భారత సమాజం, సామాజిక సమస్యలు మరియు సంక్షేమం · Chapter 5

ప్రాంతీయతత్వం, భాష మరియు వైవిధ్యం

గుర్తుంచుకోవలసినవి

భారతదేశం తన రాష్ట్రాలను ప్రధానంగా భాష ఆధారంగా పునర్వ్యవస్థీకరించింది. ఆంధ్ర రాష్ట్రం (1953) మొదటి భాషా రాష్ట్రం. 1956 రాష్ట్రాల పునర్వ్యవస్థీకరణ చట్టం రాష్ట్రాల ప్రధాన పటాన్ని సృష్టించింది.
ప్రాంతీయతత్వం అంటే ఒక ప్రాంతం పట్ల అనుబంధం. ఇది తన ప్రాంతం పట్ల ఆరోగ్యకరమైన ప్రేమ కావచ్చు, లేదా దేశానికి, ఇతర ప్రాంతాలకు వ్యతిరేకమైన డిమాండ్‌గా మారవచ్చు. ఉప-ప్రాంతీయతత్వం అంటే రాష్ట్రం లోపల ఉండే అదే భావన.
రాజ్యాంగం హిందీ, ఇంగ్లీష్, ప్రాంతీయ భాషల మధ్య సమతుల్యత పాటిస్తుంది. ఎనిమిదవ షెడ్యూల్ భాషలు, త్రిభాషా సూత్రం, మైనారిటీ భాషల రక్షణలు భిన్నత్వంలో ఏకత్వాన్ని నిలబెట్టడానికి తోడ్పడతాయి.

భారతదేశ వైవిధ్యం

భారతదేశంలో అనేక భాషలు, మతాలు, కులాలు, తెగలు, ఆహారాలు, ఆచారాలు ఉన్నాయి. ప్రజలు ప్రధానంగా ఇండో-ఆర్యన్, ద్రావిడ, ఆస్ట్రో-ఏషియాటిక్, టిబెటో-బర్మన్ అనే అనేక కుటుంబాల భాషలు మాట్లాడతారు. వైవిధ్యం ఒక బలం, కానీ దానికి మంచి నిర్వహణ అవసరం. భారతదేశ ఆత్మను నెహ్రూ "భిన్నత్వంలో ఏకత్వం" అన్నారు. ఒకే పౌరసత్వం, ఒకే రాజ్యాంగం, ఉమ్మడి న్యాయవ్యవస్థ, అందరికీ ప్రాథమిక హక్కుల ద్వారా రాజ్యాంగం ఏకత్వాన్ని నిర్మిస్తుంది.

రాష్ట్రాల భాషా పునర్వ్యవస్థీకరణ

1947కు ముందు, బ్రిటిష్ వారు సౌలభ్యం కోసం ప్రావిన్సులను నిర్ణయించారు. స్వాతంత్ర్యం తరువాత, భాష ఆధారంగా రాష్ట్రాల డిమాండ్ బలపడింది.

దశ	వివరాలు
ధార్ కమిషన్ (1948)	S.K. ధార్; ఆ సమయంలో కేవలం భాష ఆధారంగా పునర్వ్యవస్థీకరణ మంచిది కాదని చెప్పింది
JVP కమిటీ (1948-49)	జవహర్‌లాల్, వల్లభ్‌భాయ్, పట్టాభి; ఆలస్యం చేయాలని సలహా ఇచ్చింది, కానీ ఆంధ్రకు అవకాశం వదిలింది
పొట్టి శ్రీరాములు	ప్రత్యేక ఆంధ్ర రాష్ట్రం కోసం ఆమరణ నిరాహార దీక్ష చేసి, 1952 డిసెంబర్‌లో మరణించారు
ఆంధ్ర రాష్ట్రం	మద్రాసు రాష్ట్రంలోని తెలుగు ప్రాంతాల నుండి 1953 అక్టోబర్ 1న ఏర్పడింది; మొదటి భాషా రాష్ట్రం; రాజధాని కర్నూలు
రాష్ట్రాల పునర్వ్యవస్థీకరణ కమిషన్ (1953)	ఫజల్ అలీ (అధ్యక్షుడు), K.M. పణిక్కర్, H.N. కుంజ్రూ
రాష్ట్రాల పునర్వ్యవస్థీకరణ చట్టం, 1956	రాష్ట్రాలు, కేంద్రపాలిత ప్రాంతాలు తిరిగి ఏర్పడ్డాయి; పాత A, B, C, D వర్గాలు రద్దయ్యాయి
ఆంధ్రప్రదేశ్	ఆంధ్ర రాష్ట్రం, హైదరాబాద్ రాష్ట్రంలోని తెలుగు మాట్లాడే ప్రాంతాలు కలిసి 1956 నవంబర్ 1న ఏర్పడింది
మహారాష్ట్ర, గుజరాత్	బొంబాయి రాష్ట్రం 1960లో విడిపోయింది
పంజాబ్, హర్యానా	పంజాబ్ 1966లో విడిపోయింది

భాష ఒక అంశం కావాలి కానీ ఒకే అంశం కారాదని SRC చెప్పింది. దేశ ఐక్యత, ఆర్థిక వ్యవహారాలు, పరిపాలన కూడా పరిగణించాలి. 7వ రాజ్యాంగ సవరణ (1956) కొత్త పటాన్ని అమలులోకి తెచ్చింది.

రాష్ట్ర ఏర్పాటు రాజకీయాలకు ఉదాహరణలుగా ఆంధ్ర, తెలంగాణ

కింది వాస్తవాలు ఏ పక్షం వహించకుండా ఇవ్వబడ్డాయి.

