గ్రామీణాభివృద్ధి మరియు మహిళలు, పిల్లల కోసం జాతీయ కార్యక్రమాలు

గుర్తుంచుకోవాల్సినవి

• ICDS 1975 అక్టోబర్ 2న ప్రారంభమైంది మరియు ఆరేళ్ల లోపు పిల్లలకు, గర్భిణులకు, పాలిచ్చే తల్లులకు ఆరు సేవలను అందిస్తుంది. అంగన్వాడీ కేంద్రం దీని గ్రామ స్థాయి యూనిట్.
• గ్రామీణాభివృద్ధి కార్యక్రమాలు సామాజిక అభివృద్ధి (1952) నుండి స్వయం ఉపాధి (IRDP), వేతన ఉపాధి, గ్రామీణ గృహవసతి, గ్రామీణ రోడ్లు, మరియు జాతీయ గ్రామీణ జీవనోపాధి మిషన్ కింద మహిళా స్వయం సహాయక బృందాల వరకు మారాయి.
• మహిళలు, పిల్లల కార్యక్రమాలు ఇప్పుడు చట్టాలు మరియు మిషన్లలో ఉన్నాయి: పోషణ్ అభియాన్, బేటీ బచావో బేటీ పఢావో, మిషన్ శక్తి, మిషన్ వాత్సల్య; చట్టపరమైన ఆధారంగా POCSO చట్టం, బాల న్యాయ చట్టం మరియు గృహ హింస చట్టం ఉన్నాయి.

గ్రామీణాభివృద్ధి: భావన మరియు విధానం

గ్రామీణాభివృద్ధి అంటే గ్రామీణ ప్రజల, ముఖ్యంగా పేదల ఆర్థిక మరియు సామాజిక జీవితాన్ని మెరుగుపరచడం. ఇందులో వ్యవసాయం, ఉపాధి, ఆదాయం, గృహవసతి, ఆరోగ్యం, విద్య, నీరు, పారిశుద్ధ్యం, రోడ్లు మరియు మహిళా సాధికారత ఉంటాయి. ఇది మూడు విస్తృత విధానాలను అనుసరిస్తుంది. మొదటిది బ్లాక్‌ల ద్వారా ప్రాంత ఆధారిత పనితో సామాజిక అభివృద్ధి విధానం. రెండవది స్వయం ఉపాధి మరియు వేతన ఉపాధి వంటి పేదల కోసం లక్షిత-సమూహ కార్యక్రమాలు. మూడవది హక్కు ఆధారిత పథకాలు; ఇక్కడ చట్టం అర్హతను ఇస్తుంది.

బ్లాక్ గ్రామీణాభివృద్ధి పరిపాలన ప్రధాన యూనిట్. దీనికి బ్లాక్ డెవలప్‌మెంట్ ఆఫీసర్ (Block Development Officer) అధిపతి. జిల్లా స్థాయిలో జిల్లా గ్రామీణాభివృద్ధి సంస్థ (District Rural Development Agency - DRDA) మరియు తరువాత జిల్లా స్థాయి ప్రాజెక్ట్ సంస్థలు పేదరిక కార్యక్రమాలను చూశాయి. ఇప్పుడు ప్రణాళిక మరియు పర్యవేక్షణలో పంచాయతీ రాజ్ సంస్థలకు ఎక్కువ పాత్ర ఉంది.

ప్రధాన గ్రామీణాభివృద్ధి కార్యక్రమాలు

ఈ సంబంధాలను గుర్తుంచుకోండి: SGSY జాతీయ గ్రామీణ జీవనోపాధి మిషన్‌గా మారింది; IRDP SGSYలో విలీనమైంది; మహాత్మా గాంధీ జాతీయ గ్రామీణ ఉపాధి హామీ చట్టం 2005లో ఆమోదించబడి, మొదట ఎంపిక చేసిన జిల్లాలలో అమలు చేసి, తరువాత అన్ని గ్రామీణ జిల్లాలకు విస్తరించింది. ఈ చట్టం ఉపాధిని చట్టబద్ధ హక్కుగా చేస్తుంది, మహిళల భాగస్వామ్యానికి ప్రాధాన్యం ఇస్తుంది మరియు స్త్రీ పురుషులకు సమాన వేతనాలను కోరుతుంది.

స్వయం సహాయక బృందాలు (Self-help groups - SHGs) క్రమం తప్పకుండా పొదుపు చేసే, తమలో తాము రుణాలు ఇచ్చుకునే మరియు బ్యాంకు రుణం పొందే పేద మహిళల చిన్న స్వచ్ఛంద బృందాలు. SHG-బ్యాంక్ అనుసంధాన విధానం ద్వారా అవి బ్యాంకులతో అనుసంధానమవుతాయి. DWCRA బృందాల ద్వారా, తరువాత రాష్ట్ర గ్రామీణ పేదరిక మిషన్ (గ్రామీణ పేదరిక నిర్మూలన సంస్థ - Society for Elimination of Rural Poverty) ద్వారా SHG ఉద్యమంలో ఆంధ్రప్రదేశ్ మార్గదర్శిగా పరిగణించబడింది. మహిళల కోసం స్త్రీ నిధి సహకార రుణ సమాఖ్య ఆంధ్రప్రదేశ్ చొరవ. వీటిలో దేనినీ ప్రస్తుత స్థితిగా భావించవద్దు; తాజా అధికారిక ప్రకటనను చూడండి.

