పరిపాలనా మరియు న్యాయ పదజాలం (Administrative and Legal Vocabulary)

Free study material · concepts, shortcuts & solved questions

✍️ Select any text to highlight or save it

పరిపాలనా మరియు న్యాయ పదజాలం (Administrative and Legal Vocabulary)

1. పరిచయం

ఎస్‌ఐ మెయిన్స్ పరీక్షలో పోలీసు అధికారికి ప్రభుత్వ ఉత్తర ప్రత్యుత్తరాలు, న్యాయస్థాన నివేదికలు, ఎఫ్‌ఐఆర్‌లు, పంచనామాలు, అధికారిక మెమోలు వంటి పత్రాలను తెలుగులో స్పష్టంగా, అధికారిక శైలిలో రాయగలగాలి. ఇందుకోసం పరిపాలనా (అడ్మినిస్ట్రేటివ్), న్యాయ (లీగల్) పదజాలంపై పట్టు అవసరం. ఈ అధ్యాయంలో ప్రభుత్వ కార్యాలయాల్లో, న్యాయస్థానాల్లో నిత్యం వాడే అధికారిక తెలుగు పదాలను, వాటి అర్థాలను, వాక్యప్రయోగాలను జాబితా చేశాం.

ఈ పదజాలాన్ని కంఠస్థం చేయడం కంటే, సందర్భోచితంగా ఎలా ప్రయోగించాలో అర్థం చేసుకోవడం ముఖ్యం. ప్రతి పదానికి ఇచ్చిన ఉదాహరణ వాక్యం అధికారిక లేఖలు/నివేదికలలో ఆ పదాన్ని ఎలా వాడాలో చూపిస్తుంది.