ఇరవయ్యవ శతాబ్దం ఆరంభం నుండే తెలుగు మాట్లాడేవారు ప్రత్యేక రాష్ట్రం కోసం గళమెత్తారు. 1937 శ్రీబాగ్ ఒడంబడిక ఆంధ్ర, రాయలసీమ నాయకుల మధ్య జరిగిన ఒప్పందం.
1956 విలీనం తరువాత, "పెద్దమనుషుల ఒప్పందం" తెలంగాణ ప్రాంతానికి ఉద్యోగాలు, విద్య, నిధులలో రక్షణలు ఇచ్చింది.
ముల్కీ నిబంధనలు హైదరాబాద్ రాష్ట్రంలో ఉద్యోగాలలో స్థానికులకు ప్రాధాన్యత ఇచ్చాయి. 1969 (తెలంగాణ), 1972 (జై ఆంధ్ర) ఉద్యమాలు ప్రాంతీయ డిమాండ్లను వ్యక్తం చేశాయి.
ఆంధ్రప్రదేశ్ పునర్వ్యవస్థీకరణ చట్టం, 2014 తెలంగాణను కొత్త రాష్ట్రంగా సృష్టించింది; ఇది 2014 జూన్ 2 నుండి అమలులోకి వచ్చింది. హైదరాబాద్‌ను పది సంవత్సరాల వరకు ఉమ్మడి రాజధానిగా చేశారు.
ఆంధ్రప్రదేశ్ అమరావతిని తన రాజధాని నగరంగా అభివృద్ధి చేస్తోంది.

ప్రాంతీయ భావన, అభివృద్ధి అంతరాలు, రాజకీయ బేరసారాలు రాష్ట్రాలను ఎలా తీర్చిదిద్దుతాయో ఈ సంఘటనలు చూపుతాయి.

ప్రాంతీయతత్వం

ప్రాంతీయతత్వం అంటే భాష, సంస్కృతి, చరిత్ర లేదా ఆర్థిక వ్యవస్థ ఆధారంగా ఒక ప్రాంతం పట్ల అనుబంధ భావన. ఇది మూడు రూపాలు తీసుకోవచ్చు:

1. ప్రాంత ప్రేమ: ప్రాంత సంస్కృతి పట్ల గర్వం. ఇది హానికరం కాదు, జాతీయ ఐక్యతకు తోడ్పడగలదు.
2. స్వయంప్రతిపత్తి లేదా రాష్ట్ర హోదా డిమాండ్: ప్రజాస్వామ్య మార్గాల ద్వారా ఎక్కువ అధికారాలు లేదా కొత్త రాష్ట్రం కోసం డిమాండ్.
3. వేర్పాటువాదం: భారతదేశం నుండి విడిపోవాలనే డిమాండ్. ఇది జాతీయ ఐక్యతకు ముప్పు.

ప్రాంతీయతత్వానికి కారణాలు: భౌగోళిక ఏకాంతం; ఆర్థిక వెనుకబాటుతనం, అసమాన అభివృద్ధి; భాషా, సాంస్కృతిక గుర్తింపు; నాయకులు రాజకీయంగా వాడుకోవడం; ఒక ప్రాంతాన్ని విస్మరించడం; వలస ఒత్తిడి ("నేల బిడ్డలు" అనే భావన).

ఉదాహరణలు: అస్సాం ఉద్యమం (అక్రమ వలసకు వ్యతిరేకంగా); మహారాష్ట్రలో శివసేన తొలి స్థానిక వాదపు డిమాండ్లు; తమిళనాడులో ద్రావిడ ఉద్యమం; తెలంగాణ, జై ఆంధ్ర ఉద్యమాలు.

ఉప-ప్రాంతీయతత్వం అంటే విదర్భ, బోడోలాండ్, గోర్ఖాలాండ్, బుందేల్‌ఖండ్ వంటి వాటి కోసం ఒక రాష్ట్రం లోపల ప్రత్యేక రాష్ట్రం లేదా ప్రత్యేక వ్యవహారం కోసం డిమాండ్.

ప్రభావాలు: ప్రాంతీయతత్వం సమాఖ్య సమతుల్యతకు, స్థానిక అభివృద్ధికి, సాంస్కృతిక గర్వానికి తోడ్పడగలదు. కానీ అంతర్రాష్ట్ర వివాదాలకు (నీరు, సరిహద్దులు), వలసదారులపై హింసకు, జాతీయ ఐక్యతను దెబ్బతీసే డిమాండ్లకు కూడా కారణం కావచ్చు.

పరిష్కారాలు: సమతుల్య ప్రాంతీయ అభివృద్ధి; ప్రాంతీయ మండళ్లు (Zonal Councils); అంతర్రాష్ట్ర మండలి (ఆర్టికల్ 263); అధికార పంపిణీ; బలమైన జాతీయ సమైక్యత కార్యక్రమాలు; ప్రాంతీయ భాషలను గుర్తించడం; ఆర్థిక సంఘం బదిలీలలో న్యాయం.

భాషా విధానం

నిబంధన	విషయం
ఆర్టికల్ 343	దేవనాగరి లిపిలో హిందీ కేంద్రం యొక్క అధికార భాష
ఆర్టికల్ 351	హిందీ వ్యాప్తిని కేంద్రం ప్రోత్సహించాలి
అధికార భాషల చట్టం, 1963	అధికార ప్రయోజనాల కోసం హిందీతో పాటు ఇంగ్లీష్ కొనసాగుతుంది
ఆర్టికల్ 345	రాష్ట్రాలు తమ సొంత అధికార భాషలను స్వీకరించవచ్చు
ఆర్టికల్ 347	ఒక రాష్ట్రంలోని పెద్ద వర్గం మాట్లాడే భాషను గుర్తించమని రాష్ట్రపతి ఆదేశించవచ్చు
ఆర్టికల్ 350A	భాషా మైనారిటీలకు ప్రాథమిక దశలో మాతృభాషలో బోధనకు సౌకర్యాలు
ఆర్టికల్ 350B	భాషా మైనారిటీల ప్రత్యేక అధికారి
ఎనిమిదవ షెడ్యూల్	గుర్తింపు పొందిన భాషల జాబితా (ప్రస్తుతం 22)

త్రిభాషా సూత్రాన్ని 1960లలో సిఫార్సు చేశారు: మాతృభాష లేదా ప్రాంతీయ భాష, హిందీ, ఇంగ్లీష్ (హిందీ ప్రాంతాలలో ఒక ఆధునిక భారతీయ భాష, ప్రాధాన్యంగా దక్షిణ భాష). కొఠారి కమిషన్ దీనిని సమర్థించింది. ఇది అసమానంగా అమలైంది, కొన్ని రాష్ట్రాలు హిందీని ప్రతిఘటించాయి. 1960ల మధ్యలో తమిళనాడులో బలమైన హిందీ వ్యతిరేక ఆందోళన జరిగింది.