ICDS: నిర్మాణం మరియు సేవలు

సమగ్ర శిశు అభివృద్ధి సేవల (Integrated Child Development Services) పథకం 1975 అక్టోబర్ 2న ప్రారంభమైంది. ఇది కేంద్ర ప్రాయోజిత పథకం; జాతీయ స్థాయిలో మహిళా మరియు శిశు అభివృద్ధి మంత్రిత్వ శాఖ దీనిని నిర్వహిస్తుంది. రాష్ట్రాలలో మహిళా మరియు శిశు సంక్షేమ శాఖ అమలు చేస్తుంది.

లబ్ధిదారులు: 0-6 సంవత్సరాల పిల్లలు, గర్భిణులు, పాలిచ్చే తల్లులు మరియు కిశోర బాలికలు (ప్రత్యేక పథకాల ద్వారా).

ఆరు సేవలు:

• 1. అదనపు పోషకాహారం
• 2. టీకాలు
• 3. ఆరోగ్య పరీక్ష
• 4. రెఫరల్ సేవలు
• 5. 3-6 సంవత్సరాలకు ప్రీ-స్కూల్ (అనధికారిక) విద్య
• 6. మహిళలకు పోషణ మరియు ఆరోగ్య విద్య

ఆరోగ్య సేవలను (టీకాలు, ఆరోగ్య పరీక్ష, రెఫరల్) ఆరోగ్య శాఖతో కలిసి అందిస్తారు. అంగన్వాడీ వర్కర్ (Anganwadi Worker - AWW) అంగన్వాడీ సహాయకురాలితో కలిసి కేంద్రాన్ని నడుపుతుంది. సూపర్‌వైజర్ (ఈ పరీక్షలోని పోస్టు) కేంద్రాల సమూహాన్ని పర్యవేక్షిస్తుంది. శిశు అభివృద్ధి ప్రాజెక్ట్ అధికారి (Child Development Project Officer - CDPO) సాధారణంగా ఒక బ్లాక్ అయిన ప్రాజెక్ట్‌కు అధిపతి. జిల్లా ప్రోగ్రామ్ అధికారి జిల్లా స్థాయిలో ఉంటారు.

ICDS కార్యక్రమం సక్షమ్ అంగన్వాడీ మరియు పోషణ్ 2.0లో పునర్వ్యవస్థీకరించబడింది. ఎదుగుదల పర్యవేక్షణలో వయస్సుకు తగిన బరువు చార్టులను వాడతారు మరియు అంగన్వాడీ వర్కర్ రిజిస్టర్లను నిర్వహిస్తుంది. ఇంటికి తీసుకెళ్లే రేషన్ మరియు వేడి వండిన భోజనం అదనపు పోషణ సాధారణ విధానాలు. ప్రమాణాల కోసం తాజా మార్గదర్శకాలను చూడండి.

మహిళలు మరియు పిల్లల పోషణ, ఆరోగ్య కార్యక్రమాలు

ఆశా (ASHA - Accredited Social Health Activist) గ్రామ ఆరోగ్య బృందంతో అనుసంధానమైన సామాజిక ఆరోగ్య కార్యకర్త. ఆక్సిలరీ నర్స్ మిడ్‌వైఫ్ (Auxiliary Nurse Midwife - ANM) ఉప-కేంద్రం నుండి పనిచేస్తుంది. అంగన్వాడీ వర్కర్, ఆశా మరియు ANM గ్రామ స్థాయి ఆరోగ్య మరియు పోషణ బృందంగా ఉంటారు.

మహిళా సాధికారత మరియు రక్షణ కార్యక్రమాలు

అక్రమ రవాణా వ్యతిరేక పథకం ఉజ్జ్వలను, అదే పేరుతో ఉన్న LPG కనెక్షన్ పథకంతో కలపవద్దు.

పిల్లల రక్షణ కార్యక్రమాలు

జాతీయ బాల హక్కుల పరిరక్షణ కమిషన్ (2007) బాల హక్కుల చట్టబద్ధ సంస్థ. మిషన్ వాత్సల్య సమగ్ర బాల రక్షణ పథకం; ఇది సమీకృత బాల రక్షణ పథకం స్థానంలో వచ్చింది. చైల్డ్‌లైన్ 1098 (CHILDLINE) సంరక్షణ మరియు రక్షణ అవసరమైన పిల్లల కోసం జాతీయ హెల్ప్‌లైన్. బాల సంక్షేమ కమిటీలు సంరక్షణ అవసరమైన పిల్లలను చూస్తాయి మరియు బాల న్యాయ బోర్డులు చట్టంతో సంఘర్షణలో ఉన్న పిల్లలను చూస్తాయి.