2. పరిపాలనా పదజాలం — పట్టిక

క్రమ సంఖ్య	తెలుగు పదం	అర్థం	వాక్యప్రయోగం
1	ఉత్తర్వు	ఆదేశం, ఆర్డర్	కలెక్టర్ గారు కొత్త ఉత్తర్వు జారీ చేశారు.
2	జీవో (ప్రభుత్వ ఉత్తర్వు)	గవర్నమెంట్ ఆర్డర్	ఈ పథకం అమలుకు సంబంధించి ప్రభుత్వం జీవో నంబరు 145ను విడుదల చేసింది.
3	పరిపాలన	అడ్మినిస్ట్రేషన్	జిల్లా పరిపాలన సజావుగా సాగుతోంది.
4	అధికార యంత్రాంగం	అడ్మినిస్ట్రేటివ్ మెషినరీ	విపత్తు సమయంలో అధికార యంత్రాంగం అప్రమత్తమైంది.
5	సచివాలయం	సెక్రటేరియట్	ఫైలు ఆమోదం కోసం సచివాలయానికి పంపబడింది.
6	ముసాయిదా	డ్రాఫ్ట్	నూతన విధానానికి సంబంధించి ముసాయిదా ప్రతిని రూపొందించారు.
7	అనుమతి	పర్మిషన్	నిర్మాణానికి సంబంధిత అధికారి నుంచి అనుమతి పొందాలి.
8	అనుమోదన	అప్రూవల్	ప్రతిపాదనకు ఉన్నతాధికారుల అనుమోదన లభించింది.
9	నివేదిక	రిపోర్ట్	విచారణ అనంతరం సంబంధిత అధికారి నివేదిక సమర్పించారు.
10	జ్ఞాపిక (మెమో)	మెమోరాండం	సిబ్బందికి క్రమశిక్షణా చర్యగా జ్ఞాపిక జారీ చేశారు.
11	సర్క్యులర్ (చుట్టుపత్రం)	సర్క్యులర్	అన్ని కార్యాలయాలకు చుట్టుపత్రం పంపబడింది.
12	ప్రొసీడింగ్స్ (కార్యనిర్వహణ పత్రం)	ప్రొసీడింగ్స్	బదిలీలకు సంబంధించిన ప్రొసీడింగ్స్ విడుదలయ్యాయి.
13	అభ్యర్థన	రిక్వెస్ట్	సెలవు కోసం లిఖితపూర్వక అభ్యర్థన సమర్పించారు.
14	విజ్ఞప్తి	అప్పీల్/అభ్యర్థన	బాధితుడు న్యాయం కోసం విజ్ఞప్తి చేశాడు.
15	నియామకం	అపాయింట్‌మెంట్	కొత్త ఉద్యోగుల నియామకం ఈ నెలలో పూర్తవుతుంది.
16	పదోన్నతి	ప్రమోషన్	సమర్థత ఆధారంగా అతనికి పదోన్నతి లభించింది.
17	బదిలీ	ట్రాన్స్‌ఫర్	అతని బదిలీ ఉత్తర్వులు వచ్చాయి.
18	నియంత్రణ	కంట్రోల్	ధరల నియంత్రణకు ప్రభుత్వం చర్యలు తీసుకుంది.
19	పర్యవేక్షణ	సూపర్‌విజన్	పనుల పురోగతిని అధికారి పర్యవేక్షణలో పూర్తి చేశారు.
20	విచక్షణాధికారం	డిస్క్రీషనరీ పవర్	ఈ అంశంపై నిర్ణయం తీసుకునే విచక్షణాధికారం కలెక్టర్‌కు ఉంది.
21	అధికార పరిధి	జ్యూరిస్‌డిక్షన్	ఈ కేసు స్థానిక పోలీస్ స్టేషన్ అధికార పరిధిలోకి వస్తుంది.
22	జవాబుదారీతనం	అకౌంటబిలిటీ	ప్రజాధనం వినియోగంలో అధికారులకు జవాబుదారీతనం ఉండాలి.
23	పారదర్శకత	ట్రాన్స్‌పరెన్సీ	నియామక ప్రక్రియలో పారదర్శకత పాటించారు.
24	సమాచార హక్కు	రైట్ టు ఇన్ఫర్మేషన్	పౌరుడు సమాచార హక్కు చట్టం కింద దరఖాస్తు చేశాడు.
25	పథకం	స్కీమ్	రైతులకు రుణమాఫీ పథకం ప్రకటించారు.
26	అమలు	ఇంప్లిమెంటేషన్	పథకం అమలు క్షేత్రస్థాయిలో పర్యవేక్షించబడుతోంది.
27	నిధులు కేటాయింపు	ఫండ్ అలొకేషన్	అభివృద్ధి పనులకు నిధులు కేటాయింపు జరిగింది.
28	బడ్జెట్ కేటాయింపులు	బడ్జెట్ అలొకేషన్	పోలీస్ శాఖకు ఈ ఏడాది బడ్జెట్ కేటాయింపులు పెరిగాయి.
29	జవాబు తర్వాయి (సమాధానం పెండింగ్)	రిప్లై పెండింగ్	ఆ ఫైలుపై జవాబు తర్వాయిగా ఉంది.
30	ఆమోదముద్ర	ఎండార్స్‌మెంట్/సీలు	దరఖాస్తుపై అధికారి ఆమోదముద్ర వేశారు.
31	క్రమశిక్షణా చర్య	డిసిప్లినరీ యాక్షన్	విధి నిర్లక్ష్యం చేసిన సిబ్బందిపై క్రమశిక్షణా చర్య తీసుకున్నారు.
32	సస్పెన్షన్ (సేవా తాత్కాలిక నిలుపుదల)	సస్పెన్షన్	అవినీతి ఆరోపణలపై అతన్ని సేవా తాత్కాలిక నిలుపుదల చేశారు.
33	విభాగాధిపతి	హెడ్ ఆఫ్ డిపార్ట్‌మెంట్	విభాగాధిపతి అనుమతితో బదిలీ జరిగింది.
34	నిర్వహణా వ్యయం	ఆపరేటింగ్ ఎక్స్‌పెన్స్	కార్యాలయ నిర్వహణా వ్యయం ప్రభుత్వం భరిస్తుంది.
35	క్రోడీకరణ	కన్సాలిడేషన్	అన్ని నివేదికల క్రోడీకరణతో తుది నివేదిక తయారైంది.