శాస్త్రీయ భాష హోదా తమిళం (2004), సంస్కృతం (2005), తెలుగు, కన్నడ (2008), మలయాళం (2013), ఒడియా (2014) కు ఇవ్వబడింది. ఇటీవలి సంవత్సరాలలో మరిన్ని భాషలు చేర్చబడ్డాయి (తాజా అధికారిక ప్రకటన చూడాలి). తెలుగు ఎనిమిదవ షెడ్యూల్ భాష; ఆంధ్రప్రదేశ్ అధికార భాష కూడా.

భాషా వైవిధ్యం మరియు సవాళ్లు

భారతదేశంలో వందల కొద్దీ మాతృభాషలు ఉన్నాయి; వాటిలో చాలా వాటిని చిన్న సమూహాలు మాట్లాడతాయి. భాష, మాండలికం వేరు, కానీ వాటి మధ్య గీత తరచూ రాజకీయమైనది. భాష గుర్తింపుకు బలమైన ఆధారం; అందువల్ల భాషా విధానం భావాలను శాంతింపజేయవచ్చు లేదా రెచ్చగొట్టవచ్చు.

ప్రధాన సవాళ్లు:

హిందీయేతర ప్రాంతాలలో హిందీని తమపై రుద్దుతారనే భయం.
ప్రాంతీయ భాషలకు గౌరవం ఇవ్వడం లేదని హిందీ మాట్లాడేవారిలో భయం.
పొరుగు రాష్ట్రాల సరిహద్దు ప్రాంతాలలోని తెలుగు మాట్లాడేవారి వంటి, మాతృభాషలో విద్య అవసరమైన, ఒక రాష్ట్రం లోపలి భాషా మైనారిటీలు.
లిపి లేని చిన్న భాషలు, అంతరించే ప్రమాదంలో ఉన్నాయి.

మంచి పద్ధతులు: అన్ని భాషలను గౌరవించడం, పాఠశాల తొలి సంవత్సరాలలో మాతృభాష వాడకం, ప్రభుత్వ దరఖాస్తులను ప్రాంతీయ భాషలలోకి అనువదించడం, కేంద్రంలో లేదా రాష్ట్రంలో వాడే ఏ భాషలోనైనా అధికారులకు ఫిర్యాదులు సమర్పించడానికి పౌరులకు అనుమతి (ఆర్టికల్ 350). భాషా మైనారిటీల కమిషనర్ (ఆర్టికల్ 350B) రక్షణలు ఎలా పనిచేస్తున్నాయో రాష్ట్రపతికి నివేదిస్తారు.

వలస మరియు స్థానికత సమస్యలు

వలస అంటే పని, విద్య, వివాహం లేదా భద్రత కోసం ప్రజలు వెళ్లడం.

రకం	అర్థం లేదా ఉదాహరణ
నెట్టే కారకాలు	పేదరికం, కరువు, నిరుద్యోగం, ఘర్షణ
లాగే కారకాలు	ఉద్యోగాలు, మెరుగైన వేతనాలు, పాఠశాలలు, ఆరోగ్య సంరక్షణ
అంతర్గత వలస	భారతదేశం లోపల: గ్రామీణం నుండి పట్టణానికి, రాష్ట్రం నుండి రాష్ట్రానికి
కాలానుగుణ వలస	సంవత్సరంలో కొంత కాలం పని కోసం వెళ్లే కార్మికులు

ఆర్టికల్ 19(1)(d), (e) భారతదేశంలోని ఏ ప్రాంతంలోనైనా స్వేచ్ఛగా తిరిగే, స్థిరపడే హక్కును పౌరులకు ఇస్తాయి. స్థానిక సమూహాలు కొన్నిసార్లు "స్థానికులకు" ఉద్యోగాలు, భూమి కావాలని డిమాండ్ చేస్తాయి; ఇది స్థానికత ఘర్షణను సృష్టిస్తుంది. రాష్ట్రాలు కొన్ని సందర్భాల్లో నివాస (domicile) నిబంధనలు వాడవచ్చు, కానీ అవి రాజ్యాంగానికి అనుగుణంగా ఉండాలి. వలస వల్ల ప్రవాసుల నుండి డబ్బు, కొత్త నైపుణ్యాలు, సాంస్కృతిక మార్పిడి కూడా వస్తాయి.

జాతీయ సమైక్యత

మతతత్వం, కులతత్వం, ప్రాంతీయతత్వం, భాషాతత్వంతో పోరాడటానికి జాతీయ సమైక్యత మండలి (1961) ఏర్పాటైంది.
రాష్ట్రాల మధ్య సహకారం కోసం 1956 రాష్ట్రాల పునర్వ్యవస్థీకరణ చట్టం ద్వారా ఐదు ప్రాంతీయ మండళ్లు సృష్టించబడ్డాయి.
ఒక కేంద్ర ప్రభుత్వ పథకం రాష్ట్రాలను సాంస్కృతిక మార్పిడిలో కలుపుతుంది (కార్యక్రమం తాజా పేరు చూడాలి).
ఉమ్మడి పండుగలు, జాతీయ చిహ్నాలు, రైల్వేలు, మీడియా, క్రీడలు కూడా ఐక్యతను బలపరుస్తాయి.