ముఖ్య చట్టాలు

పరీక్ష ఉచ్చులు

• ICDS – పోషణ్ అభియాన్: ICDS 1975 నాటి సేవలందించే పథకం; పోషణ్ అభియాన్ (2018) సమన్వయాన్ని వాడే పోషణ మిషన్.
• IRDP – SGSY – NRLM: IRDP వ్యక్తిగత సబ్సిడీలు ఇచ్చింది; SGSY స్వయం సహాయక బృందాలను వాడింది; NRLM మహిళా స్వయం సహాయక బృందాల సమాఖ్యలను నిర్మిస్తుంది.
• DWCRA – MGNREGA: DWCRA మహిళా బృంద పథకం; MGNREGA చట్టబద్ధ హక్కుగా వేతన ఉపాధి.
• JSY – PMMVY: JSY ఆసుపత్రి ప్రసవానికి బహుమతి ఇస్తుంది; PMMVY గర్భం మరియు పాలివ్వే సమయంలో వేతన నష్టానికి సహాయం ఇస్తుంది.
• NCW – NCPCR: మొదటిది మహిళల కోసం (1992); రెండవది పిల్లల కోసం (2007).
• ఉజ్జ్వల (అక్రమ రవాణా) – ఉజ్జ్వల (LPG): వేర్వేరు పథకాలు.
• చైల్డ్‌లైన్ 1098 – మహిళా హెల్ప్‌లైన్ 181: పిల్లలు మరియు మహిళలు.
• అంగన్వాడీ వర్కర్ – ఆశా: AWW ICDS కార్యకర్త; ఆశా ఆరోగ్య కార్యకర్త.

ఒక్క వాక్యంలో

• 1. ICDS 1975 అక్టోబర్ 2న ప్రారంభమైంది.
• 2. ICDSలో ఆరు సేవలు ఉన్నాయి.
• 3. ICDSలో ప్రీ-స్కూల్ విద్య 3 నుండి 6 సంవత్సరాల వారికి.
• 4. CDPO ఒక ICDS ప్రాజెక్ట్‌కు అధిపతి.
• 5. పోషణ్ అభియాన్ 2018లో ప్రారంభమైంది.
• 6. బేటీ బచావో బేటీ పఢావో 2015లో ప్రారంభమైంది.
• 7. MGNREGA 2005లో రూపొందించబడింది.
• 8. DAY-NRLM మహిళా స్వయం సహాయక బృందాల కోసం జీవనోపాధి మిషన్.
• 9. PMGSY గ్రామీణ రోడ్లను నిర్మిస్తుంది.
• 10. POCSO చట్టం 2012లో ఆమోదించబడింది.
• 11. చైల్డ్‌లైన్ నంబర్ 1098.
• 12. మిషన్ శక్తి మహిళల కోసం సమగ్ర పథకం.

సాధన ప్రశ్నలు

1. ఇంటిగ్రేటెడ్ చైల్డ్ డెవలప్‌మెంట్ సర్వీసెస్ (ICDS) పథకం ప్రారంభమైన తేదీ

   1. 1975 అక్టోబర్ 2
   2. 1978 ఆగస్టు 15
   3. 1952 అక్టోబర్ 2
   4. 1985 ఏప్రిల్ 1
   సమాధానం

   A. 1975 అక్టోబర్ 2

   The Integrated Child Development Services scheme was launched on

   1. 2 October 1975
   2. 15 August 1978
   3. 2 October 1952
   4. 1 April 1985

2. ICDS ఎన్ని సేవలను అందిస్తుంది?

   1. ఆరు
   2. ఐదు
   3. ఎనిమిది
   4. నాలుగు
   సమాధానం

   A. ఆరు

   How many services does ICDS provide?

   1. Six
   2. Five
   3. Eight
   4. Four

3. ICDS లోని ప్రీ-స్కూల్ విద్య భాగం ఏ వయసు పిల్లల కోసం?

   1. 1 నుంచి 2 సంవత్సరాలు
   2. 6 నుంచి 14 సంవత్సరాలు
   3. 0 నుంచి 1 సంవత్సరం
   4. 3 నుంచి 6 సంవత్సరాలు
   సమాధానం

   D. 3 నుంచి 6 సంవత్సరాలు

   The pre-school education component of ICDS is meant for children aged

   1. 1 to 2 years
   2. 6 to 14 years
   3. 0 to 1 year
   4. 3 to 6 years

4. ప్రాజెక్టు స్థాయిలో ICDS ప్రాజెక్టుకు ఎవరు నాయకత్వం వహిస్తారు?

   1. అంగన్‌వాడీ కార్యకర్త
   2. శిశు అభివృద్ధి ప్రాజెక్టు అధికారి (CDPO)
   3. సర్పంచ్
   4. బ్లాక్ వైద్యాధికారి
   సమాధానం

   B. శిశు అభివృద్ధి ప్రాజెక్టు అధికారి (CDPO)

   Who heads an ICDS project at the project level?

   1. Anganwadi Worker
   2. Child Development Project Officer
   3. Sarpanch
   4. Block Medical Officer

5. కింది వాటిలో ICDS ఆరు సేవల్లో ఒకటి కానిది ఏది?

   1. ఆరోగ్య పరీక్షలు
   2. రోగనిరోధకీకరణ (టీకాలు)
   3. పెద్దలకు వృత్తి శిక్షణ
   4. రెఫరల్ సేవలు
   సమాధానం

   C. పెద్దలకు వృత్తి శిక్షణ

   Which of the following is NOT one of the six ICDS services?

   1. Health check-up
   2. Immunisation
   3. Vocational training for adults
   4. Referral services

6. పోషణ్ అభియాన్‌ను ప్రధానంగా దేన్ని తగ్గించడానికి ప్రారంభించారు?