3. న్యాయ పదజాలం — పట్టిక

క్రమ సంఖ్య	తెలుగు పదం	అర్థం	వాక్యప్రయోగం
1	ప్రథమ సమాచార నివేదిక (ఎఫ్‌ఐఆర్)	ఫస్ట్ ఇన్ఫర్మేషన్ రిపోర్ట్	బాధితురాలు ఠాణాలో ప్రథమ సమాచార నివేదిక నమోదు చేయించింది.
2	ఫిర్యాదు	కంప్లయింట్	పొరుగింటివారిపై అతను పోలీసులకు ఫిర్యాదు చేశాడు.
3	నిందితుడు	అక్యూజ్డ్	నిందితుడిని పోలీసులు అదుపులోకి తీసుకున్నారు.
4	సాక్షి	విట్‌నెస్	సంఘటన సమయంలో అక్కడ ఉన్న సాక్షిని విచారించారు.
5	పంచనామా	పంచనామా/సీన్ రిపోర్ట్	సంఘటనా స్థలంలో పంచనామా నిర్వహించారు.
6	అభియోగం	చార్జ్	నిందితుడిపై హత్యానేరం అభియోగం మోపారు.
7	అభియోగపత్రం (చార్జిషీటు)	చార్జ్‌షీట్	దర్యాప్తు పూర్తయ్యాక కోర్టులో అభియోగపత్రం దాఖలు చేశారు.
8	విచారణ	ఇన్వెస్టిగేషన్/ట్రయల్	కేసు విచారణ న్యాయస్థానంలో కొనసాగుతోంది.
9	దర్యాప్తు	ఇన్వెస్టిగేషన్	పోలీసులు ఘటనపై సమగ్ర దర్యాప్తు చేపట్టారు.
10	నేరస్థలం	క్రైమ్ సీన్	నేరస్థలాన్ని పోలీసులు భద్రపరిచారు.
11	సాక్ష్యాధారం	ఎవిడెన్స్	నేరాన్ని రుజువు చేసేందుకు తగిన సాక్ష్యాధారం సేకరించారు.
12	వాంగ్మూలం	స్టేట్‌మెంట్	సాక్షి వాంగ్మూలం మేజిస్ట్రేట్ ఎదుట నమోదైంది.
13	అరెస్టు వారెంటు	అరెస్ట్ వారంట్	కోర్టు నిందితుడిపై అరెస్టు వారెంటు జారీ చేసింది.
14	సోదా వారెంటు	సెర్చ్ వారంట్	ఇంటిని సోదా చేసేందుకు అధికారులు సోదా వారెంటు పొందారు.
15	బెయిలు (బాండు)	బెయిల్	నిందితుడికి కోర్టు షరతులతో కూడిన బెయిలు మంజూరు చేసింది.
16	ముందస్తు బెయిలు	యాంటిసిపేటరీ బెయిల్	అరెస్టు భయంతో అతను ముందస్తు బెయిలు కోసం దరఖాస్తు చేశాడు.
17	రిమాండు	రిమాండ్	నిందితుడిని 14 రోజుల న్యాయ రిమాండుకు తరలించారు.
18	కస్టడీ (అదుపు)	కస్టడీ	పోలీసు కస్టడీలో నిందితుడిని విచారించారు.
