అంగన్వాడీ సూపర్వైజర్ పేపర్-2: శిశు వికాసం, విస్తరణ మరియు సామాజిక సేవ · Chapter 4

క్రెచ్‌లు, బాల్వాడీలు మరియు ప్రీ-స్కూల్ విద్య

గుర్తుంచుకోవాల్సినవి

క్రెచ్ అంటే పనిచేసే తల్లుల పిల్లలకు (ఎక్కువగా ఆరేళ్ల లోపు) పగటి సంరక్షణ; బాల్వాడీ మరియు ప్రీ-స్కూల్ సుమారు మూడు నుండి ఆరు సంవత్సరాల పిల్లలకు ప్రారంభ విద్యను ఇస్తాయి; ICDS కింద అంగన్వాడీ ఈ పనులన్నింటినీ కలిపి చేస్తుంది.
తెలుసుకోవాల్సిన ప్రీ-స్కూల్ ఆలోచనాపరులు: ఫ్రోబెల్ (కిండర్‌గార్టెన్), మాంటిస్సోరి (సిద్ధం చేసిన వాతావరణం, డిడాక్టిక్ సామగ్రి), భారతదేశంలో గిజుభాయ్ బధేకా మరియు తారాబాయి మోదక్.
ప్రీ-స్కూల్ పద్ధతి "ఆట-పాట పద్ధతి" (play-way): పిల్లలు చదవడం, రాయడం సాధన ద్వారా కాకుండా ఆటలు, పాటలు, కథలు, ఇంద్రియ కార్యకలాపాలు మరియు స్వేచ్ఛా వ్యక్తీకరణ ద్వారా నేర్చుకుంటారు.

ప్రారంభ బాల్య సంరక్షణ మరియు విద్య (ECCE) ఎందుకు ముఖ్యం

మొదటి ఆరు సంవత్సరాలలో మెదడు అత్యంత వేగంగా ఎదుగుతుంది; అలవాట్లు, భాష మరియు నమ్మకం ఏర్పడతాయి. ఈ సంవత్సరాలలో మంచి సంరక్షణ మరియు ఉత్తేజం ఆరోగ్యాన్ని, పాఠశాలకు సంసిద్ధతను మరియు తరువాతి జీవితావకాశాలను మెరుగుపరుస్తాయి. పేద పిల్లలకు ఇది అత్యధికంగా ఉపయోగపడుతుంది, కాబట్టి ప్రభుత్వం పగటి సంరక్షణను మరియు ప్రీ-స్కూల్‌ను ఉచితంగా లేదా తక్కువ ఖర్చుతో అందిస్తుంది.

భారత రాజ్యాంగం (86వ సవరణ తరువాత ఆర్టికల్ 45) ఆరేళ్లు పూర్తయ్యే వరకు పిల్లలందరికీ ప్రారంభ బాల్య సంరక్షణ మరియు విద్యను అందించాలని ప్రభుత్వాన్ని నిర్దేశిస్తుంది. ఆర్టికల్ 21A 6 నుండి 14 సంవత్సరాల వయస్సు వారికి విద్యా హక్కును ఇస్తుంది. 2013 జాతీయ ప్రారంభ బాల్య సంరక్షణ మరియు విద్యా విధానం (National Early Childhood Care and Education Policy) మరియు ఒక పాఠ్యప్రణాళిక చట్రం ఈ లక్ష్యాన్ని అనుసరిస్తాయి. జాతీయ విద్యా విధానం 2020 3 నుండి 8 సంవత్సరాల వయస్సును "పునాది దశ"గా పరిగణిస్తుంది; అందులో మొదటి మూడు సంవత్సరాలు ప్రీ-స్కూల్ లేదా అంగన్వాడీలో ఉంటాయి.

క్రెచ్‌లు (పగటి సంరక్షణ)

క్రెచ్ అంటే తల్లిదండ్రులు పనికి వెళ్లినప్పుడు చిన్నపిల్లలను చూసుకునే సురక్షితమైన ప్రదేశం. పిల్లలను సంరక్షించడం, ఆహారం ఇవ్వడం, విశ్రాంతి ఇవ్వడం, ఉత్తేజపరచడం, మరియు తల్లిని పనికి వెళ్లేలా చేయడం దీని ప్రధాన లక్ష్యాలు.

చట్టం: 2017లో సవరించిన ప్రసూతి ప్రయోజన చట్టం, 1961 (Maternity Benefit Act), నిర్ణీత కనీస సంఖ్యలో ఉద్యోగులున్న (50 లేదా అంతకంటే ఎక్కువ) సంస్థ నిర్దేశిత దూరంలో క్రెచ్ ఏర్పాటు చేయాలని కోరుతుంది; విశ్రాంతి సమయంతో సహా రోజుకు నాలుగు సార్లు తల్లి క్రెచ్‌ను సందర్శించడానికి అనుమతి ఉంటుంది. కర్మాగారాల చట్టం, 1948 (Factories Act) వంటి పాత చట్టాలు కూడా నిర్ణీత సంఖ్యకు మించి మహిళా కార్మికులు ఉన్నచోట క్రెచ్‌లను కోరేవి; గనులు మరియు తోటలకు సంబంధించిన చట్టాలూ అలాగే కోరేవి. 2025 నవంబర్ 21 నుండి ఈ నిబంధనలు సామాజిక భద్రతా కోడ్, 2020 (Code on Social Security) మరియు OSH కోడ్, 2020లో ఉన్నాయి; ఇవి ఆ చట్టాలను తమలో విలీనం చేసుకున్నాయి.

ప్రభుత్వ పథకాలు: రాజీవ్ గాంధీ జాతీయ క్రెచ్ పథకం (Rajiv Gandhi National Creche Scheme, 2006) స్వచ్ఛంద సంస్థలు నడిపే, పనిచేసే తల్లుల ఆరు నెలల నుండి ఆరు సంవత్సరాల పిల్లల క్రెచ్‌లకు మద్దతు ఇచ్చింది. తరువాత దీనిని జాతీయ క్రెచ్ పథకంగా పునర్వ్యవస్థీకరించారు; ప్రస్తుతం క్రెచ్‌లు మిషన్ శక్తి (Mission Shakti)లోని పాల్నా (Palna) భాగం కిందకు వస్తాయి (వివరాల కోసం తాజా అధికారిక ప్రకటనను చూడండి).

మంచి క్రెచ్‌లో ఉండేవి: సురక్షితమైన, శుభ్రమైన, వెలుతురు ఉన్న గది, తాగునీరు మరియు మరుగుదొడ్లు; శిక్షణ పొందిన క్రెచ్ వర్కర్ మరియు సహాయకురాలు; పౌష్టికాహారం మరియు అల్పాహారాలు; నిద్ర స్థలం; ఆరోగ్య పరీక్షలు మరియు టీకాలతో అనుసంధానం; ఆట మరియు ప్రారంభ అభ్యాస సామగ్రి; హాజరు మరియు ఎదుగుదల రికార్డులు.