   1. బడి మానేయడం
   2. పోషకాహార లోపం వల్ల ఎదుగుదల లోపం (స్టంటింగ్), పోషకాహార లోపం, రక్తహీనత
   3. తల్లుల అక్షరాస్యత అంతరం
   4. బాల కార్మిక వ్యవస్థ
   సమాధానం

   B. పోషకాహార లోపం వల్ల ఎదుగుదల లోపం (స్టంటింగ్), పోషకాహార లోపం, రక్తహీనత

   POSHAN Abhiyaan was launched mainly to reduce

   1. School dropout
   2. Stunting, undernutrition and anaemia
   3. Maternal literacy gap
   4. Child labour

7. బేటీ బచావో బేటీ పఢావో పథకం లక్ష్యం

   1. మహిళలకు నర్సు శిక్షణ ఇవ్వడం
   2. వితంతువులకు పింఛన్లు ఇవ్వడం
   3. బాలల లింగ నిష్పత్తిని, బాలికల విద్యను మెరుగుపరచడం
   4. గ్రామీణ ఇళ్లకు LPG సరఫరా చేయడం
   సమాధానం

   C. బాలల లింగ నిష్పత్తిని, బాలికల విద్యను మెరుగుపరచడం

   The Beti Bachao Beti Padhao scheme aims to

   1. Train women as nurses
   2. Give pensions to widows
   3. Improve the child sex ratio and girls' education
   4. Provide LPG to rural homes

8. పని కోరిన గ్రామీణ కుటుంబాలకు వేతన ఉపాధిపై చట్టపరమైన హక్కును కల్పించే 2005 నాటి చట్టం ఏది?

   1. MGNREGA
   2. విద్యా హక్కు చట్టం
   3. వరకట్న నిషేధ చట్టం
   4. POCSO చట్టం
   సమాధానం

   A. MGNREGA

   Which Act of 2005 gives a legal right to wage employment to rural households that ask for work?

   1. MGNREGA
   2. Right to Education Act
   3. Dowry Prohibition Act
   4. POCSO Act

9. స్వర్ణజయంతి గ్రామ స్వరోజ్‌గార్ యోజన ప్రధానంగా దేనిపై ఆధారపడింది?

   1. స్వయం సహాయక సంఘాలు
   2. వ్యక్తిగత రుణాలు మాత్రమే
   3. ఆహార రేషన్
   4. వేతన ఉపాధి మాత్రమే
   సమాధానం

   A. స్వయం సహాయక సంఘాలు

   The Swarnajayanti Gram Swarozgar Yojana was based mainly on

   1. Self-help groups
   2. Individual loans only
   3. Food rations
   4. Wage employment alone

10. DAY-NRLM ('ఆజీవిక') ప్రధానంగా ఎలా పనిచేస్తుంది?

    1. పాఠశాలల్లో భోజనం సరఫరా చేయడం
    2. గ్రామీణ రోడ్లు నిర్మించడం
    3. ప్రీ-స్కూళ్లు నడపడం
    4. పేద మహిళలను స్వయం సహాయక సంఘాలుగా, సమాఖ్యలుగా సంఘటితం చేయడం
    సమాధానం

    D. పేద మహిళలను స్వయం సహాయక సంఘాలుగా, సమాఖ్యలుగా సంఘటితం చేయడం

    DAY-NRLM ('Aajeevika') mainly works by

    1. Supplying school meals
    2. Building rural roads
    3. Running pre-schools
    4. Organising poor women into self-help groups and federations

11. ప్రధాన మంత్రి గ్రామ్ సడక్ యోజన దేని కోసం?

    1. గ్రామీణ విద్యుదీకరణ
    2. ఆవాస ప్రాంతాలకు అన్ని కాలాల్లో ఉపయోగపడే రోడ్డు సంపర్కం
    3. గ్రామీణ గృహ నిర్మాణం
    4. తాగునీటి సరఫరా
    సమాధానం

    B. ఆవాస ప్రాంతాలకు అన్ని కాలాల్లో ఉపయోగపడే రోడ్డు సంపర్కం

    The Pradhan Mantri Gram Sadak Yojana is meant for

    1. Rural electrification
    2. All-weather road connectivity to habitations
    3. Rural housing
    4. Drinking water supply

12. జననీ సురక్ష యోజన దేన్ని ప్రోత్సహిస్తుంది?

    1. వయోజన అక్షరాస్యత
    2. ప్రీ-స్కూల్ విద్య
    3. ఆసుపత్రి కాన్పులు (సంస్థాగత ప్రసవం)
    4. బాలికల పొదుపు
    సమాధానం

    C. ఆసుపత్రి కాన్పులు (సంస్థాగత ప్రసవం)

    The Janani Suraksha Yojana promotes

    1. Adult literacy
    2. Pre-school education
    3. Institutional delivery
    4. Girl child savings

13. ASHA ఏ వ్యవస్థకు చెందిన కార్యకర్త?

    1. ICDS
    2. పంచాయతీ ఆర్థిక వ్యవస్థ
    3. పోలీసు
    4. ఆరోగ్య వ్యవస్థ
    సమాధానం

    D. ఆరోగ్య వ్యవస్థ

    The ASHA is a functionary of which system?

    1. ICDS
    2. Panchayat finance
    3. Police
    4. Health system

14. బాలల హక్కుల కోసం 2007లో ఏర్పాటైన చట్టబద్ధ సంస్థ ఏది?

    1. జాతీయ మహిళా కమిషన్
    2. కేంద్ర సామాజిక సంక్షేమ మండలి
    3. జాతీయ బాలల హక్కుల పరిరక్షణ కమిషన్ (NCPCR)
    4. రాష్ట్రీయ మహిళా కోష్
    సమాధానం

    C. జాతీయ బాలల హక్కుల పరిరక్షణ కమిషన్ (NCPCR)

    The statutory body set up in 2007 for child rights is the

    1. National Commission for Women
    2. Central Social Welfare Board
    3. National Commission for Protection of Child Rights
    4. Rashtriya Mahila Kosh

15. సంరక్షణ, రక్షణ అవసరమైన పిల్లల కోసం జాతీయ హెల్ప్‌లైన్ ఏది?