19	తీర్పు	జడ్జ్‌మెంట్	న్యాయమూర్తి కేసుపై తుది తీర్పు వెలువరించారు.
20	శిక్ష	పనిష్‌మెంట్/సెంటెన్స్	దోషికి కోర్టు జీవిత ఖైదు శిక్ష విధించింది.
21	నిర్దోషి	అక్విటెడ్/ఇన్నోసెంట్	ఆధారాలు లేకపోవడంతో నిందితుడు నిర్దోషిగా విడుదలయ్యాడు.
22	అప్పీలు	అప్పీల్	తీర్పుపై అసంతృప్తితో ఉన్నత న్యాయస్థానంలో అప్పీలు దాఖలు చేశారు.
23	సాధికార న్యాయస్థానం	కాంపిటెంట్ కోర్ట్	ఈ కేసు విచారణకు జిల్లా కోర్టుకు సాధికారత ఉంది.
24	క్రిమినల్ ప్రొసీజర్ కోడ్ (నేర విచారణ స్మృతి)	సీఆర్‌పీసీ	నేర విచారణ స్మృతి నిబంధనల ప్రకారం దర్యాప్తు జరిగింది.
25	భారత శిక్షాస్మృతి (ఐపీసీ)	ఇండియన్ పీనల్ కోడ్	భారత శిక్షాస్మృతి సెక్షన్ 302 కింద కేసు నమోదు చేశారు.
26	సాక్ష్యాధార చట్టం	ఎవిడెన్స్ యాక్ట్	సాక్ష్యాధార చట్టం ప్రకారం డాక్యుమెంటరీ ఆధారాలు సమర్పించారు.
27	మేజిస్ట్రేట్	మేజిస్ట్రేట్	నిందితుడిని మేజిస్ట్రేట్ ఎదుట హాజరుపరిచారు.
28	ప్రాసిక్యూషన్ (అభియోగ నిర్వహణ)	ప్రాసిక్యూషన్	రాష్ట్ర ప్రభుత్వం తరఫున ప్రాసిక్యూషన్ వాదనలు వినిపించింది.
29	న్యాయవాది (అడ్వొకేటు)	అడ్వొకేట్	నిందితుడి తరఫున న్యాయవాది వాదించారు.
30	సివిల్ దావా	సివిల్ సూట్	ఆస్తి తగాదాపై సివిల్ దావా దాఖలైంది.
31	నేరారోపణ ఉపసంహరణ	విత్‌డ్రాయల్ ఆఫ్ చార్జెస్	రాజీ కుదరడంతో నేరారోపణ ఉపసంహరణకు దరఖాస్తు చేశారు.
32	నిర్బంధం	డిటెన్షన్	భద్రతా కారణాలతో అతన్ని నిర్బంధంలో ఉంచారు.
33	సాక్షుల విచారణ (క్రాస్ ఎగ్జామినేషన్)	క్రాస్-ఎగ్జామినేషన్	న్యాయవాది సాక్షిని క్రాస్ ఎగ్జామినేషన్ చేశారు.
34	నిషేధాజ్ఞలు	ప్రొహిబిటరీ ఆర్డర్స్	శాంతిభద్రతల దృష్ట్యా 144 సెక్షన్ కింద నిషేధాజ్ఞలు విధించారు.
35	నష్టపరిహారం	కాంపెన్సేషన్	బాధితుడికి ప్రభుత్వం నష్టపరిహారం మంజూరు చేసింది.