సంచార క్రెచ్‌లు (Mobile creches) పని స్థలంతో పాటు కదులుతూ వలస నిర్మాణ కార్మికుల పిల్లలకు సేవ చేస్తాయి; ఢిల్లీలోని మొబైల్ క్రెచెస్ సంస్థ 1960లలో ఇటువంటి సంరక్షణను ప్రారంభించింది.

పగటి సంరక్షణ రకాలు: ఇంటి ఆధారిత (కుటుంబ పగటి సంరక్షణ), కేంద్ర ఆధారిత (క్రెచ్ లేదా డే నర్సరీ), పని స్థల ఆధారిత, మరియు సమాజ ఆధారిత.

బాల్వాడీలు

బాల్వాడీ ("పిల్లల తోట") అనేది గ్రామం లేదా మురికివాడలో సుమారు మూడు నుండి ఆరు సంవత్సరాల పిల్లల కోసం ఉండే సామాజిక ప్రీ-స్కూల్ మరియు పగటి సంరక్షణ కేంద్రం; దీనిని సాధారణంగా స్వచ్ఛంద సంస్థ నడుపుతుంది. కేంద్ర సాంఘిక సంక్షేమ బోర్డు (Central Social Welfare Board, 1953లో స్థాపించబడింది) మరియు తరువాత ఇతర సంస్థలు బాల్వాడీలకు గ్రాంట్లు ఇచ్చాయి. బాల్వాడీలో ఒక ఉపాధ్యాయురాలు మరియు ఒక సహాయకురాలు ఉంటారు; అవి స్వేచ్ఛా ఆట, పాటలు, కథలు, పోషణ మరియు ఆరోగ్య సంరక్షణను అందిస్తాయి. క్రెచ్‌తో పోలిస్తే బాల్వాడీ విద్యపై ఎక్కువ దృష్టి పెడుతుంది; నర్సరీ స్కూల్‌తో పోలిస్తే ఇది తక్కువ ఖర్చుతో కూడినది మరియు సమాజం నిర్వహించేది.

భారతదేశంలో మార్గదర్శకులు

వ్యక్తి	కృషి
గిజుభాయ్ బధేకా (Gijubhai Badheka)	గుజరాత్; భావ్‌నగర్‌లో మాంటిస్సోరి ఆలోచనలను భారతీయ నేపథ్యంలో ఉపయోగించి బాల్ మందిర్ ప్రారంభించారు
తారాబాయి మోదక్ (Tarabai Modak)	మహారాష్ట్ర; అనుతాయి వాఘ్‌తో కలిసి కోస్బాడ్ హిల్‌లో పనిచేశారు; గిరిజన మరియు గ్రామీణ పిల్లల కోసం ప్రీ-స్కూల్‌కు మార్గదర్శకత్వం వహించారు, తక్కువ ఖర్చుతో స్థానిక బోధనా సాధనాలకు ప్రసిద్ధి
కేంద్ర సాంఘిక సంక్షేమ బోర్డు	గ్రాంట్లు ఇచ్చి బాల్వాడీ మరియు క్రెచ్ పథకాలను ప్రోత్సహించింది

ప్రీ-స్కూల్ విద్య: ఆలోచనలు మరియు ఆలోచనాపరులు

ఆలోచనాపరుడు	ఆలోచన
రూసో (Rousseau)	పిల్లవాడిని సహజంగా ఎదగనివ్వాలి; ప్రకృతి నుండి నేర్చుకోవడం
పెస్టలోజ్జీ (Pestalozzi)	నిజమైన వస్తువుల ద్వారా మరియు ఇంద్రియాల ద్వారా నేర్చుకోవడం; ప్రేమ మరియు ఇంటిని ఆదర్శంగా తీసుకోవడం
ఫ్రోబెల్ (Froebel)	1837లో "కిండర్‌గార్టెన్" ("పిల్లల తోట") స్థాపించారు; ఆట, పాటలు, "బహుమతులు" (ఆట వస్తువులు) మరియు "వృత్తులు" (కార్యకలాపాలు)పై ప్రాధాన్యం ఇచ్చారు
మరియా మాంటిస్సోరి (Maria Montessori)	1907లో రోమ్‌లో కాసా డీ బాంబిని (Casa dei Bambini, పిల్లల గృహం); సిద్ధం చేసిన వాతావరణంలో స్వేచ్ఛ, స్వయంగా సరిదిద్దుకునే డిడాక్టిక్ సామగ్రి, ఆచరణాత్మక జీవన వ్యాయామాలు, ఇంద్రియ శిక్షణపై ప్రాధాన్యం
మార్గరెట్ మెక్‌మిలన్ (Margaret McMillan)	ఇంగ్లాండ్‌లో పేద పిల్లల కోసం నర్సరీ స్కూల్ మరియు ఆరుబయట నర్సరీకి మార్గదర్శకురాలు
పియాజే (Piaget), వైగోత్స్కీ (Vygotsky)	శాస్త్రీయ ఆధారం ఇచ్చారు: పిల్లలు వస్తువులపై చర్య చేయడం ద్వారా మరియు పెద్దలు, సహచరుల సహాయంతో నేర్చుకుంటారు

మాంటిస్సోరి పద్ధతి సంక్షిప్తంగా: పిల్లల పరిమాణానికి తగిన ఫర్నిచర్; ఒక్కొక్క లక్షణాన్ని (రంగు, పరిమాణం, ఆకారం, స్పర్శ) వేరు చేసే సామగ్రి; ఉపాధ్యాయురాలు మార్గదర్శి (directress)గా వ్యవహరించడం; స్వంత వేగంతో నేర్చుకోవడం; పోయడం, బటన్లు పెట్టడం వంటి ఆచరణాత్మక జీవన నైపుణ్యాలు.

ఫ్రోబెల్ కిండర్‌గార్టెన్ సంక్షిప్తంగా: పాటలు, ఆటలు, బహుమతులు (బంతులు, దిమ్మెలు) మరియు వృత్తులు (కాగితం మడతపెట్టడం, మట్టి పని), తోటపని మరియు సమూహ జీవనం.

ప్రీ-స్కూల్ విద్య లక్ష్యాలు

సర్వతోముఖ వికాసం: శారీరక, సామాజిక, భావోద్వేగ, భాషా మరియు ఆలోచనా నైపుణ్యాలు.
ఆరోగ్యం, పరిశుభ్రత మరియు దినచర్యల మంచి అలవాట్లు.
అధికారిక చదవడం, రాయడం ఒత్తిడి లేకుండా ప్రాథమిక పాఠశాలకు సన్నద్ధత ("పాఠశాల సంసిద్ధత").
పేద పిల్లలకు ఇంట్లో తక్కువగా ఉన్న ఉత్తేజాన్ని భర్తీ చేయడం.
తల్లిదండ్రులు పనిచేసే పిల్లలకు సంరక్షణ మరియు ఆట.