    1. 1098
    2. 108
    3. 181
    4. 100
    సమాధానం

    A. 1098

    The national helpline for children in need of care and protection is

    1. 1098
    2. 108
    3. 181
    4. 100

16. మహిళా హెల్ప్‌లైన్ నంబరు ఏది?

    1. 1098
    2. 100
    3. 108
    4. 181
    సమాధానం

    D. 181

    The Women Helpline number is

    1. 1098
    2. 100
    3. 108
    4. 181

17. లైంగిక నేరాల నుంచి పిల్లల రక్షణ చట్టం (POCSO) ఏ సంవత్సరంలో ఆమోదం పొందింది?

    1. 2015
    2. 2012
    3. 2006
    4. 1994
    సమాధానం

    B. 2012

    The Protection of Children from Sexual Offences Act was passed in

    1. 2015
    2. 2012
    3. 2006
    4. 1994

18. 2006 నాటి బాల్య వివాహ నిషేధ చట్టం ఏ పూర్వ చట్టం స్థానంలో వచ్చింది?

    1. 1986
    2. 1955
    3. 1961
    4. 1929
    సమాధానం

    D. 1929

    The Prohibition of Child Marriage Act of 2006 replaced the earlier law of

    1. 1986
    2. 1955
    3. 1961
    4. 1929

19. రాష్ట్రీయ మహిళా కోష్ అనేది ఏమి అందించే జాతీయ నిధి?

    1. పేద మహిళలకు రుణం
    2. పోషకాహార సప్లిమెంట్లు
    3. పాఠశాల ఉపకార వేతనాలు
    4. వృద్ధులకు పింఛన్లు
    సమాధానం

    A. పేద మహిళలకు రుణం

    Rashtriya Mahila Kosh is a national fund that provides

    1. Credit to poor women
    2. Nutrition supplements
    3. School scholarships
    4. Pensions to the aged

20. 1982లో పేద గ్రామీణ మహిళలు, పిల్లల కోసం సమూహ విధానాన్ని చేపట్టిన కార్యక్రమం ఏది?

    1. JRY
    2. SGSY
    3. DWCRA
    4. PMGSY
    సమాధానం

    C. DWCRA

    The programme that took a group approach for poor rural women and children in 1982 was

    1. JRY
    2. SGSY
    3. DWCRA
    4. PMGSY

21. మధ్యాహ్న భోజన పథకం ఎప్పుడు ప్రారంభమైంది?

    1. 2005
    2. 1995
    3. 1975
    4. 2015
    సమాధానం

    B. 1995

    The Mid-Day Meal Scheme was started in

    1. 2005
    2. 1995
    3. 1975
    4. 2015

22. పుట్టక ముందే లింగ నిర్ధారణను నిషేధించే చట్టం ఏది?

    1. వరకట్న నిషేధ చట్టం
    2. గర్భధారణ పూర్వ, గర్భస్థ నిర్ధారణ పద్ధతుల చట్టం (PCPNDT)
    3. ప్రసూతి ప్రయోజన చట్టం
    4. విద్యా హక్కు చట్టం
    సమాధానం

    B. గర్భధారణ పూర్వ, గర్భస్థ నిర్ధారణ పద్ధతుల చట్టం (PCPNDT)

    Which law forbids sex determination before birth?

    1. Dowry Prohibition Act
    2. Pre-Conception and Pre-Natal Diagnostic Techniques Act
    3. Maternity Benefit Act
    4. Right to Education Act

23. వన్ స్టాప్ సెంటర్ (సఖి) ఉద్దేశం

    1. హింసను ఎదుర్కొంటున్న మహిళలకు సమగ్ర సహాయం అందించడం
    2. ప్రీ-స్కూళ్లు నడపడం
    3. వ్యవసాయ రుణాలు ఇవ్వడం
    4. రేషన్ పంపిణీ చేయడం
    సమాధానం

    A. హింసను ఎదుర్కొంటున్న మహిళలకు సమగ్ర సహాయం అందించడం

    The One Stop Centre (Sakhi) is meant to

    1. Give integrated support to women facing violence
    2. Run pre-schools
    3. Provide agricultural loans
    4. Distribute ration

24. మిషన్ వాత్సల్య దేనికి గొడుగు పథకం?

    1. రైతు రుణాలు
    2. గ్రామీణ రోడ్లు
    3. బాలల రక్షణ
    4. మహిళల గృహ నిర్మాణం
    సమాధానం

    C. బాలల రక్షణ

    Mission Vatsalya is the umbrella scheme for

    1. Farmer credit
    2. Rural roads
    3. Child protection
    4. Women's housing

25. గ్రామ స్థాయి కేంద్రాన్ని నడిపే ICDS కార్యకర్త ఎవరు?

    1. CDPO
    2. సూపర్‌వైజర్
    3. జిల్లా కార్యక్రమ అధికారి
    4. అంగన్‌వాడీ కార్యకర్త
    సమాధానం

    D. అంగన్‌వాడీ కార్యకర్త

    The ICDS functionary who runs the village-level centre is the

    1. CDPO
    2. Supervisor
    3. District Programme Officer
    4. Anganwadi Worker

26. విద్యా హక్కు చట్టం ఏ వయసు పిల్లలకు ఉచిత, నిర్బంధ విద్యకు హామీ ఇస్తుంది?