పరీక్షలో పొరపాట్లు

ఆంధ్ర రాష్ట్రం (1953), ఆంధ్రప్రదేశ్ (1956) వేరు; మొదటి భాషా రాష్ట్రం ఆంధ్ర రాష్ట్రం.
ధార్ కమిషన్ (1948), SRC (ఫజల్ అలీ, 1953) వేరు; ధార్ కేవలం భాషను సమర్థించలేదు.
తెలంగాణ 2014లో AP పునర్వ్యవస్థీకరణ చట్టం కింద రాష్ట్రమైంది, 1956లో కాదు.
ఆర్టికల్ 343 హిందీని కేంద్ర అధికార భాషగా చెబుతుంది; ఆర్టికల్ 351 దాని ప్రోత్సాహం.
ఆర్టికల్ 350A మాతృభాషలో ప్రాథమిక విద్య; ఆర్టికల్ 350B ప్రత్యేక అధికారి.
ఎనిమిదవ షెడ్యూల్ గుర్తింపు పొందిన భాషలను జాబితా చేస్తుంది; అధికార భాషను పేర్కొనదు.
ప్రాంతీయతత్వం, వేర్పాటువాదం ఒకటి కాదు.
ప్రాంతీయ మండళ్లు చట్టబద్ధమైనవి, SRA 1956 సృష్టించింది; అంతర్రాష్ట్ర మండలి రాజ్యాంగబద్ధమైనది (ఆర్టికల్ 263).

ఒక్క వాక్యంలో

మొదటి భాషా రాష్ట్రం ఆంధ్ర రాష్ట్రం (1953).
పొట్టి శ్రీరాములు 1952 డిసెంబర్‌లో నిరాహార దీక్షలో మరణించారు.
SRC కి అధ్యక్షుడు ఫజల్ అలీ.
SRA 1956 రాష్ట్రాల A, B, C, D వర్గాలను రద్దు చేసింది.
ఆంధ్రప్రదేశ్ 1956 నవంబర్ 1న ఏర్పడింది.
బొంబాయి రాష్ట్రం 1960లో మహారాష్ట్ర, గుజరాత్‌లుగా విడిపోయింది.
పంజాబ్, హర్యానా 1966లో విడిపోయాయి.
తెలంగాణ 2014 జూన్ 2న ఏర్పడింది.
దేవనాగరి లిపిలో హిందీ కేంద్ర అధికార భాష.
ఎనిమిదవ షెడ్యూల్‌లో 22 భాషలు ఉన్నాయి.
తెలుగుకు 2008లో శాస్త్రీయ హోదా వచ్చింది.
ఆర్టికల్ 350A మాతృభాషలో బోధనకు సంబంధించినది.