సూత్రాలు మరియు పద్ధతులు

పిల్లల కేంద్రంగా మరియు కార్యకలాప ఆధారితంగా; ఆట ద్వారా నేర్చుకోవడం; ఇంద్రియాల వినియోగం.
పిల్లవాడికి తెలిసిన దాని నుండి ప్రారంభించాలి; ప్రత్యక్షం నుండి నైరూప్యానికి, సులభం నుండి కష్టానికి వెళ్లాలి.
స్థానికంగా దొరికే, తక్కువ ఖర్చుతో కూడిన, సురక్షితమైన బోధనా సాధనాల వాడకం.
చురుకైన మరియు ప్రశాంతమైన, ఇంటి లోపలి మరియు బయటి కార్యకలాపాలతో సమతుల్యమైన దినచర్య.
సానుకూల మార్గదర్శకత్వం; శారీరక శిక్ష లేదు; అధికారిక పరీక్షలు లేవు; బరువైన సంచి లేదు.
మాతృభాష మరియు స్థానిక సంస్కృతికి గౌరవం.
తల్లిదండ్రులు మరియు సమాజం భాగస్వామ్యం.

అంగన్వాడీలో ఒక సాధారణ రోజు: స్వేచ్ఛా ఆట మరియు రాక, వృత్తాకార సమయం (circle time: పలకరింపు, పాటలు, వార్తలు), భాషా కార్యకలాపాలు (కథలు, పద్యాలు, చిత్రాలపై మాటలు), సంఖ్యలు మరియు భావనల ఆట, కళలు మరియు చేతిపనులు, బయటి ఆటలు, పరిశుభ్రత దినచర్య మరియు భోజనం, విశ్రాంతి, ముగింపు పాటలు. కార్యకలాపాలు: విత్తనాలను వర్గీకరించడం మరియు జతచేయడం, ఇసుక మరియు నీటి ఆట, మట్టి బొమ్మలు చేయడం, బొమ్మలు గీయడం, పాత్రధారణ, సంగీతం మరియు కదలికలు, సులభమైన పజిల్స్.

ప్రణాళిక మరియు రికార్డులు: నెలవారీ కార్యకలాపాల పట్టిక, హాజరు రిజిస్టర్, ఎదుగుదల పట్టిక, పిల్లల పురోగతి నోట్లు. అంగన్వాడీ వర్కర్ ప్రీ-స్కూల్ పాఠ్యప్రణాళికను అనుసరిస్తుంది మరియు ఆట సామగ్రి కిట్‌ను ఉపయోగిస్తుంది.

ICDS మరియు అంగన్వాడీ

సమగ్ర శిశు అభివృద్ధి సేవలు (Integrated Child Development Services - ICDS) పథకం 1975 అక్టోబర్ 2న ప్రారంభమైంది. ఇది కేంద్ర మద్దతుతో నడిచే పథకం; ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో మహిళా మరియు శిశు సంక్షేమ శాఖ దీనిని నిర్వహిస్తుంది. అంగన్వాడీ కేంద్రం (అంగన్వాడీ అంటే "ముంగిటి ఆశ్రయం") గ్రామ స్థాయి యూనిట్; దీనిని సహాయకురాలితో కలిసి అంగన్వాడీ వర్కర్ నడుపుతుంది.

ఆరు సేవలు

1. అదనపు పోషకాహారం
2. టీకాలు (Immunization)
3. ఆరోగ్య పరీక్ష
4. రెఫరల్ సేవలు
5. ప్రీ-స్కూల్ అనధికారిక విద్య (3 నుండి 6 సంవత్సరాల వయస్సు వారికి)
6. పోషణ మరియు ఆరోగ్య విద్య (ప్రధానంగా 15 నుండి 45 సంవత్సరాల మహిళలకు)

లబ్ధిదారులు: ఆరేళ్ల లోపు పిల్లలు, గర్భిణులు, పాలిచ్చే తల్లులు మరియు కొన్ని ప్రాంతాలలో కిశోర బాలికలు.

శిక్షణ మరియు మద్దతు: నేషనల్ ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఆఫ్ పబ్లిక్ కోఆపరేషన్ అండ్ చైల్డ్ డెవలప్‌మెంట్ (NIPCCD) ICDS సిబ్బందికి శిక్షణ ఇస్తుంది. సూపర్‌వైజర్ ఒక అంగన్వాడీ కేంద్రాల సమూహానికి మార్గదర్శనం చేస్తూ రికార్డులు, ఎదుగుదల పర్యవేక్షణ మరియు సేవల నాణ్యతను తనిఖీ చేస్తుంది. పోషణ్ అభియాన్ (Poshan Abhiyaan) మరియు సక్షమ్ అంగన్వాడీ మరియు పోషణ్ 2.0 (Saksham Anganwadi and Poshan 2.0) కింద ICDS పోషణ మరియు ప్రారంభ అభ్యాసంపై దృష్టితో బలోపేతం చేయబడింది.

రకం	ప్రధాన ఉద్దేశం	వయస్సు వర్గం	నిర్వహణ
క్రెచ్	పనిచేసే తల్లుల పిల్లలకు పూర్తి రోజు సంరక్షణ	6 నెలల నుండి 6 సంవత్సరాలు	ప్రభుత్వం, స్వచ్ఛంద సంస్థలు, యజమానులు
బాల్వాడీ	సామాజిక ప్రీ-స్కూల్ మరియు సంరక్షణ	సుమారు 3 నుండి 6 సంవత్సరాలు	స్వచ్ఛంద సంస్థలు
నర్సరీ స్కూల్	నిర్మాణాత్మక ప్రీ-స్కూల్	3 నుండి 5 సంవత్సరాలు	ప్రైవేట్ లేదా ప్రభుత్వ
అంగన్వాడీ	పోషణ, ఆరోగ్యం మరియు అనధికారిక ప్రీ-స్కూల్	0 నుండి 6 సంవత్సరాలు, తల్లులు	ICDS, ప్రభుత్వం

ప్రీ-స్కూల్ విద్యలో అంగన్వాడీ వర్కర్ పాత్ర

వర్కర్ రోజువారీ ప్రణాళిక తయారుచేస్తుంది, గదిని కార్యకలాప మూలలుగా (ఉదాహరణకు కథల మూల, దిమ్మెల మూల మరియు పాత్రధారణ మూల) ఏర్పాటు చేస్తుంది, స్థానిక సామగ్రితో సులభమైన సాధనాలు తయారుచేస్తుంది మరియు పిల్లలతో ఇంటి భాషలో మాట్లాడుతుంది. ఆమె ప్రతి పిల్లవాడిని గమనించి, పురోగతిని నమోదు చేసి, తల్లిదండ్రులతో పంచుకుంటుంది. ఆమె పిల్లలను సురక్షితంగా ఉంచుతుంది, భోజనానికి ముందు చేతులు కడుక్కునేలా చూస్తుంది మరియు సహాయకురాలితో కలిసి సమయానికి ఆహారం వడ్డిస్తుంది. ఆమె తల్లులను కేంద్రంలోకి ఆహ్వానిస్తుంది, తద్వారా తల్లిదండ్రులు ఇంట్లో పిల్లలతో ఎలా ఆడాలో, మాట్లాడాలో నేర్చుకుంటారు. ఇంటి సందర్శనల ద్వారా మూడేళ్ల లోపు శిశువులకు ప్రారంభ ఉత్తేజం ఇవ్వడం కూడా మంచి పద్ధతిలో భాగం.