    1. 3 నుంచి 6 సంవత్సరాలు
    2. 14 నుంచి 18 సంవత్సరాలు
    3. 6 నుంచి 14 సంవత్సరాలు
    4. 0 నుంచి 6 సంవత్సరాలు
    సమాధానం

    C. 6 నుంచి 14 సంవత్సరాలు

    The Right to Education Act guarantees free and compulsory education for children aged

    1. 3 to 6 years
    2. 14 to 18 years
    3. 6 to 14 years
    4. 0 to 6 years

27. MGNREGA కింద గ్రామీణ కుటుంబానికి పని పొందే అర్హత దేనిపై ఆధారపడి ఉంటుంది?

    1. సర్పంచ్ కేటాయింపు మాత్రమే
    2. రుసుము చెల్లింపు
    3. వయోజన సభ్యుల డిమాండ్
    4. బ్యాంకు ఆమోదం
    సమాధానం

    C. వయోజన సభ్యుల డిమాండ్

    A rural household is entitled to work under MGNREGA on

    1. Allotment by the Sarpanch only
    2. Payment of a fee
    3. Demand from adult members
    4. Approval of the bank

28. ICDS గురించి కింది ప్రకటనలను పరిశీలించండి. 1. ఇది 1975లో ప్రారంభమైంది. 2. దీని సేవల్లో రోగనిరోధకీకరణ, ఆరోగ్య పరీక్షలు ఉన్నాయి. ఈ ప్రకటనల్లో సరైనది/సరైనవి ఏవి?

    1. 1 మాత్రమే
    2. 2 మాత్రమే
    3. 1 మరియు 2 రెండూ
    4. 1 లేదా 2 కాదు
    సమాధానం

    C. 1 మరియు 2 రెండూ

    Consider the statements about ICDS. 1. It started in 1975. 2. Its services include immunisation and health check-up. Which of the statements is/are correct?

    1. 1 only
    2. 2 only
    3. Both 1 and 2
    4. Neither 1 nor 2

29. కింది ప్రకటనలను పరిశీలించండి. 1. ICDSను ఆరోగ్య శాఖ మాత్రమే నిర్వహిస్తుంది. 2. ప్రతి కేంద్రంలో అంగన్‌వాడీ కార్యకర్త, సహాయకురాలు పనిచేస్తారు. ఈ ప్రకటనల్లో సరైనది/సరైనవి ఏవి?

    1. 1 మాత్రమే
    2. 2 మాత్రమే
    3. 1 మరియు 2 రెండూ
    4. 1 లేదా 2 కాదు
    సమాధానం

    B. 2 మాత్రమే

    Consider the statements. 1. ICDS is run only by the health department. 2. The Anganwadi Worker and Helper staff each centre. Which of the statements is/are correct?

    1. 1 only
    2. 2 only
    3. Both 1 and 2
    4. Neither 1 nor 2

30. MGNREGA గురించి కింది ప్రకటనలను పరిశీలించండి. 1. ఇది వేతన ఉపాధిని చట్టబద్ధమైన హక్కుగా చేసింది. 2. ఇది స్త్రీ, పురుషులకు సమాన వేతనం తప్పనిసరి చేస్తుంది. ఈ ప్రకటనల్లో సరైనది/సరైనవి ఏవి?

    1. 1 మాత్రమే
    2. 2 మాత్రమే
    3. 1 మరియు 2 రెండూ
    4. 1 లేదా 2 కాదు
    సమాధానం

    C. 1 మరియు 2 రెండూ

    Consider the statements about MGNREGA. 1. It makes wage employment a legal entitlement. 2. It requires equal wages for men and women. Which of the statements is/are correct?

    1. 1 only
    2. 2 only
    3. Both 1 and 2
    4. Neither 1 nor 2

31. కింది ప్రకటనలను పరిశీలించండి. 1. జాతీయ మహిళా కమిషన్ 1992లో ఏర్పాటైంది. 2. జాతీయ బాలల హక్కుల పరిరక్షణ కమిషన్ 1992లో ఏర్పాటైంది. ఈ ప్రకటనల్లో సరైనది/సరైనవి ఏవి?

    1. 1 మాత్రమే
    2. 2 మాత్రమే
    3. 1 మరియు 2 రెండూ
    4. 1 లేదా 2 కాదు
    సమాధానం

    A. 1 మాత్రమే

    Consider the statements. 1. The National Commission for Women was set up in 1992. 2. The National Commission for Protection of Child Rights was set up in 1992. Which of the statements is/are correct?

    1. 1 only
    2. 2 only
    3. Both 1 and 2
    4. Neither 1 nor 2

32. కింది ప్రకటనలను పరిశీలించండి. 1. జననీ సురక్ష యోజన జాతీయ గ్రామీణ ఆరోగ్య మిషన్ కింద ప్రారంభమైంది. 2. ఇది కౌమార విద్యపై దృష్టి పెడుతుంది. ఈ ప్రకటనల్లో సరైనది/సరైనవి ఏవి?

    1. 1 మాత్రమే
    2. 2 మాత్రమే
    3. 1 మరియు 2 రెండూ
    4. 1 లేదా 2 కాదు
    సమాధానం

    A. 1 మాత్రమే

    Consider the statements. 1. Janani Suraksha Yojana was launched under the National Rural Health Mission. 2. It focuses on adolescent education. Which of the statements is/are correct?