సాధన ప్రశ్నలు

భాషా ప్రాతిపదికన ఏర్పడిన భారతదేశ మొదటి రాష్ట్రం ఏది?
1. గుజరాత్
2. కేరళ
3. మహారాష్ట్ర
4. ఆంధ్ర రాష్ట్రం
సమాధానం
D. ఆంధ్ర రాష్ట్రం
Which was the first state of India formed on a linguistic basis?
1. Gujarat
2. Kerala
3. Maharashtra
4. Andhra State
1952లో ప్రత్యేక ఆంధ్ర రాష్ట్రం కోసం నిరాహార దీక్ష చేసి మరణించినది ఎవరు?
1. పట్టాభి సీతారామయ్య
2. టి. ప్రకాశం
3. పొట్టి శ్రీరాములు
4. ఎన్. సంజీవరెడ్డి
సమాధానం
C. పొట్టి శ్రీరాములు
Who died after a fast for a separate Andhra State in 1952?
1. Pattabhi Sitaramayya
2. T. Prakasam
3. Potti Sriramulu
4. N. Sanjiva Reddy
రాష్ట్రాల పునర్వ్యవస్థీకరణ కమిషన్ (1953) అధ్యక్షుడు ఎవరు?
1. ఎస్.కె. ధార్
2. కె.ఎం. పణిక్కర్
3. హెచ్.ఎన్. కుంజ్రూ
4. ఫజల్ అలీ
సమాధానం
D. ఫజల్ అలీ
Who was the chairman of the States Reorganisation Commission (1953)?
1. S.K. Dar
2. K.M. Panikkar
3. H.N. Kunzru
4. Fazl Ali
అప్పట్లో కేవలం భాష ఆధారంగా రాష్ట్రాలను ఏర్పరచడం వద్దని సలహా ఇచ్చిన 1948 నాటి కమిషన్ ఏది?
1. ధార్ కమిషన్
2. ఫజల్ అలీ కమిషన్
3. సర్కారియా కమిషన్
4. కొఠారి కమిషన్
సమాధానం
A. ధార్ కమిషన్
Which commission of 1948 advised against forming states only on the basis of language at that time?
1. Dar Commission
2. Fazl Ali Commission
3. Sarkaria Commission
4. Kothari Commission
రాష్ట్రాల పునర్వ్యవస్థీకరణ చట్టం ఏ సంవత్సరంలో అమల్లోకి వచ్చింది?
1. 1950
2. 1956
3. 1960
4. 1953
సమాధానం
B. 1956
The States Reorganisation Act came into force in
1. 1950
2. 1956
3. 1960
4. 1953
ఆంధ్రప్రదేశ్ ఏ తేదీన ఏర్పడింది?
1. 2 జూన్ 2014
2. 1 నవంబర్ 1956
3. 26 జనవరి 1950
4. 1 అక్టోబర్ 1953
సమాధానం
B. 1 నవంబర్ 1956
Andhra Pradesh was formed on
1. 2 June 2014
2. 1 November 1956
3. 26 January 1950
4. 1 October 1953
1953లో ఆంధ్ర రాష్ట్ర రాజధాని ఏ పట్టణం?
1. హైదరాబాద్
2. గుంటూరు
3. కర్నూలు
4. విజయవాడ
సమాధానం
C. కర్నూలు
Which town was the capital of Andhra State in 1953?
1. Hyderabad
2. Guntur
3. Kurnool
4. Vijayawada
బొంబాయి రాష్ట్రం మహారాష్ట్ర, గుజరాత్‌లుగా ఏ సంవత్సరంలో విడిపోయింది?
1. 1960
2. 1966
3. 1956
4. 1953
సమాధానం
A. 1960
Bombay State was split into Maharashtra and Gujarat in
1. 1960
2. 1966
3. 1956
4. 1953
హర్యానా పంజాబ్ నుంచి ఏ సంవత్సరంలో ఏర్పడింది?
1. 1956
2. 1960
3. 1971
4. 1966
సమాధానం
D. 1966
Haryana was carved out of Punjab in
1. 1956
2. 1960
3. 1971
4. 1966
తెలంగాణ ఏ చట్టం కింద ప్రత్యేక రాష్ట్రంగా ఏర్పడింది?
1. ఆంధ్రప్రదేశ్ పునర్వ్యవస్థీకరణ చట్టం, 2014
2. రాష్ట్రాల పునర్వ్యవస్థీకరణ చట్టం, 1956
3. అధికార భాషల చట్టం, 1963
4. రాజ్యాంగ (7వ సవరణ) చట్టం
సమాధానం
A. ఆంధ్రప్రదేశ్ పునర్వ్యవస్థీకరణ చట్టం, 2014
Telangana was formed as a separate state under the
1. Andhra Pradesh Reorganisation Act, 2014
2. States Reorganisation Act, 1956
3. Official Languages Act, 1963
4. Constitution (7th Amendment) Act
1937 నాటి శ్రీబాగ్ ఒప్పందం ఎవరి నాయకుల మధ్య జరిగింది?
1. తమిళనాడు, కేరళ
2. పంజాబ్, హర్యానా
3. అస్సాం, బెంగాల్
4. కోస్తా ఆంధ్ర, రాయలసీమ
సమాధానం
D. కోస్తా ఆంధ్ర, రాయలసీమ
The Sri Bagh Pact of 1937 was an agreement between leaders of
1. Tamil Nadu and Kerala
2. Punjab and Haryana
3. Assam and Bengal
4. Coastal Andhra and Rayalaseema
దేవనాగరి లిపిలో హిందీని యూనియన్ అధికార భాషగా చేసే అధికరణ ఏది?
1. అధికరణ 350A
2. అధికరణ 351
3. అధికరణ 343
4. అధికరణ 345
సమాధానం
C. అధికరణ 343
Which Article makes Hindi in Devanagari script the official language of the Union?
1. Article 350A
2. Article 351
3. Article 343
4. Article 345
హిందీ వ్యాప్తిని ప్రోత్సహించాలని యూనియన్‌ను ఆదేశించే అధికరణ ఏది?
1. అధికరణ 350B
2. అధికరణ 351
3. అధికరణ 343
4. అధికరణ 29
సమాధానం
B. అధికరణ 351
Which Article directs the Union to promote the spread of Hindi?
1. Article 350B
2. Article 351
3. Article 343
4. Article 29
ప్రాథమిక దశలో మాతృభాషలో బోధన సౌకర్యాలు ఏ అధికరణ కింద వస్తాయి?
1. అధికరణ 351
2. అధికరణ 347
3. అధికరణ 350A
4. అధికరణ 350B
సమాధానం
C. అధికరణ 350A
Facilities for instruction in the mother tongue at the primary stage are covered under
1. Article 351
2. Article 347