పరీక్ష ఉచ్చులు

కిండర్‌గార్టెన్ ఫ్రోబెల్; కాసా డీ బాంబిని మాంటిస్సోరి.
క్రెచ్ ప్రధానంగా సంరక్షణ ఇస్తుంది; బాల్వాడీ విద్యకు ప్రాధాన్యం ఇస్తుంది.
ICDS 1975 అక్టోబర్ 2న ప్రారంభమైంది, స్వాతంత్ర్యం వచ్చినప్పుడు కాదు.
ఆర్టికల్ 21A 6 నుండి 14 వరకు; ఆర్టికల్ 45 ఆరేళ్ల వరకు వర్తిస్తుంది.
"ప్రీ-స్కూల్ అనధికారిక విద్య" ఆరు ICDS సేవలలో ఒకటి; విద్య ఒక్కటే కాదు.
ప్రసూతి ప్రయోజన చట్టం (1961) కర్మాగారాల చట్టం కాదు.
మాంటిస్సోరి ఉపాధ్యాయురాలు మార్గదర్శి, ఉపన్యాసకురాలు కాదు.
తారాబాయి మోదక్ మరియు గిజుభాయ్ బధేకా వేర్వేరు మార్గదర్శకులు (మహారాష్ట్ర మరియు గుజరాత్).

ఒక్క వాక్యంలో

1. ఫ్రోబెల్ మొదటి కిండర్‌గార్టెన్ ప్రారంభించారు.
2. మాంటిస్సోరి మొదటి పాఠశాల రోమ్‌లోని పిల్లల గృహం (Children's House).
3. కేంద్ర సాంఘిక సంక్షేమ బోర్డు 1953లో స్థాపించబడింది.
4. ICDS 1975 అక్టోబర్ 2న ప్రారంభమైంది.
5. ICDS ఆరు సేవలను అందిస్తుంది.
6. అంగన్వాడీ అంటే ముంగిటి ఆశ్రయం.
7. క్రెచ్ సంరక్షణ పనిచేసే తల్లుల పిల్లల కోసం.
8. ప్రీ-స్కూల్ పద్ధతులు ఆట-పాట మరియు కార్యకలాప ఆధారితమైనవి.
9. ప్రసూతి ప్రయోజన చట్టానికి 2017 సవరణ నిర్ణీత పరిమాణం దాటిన సంస్థలలో క్రెచ్‌లను తప్పనిసరి చేసింది.
10. NIPCCD ICDS వర్కర్లకు శిక్షణ ఇస్తుంది.
11. గిజుభాయ్ బధేకా మాంటిస్సోరి స్ఫూర్తి పొందిన భారతీయ విద్యావేత్త.
12. ప్రీ-స్కూల్ పాఠ్యప్రణాళికలో బరువైన అధికారిక చదవడం, రాయడం ఉండకూడదు.