    1. 1 only
    2. 2 only
    3. Both 1 and 2
    4. Neither 1 nor 2

33. కింది ప్రకటనలను పరిశీలించండి. 1. SGSY, సమగ్ర గ్రామీణాభివృద్ధి కార్యక్రమం (IRDP) స్థానంలో వచ్చింది. 2. IRDP పేద మహిళలకు సమూహ ఆధారిత సమాఖ్యలను ఇచ్చింది. ఈ ప్రకటనల్లో సరైనది/సరైనవి ఏవి?

    1. 1 మాత్రమే
    2. 2 మాత్రమే
    3. 1 మరియు 2 రెండూ
    4. 1 లేదా 2 కాదు
    సమాధానం

    A. 1 మాత్రమే

    Consider the statements. 1. SGSY replaced the Integrated Rural Development Programme. 2. IRDP gave group-based federations to poor women. Which of the statements is/are correct?

    1. 1 only
    2. 2 only
    3. Both 1 and 2
    4. Neither 1 nor 2

34. కింది ప్రకటనలను పరిశీలించండి. 1. CHILDLINE 1098 పిల్లల కోసం హెల్ప్‌లైన్. 2. మహిళా హెల్ప్‌లైన్ 181 అవసరంలో ఉన్న పిల్లల కోసం. ఈ ప్రకటనల్లో సరైనది/సరైనవి ఏవి?

    1. 1 మాత్రమే
    2. 2 మాత్రమే
    3. 1 మరియు 2 రెండూ
    4. 1 లేదా 2 కాదు
    సమాధానం

    A. 1 మాత్రమే

    Consider the statements. 1. CHILDLINE 1098 is a helpline for children. 2. Women Helpline 181 is for children in need. Which of the statements is/are correct?

    1. 1 only
    2. 2 only
    3. Both 1 and 2
    4. Neither 1 nor 2

35. POCSO, బాల న్యాయ చట్టం గురించి కింది ప్రకటనలను పరిశీలించండి. 1. POCSO పిల్లలను లైంగిక నేరాల నుంచి రక్షిస్తుంది. 2. బాల న్యాయ చట్టం సంరక్షణ అవసరమైన పిల్లలను, చట్టంతో ఘర్షణలో ఉన్న పిల్లలను కవర్ చేస్తుంది. ఈ ప్రకటనల్లో సరైనది/సరైనవి ఏవి?

    1. 1 మాత్రమే
    2. 2 మాత్రమే
    3. 1 మరియు 2 రెండూ
    4. 1 లేదా 2 కాదు
    సమాధానం

    C. 1 మరియు 2 రెండూ

    Consider the statements about POCSO and the Juvenile Justice Act. 1. POCSO protects children from sexual offences. 2. The Juvenile Justice Act covers children in need of care and in conflict with law. Which of the statements is/are correct?

    1. 1 only
    2. 2 only
    3. Both 1 and 2
    4. Neither 1 nor 2

36. కింది ప్రకటనలను పరిశీలించండి. 1. మధ్యాహ్న భోజన పథకం పాఠశాల ఆధారిత కార్యక్రమం. 2. ఇది అంగన్‌వాడీ ప్రీ-స్కూల్ కింద మాత్రమే ఉన్న సేవా భాగం. ఈ ప్రకటనల్లో సరైనది/సరైనవి ఏవి?

    1. 1 మాత్రమే
    2. 2 మాత్రమే
    3. 1 మరియు 2 రెండూ
    4. 1 లేదా 2 కాదు
    సమాధానం

    A. 1 మాత్రమే

    Consider the statements. 1. The Mid-Day Meal Scheme is a school-based programme. 2. It is a service component under the Anganwadi pre-school only. Which of the statements is/are correct?

    1. 1 only
    2. 2 only
    3. Both 1 and 2
    4. Neither 1 nor 2

37. స్వయం సహాయక సంఘాల గురించి కింది ప్రకటనలను పరిశీలించండి. 1. సభ్యులు క్రమం తప్పకుండా పొదుపు చేసి తమలో తాము అప్పులు ఇచ్చుకుంటారు. 2. వీటిని రుణం కోసం బ్యాంకులతో అనుసంధానించవచ్చు. ఈ ప్రకటనల్లో సరైనది/సరైనవి ఏవి?

    1. 1 మాత్రమే
    2. 2 మాత్రమే
    3. 1 మరియు 2 రెండూ
    4. 1 లేదా 2 కాదు
    సమాధానం

    C. 1 మరియు 2 రెండూ

    Consider the statements about self-help groups. 1. Members save regularly and lend among themselves. 2. They can be linked with banks for credit. Which of the statements is/are correct?