3. Article 350A
4. Article 350B
భాషా మైనారిటీల కోసం ప్రత్యేక అధికారిని అందించే అధికరణ
1. అధికరణ 350A
2. అధికరణ 345
3. అధికరణ 29
4. అధికరణ 350B
సమాధానం
D. అధికరణ 350B
A Special Officer for Linguistic Minorities is provided in
1. Article 350A
2. Article 345
3. Article 29
4. Article 350B
ప్రస్తుతం ఎనిమిదవ షెడ్యూల్‌లో ఎన్ని భాషలు జాబితా చేయబడ్డాయి?
1. 22
2. 24
3. 18
4. 14
సమాధానం
A. 22
How many languages are listed in the Eighth Schedule at present?
1. 22
2. 24
3. 18
4. 14
త్రిభాషా సూత్రంలో సాధారణంగా ఏవి ఉంటాయి?
1. హిందీ, ఉర్దూ, సంస్కృతం
2. కేవలం ఇంగ్లీష్, ఫ్రెంచ్
3. మాతృభాష లేదా ప్రాంతీయ భాష, హిందీ, ఇంగ్లీష్
4. కేవలం తెలుగు, తమిళం, కన్నడ
సమాధానం
C. మాతృభాష లేదా ప్రాంతీయ భాష, హిందీ, ఇంగ్లీష్
The three-language formula usually includes
1. Hindi, Urdu and Sanskrit
2. Only English and French
3. Mother tongue or regional language, Hindi and English
4. Telugu, Tamil and Kannada only
తెలుగుకు ప్రాచీన భాష హోదా ఏ సంవత్సరంలో ఇచ్చారు?
1. 2005
2. 2008
3. 2013
4. 2004
సమాధానం
B. 2008
Telugu was granted the status of a classical language in
1. 2005
2. 2008
3. 2013
4. 2004
ప్రాచీన భాషగా మొదట ప్రకటించబడిన భాష ఏది?
1. మలయాళం
2. తమిళం
3. తెలుగు
4. సంస్కృతం
సమాధానం
B. తమిళం
Which language was the first to be declared a classical language?
1. Malayalam
2. Tamil
3. Telugu
4. Sanskrit
ఉప-ప్రాంతీయవాదం (Sub-regionalism) అంటే
1. ఒక రాష్ట్రంలోనే ప్రత్యేక హోదా కోసం డిమాండ్లు
2. విదేశీ సహాయం కోసం డిమాండ్
3. భారతదేశం నుంచి విడిపోవాలనే డిమాండ్లు
4. పన్నులపై నిరసన
సమాధానం
A. ఒక రాష్ట్రంలోనే ప్రత్యేక హోదా కోసం డిమాండ్లు
Sub-regionalism refers to
1. Demands for separate status within a state
2. Demand for foreign aid
3. Demands to leave India
4. Protest against taxes
1980ల అస్సాం ఉద్యమం ప్రధానంగా దేనికి వ్యతిరేకంగా సాగింది?
1. భూ సంస్కరణలు
2. భాష మార్పు
3. ఆనకట్టల నిర్మాణం
4. అక్రమ వలసలు
సమాధానం
D. అక్రమ వలసలు
The Assam movement of the 1980s was mainly directed against
1. Land reforms
2. Language change
3. Dam building
4. Illegal migration
'మట్టి బిడ్డలు' (sons of the soil) అనే భావన దేనిని సూచిస్తుంది?
1. ఉద్యోగాలు, వనరుల్లో స్థానికులకు ప్రాధాన్యత కోరడం
2. నేల పరిరక్షణపై ప్రేమ
3. రైతుల ధరలకు మద్దతు
4. అందరికీ భూ సంస్కరణ
సమాధానం
A. ఉద్యోగాలు, వనరుల్లో స్థానికులకు ప్రాధాన్యత కోరడం
The 'sons of the soil' idea refers to
1. Claiming priority for local people in jobs and resources
2. Love for soil conservation
3. Support for farmers' prices
4. Land reform for all
భారతదేశమంతటా స్వేచ్ఛగా సంచరించే హక్కును పౌరులకు ఇచ్చే అధికరణ ఏది?
1. అధికరణ 30
2. అధికరణ 19(1)(d)
3. అధికరణ 25
4. అధికరణ 21
సమాధానం
B. అధికరణ 19(1)(d)
Which Article gives citizens the right to move freely throughout India?
1. Article 30
2. Article 19(1)(d)
3. Article 25
4. Article 21
జాతీయ సమైక్యతా మండలి (National Integration Council) ఏ సంవత్సరంలో ఏర్పాటైంది?
1. 1950
2. 1975
3. 1956
4. 1961
సమాధానం
D. 1961
The National Integration Council was set up in
1. 1950
2. 1975
3. 1956
4. 1961
ప్రాంతీయ మండళ్లను (Zonal Councils) సృష్టించిన చట్టం
1. అధికార భాషల చట్టం
2. రాజ్యాంగ అధికరణ 263
3. రాష్ట్రాల పునర్వ్యవస్థీకరణ చట్టం, 1956
4. అంతర్రాష్ట్ర జల వివాదాల చట్టం
సమాధానం
C. రాష్ట్రాల పునర్వ్యవస్థీకరణ చట్టం, 1956
Zonal Councils were created by the
1. Official Languages Act
2. Constitution Article 263
3. States Reorganisation Act, 1956
4. Inter-State Water Disputes Act
అంతర్రాష్ట్ర మండలి (Inter-State Council) ఏ అధికరణలో అందించబడింది?
1. అధికరణ 280
2. అధికరణ 356
3. అధికరణ 263
4. అధికరణ 262
సమాధానం
C. అధికరణ 263
The Inter-State Council is provided for in
1. Article 280
2. Article 356
3. Article 263
4. Article 262
వలసకు నెట్టే కారకం (push factor) కింది వాటిలో ఏది?
1. పట్టణంలో మెరుగైన పాఠశాలలు
2. కరువు, నిరుద్యోగం
3. నగరంలో అధిక వేతనాలు
4. వేరే చోట మంచి ఆసుపత్రులు
సమాధానం
B. కరువు, నిరుద్యోగం
Which of the following is a push factor of migration?
1. Better schools in a town
2. Drought and unemployment
3. Higher wages in a city