సాధన ప్రశ్నలు

సమగ్ర శిశు అభివృద్ధి సేవల (ICDS) పథకం ప్రారంభమైన తేదీ
1. 14 నవంబరు 1985
2. 2 అక్టోబరు 1975
3. 15 ఆగస్టు 1947
4. 26 జనవరి 1950
సమాధానం
B. 2 అక్టోబరు 1975
The Integrated Child Development Services (ICDS) scheme was launched on
1. 14 November 1985
2. 2 October 1975
3. 15 August 1947
4. 26 January 1950
పూర్వ ప్రాథమిక విద్య యొక్క కిండర్‌గార్టెన్ విధానాన్ని స్థాపించినవారు
1. రూసో
2. మాంటెస్సోరి
3. ఫ్రోబెల్
4. పెస్టలోజీ
సమాధానం
C. ఫ్రోబెల్
The kindergarten system of pre-school education was founded by
1. Rousseau
2. Montessori
3. Froebel
4. Pestalozzi
కాసా దే బాంబిని (పిల్లల గృహం) ని ప్రారంభించినవారు
1. మరియా మాంటెస్సోరి
2. ఫ్రోబెల్
3. మెక్‌మిలన్
4. గిజుభాయ్ బధేకా
సమాధానం
A. మరియా మాంటెస్సోరి
Casa dei Bambini (Children's House) was started by
1. Maria Montessori
2. Froebel
3. McMillan
4. Gijubhai Badheka
ICDS కింద అందించే సేవల సంఖ్య
1. మూడు
2. ఐదు
3. నాలుగు
4. ఆరు
సమాధానం
D. ఆరు
The number of services provided under ICDS is
1. Three
2. Five
3. Four
4. Six
అంగన్‌వాడీ అనే పదానికి అర్థం
1. పిల్లల తోట
2. ఆవరణ ఆశ్రయం
3. తల్లి పాఠశాల
4. ఆరోగ్య కేంద్రం
సమాధానం
B. ఆవరణ ఆశ్రయం
The word anganwadi means
1. Children's garden
2. Courtyard shelter
3. Mother's school
4. Health post
ఆరు సంవత్సరాల వరకు బాల్య సంరక్షణ మరియు విద్యను అందించాలని రాజ్యం (State)ను ఆదేశించే రాజ్యాంగ ప్రకరణ ఏది?
1. ప్రకరణ 51A
2. ప్రకరణ 24
3. ప్రకరణ 45
4. ప్రకరణ 21A
సమాధానం
C. ప్రకరణ 45
Which Article of the Constitution directs the State to provide early childhood care and education up to six years?
1. Article 51A
2. Article 24
3. Article 45
4. Article 21A
ICDS లోని పూర్వ ప్రాథమిక విద్య భాగం ఏ వయస్సు పిల్లల కోసం?
1. 3 నుండి 6 సంవత్సరాలు
2. 1 నుండి 2 సంవత్సరాలు
3. 0 నుండి 6 నెలలు
4. 6 నుండి 12 నెలలు
సమాధానం
A. 3 నుండి 6 సంవత్సరాలు
The pre-school education component of ICDS is meant for children of
1. 3 to 6 years
2. 1 to 2 years
3. 0 to 6 months
4. 6 to 12 months
కింది వాటిలో ICDS సేవ కానిది ఏది?
1. అనుబంధ పోషణ
2. మాధ్యమిక పాఠశాల విద్య
3. రిఫరల్ సేవలు
4. రోగనిరోధక టీకాలు
సమాధానం
B. మాధ్యమిక పాఠశాల విద్య
Which of the following is NOT an ICDS service?
1. Supplementary nutrition
2. Secondary school education
3. Referral services
4. Immunization
బాల్‌వాడీ అనే పదానికి అక్షరార్థం
1. పిల్లల ఆసుపత్రి
2. తల్లి ఆవరణ
3. ఆటస్థలం
4. పిల్లల తోట
సమాధానం
D. పిల్లల తోట
The word balwadi literally means
1. Children's hospital
2. Mother's courtyard
3. Play ground
4. Children's garden
మాంటెస్సోరి పద్ధతిలో ఉపాధ్యాయురాలిని ఏమని పిలుస్తారు?
1. మానిటర్
2. డైరెక్ట్రెస్ (మార్గదర్శి)
3. లెక్చరర్
4. పరీక్షకుడు
సమాధానం
B. డైరెక్ట్రెస్ (మార్గదర్శి)
In the Montessori method the teacher is called a
1. Monitor
2. Directress (guide)
3. Lecturer
4. Examiner
బాల్‌వాడీలు మరియు శిశు సంరక్షణ కేంద్రాలకు (క్రెచ్) మద్దతు ఇచ్చిన కేంద్ర సాంఘిక సంక్షేమ బోర్డు ఏ సంవత్సరంలో ఏర్పాటైంది?
1. 1935
2. 1947
3. 1975
4. 1953
సమాధానం
D. 1953
The Central Social Welfare Board, which supported balwadis and creches, was set up in
1. 1935
2. 1947
3. 1975
4. 1953
నేషనల్ ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఆఫ్ పబ్లిక్ కోఆపరేషన్ అండ్ చైల్డ్ డెవలప్‌మెంట్ (NIPCCD) ప్రధానంగా
1. ICDS కార్యకర్తలకు శిక్షణ ఇస్తుంది
2. ప్రాథమిక పాఠశాలలను నడుపుతుంది
3. ప్రసూతి ప్రయోజనం చెల్లిస్తుంది
4. టీకాలను తయారు చేస్తుంది
సమాధానం
A. ICDS కార్యకర్తలకు శిక్షణ ఇస్తుంది
The National Institute of Public Cooperation and Child Development (NIPCCD) mainly
1. Trains ICDS functionaries
2. Runs primary schools
3. Pays maternity benefit
4. Manufactures vaccines
కోస్బాద్ హిల్ వద్ద గిరిజన పిల్లల కోసం తక్కువ ఖర్చుతో కూడిన పూర్వ ప్రాథమిక విద్యపై పనిచేసిన మార్గదర్శకులు ఎవరు?
1. గిజుభాయ్ బధేకా
2. మార్గరెట్ మెక్‌మిలన్
3. తారాబాయి మోడక్
4. మరియా మాంటెస్సోరి
సమాధానం
C. తారాబాయి మోడక్
Which pioneer worked on low-cost pre-school education for tribal children at Kosbad Hill?
1. Gijubhai Badheka
2. Margaret McMillan
3. Tarabai Modak
4. Maria Montessori
గిజుభాయ్ బధేకా దేనికి గుర్తుంచుకోబడతారు?
1. ICDS మార్గదర్శకాలను రాయడం
2. ఢిల్లీలో మొదటి శిశు సంరక్షణ కేంద్రం ప్రారంభించడం
3. గుజరాత్‌లో మాంటెస్సోరి ఆలోచనలతో బాల్ మందిర్ ప్రారంభించడం
4. కిండర్‌గార్టెన్‌ను స్థాపించడం
సమాధానం
C. గుజరాత్‌లో మాంటెస్సోరి ఆలోచనలతో బాల్ మందిర్ ప్రారంభించడం
Gijubhai Badheka is remembered for
1. Writing the ICDS guidelines
2. Opening the first creche in Delhi
3. Starting Bal Mandir using Montessori ideas in Gujarat
4. Founding the kindergarten
2017లో సవరించిన ప్రసూతి ప్రయోజన చట్టం ప్రకారం ఎంత మంది ఉద్యోగులు ఉన్న సంస్థలో శిశు సంరక్షణ కేంద్రం (క్రెచ్) తప్పనిసరి?