4. వాక్యనిర్మాణంలో మెళకువలు

పరిపాలనా, న్యాయ పత్రాలు రాసేటప్పుడు కింది సూత్రాలు పాటించాలి:

క్రియారూపాలు గౌరవార్థకంలో ఉండాలి: "వచ్చాడు" అనే బదులు "వచ్చారు", "తీసుకున్నారు" వంటివి వాడాలి, ముఖ్యంగా అధికారుల ప్రస్తావనలో.
నిర్దిష్ట కాలం, సంఖ్యలు స్పష్టంగా: "కొన్ని రోజుల్లో" అనే బదులు "07 రోజుల్లోగా" అని ఖచ్చితంగా రాయాలి.
పరోక్ష కథనం: అధికారిక నివేదికలు సాధారణంగా మూడో పురుషలో, పరోక్ష కథనంలో రాయబడతాయి — "నేను చూశాను" అనే బదులు "ఫిర్యాదుదారు తెలిపిన వివరాల ప్రకారం..." అని రాయాలి.
సంక్షిప్త, స్పష్ట వాక్యాలు: సంక్లిష్ట వాక్యాల కంటే చిన్న, స్పష్టమైన వాక్యాలు అధికారిక పత్రాలకు అనువైనవి.

సాధన ప్రశ్నలు

"ఎఫ్‌ఐఆర్" అనే పదానికి తెలుగు పూర్తి రూపం రాయండి.
జవాబు: ప్రథమ సమాచార నివేదిక.
"చార్జ్‌షీట్"కు సమానమైన తెలుగు అధికారిక పదం ఏమిటి?
జవాబు: అభియోగపత్రం.
"అరెస్ట్ వారంట్", "సెర్చ్ వారంట్"లకు తెలుగు పదాలు రాయండి.
జవాబు: అరెస్టు వారెంటు, సోదా వారెంటు.
"పంచనామా" అంటే ఏమిటి, ఎప్పుడు నిర్వహిస్తారు?
జవాబు: సంఘటనా స్థలంలో సాక్షుల సమక్షంలో పరిస్థితులను నమోదు చేసే అధికారిక పత్రం; నేరం జరిగిన వెంటనే నిర్వహిస్తారు.
"ముందస్తు బెయిలు" అంటే ఏమిటి?
జవాబు: అరెస్టుకు ముందు, అరెస్టు జరగకుండా న్యాయస్థానం మంజూరు చేసే బెయిలు (యాంటిసిపేటరీ బెయిల్).
"సస్పెన్షన్"కు తెలుగు అధికారిక పదం రాయండి.
జవాబు: సేవా తాత్కాలిక నిలుపుదల.
"జీవో" అంటే ఏమిటి? పూర్తి రూపం రాయండి.
జవాబు: ప్రభుత్వ ఉత్తర్వు (గవర్నమెంట్ ఆర్డర్).
ఐపీసీ, సీఆర్‌పీసీలకు తెలుగు పూర్తి పేర్లు రాయండి.
జవాబు: భారత శిక్షాస్మృతి (ఐపీసీ), నేర విచారణ స్మృతి (సీఆర్‌పీసీ).
"నిర్దోషి", "దోషి" పదాల అర్థభేదం వివరించండి.
జవాబు: నిర్దోషి అంటే నేరం రుజువు కాక విడుదలైన వ్యక్తి; దోషి అంటే నేరం రుజువై శిక్ష పడిన వ్యక్తి.
"క్రాస్-ఎగ్జామినేషన్"కు తెలుగు పదం ఏమిటి?
జవాబు: సాక్షుల విచారణ (ప్రతి-పరీక్ష).
"సమాచార హక్కు చట్టం" గురించి ఒక వాక్యం రాయండి.
జవాబు: పౌరులు ప్రభుత్వ కార్యాలయాల నుంచి సమాచారం పొందేందుకు సమాచార హక్కు చట్టం కింద దరఖాస్తు చేసుకోవచ్చు.
"రిమాండు", "కస్టడీ" పదాల మధ్య భేదం చెప్పండి.
జవాబు: రిమాండు అంటే నిందితుడిని తదుపరి విచారణ వరకూ జైలుకు లేదా పోలీసు కస్టడీకి పంపే న్యాయస్థాన ఉత్తర్వు; కస్టడీ అంటే నిందితుడు భౌతికంగా ఉంచబడే స్థితి (పోలీసు కస్టడీ లేదా న్యాయ కస్టడీ).
"144 సెక్షన్" సందర్భంగా వాడే తెలుగు అధికారిక పదం ఏమిటి?
జవాబు: నిషేధాజ్ఞలు.
అధికారిక నివేదికలు ఏ కథన శైలిలో రాయాలి?
జవాబు: మూడో పురుష, పరోక్ష కథన శైలిలో, స్పష్టమైన, సంక్షిప్త వాక్యాలతో రాయాలి.
"అభియోగం", "అభియోగపత్రం" పదాల భేదం వివరించండి.
జవాబు: అభియోగం అంటే నిందితుడిపై మోపిన నేరారోపణ; అభియోగపత్రం అంటే దర్యాప్తు పూర్తయ్యాక కోర్టులో దాఖలు చేసే అధికారిక పత్రం (చార్జ్‌షీట్).

5. మరిన్ని ఉపయుక్త పరిపాలనా-న్యాయ పదాలు

క్రమ సంఖ్య	తెలుగు పదం	అర్థం	వాక్యప్రయోగం
36	ధృవీకరణ పత్రం	సర్టిఫికెట్	ఆదాయ ధృవీకరణ పత్రం కోసం తహసీల్దార్ కార్యాలయంలో దరఖాస్తు చేశాడు.
37	ప్రామాణీకరణ	అటెస్టేషన్/వెరిఫికేషన్	పత్రాల ప్రామాణీకరణ గెజిటెడ్ అధికారి చేత చేయించాలి.
38	ఉభయ పక్షాలు	బోత్ పార్టీస్	ఉభయ పక్షాల వాదనలు విన్న తర్వాత న్యాయమూర్తి తీర్పు వాయిదా వేశారు.
39	ప్రతివాది	రెస్పాండెంట్/డిఫెండెంట్	దావాలో ప్రతివాది తరఫున న్యాయవాది కౌంటర్ దాఖలు చేశారు.
40	వాది	ప్లెయింటిఫ్	వాది తన ఆస్తి హక్కును నిరూపించేందుకు పత్రాలు సమర్పించాడు.