4. Good hospitals elsewhere
మెరుగైన వేతనాల కోసం మరో రాష్ట్రానికి వెళ్లే వ్యక్తి దేని ప్రభావానికి లోనవుతాడు?
1. ఆకర్షణ కారకం (Pull factor)
2. వలస కారకం
3. భాషా కారకం
4. నెట్టే కారకం (Push factor)
సమాధానం
A. ఆకర్షణ కారకం (Pull factor)
A person who moves to another state for better wages is influenced by a
1. Pull factor
2. Colonial factor
3. Linguistic factor
4. Push factor
1960ల మధ్యలో హిందీకి వ్యతిరేకంగా జరిగిన ఉద్యమం కింది వాటిలో ఏది?
1. అస్సాం ఉద్యమం
2. తెలంగాణ ఆందోళన
3. చిప్కో ఉద్యమం
4. తమిళనాడులో హిందీ వ్యతిరేక ఆందోళన
సమాధానం
D. తమిళనాడులో హిందీ వ్యతిరేక ఆందోళన
Which of the following movements was against Hindi in the mid-1960s?
1. Assam movement
2. Telangana agitation
3. Chipko movement
4. Anti-Hindi agitation in Tamil Nadu
అధికార భాషల చట్టం, 1963 దేనిని అనుమతిస్తుంది?
1. ఇంగ్లీష్ నిషేధం
2. అన్ని రాష్ట్రాలకు హిందీ మాత్రమే
3. న్యాయస్థానాలకు సంస్కృతం
4. హిందీతో పాటు ఇంగ్లీష్ వినియోగం కొనసాగింపు
సమాధానం
D. హిందీతో పాటు ఇంగ్లీష్ వినియోగం కొనసాగింపు
The Official Languages Act, 1963 allows
1. Ban on English
2. Hindi only for all states
3. Sanskrit for courts
4. Continued use of English along with Hindi
సరిగ్గా జతచేసిన జత ఏది?
1. బోడోలాండ్ - పంజాబ్
2. గూర్ఖాలాండ్ - కేరళ
3. విదర్భ - మహారాష్ట్ర
4. బుందేల్‌ఖండ్ - తమిళనాడు
సమాధానం
C. విదర్భ - మహారాష్ట్ర
Which pair is correctly matched?
1. Bodoland - Punjab
2. Gorkhaland - Kerala
3. Vidarbha - Maharashtra
4. Bundelkhand - Tamil Nadu
2014 చట్టం కింద హైదరాబాద్‌ను గరిష్ఠంగా ఎంత కాలం పాటు ఉమ్మడి రాజధానిగా చేశారు?
1. రెండేళ్లు
2. పదేళ్లు
3. పదిహేనేళ్లు
4. ఐదేళ్లు
సమాధానం
B. పదేళ్లు
Hyderabad, under the 2014 Act, was made a shared capital for a period of up to
1. Two years
2. Ten years
3. Fifteen years
4. Five years
ప్రకటనలు: 1. ఆంధ్ర రాష్ట్రం 1953లో ఏర్పడింది. 2. ఆంధ్రప్రదేశ్ 1953లో ఏర్పడింది. ఏది/ఏవి సరైనవి?
1. 1 మాత్రమే
2. 2 మాత్రమే
3. 1 మరియు 2 రెండూ
4. 1 లేదా 2 కాదు
సమాధానం
A. 1 మాత్రమే
Statements: 1. Andhra State was formed in 1953. 2. Andhra Pradesh was formed in 1953. Which is/are correct?
1. 1 only
2. 2 only
3. Both 1 and 2
4. Neither 1 nor 2
ప్రకటనలు: 1. ప్రాంతీయవాదం ఎల్లప్పుడూ జాతీయ ఐక్యతకు ముప్పు. 2. ప్రాంతీయవాదం సాంస్కృతిక అభిమాన రూపంలో ఉండవచ్చు. ఏది/ఏవి సరైనవి?
1. 1 మాత్రమే
2. 2 మాత్రమే
3. 1 మరియు 2 రెండూ
4. 1 లేదా 2 కాదు
సమాధానం
B. 2 మాత్రమే
Statements: 1. Regionalism is always a threat to national unity. 2. Regionalism can take the form of cultural pride. Which is/are correct?
1. 1 only
2. 2 only
3. Both 1 and 2
4. Neither 1 nor 2
రాష్ట్రాల పునర్వ్యవస్థీకరణ కమిషన్ (SRC) గురించిన ప్రకటనలు: 1. దానికి ఫజల్ అలీ నాయకత్వం వహించారు. 2. పునర్వ్యవస్థీకరణకు భాష ఒక్కటే ఆధారం కావాలని అది సిఫారసు చేసింది. ఏది/ఏవి సరైనవి?
1. 1 మాత్రమే
2. 2 మాత్రమే
3. 1 మరియు 2 రెండూ
4. 1 లేదా 2 కాదు
సమాధానం
A. 1 మాత్రమే
Statements about the SRC: 1. It was headed by Fazl Ali. 2. It recommended that language should be the only basis of reorganisation. Which is/are correct?
1. 1 only
2. 2 only
3. Both 1 and 2
4. Neither 1 nor 2
ఎనిమిదవ షెడ్యూల్ గురించిన ప్రకటనలు: 1. ఇది ప్రతి రాష్ట్రం యొక్క అధికార భాషను పేర్కొంటుంది. 2. ఇది గుర్తించిన భాషలను జాబితా చేస్తుంది. ఏది/ఏవి సరైనవి?
1. 1 మాత్రమే
2. 2 మాత్రమే
3. 1 మరియు 2 రెండూ
4. 1 లేదా 2 కాదు
సమాధానం
B. 2 మాత్రమే
Statements about the Eighth Schedule: 1. It names the official language of every state. 2. It lists recognised languages. Which is/are correct?
1. 1 only
2. 2 only
3. Both 1 and 2
4. Neither 1 nor 2
ప్రాంతీయ మండళ్ల గురించిన ప్రకటనలు: 1. వీటిని పార్లమెంటు రాష్ట్రాల పునర్వ్యవస్థీకరణ చట్టం, 1956 ద్వారా సృష్టించింది. 2. ఇవి అధికరణ 263లో జాబితా చేయబడిన రాజ్యాంగ సంస్థలు. ఏది/ఏవి సరైనవి?
1. 1 మాత్రమే
2. 2 మాత్రమే
3. 1 మరియు 2 రెండూ
4. 1 లేదా 2 కాదు
సమాధానం
A. 1 మాత్రమే
Statements about Zonal Councils: 1. They were created by Parliament through the States Reorganisation Act, 1956. 2. They are constitutional bodies listed in Article 263. Which is/are correct?
1. 1 only
2. 2 only