1. 10 లేదా అంతకంటే ఎక్కువ ఉద్యోగులు
2. 25 లేదా అంతకంటే ఎక్కువ ఉద్యోగులు
3. 500 లేదా అంతకంటే ఎక్కువ ఉద్యోగులు
4. 50 లేదా అంతకంటే ఎక్కువ ఉద్యోగులు
సమాధానం
D. 50 లేదా అంతకంటే ఎక్కువ ఉద్యోగులు
Under the Maternity Benefit Act as amended in 2017, a creche is required in an establishment with
1. 10 or more employees
2. 25 or more employees
3. 500 or more employees
4. 50 or more employees
సంచార శిశు సంరక్షణ కేంద్రాలు (మొబైల్ క్రెచ్‌లు) ప్రధానంగా ఎవరి పిల్లల కోసం?
1. బ్యాంకు ఉద్యోగులు
2. వలస నిర్మాణ కార్మికులు
3. ప్రభుత్వ ఉపాధ్యాయులు
4. ఎక్కువ భూమి ఉన్న రైతులు
సమాధానం
B. వలస నిర్మాణ కార్మికులు
Mobile creches are mainly meant for the children of
1. Bank employees
2. Migrant construction workers
3. Government teachers
4. Farmers with large land
ఫ్రోబెల్ పద్ధతిలో బంతులు, దిమ్మలు వంటి ఆట వస్తువులను ఏమంటారు?
1. గిఫ్ట్స్ (బహుమతులు)
2. ఆక్యుపేషన్స్ (వృత్తులు)
3. స్కీమాలు
4. డిడాక్టిక్ పరికరాలు
సమాధానం
A. గిఫ్ట్స్ (బహుమతులు)
In Froebel's method, the play objects such as balls and blocks are called
1. Gifts
2. Occupations
3. Schemas
4. Didactic apparatus
పూర్వ ప్రాథమిక పిల్లలకు బోధించడానికి అత్యంత అనువైన పద్ధతి
1. శ్రుతలేఖన పద్ధతి
2. పరీక్షా పద్ధతి
3. ఆట ద్వారా నేర్చుకునే పద్ధతి
4. ఉపన్యాస పద్ధతి
సమాధానం
C. ఆట ద్వారా నేర్చుకునే పద్ధతి
The most suitable method for teaching pre-school children is
1. Dictation method
2. Examination method
3. Play-way method
4. Lecture method
స్వయంసరిదిద్దుకునే డిడాక్టిక్ సామగ్రి ఏ పద్ధతి లక్షణం?
1. కిండర్‌గార్టెన్ పద్ధతి
2. మాంటెస్సోరి పద్ధతి
3. మెక్‌మిలన్ నర్సరీ
4. కేవలం అంగన్‌వాడీ పాఠ్యప్రణాళిక
సమాధానం
B. మాంటెస్సోరి పద్ధతి
Self-correcting didactic materials are a feature of the
1. Kindergarten method
2. Montessori method
3. McMillan nursery
4. Anganwadi curriculum alone
శిశు సంరక్షణ కేంద్రం (క్రెచ్) మరియు బాల్‌వాడీ మధ్య ప్రధాన తేడా
1. క్రెచ్ కేవలం పెద్దల కోసం
2. బాల్‌వాడీ శిశువులకు రోజంతా సంరక్షణ ఇస్తుంది
3. క్రెచ్ ఒక ప్రాథమిక పాఠశాల
4. క్రెచ్ రోజంతా సంరక్షణకు ప్రాధాన్యతనిస్తే, బాల్‌వాడీ ప్రారంభ విద్యకు ప్రాధాన్యతనిస్తుంది
సమాధానం
D. క్రెచ్ రోజంతా సంరక్షణకు ప్రాధాన్యతనిస్తే, బాల్‌వాడీ ప్రారంభ విద్యకు ప్రాధాన్యతనిస్తుంది
The main difference between a creche and a balwadi is that
1. A creche is only for adults
2. A balwadi gives full-day care to infants
3. A creche is a primary school
4. A creche stresses full-day care while a balwadi stresses early education
రాజీవ్ గాంధీ జాతీయ శిశు సంరక్షణ కేంద్రం (క్రెచ్) పథకం ఏ వయస్సు పని చేసే తల్లుల పిల్లల కోసం ఉద్దేశించబడింది?
1. 6 నెలల నుండి 6 సంవత్సరాలు
2. 6 నుండి 14 సంవత్సరాలు
3. 14 నుండి 18 సంవత్సరాలు
4. కేవలం నవజాత శిశువులు
సమాధానం
A. 6 నెలల నుండి 6 సంవత్సరాలు
The Rajiv Gandhi National Creche Scheme was meant for children of working mothers aged
1. 6 months to 6 years
2. 6 to 14 years
3. 14 to 18 years
4. Newborns only
అంగన్‌వాడీలో అనుబంధ పోషణ అంటే
1. విటమిన్ ఇంజెక్షన్లు ఇవ్వడం
2. ఇంటి భోజనాన్ని పూర్తిగా భర్తీ చేయడం
3. పిల్లవాడి ఆహారంలోని లోటును పూరించడానికి ఇచ్చే అదనపు ఆహారం
4. అమ్మకానికి పాల పొడిని పంపిణీ చేయడం
సమాధానం
C. పిల్లవాడి ఆహారంలోని లోటును పూరించడానికి ఇచ్చే అదనపు ఆహారం
Supplementary nutrition in an anganwadi means
1. Giving vitamin injections
2. Replacing the home meal fully
3. Extra food given to fill the gap in the child's diet
4. Distribution of milk powder for sale
ఇంగ్లాండ్‌లో పేద పిల్లల కోసం నర్సరీ పాఠశాల మరియు బహిరంగ ప్రదేశ నర్సరీకి మార్గదర్శకురాలు
1. పియాజే
2. పెస్టలోజీ
3. ఫ్రోబెల్
4. మార్గరెట్ మెక్‌మిలన్
సమాధానం
D. మార్గరెట్ మెక్‌మిలన్
The pioneer of the nursery school and open-air nursery for poor children in England was
1. Piaget
2. Pestalozzi
3. Froebel
4. Margaret McMillan
పిల్లలు ఎలా నేర్చుకోవాలని పెస్టలోజీ నొక్కి చెప్పాడు?
1. కేవలం పుస్తకాల నుండి
2. బట్టీపట్టడం ద్వారా
3. శిక్ష ద్వారా
4. నిజమైన వస్తువులు మరియు ఇంద్రియాల ద్వారా
సమాధానం
D. నిజమైన వస్తువులు మరియు ఇంద్రియాల ద్వారా
Pestalozzi stressed that children should learn
1. Only from books
2. By memorising
3. Through punishment
4. Through real objects and the senses
అంగన్‌వాడీ పూర్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలో ఏది తగనిది?
1. స్వేచ్ఛా ఆట
2. నాలుగేళ్ల పిల్లలకు అధికారిక రాత పరీక్షలు
3. మట్టితో బొమ్మలు చేయడం
4. కథలు చెప్పడం
సమాధానం
B. నాలుగేళ్ల పిల్లలకు అధికారిక రాత పరీక్షలు
Which of the following is NOT suitable in an anganwadi pre-school?
1. Free play
2. Formal written tests for four-year-olds
3. Clay modelling
4. Story telling
రాజ్యాంగంలోని ప్రకరణ 21A ఏ వయస్సు పిల్లలకు ఉచిత మరియు నిర్బంధ విద్య హక్కును కల్పిస్తుంది?