పై పట్టికలో పదకోశపరమైన స్వల్ప అచ్చుతప్పు ఉంటే, తుది ప్రచురణలో సరిదిద్దబడుతుంది.

6. అధికారిక లేఖా రచనా నమూనా (ఫార్మల్ లెటర్ ఫార్మాట్)

ఎస్‌ఐ మెయిన్స్ పరీక్షలో అధికారిక లేఖలు/నివేదికలు రాయమని అడిగే అవకాశం ఉంది. కింద ఇచ్చిన నమూనాను అనుసరించవచ్చు:

నమూనా — ఉన్నతాధికారికి నివేదిక:

సేవలో,
గౌరవనీయులైన సర్కిల్ ఇన్‌స్పెక్టర్ గారికి,
... పోలీస్ స్టేషన్.

సబ్జెక్టు: ... సంఘటనపై దర్యాప్తు నివేదిక సమర్పించడం గురించి.

సవినయంగా మనవి చేయునది ఏమనగా, తేదీ ... న నా పరిధిలో జరిగిన ... సంఘటనపై నేను దర్యాప్తు చేపట్టాను. ఫిర్యాదుదారు వాంగ్మూలం, సాక్షుల వివరాలు, సేకరించిన సాక్ష్యాధారాలను జతపరుస్తూ ఈ నివేదికను సమర్పిస్తున్నాను. తదుపరి చర్యలకు అనుమతి ఇవ్వవలసిందిగా కోరుతున్నాను.

విధేయుడు,
(సంతకం)
సబ్ ఇన్‌స్పెక్టర్ ఆఫ్ పోలీస్.

ఈ నమూనాలో గమనించవలసిన అంశాలు: (1) సబ్జెక్టు లైను స్పష్టంగా, సంక్షిప్తంగా ఉండాలి; (2) "సవినయంగా మనవి చేయునది ఏమనగా" వంటి సంప్రదాయ అధికారిక ప్రారంభ వాక్యాలు వాడాలి; (3) వాస్తవాలను క్రమానుగతంగా, తేదీలతో సహా పేర్కొనాలి; (4) చివర "విధేయుడు/విధేయురాలు" అనే వినయపూర్వక ముగింపు వాడాలి.

7. తరచుగా జరిగే పొరపాట్లు

ఆంగ్ల పదాలను అనవసరంగా కలపడం: "రిపోర్ట్ సబ్మిట్ చేశాను" అనే బదులు "నివేదిక సమర్పించాను" అని రాయాలి.
అనధికారిక భాష వాడటం: వ్యావహారిక (సంభాషణ) భాషా పదాలను అధికారిక పత్రాల్లో వాడకూడదు; గ్రాంథిక/ప్రామాణిక వ్యావహారిక భాష వాడాలి.
అస్పష్ట కాలనిర్దేశం: "కొన్ని రోజుల క్రితం" వంటి అస్పష్ట పదాల బదులు కచ్చితమైన తేదీలు రాయాలి.
సెక్షన్ నంబర్లలో పొరపాట్లు: ఐపీసీ, సీఆర్‌పీసీ సెక్షన్ నంబర్లను జాగ్రత్తగా, కచ్చితంగా ప్రస్తావించాలి.

సాధన ప్రశ్నలు (కొనసాగింపు)

"వాది", "ప్రతివాది" పదాల భేదం వివరించండి.
జవాబు: వాది అంటే దావా వేసిన వ్యక్తి; ప్రతివాది అంటే దావాను ఎదుర్కొంటున్న వ్యక్తి.
అధికారిక నివేదిక ప్రారంభ వాక్యంగా ఏ పదజాలం సాధారణంగా వాడతారు?
జవాబు: "సవినయంగా మనవి చేయునది ఏమనగా" వంటి సంప్రదాయ ప్రారంభ వాక్యాలు వాడతారు.
అధికారిక లేఖల్లో ఆంగ్ల పదాలను ఎందుకు నివారించాలి?
జవాబు: ప్రామాణిక తెలుగు అధికారిక భాషా శైలిని కాపాడేందుకు, స్పష్టత కోసం, పరీక్షలో మంచి మార్కుల కోసం.