    1. 1 only
    2. 2 only
    3. Both 1 and 2
    4. Neither 1 nor 2

38. కార్యక్రమాన్ని దాని దృష్టితో జతపరచండి. P. PMGSY Q. JSY R. DWCRA 1. ఆసుపత్రి కాన్పులు 2. గ్రామీణ రోడ్లు 3. మహిళలు, పిల్లల సమూహాలు

    1. P-2, Q-3, R-1
    2. P-3, Q-1, R-2
    3. P-1, Q-2, R-3
    4. P-2, Q-1, R-3
    సమాధానం

    D. P-2, Q-1, R-3

    Match the programme with its focus. P. PMGSY Q. JSY R. DWCRA 1. Institutional delivery 2. Rural roads 3. Women and children groups

    1. P-2, Q-3, R-1
    2. P-3, Q-1, R-2
    3. P-1, Q-2, R-3
    4. P-2, Q-1, R-3

39. సంస్థను దాని సంవత్సరంతో జతపరచండి. P. NCW Q. NCPCR R. రాష్ట్రీయ మహిళా కోష్ 1. 2007 2. 1992 3. 1993

    1. P-1, Q-2, R-3
    2. P-3, Q-1, R-2
    3. P-2, Q-3, R-1
    4. P-2, Q-1, R-3
    సమాధానం

    D. P-2, Q-1, R-3

    Match the body with its year. P. NCW Q. NCPCR R. Rashtriya Mahila Kosh 1. 2007 2. 1992 3. 1993

    1. P-1, Q-2, R-3
    2. P-3, Q-1, R-2
    3. P-2, Q-3, R-1
    4. P-2, Q-1, R-3

40. హెల్ప్‌లైన్‌ను దాని వినియోగదారులతో జతపరచండి. P. 1098 Q. 181 1. మహిళలు 2. పిల్లలు

    1. P-2, Q-2
    2. P-2, Q-1
    3. P-1, Q-1
    4. P-1, Q-2
    సమాధానం

    B. P-2, Q-1

    Match the helpline with its user. P. 1098 Q. 181 1. Women 2. Children

    1. P-2, Q-2
    2. P-2, Q-1
    3. P-1, Q-1
    4. P-1, Q-2

41. చట్టాన్ని దాని అంశంతో జతపరచండి. P. POCSO Q. వరకట్న నిషేధ చట్టం R. గృహ హింస చట్టం 1. కట్నం ఇవ్వడం, తీసుకోవడం 2. పిల్లలపై లైంగిక నేరాలు 3. రక్షణ ఉత్తర్వులు, నివాస హక్కులు

    1. P-1, Q-2, R-3
    2. P-2, Q-1, R-3
    3. P-3, Q-1, R-2
    4. P-2, Q-3, R-1
    సమాధానం

    B. P-2, Q-1, R-3

    Match the law with its subject. P. POCSO Q. Dowry Prohibition Act R. Domestic Violence Act 1. Giving and taking dowry 2. Child sexual offences 3. Protection orders and residence rights

    1. P-1, Q-2, R-3
    2. P-2, Q-1, R-3
    3. P-3, Q-1, R-2
    4. P-2, Q-3, R-1

42. గర్భిణి ఆసుపత్రిలో ప్రసవిస్తే నగదు ప్రోత్సాహకం కోరుకుంటోంది. ఏ పథకం అత్యంత సంబంధితమైనది?

    1. PMGSY
    2. స్వచ్ఛ భారత్ మిషన్
    3. సుకన్య సమృద్ధి యోజన
    4. జననీ సురక్ష యోజన
    సమాధానం

    D. జననీ సురక్ష యోజన

    A pregnant woman wants a cash incentive for delivering in a hospital. Which scheme is most relevant?

    1. PMGSY
    2. Swachh Bharat Mission
    3. Sukanya Samriddhi Yojana
    4. Janani Suraksha Yojana

43. ఒక గ్రామం తన ఆవాస ప్రాంతాలను కలిపే అన్ని కాలాల రోడ్లు కోరుకుంటోంది. అది ఏ కార్యక్రమాన్ని సంప్రదించాలి?

    1. PMGSY
    2. వేతనాల కోసం మాత్రమే MGNREGA
    3. బేటీ బచావో బేటీ పఢావో
    4. పోషణ్ అభియాన్
    సమాధానం

    A. PMGSY

    A village wants all-weather roads to link its habitations. Which programme should it approach?

    1. PMGSY
    2. MGNREGA only for wages
    3. Beti Bachao Beti Padhao
    4. POSHAN Abhiyaan

44. ఒక బాలిక తల్లిదండ్రులు ఆమె భవిష్యత్తు కోసం పొదుపు పథకం కోరుకుంటున్నారు. ఈ ఉద్దేశంతో 2015లో ప్రారంభమైన పథకం ఏది?

    1. స్వాధార్ గృహ్
    2. సుకన్య సమృద్ధి యోజన
    3. మహిళా సమాఖ్య
    4. మిషన్ ఇంద్రధనుష్
    సమాధానం

    B. సుకన్య సమృద్ధి యోజన

    A girl's parents want a savings scheme for her future. Which scheme was launched for this purpose in 2015?

    1. Swadhar Greh
    2. Sukanya Samriddhi Yojana
    3. Mahila Samakhya
    4. Mission Indradhanush

45. కమ్యూనిటీ డెవలప్‌మెంట్ బ్లాక్‌లో గ్రామీణాభివృద్ధి పరిపాలనకు నాయకత్వం వహించే బ్లాక్ స్థాయి అధికారి ఎవరు?

    1. గ్రామ స్థాయి కార్యకర్త (VLW)
    2. శిశు అభివృద్ధి ప్రాజెక్టు అధికారి
    3. జిల్లా కలెక్టర్
    4. బ్లాక్ డెవలప్‌మెంట్ అధికారి
    సమాధానం

    D. బ్లాక్ డెవలప్‌మెంట్ అధికారి

    The block-level officer who heads rural development administration in a Community Development Block is the

    1. Village Level Worker
    2. Child Development Project Officer
    3. District Collector
    4. Block Development Officer