ఆటోరిక్షా హైడ్రాలిక్ బ్రేకులు
B. సరుకులతో నిండిన ఓడ తేలుతూ ఉండడం
C. పాదరస భారమితి
D. ఆనకట్ట గోడ అడుగున ఎక్కువ మందంగా ఉండడం
జాబితా II:
i. ఆర్కిమెడిస్ సూత్రం
ii. పాస్కల్ నియమం
iii. లోతుతో పీడనం పెరుగుతుంది
iv. వాతావరణ పీడనం ద్రవ స్తంభాన్ని సమతుల్యం చేస్తుంది
(a) A-ii, B-i, C-iv, D-iii (b) A-i, B-ii, C-iv, D-iii (c) A-ii, B-i, C-iii, D-iv (d) A-iv, B-i, C-ii, D-iii
33. ρ సాంద్రత గల ద్రవం ఉన్న బీకర్ వేర్వేరు పరిస్థితుల్లో ఉంది. పరిస్థితిని h లోతు వద్ద గేజ్ పీడనంతో జతపరచండి.
జాబితా I:
A. a త్వరణంతో పైకి వెళ్ళే లిఫ్టు
B. a త్వరణంతో కిందికి వెళ్ళే లిఫ్టు (a, g కంటే తక్కువ)
C. తాడు తెగిన లిఫ్టు (స్వేచ్ఛా పతనం)
D. చంద్రుడిపై నిశ్చలంగా ఉన్న బీకర్ (g_చంద్ర = g/6)
జాబితా II:
i. ρ(g − a)h
ii. సున్నా
iii. ρ(g + a)h
iv. ρgh/6
(a) A-i, B-iii, C-ii, D-iv (b) A-iii, B-ii, C-i, D-iv (c) A-iii, B-i, C-iv, D-ii (d) A-iii, B-i, C-ii, D-iv
34. ప్రతి తేలే వస్తువును దాని ఘనపరిమాణంలో ద్రవ ఉపరితలం కింద ఉన్న భాగంతో జతపరచండి.
జాబితా I:
A. నీటిలో మంచు (900 kg/m³)
B. నీటిలో టేకు కర్ర (600 kg/m³)
C. నీటిలో బిరడు (250 kg/m³)
D. 1500 kg/m³ సాంద్రత గల ద్రవంలో ప్లాస్టిక్ బొమ్మ (750 kg/m³)
జాబితా II:
i. 0.5
ii. 0.25
iii. 0.9
iv. 0.6
(a) A-iv, B-iii, C-ii, D-i (b) A-iii, B-iv, C-ii, D-i (c) A-iii, B-iv, C-i, D-ii (d) A-iii, B-ii, C-iv, D-i
35. కింది వాక్యాలలో ఎన్ని సరైనవి?
A. నిశ్చల ప్రవాహిలోని ఒక బిందువు వద్ద పీడనం అన్ని దిశలలో సమానంగా పనిచేస్తుంది.
B. పాత్ర అడుగున పీడనం పాత్ర ఆకారంపై ఆధారపడుతుంది.
C. పూర్తిగా మునిగిన వస్తువుపై ప్లవన బలం వస్తువు సాంద్రతపై ఆధారపడుతుంది.
D. ఆదర్శ హైడ్రాలిక్ లిఫ్టులో చిన్న పిస్టన్పై చేసిన పని, పెద్ద పిస్టన్ చేసిన పనికి సమానం.
E. గేజ్ పీడనం రుణాత్మకం కావచ్చు.
(a) 2 (b) 3 (c) 4 (d) 5
36. ఒక ఘనపదార్థాన్ని నీటిలో పూర్తిగా ముంచి వదిలారు. సరైన వాక్యాల సమూహాన్ని ఎంచుకోండి.
A. ఘనం నీటి కంటే ఎక్కువ సాంద్రత గలదైతే అది మునుగుతుంది.
B. దాని దృశ్య భారం = నిజ భారం − ప్లవన బలం.
C. ప్లవన బలం ఘనం గురుత్వ కేంద్రం ద్వారా పనిచేస్తుంది.
D. పూర్తిగా మునిగిన తర్వాత లోతుకు వెళ్ళేకొద్దీ ప్లవన బలం మారదు (నీరు అసంపీడ్యమని తీసుకుంటే).
(a) A, B మాత్రమే (b) B, C, D మాత్రమే (c) A, C, D మాత్రమే (d) A, B, D మాత్రమే
37. ఈ ప్రమాణ వాస్తవాలలో ఎన్ని సరైనవి?