8. అదనపు పరిపాలనా-న్యాయ పదజాలం (పరీక్షా దృష్ట్యా అత్యంత ఉపయుక్తం)

క్రమ సంఖ్య	తెలుగు పదం	అర్థం	వాక్యప్రయోగం
41	పోలీసు కమిషనరేటు	పోలీస్ కమిషనరేట్	నగర పరిధిలోని అన్ని పోలీస్ స్టేషన్లు కమిషనరేటు కిందకు వస్తాయి.
42	శాంతిభద్రతలు	లా అండ్ ఆర్డర్	ఉత్సవాల సందర్భంగా శాంతిభద్రతల పరిరక్షణకు అదనపు బలగాలు మోహరించారు.
43	నిఘా వ్యవస్థ	సర్వైలెన్స్ సిస్టం	సైబర్ నేరాలను అరికట్టేందుకు నిఘా వ్యవస్థను బలోపేతం చేశారు.
44	అక్రమ నిర్బంధం	ఇల్లీగల్ డిటెన్షన్	అక్రమ నిర్బంధంపై బాధితుడు హైకోర్టులో పిటిషన్ దాఖలు చేశాడు.
45	హెబియస్ కార్పస్ పిటిషన్	హెబియస్ కార్పస్	తప్పిపోయిన వ్యక్తి కోసం కుటుంబ సభ్యులు హెబియస్ కార్పస్ పిటిషన్ దాఖలు చేశారు.
46	ప్రజా ప్రయోజన వ్యాజ్యం (పిల్)	పబ్లిక్ ఇంటరెస్ట్ లిటిగేషన్	కాలుష్య నియంత్రణ కోసం ఒక సామాజిక కార్యకర్త ప్రజా ప్రయోజన వ్యాజ్యం దాఖలు చేశాడు.
47	నిర్బంధాదేశం	డిటెన్షన్ ఆర్డర్	జాతీయ భద్రతా చట్టం కింద నిర్బంధాదేశం జారీ చేశారు.
48	నేర చరిత్ర	క్రిమినల్ రికార్డ్	నిందితుడి నేర చరిత్రను పోలీసులు పరిశీలించారు.
49	సాక్ష్యం లేమి	లాక్ ఆఫ్ ఎవిడెన్స్	సాక్ష్యం లేమి కారణంగా కేసు కొట్టివేయబడింది.
50	హక్కుభంగం	వయొలేషన్ ఆఫ్ రైట్స్	ప్రాథమిక హక్కుభంగంపై పిటిషనర్ న్యాయస్థానాన్ని ఆశ్రయించారు.
51	మధ్యంతర ఉత్తర్వు	ఇంటెరిమ్ ఆర్డర్	తుది తీర్పు వచ్చే వరకూ కోర్టు మధ్యంతర ఉత్తర్వు జారీ చేసింది.
52	స్టే ఉత్తర్వు (నిలుపుదల ఉత్తర్వు)	స్టే ఆర్డర్	నిర్మాణ పనులపై హైకోర్టు నిలుపుదల ఉత్తర్వు జారీ చేసింది.
53	సమన్లు	సమన్స్	సాక్షికి కోర్టు హాజరు కావాలని సమన్లు జారీ చేసింది.
54	నోటీసు	నోటీస్	అక్రమ నిర్మాణంపై మున్సిపల్ అధికారులు నోటీసు జారీ చేశారు.
55	ప్రమాణపత్రం (అఫిడవిట్)	అఫిడవిట్	ఆస్తి వివరాలతో అభ్యర్థి ప్రమాణపత్రం సమర్పించారు.
56	రాజీ (సెటిల్‌మెంట్)	సెటిల్‌మెంట్/కాంప్రమైజ్	ఇరుపక్షాల మధ్య రాజీ కుదిరి కేసు ముగిసింది.
57	సాక్ష్యుల భద్రత	విట్‌నెస్ ప్రొటెక్షన్	కీలక సాక్షికి పోలీసులు భద్రత కల్పించారు.
58	నేరపరిశోధనా బృందం	ఇన్వెస్టిగేషన్ టీమ్	సంక్లిష్ట కేసు కోసం ప్రత్యేక నేరపరిశోధనా బృందాన్ని ఏర్పాటు చేశారు.
59	సాక్ష్యాధార గొలుసు	చైన్ ఆఫ్ ఎవిడెన్స్	సాక్ష్యాధార గొలుసు చెక్కుచెదరకుండా భద్రపరచడం దర్యాప్తులో కీలకం.
60	నేరాంగీకారం	కన్ఫెషన్	నిందితుడు మేజిస్ట్రేట్ ఎదుట నేరాంగీకారం చేశాడు.
61	పరారీలో ఉన్న నిందితుడు	అబ్స్కాండింగ్ అక్యూజ్డ్	పరారీలో ఉన్న నిందితుడిని పట్టుకునేందుకు ప్రత్యేక బృందాలు ఏర్పాటయ్యాయి.
62	నేర నిరూపణ భారం	బర్డెన్ ఆఫ్ ప్రూఫ్	నేర నిరూపణ భారం ప్రాసిక్యూషన్‌పై ఉంటుంది.
63	సందేహ నివృత్తి	బెనిఫిట్ ఆఫ్ డౌట్	సహేతుక సందేహం ఉన్నందున నిందితుడికి సందేహ నివృత్తి ప్రయోజనం లభించింది.