1. 6 నుండి 14 సంవత్సరాలు
2. 14 నుండి 18 సంవత్సరాలు
3. 0 నుండి 3 సంవత్సరాలు
4. 3 నుండి 6 సంవత్సరాలు
సమాధానం
A. 6 నుండి 14 సంవత్సరాలు
Article 21A of the Constitution provides the right to free and compulsory education for children aged
1. 6 to 14 years
2. 14 to 18 years
3. 0 to 3 years
4. 3 to 6 years
జాతీయ విద్యా విధానం 2020 ఏ వయస్సు వర్గాన్ని పునాది దశగా పరిగణిస్తుంది?
1. 0 నుండి 3 సంవత్సరాలు
2. కేవలం 3 నుండి 5 సంవత్సరాలు
3. 3 నుండి 8 సంవత్సరాలు
4. 6 నుండి 14 సంవత్సరాలు
సమాధానం
C. 3 నుండి 8 సంవత్సరాలు
The National Education Policy 2020 treats which age group as the foundational stage?
1. 0 to 3 years
2. 3 to 5 years only
3. 3 to 8 years
4. 6 to 14 years
ICDS కింద పోషణ మరియు ఆరోగ్య విద్య ప్రధానంగా ఏ వయస్సు మహిళలను లక్ష్యంగా చేసుకుంటుంది?
1. 15 నుండి 45
2. 12 నుండి 15
3. 10 నుండి 12
4. 45 నుండి 60
సమాధానం
A. 15 నుండి 45
Nutrition and health education under ICDS is mainly aimed at women aged
1. 15 to 45
2. 12 to 15
3. 10 to 12
4. 45 to 60
ఏ జత సరిగ్గా సరిపోయింది?
1. మాంటెస్సోరి - కిండర్‌గార్టెన్
2. ఫ్రోబెల్ - గిఫ్ట్స్ మరియు ఆక్యుపేషన్స్
3. ఫ్రోబెల్ - కాసా దే బాంబిని
4. మెక్‌మిలన్ - డిడాక్టిక్ పరికరాలు
సమాధానం
B. ఫ్రోబెల్ - గిఫ్ట్స్ మరియు ఆక్యుపేషన్స్
Which pair is correctly matched?
1. Montessori - kindergarten
2. Froebel - gifts and occupations
3. Froebel - Casa dei Bambini
4. McMillan - didactic apparatus
కింది ప్రకటనలను పరిగణించండి. 1. ICDS 1975లో ప్రారంభమైంది. 2. ICDS కేవలం ఆరు సంవత్సరాల పైబడిన పిల్లల కోసం మాత్రమే. ఏది/ఏవి సరైనవి?
1. 1 మాత్రమే
2. 2 మాత్రమే
3. 1 మరియు 2 రెండూ
4. 1 లేదా 2 కాదు
సమాధానం
A. 1 మాత్రమే
Consider the statements. 1. ICDS began in 1975. 2. ICDS is only for children above six years. Which is/are correct?
1. 1 only
2. 2 only
3. Both 1 and 2
4. Neither 1 nor 2
కింది ప్రకటనలను పరిగణించండి. 1. కిండర్‌గార్టెన్‌ను మాంటెస్సోరి ప్రారంభించింది. 2. కాసా దే బాంబినిని మాంటెస్సోరి ప్రారంభించింది. ఏది/ఏవి సరైనవి?
1. 1 మాత్రమే
2. 2 మాత్రమే
3. 1 మరియు 2 రెండూ
4. 1 లేదా 2 కాదు
సమాధానం
B. 2 మాత్రమే
Consider the statements. 1. The kindergarten was started by Montessori. 2. Casa dei Bambini was started by Montessori. Which is/are correct?
1. 1 only
2. 2 only
3. Both 1 and 2
4. Neither 1 nor 2
కింది ప్రకటనలను పరిగణించండి. 1. ప్రకరణ 45 బాల్య సంరక్షణ మరియు విద్యకు సంబంధించినది. 2. ప్రకరణ 21A 6 నుండి 14 సంవత్సరాల వయస్సును కవర్ చేస్తుంది. ఏది/ఏవి సరైనవి?
1. 1 మాత్రమే
2. 2 మాత్రమే
3. 1 మరియు 2 రెండూ
4. 1 లేదా 2 కాదు
సమాధానం
C. 1 మరియు 2 రెండూ
Consider the statements. 1. Article 45 deals with early childhood care and education. 2. Article 21A covers ages 6 to 14. Which is/are correct?
1. 1 only
2. 2 only
3. Both 1 and 2
4. Neither 1 nor 2
కింది ప్రకటనలను పరిగణించండి. 1. తారాబాయి మోడక్ భావ్‌నగర్‌లో బాల్ మందిర్‌ను ప్రారంభించింది. 2. గిజుభాయ్ బధేకా కోస్బాద్ హిల్ వద్ద పనిచేశారు. ఏది/ఏవి సరైనవి?
1. 1 మాత్రమే
2. 2 మాత్రమే
3. 1 మరియు 2 రెండూ
4. 1 లేదా 2 కాదు
సమాధానం
D. 1 లేదా 2 కాదు
Consider the statements. 1. Tarabai Modak started Bal Mandir in Bhavnagar. 2. Gijubhai Badheka worked at Kosbad Hill. Which is/are correct?
1. 1 only
2. 2 only
3. Both 1 and 2
4. Neither 1 nor 2
కింది ప్రకటనలను పరిగణించండి. 1. ప్రసూతి ప్రయోజన చట్టం పెద్ద సంస్థలలో శిశు సంరక్షణ కేంద్రాలను తప్పనిసరి చేస్తుంది. 2. తల్లి రోజుకు ఒకసారి మాత్రమే క్రెచ్‌ను సందర్శించవచ్చు. ఏది/ఏవి సరైనవి?
1. 1 మాత్రమే
2. 2 మాత్రమే
3. 1 మరియు 2 రెండూ
4. 1 లేదా 2 కాదు
సమాధానం
A. 1 మాత్రమే
Consider the statements. 1. The Maternity Benefit Act requires creches in larger establishments. 2. A mother may visit the creche only once a day. Which is/are correct?
1. 1 only
2. 2 only
3. Both 1 and 2
4. Neither 1 nor 2
కింది ప్రకటనలను పరిగణించండి. 1. పూర్వ ప్రాథమిక విద్య అధికారిక చదవడం మరియు రాయడంపై ప్రాధాన్యత ఇవ్వాలి. 2. పూర్వ ప్రాథమిక విద్య ఆట మరియు కార్యకలాపాలపై ప్రాధాన్యత ఇవ్వాలి. ఏది/ఏవి సరైనవి?
1. 1 మాత్రమే
2. 2 మాత్రమే
3. 1 మరియు 2 రెండూ
4. 1 లేదా 2 కాదు
సమాధానం
B. 2 మాత్రమే
Consider the statements. 1. Pre-school education should stress formal reading and writing. 2. Pre-school education should stress play and activity. Which is/are correct?
1. 1 only
2. 2 only
3. Both 1 and 2
4. Neither 1 nor 2
కింది ప్రకటనలను పరిగణించండి. 1. ICDS ఆరు సేవలను అందిస్తుంది. 2. పూర్వ ప్రాథమిక అనధికారిక విద్య ఆ సేవలలో ఒకటి. ఏది/ఏవి సరైనవి?
1. 1 మాత్రమే
2. 2 మాత్రమే
3. 1 మరియు 2 రెండూ
4. 1 లేదా 2 కాదు
సమాధానం
C. 1 మరియు 2 రెండూ
Consider the statements. 1. ICDS offers six services. 2. Pre-school non-formal education is one of the services. Which is/are correct?