A. 1 atm ≈ 1.013 × 10⁵ Pa
B. 1 bar = 10⁵ Pa
C. 1 torr ≈ 1 mm Hg
D. 1 Pa = 1 N/cm²
(a) 1 (b) 2 (c) 3 (d) 4
38. సగం నీటితో నిండిన ట్యాంకర్ సరళ రహదారిపై a త్వరణంతో క్షితిజంగా వెళుతుంది. సరైన సమూహాన్ని ఎంచుకోండి.
A. స్వేచ్ఛా తలం tan θ = a/g గల θ కోణంతో వాలుతుంది.
B. ట్యాంకు వెనుక చివర నీటి మట్టం పెరుగుతుంది.
C. నీటి లోపలి ఒక క్షితిజ రేఖపై అన్ని బిందువుల వద్ద పీడనం సమానం.
D. a = g అయితే తలం క్షితిజంతో 45° చేస్తుంది.
(a) A, B, D మాత్రమే (b) A, C మాత్రమే (c) B, C, D మాత్రమే (d) A, B, C, D
39. తెరిచిన ట్యాంకులోని ద్రవానికి పరమ పీడనం P (y-అక్షం) వర్సెస్ లోతు h (x-అక్షం) గ్రాఫ్ సరళరేఖ. అది P-అక్షాన్ని 1.0 × 10⁵ Pa వద్ద ఖండిస్తుంది, h = 3 m వద్ద P = 1.24 × 10⁵ Pa గుండా వెళుతుంది. ద్రవ సాంద్రత (g = 10 m/s²)
(a) 600 kg/m³ (b) 800 kg/m³ (c) 1000 kg/m³ (d) 1200 kg/m³
40. ఒక విద్యార్థి స్ప్రింగ్ తులానికి రాయిని వేలాడదీసి ఈ విలువలు నమోదు చేశాడు:
| రాయి ఉన్నది | రీడింగ్ (N) |
|---|---|
| గాలి | 6.0 |
| నీరు | 4.0 |
| ద్రవం X | 4.4 |
రాయి సాపేక్ష సాంద్రత, ద్రవం X సాంద్రత వరుసగా
(a) 1.5 మరియు 800 kg/m³ (b) 3 మరియు 1250 kg/m³ (c) 3 మరియు 800 kg/m³ (d) 1.5 మరియు 1250 kg/m³
41. ఒక స్తూపాన్ని నెమ్మదిగా నీటిలోకి దించుతారు. ప్లవన బలం F (y-అక్షం) వర్సెస్ దాని అడుగు ముఖం లోతు d (x-అక్షం) గ్రాఫ్ d = 0 వద్ద 0 నుంచి d = 0.4 m వద్ద 20 N వరకు సరళరేఖగా పెరిగి, తర్వాత 20 N వద్ద సమతలంగా ఉంటుంది. స్తూపం అడ్డకోత వైశాల్యం, సమతల భాగానికి కారణం (g = 10 m/s²)
(a) 5 cm²; లోతుతో నీటి సాంద్రత పెరుగుతుంది (b) 500 cm²; స్తూపం పూర్తిగా మునిగింది (c) 50 cm²; లోతుతో నీటి సాంద్రత పెరుగుతుంది (d) 50 cm²; స్తూపం పూర్తిగా మునిగింది
Q42–43 కు పేరా: ఒక కార్ సర్వీసు సెంటర్ హైడ్రాలిక్ లిఫ్టు వాడుతుంది. చిన్న పిస్టన్ వ్యాసం 4 cm, పెద్ద పిస్టన్ వ్యాసం 40 cm. కారు, ప్లాట్ఫాం కలిపి ద్రవ్యరాశి 1500 kg. ఘర్షణను, పిస్టన్ల భారాన్ని వదిలేయండి. g = 10 m/s².