9. తెలుగు-ఆంగ్ల ద్విభాషా అధికారిక పదాల జాబితా (త్వరిత పునశ్చరణ)

కింది పదాలు పరీక్షలో అనువాద ప్రశ్నలుగా అడిగే అవకాశం ఎక్కువ. వీటిని ఒకసారి క్షుణ్ణంగా పరిశీలించండి: ఉత్తర్వు (Order), అభియోగపత్రం (Charge-sheet), సాక్ష్యాధారం (Evidence), పంచనామా (Panchnama), రిమాండు (Remand), బెయిలు (Bail), నిందితుడు (Accused), వాంగ్మూలం (Statement), అరెస్టు వారెంటు (Arrest Warrant), నిషేధాజ్ఞలు (Prohibitory Orders), నష్టపరిహారం (Compensation), ప్రజా ప్రయోజన వ్యాజ్యం (PIL), హెబియస్ కార్పస్ (Habeas Corpus), సమన్లు (Summons), అఫిడవిట్ (Affidavit).

సాధన ప్రశ్నలు (మరిన్ని)

"హెబియస్ కార్పస్ పిటిషన్" ఎప్పుడు దాఖలు చేస్తారు?
జవాబు: ఒక వ్యక్తిని అక్రమంగా నిర్బంధించినప్పుడు, అతన్ని న్యాయస్థానం ముందు హాజరుపరచాలని కోరుతూ దాఖలు చేస్తారు.
"నేర నిరూపణ భారం" ఎవరిపై ఉంటుంది?
జవాబు: ప్రాసిక్యూషన్ (నేరారోపణ చేసిన పక్షం) పై ఉంటుంది.
"స్టే ఉత్తర్వు" అంటే ఏమిటి?
జవాబు: ఒక చర్యను తాత్కాలికంగా నిలిపివేయమని న్యాయస్థానం జారీ చేసే ఉత్తర్వు.

10. ముగింపు గమనిక

ఈ అధ్యాయంలో ఇచ్చిన 63కు పైగా పరిపాలనా, న్యాయ పదాలు ఎస్‌ఐ మెయిన్స్ పరీక్షలో అనువాదం, పదజాలం, లేఖారచన విభాగాలలో ప్రత్యక్షంగా ఉపయోగపడతాయి. వీటిని వాక్యాలలో ప్రయోగించి అభ్యాసం చేయడం ద్వారా అధికారిక తెలుగు రచనా నైపుణ్యం మెరుగుపడుతుంది. తదుపరి అధ్యాయంలో వార్తా, వ్యాపార రంగాలకు సంబంధించిన పదజాలాన్ని అదే విధానంలో పరిశీలిస్తాము.

Page 1 of 1

← Chapter 6 TOC Index Chapter 8 →