3. Both 1 and 2
4. Neither 1 nor 2
భాషా రక్షణల గురించిన ప్రకటనలు: 1. అధికరణ 350A ప్రాథమిక స్థాయిలో మాతృభాషా బోధనకు సంబంధించినది. 2. అధికరణ 350B భాషా మైనారిటీల కోసం ప్రత్యేక అధికారిని అందిస్తుంది. 3. అధికరణ 351 ప్రత్యేక అధికారులకు సంబంధించినది. ఏవి సరైనవి?
1. 1 మరియు 2 మాత్రమే
2. 2 మరియు 3 మాత్రమే
3. 1 మరియు 3 మాత్రమే
4. 1, 2 మరియు 3
సమాధానం
A. 1 మరియు 2 మాత్రమే
Statements about language safeguards: 1. Article 350A concerns mother-tongue teaching at primary level. 2. Article 350B provides a Special Officer for linguistic minorities. 3. Article 351 is on Special Officers. Which are correct?
1. 1 and 2 only
2. 2 and 3 only
3. 1 and 3 only
4. 1, 2 and 3
ఉద్యమాన్ని దాని ప్రాంతంతో జతచేయండి. 1. జై ఆంధ్ర a. ఆంధ్ర 2. ద్రావిడ ఉద్యమం b. తమిళనాడు 3. అస్సాం ఉద్యమం c. అస్సాం
1. 1-b, 2-a, 3-c
2. 1-c, 2-b, 3-a
3. 1-a, 2-c, 3-b
4. 1-a, 2-b, 3-c
సమాధానం
D. 1-a, 2-b, 3-c
Match the movement with its region. 1. Jai Andhra a. Andhra 2. Dravidian movement b. Tamil Nadu 3. Assam movement c. Assam
1. 1-b, 2-a, 3-c
2. 1-c, 2-b, 3-a
3. 1-a, 2-c, 3-b
4. 1-a, 2-b, 3-c
సంవత్సరాన్ని సంఘటనతో జతచేయండి. 1. 1953 a. ఆంధ్ర రాష్ట్రం ఏర్పడింది 2. 1956 b. రాష్ట్రాల పునర్వ్యవస్థీకరణ చట్టం 3. 1966 c. పంజాబ్ విభజన
1. 1-c, 2-b, 3-a
2. 1-b, 2-a, 3-c
3. 1-a, 2-b, 3-c
4. 1-a, 2-c, 3-b
సమాధానం
C. 1-a, 2-b, 3-c
Match the year with the event. 1. 1953 a. Andhra State formed 2. 1956 b. States Reorganisation Act 3. 1966 c. Punjab split
1. 1-c, 2-b, 3-a
2. 1-b, 2-a, 3-c
3. 1-a, 2-b, 3-c
4. 1-a, 2-c, 3-b
డిమాండ్‌ను దాని రకంతో జతచేయండి. 1. ప్రాంతీయ సంస్కృతిపై ప్రేమ a. ఆరోగ్యకరమైన ప్రాంతీయవాదం 2. చట్టబద్ధ మార్గాల ద్వారా కొత్త రాష్ట్రం కోసం డిమాండ్ b. స్వయంప్రతిపత్తి డిమాండ్ 3. భారతదేశం నుంచి విడిపోవాలనే డిమాండ్ c. వేర్పాటువాదం
1. 1-a, 2-c, 3-b
2. 1-b, 2-a, 3-c
3. 1-c, 2-b, 3-a
4. 1-a, 2-b, 3-c
సమాధానం
D. 1-a, 2-b, 3-c
Match the demand with its type. 1. Love for regional culture a. Healthy regionalism 2. Demand for a new state through legal means b. Autonomy demand 3. Demand to secede from India c. Separatism
1. 1-a, 2-c, 3-b
2. 1-b, 2-a, 3-c
3. 1-c, 2-b, 3-a
4. 1-a, 2-b, 3-c
ప్రాంతీయ అసమానతను, అసంతృప్తిని తగ్గించడానికి ఉత్తమమైన చర్య ఏది?
1. ఆర్థిక సంఘాన్ని రద్దు చేయడం
2. ప్రాంతీయ భాషలను నిషేధించడం
3. వెనుకబడిన ప్రాంతాల సమతుల్య అభివృద్ధి
4. అంతర్రాష్ట్ర సరిహద్దులను మూసివేయడం
సమాధానం
C. వెనుకబడిన ప్రాంతాల సమతుల్య అభివృద్ధి
Which step best helps reduce regional imbalance and discontent?
1. Ending the Finance Commission
2. Banning regional languages
3. Balanced development of backward regions
4. Closing inter-state borders
భాషా మైనారిటీ పిల్లవాడికి ప్రాథమిక స్థాయిలో మాతృభాషలో బోధన ఏ అధికరణ కారణంగా లభిస్తుంది?
1. అధికరణ 124
2. అధికరణ 350A
3. అధికరణ 343
4. అధికరణ 368
సమాధానం
B. అధికరణ 350A
A child of a linguistic minority is taught in the mother tongue at primary level because of
1. Article 124
2. Article 350A
3. Article 343
4. Article 368
భారతదేశ 'భిన్నత్వంలో ఏకత్వా'నికి ప్రధానంగా మద్దతునిచ్చేది
1. పండుగల నిషేధం
2. ఒకే మతం
3. అందరికీ ఒకే భాష
4. ఒకే పౌరసత్వం, ఉమ్మడి రాజ్యాంగం
సమాధానం
D. ఒకే పౌరసత్వం, ఉమ్మడి రాజ్యాంగం
India's 'unity in diversity' is mainly supported by
1. Ban on festivals
2. One religion
3. Single language for all
4. One citizenship and a common Constitution
వలస వల్ల మూల ప్రాంతానికి కలిగే సానుకూల ప్రభావం కింది వాటిలో ఏది కావచ్చు?
1. నేల కోత
2. మరింత కరువు
3. ప్రవాస ఆదాయం (Remittances), కొత్త నైపుణ్యాలు
4. తక్కువ అక్షరాస్యత
సమాధానం
C. ప్రవాస ఆదాయం (Remittances), కొత్త నైపుణ్యాలు
Which of the following can be a positive effect of migration for the source area?
1. Soil erosion
2. More drought
3. Remittances and new skills
4. Lower literacy

Page 1 of 1

Finished reading?

Test yourself in 10 minutes

A free 10-question mini-mock on your exam's real pattern, with negative marking and an instant score. अपनी तैयारी 10 मिनट में जाँचें।

Take a free mini-mock →Topic-wise practice