1. 1 only
2. 2 only
3. Both 1 and 2
4. Neither 1 nor 2
కింది ప్రకటనలను పరిగణించండి. 1. అంగన్‌వాడీ కేంద్రాన్ని సూపర్‌వైజర్ ఒక్కరే నడుపుతారు. 2. అంగన్‌వాడీ అంటే పిల్లల తోట. ఏది/ఏవి సరైనవి?
1. 1 మాత్రమే
2. 2 మాత్రమే
3. 1 మరియు 2 రెండూ
4. 1 లేదా 2 కాదు
సమాధానం
D. 1 లేదా 2 కాదు
Consider the statements. 1. An anganwadi centre is run by the supervisor alone. 2. Anganwadi means children's garden. Which is/are correct?
1. 1 only
2. 2 only
3. Both 1 and 2
4. Neither 1 nor 2
కింది ప్రకటనలను పరిగణించండి. 1. సంచార శిశు సంరక్షణ కేంద్రాలు పని స్థలంతో పాటు కదులుతాయి. 2. సంచార శిశు సంరక్షణ కేంద్రాలు కేవలం గ్రామీణ పల్లెల కోసం మాత్రమే. ఏది/ఏవి సరైనవి?
1. 1 మాత్రమే
2. 2 మాత్రమే
3. 1 మరియు 2 రెండూ
4. 1 లేదా 2 కాదు
సమాధానం
A. 1 మాత్రమే
Consider the statements. 1. Mobile creches move with the work site. 2. Mobile creches are only for rural villages. Which is/are correct?
1. 1 only
2. 2 only
3. Both 1 and 2
4. Neither 1 nor 2
కింది ప్రకటనలను పరిగణించండి. 1. బాల్‌వాడీ ఆరు నెలల లోపు శిశువుల కోసం ఉద్దేశించబడింది. 2. బాల్‌వాడీలను సాధారణంగా స్వచ్ఛంద సంస్థలు నడుపుతాయి. ఏది/ఏవి సరైనవి?
1. 1 మాత్రమే
2. 2 మాత్రమే
3. 1 మరియు 2 రెండూ
4. 1 లేదా 2 కాదు
సమాధానం
B. 2 మాత్రమే
Consider the statements. 1. A balwadi is meant for babies under six months. 2. Balwadis are usually run by voluntary organisations. Which is/are correct?
1. 1 only
2. 2 only
3. Both 1 and 2
4. Neither 1 nor 2
కింది ప్రకటనలను పరిగణించండి. 1. NIPCCD శిశు అభివృద్ధి కార్యకర్తలకు శిక్షణ ఇస్తుంది. 2. అంగన్‌వాడీ కేంద్రాలలో సూపర్‌వైజర్ రికార్డులను మరియు ఎదుగుదల పర్యవేక్షణను తనిఖీ చేస్తుంది. ఏది/ఏవి సరైనవి?
1. 1 మాత్రమే
2. 2 మాత్రమే
3. 1 మరియు 2 రెండూ
4. 1 లేదా 2 కాదు
సమాధానం
C. 1 మరియు 2 రెండూ
Consider the statements. 1. NIPCCD trains child development workers. 2. A supervisor checks records and growth monitoring in anganwadi centres. Which is/are correct?
1. 1 only
2. 2 only
3. Both 1 and 2
4. Neither 1 nor 2
కింది ప్రకటనలను పరిగణించండి. 1. మొదటి కిండర్‌గార్టెన్‌ను రూసో ప్రారంభించాడు. 2. మార్గరెట్ మెక్‌మిలన్ మాంటెస్సోరి పాఠశాలను స్థాపించింది. ఏది/ఏవి సరైనవి?
1. 1 మాత్రమే
2. 2 మాత్రమే
3. 1 మరియు 2 రెండూ
4. 1 లేదా 2 కాదు
సమాధానం
D. 1 లేదా 2 కాదు
Consider the statements. 1. Rousseau started the first kindergarten. 2. Margaret McMillan founded a Montessori school. Which is/are correct?
1. 1 only
2. 2 only
3. Both 1 and 2
4. Neither 1 nor 2
కింది ప్రకటనలను పరిగణించండి. 1. ఫ్రోబెల్ ఆక్యుపేషన్స్‌లో కాగితం మడతలు మరియు మట్టి పని ఉంటాయి. 2. స్వయంసరిదిద్దుకునే డిడాక్టిక్ సామగ్రి ఫ్రోబెల్ పద్ధతి లక్షణం. ఏది/ఏవి సరైనవి?
1. 1 మాత్రమే
2. 2 మాత్రమే
3. 1 మరియు 2 రెండూ
4. 1 లేదా 2 కాదు
సమాధానం
A. 1 మాత్రమే
Consider the statements. 1. Froebel's occupations include paper folding and clay work. 2. Self-correcting didactic material is a feature of Froebel's method. Which is/are correct?
1. 1 only
2. 2 only
3. Both 1 and 2
4. Neither 1 nor 2
కింది ప్రకటనలను పరిగణించండి. 1. ప్రకరణ 45 6 నుండి 14 సంవత్సరాల పిల్లలను కవర్ చేస్తుంది. 2. NEP 2020 లోని పునాది దశలో పూర్వ ప్రాథమిక విద్య ఉంటుంది. ఏది/ఏవి సరైనవి?
1. 1 మాత్రమే
2. 2 మాత్రమే
3. 1 మరియు 2 రెండూ
4. 1 లేదా 2 కాదు
సమాధానం
B. 2 మాత్రమే
Consider the statements. 1. Article 45 covers children from 6 to 14 years. 2. The foundational stage in NEP 2020 includes pre-school. Which is/are correct?
1. 1 only
2. 2 only
3. Both 1 and 2
4. Neither 1 nor 2
కింది ప్రకటనలను పరిగణించండి. 1. స్థానిక, తక్కువ ఖర్చుతో కూడిన పదార్థాలు మంచి బోధనా సాధనాలు. 2. పూర్వ ప్రాథమిక విద్యలో శారీరక శిక్షకు చోటు లేదు. ఏది/ఏవి సరైనవి?
1. 1 మాత్రమే
2. 2 మాత్రమే
3. 1 మరియు 2 రెండూ
4. 1 లేదా 2 కాదు
సమాధానం
C. 1 మరియు 2 రెండూ
Consider the statements. 1. Local, low-cost materials are good teaching aids. 2. Physical punishment has no place in pre-school. Which is/are correct?
1. 1 only
2. 2 only
3. Both 1 and 2
4. Neither 1 nor 2
కింది ప్రకటనలను పరిగణించండి. 1. మరియా మాంటెస్సోరి ఇంగ్లాండ్‌కు చెందినవారు. 2. పెస్టలోజీ ఇటలీ దేశస్థుడు. ఏది/ఏవి సరైనవి?
1. 1 మాత్రమే
2. 2 మాత్రమే
3. 1 మరియు 2 రెండూ
4. 1 లేదా 2 కాదు
సమాధానం
D. 1 లేదా 2 కాదు
Consider the statements. 1. Maria Montessori was from England. 2. Pestalozzi was Italian. Which is/are correct?
1. 1 only
2. 2 only
3. Both 1 and 2
4. Neither 1 nor 2

Page 1 of 1

Finished reading?

Test yourself in 10 minutes

A free 10-question mini-mock on your exam's real pattern, with negative marking and an instant score. अपनी तैयारी 10 मिनट में जाँचें।

Take a free mini-mock →Topic-wise practice