42. కారును స్థిరంగా నిలపడానికి చిన్న పిస్టన్పై కావలసిన బలం
(a) 150 N (b) 1500 N (c) 15 N (d) 375 N
43. కారును 10 cm పైకి లేపడానికి చిన్న పిస్టన్ను (అనేక స్ట్రోకుల్లో) నెట్టవలసిన మొత్తం దూరం
(a) 1 m (b) 0.1 m (c) 10 m (d) 100 m
44. ఒక కర్ర దిమ్మె నీటిలో తన ఘనపరిమాణంలో 3/5 భాగం, నూనెలో 3/4 భాగం మునిగి తేలుతుంది. తర్వాత నీటి బీకర్ను 2 m/s² త్వరణంతో పైకి వెళ్ళే లిఫ్టులో ఉంచారు. నూనె సాంద్రత, నీటిలో కొత్త మునిగిన భాగం వరుసగా
(a) 800 kg/m³ మరియు 0.72 (b) 750 kg/m³ మరియు 3/5 (c) 800 kg/m³ మరియు 0.5 (d) 800 kg/m³ మరియు 3/5
45. U-గొట్టం రెండు భుజాలలో పాదరసం (13600 kg/m³) ఒకే మట్టంలో ఉంది. ఎడమ భుజంలో నీటి స్తంభం 27.2 cm అయ్యే వరకు నీరు పోశారు. ఇప్పుడు రెండు భుజాలలోని పాదరస మట్టాల తేడా
(a) 1.0 cm (b) 2.0 cm (c) 2.7 cm (d) 4.0 cm
స్థాయి 4 జవాబులు
| Q | Ans | కారణం |
|---|---|---|
| 31 | c | ρgh = 5 × 10⁴ Pa; P₀ కలిపితే 1.5 × 10⁵ Pa; 0.76 × 13600 × 9.8 ≈ 1.013 × 10⁵ Pa; 500/0.025 = 2 × 10⁴ Pa |
| 32 | a | బ్రేకులు: పాస్కల్; ఓడ: ఆర్కిమెడిస్; భారమితి: P₀ = ρgh; ఆనకట్ట: లోతుతో పీడనం పెరుగుతుంది |
| 33 | d | ఫలిత g వరుసగా g + a, g − a, 0, g/6 |
| 34 | b | భాగం = ρ_వస్తువు/ρ_ద్రవం: 0.9, 0.6, 0.25, 0.5 |
| 35 | b | A, D, E సరైనవి; B తప్పు (ఆకారం ముఖ్యం కాదు); C తప్పు (ప్రవాహి సాంద్రత, ఘనపరిమాణంపై ఆధారపడుతుంది) |
| 36 | d | ప్లవన బలం ప్లవన కేంద్రం వద్ద పనిచేస్తుంది, గురుత్వ కేంద్రం వద్ద కాదు |
| 37 | c | 1 Pa = 1 N/m², N/cm² కాదు; మిగిలిన మూడూ సరైనవి |
| 38 | a | త్వరణం చెందే ద్రవంలో క్షితిజ రేఖ వెంట పీడనం మారుతుంది, కాబట్టి C తప్పు |
| 39 | b | వాలు ρg = 0.24 × 10⁵/3 = 8000 Pa/m, కాబట్టి ρ = 800 kg/m³ |
| 40 | c | RD = 6/2 = 3; X లో తగ్గుదల/నీటిలో తగ్గుదల = 1.6/2 = 0.8, కాబట్టి 800 kg/m³ |
| 41 | d | 20 = 1000 × 10 × A × 0.4 నుంచి A = 0.005 m²; పూర్తిగా మునిగాక సమతలం |
| 42 | a | వైశాల్యాల నిష్పత్తి = (40/4)² = 100; F₁ = 15000/100 = 150 N |
| 43 | c | A₁d₁ = A₂d₂, కాబట్టి d₁ = 100 × 0.1 m = 10 m |
| 44 | d | ρ_కర్ర = 600; ρ_నూనె = 600/(3/4) = 800; మునిగిన భాగం సాంద్రతల నిష్పత్తిపై ఆధారపడుతుంది, g పై కాదు |
| 45 | b | 0.272 × 1000 = h × 13600 నుంచి h = 0.02 m |