భారత సమాజం, సామాజిక సమస్యలు మరియు సంక్షేమం · Chapter 6

భారతీయ సమాజంలో మహిళలు

గుర్తుంచుకోవలసినవి

చరిత్రలో మహిళల స్థితి మారుతూ వచ్చింది. తొలి వేద కాలంలో ఇది సాపేక్షంగా ఉన్నతంగా ఉంది, తరువాతి కాలాల్లో పడిపోయింది, సంస్కరణ ఉద్యమాలు, రాజ్యాంగం, ఆధునిక చట్టాల ద్వారా మళ్లీ పెరిగింది.
సామాజిక దురాచారాలను, మహిళలపై నేరాలను నిర్దిష్ట చట్టాలతో ఎదుర్కొంటారు. వరకట్న నిషేధ చట్టం (1961), గృహ హింస నుండి మహిళల రక్షణ చట్టం (2005), PCPNDT చట్టం (1994), పనిచేసే చోట మహిళల లైంగిక వేధింపుల చట్టం (2013) ముఖ్య చట్టాలు.
సాధికారత చట్టం, స్థానిక సంస్థలలో రిజర్వేషన్, పథకాల ద్వారా సాగుతుంది. పంచాయతీలు, మున్సిపాలిటీలలో మూడో వంతు సీట్లు (73వ, 74వ సవరణలు), మహిళా రిజర్వేషన్ చట్టం (2023), మిషన్ శక్తి ప్రధాన స్తంభాలు.

చరిత్రలో మహిళల స్థితి

కాలం	సాధారణ స్థితి
తొలి వేద కాలం	మహిళలకు విద్యకు అవకాశం ఉండేది, సభలలో పాల్గొనేవారు; గార్గి, మైత్రేయి వంటి పేర్లు తెలిసినవే
తరువాతి వేద కాలం, వేదానంతర కాలం	హక్కులు తగ్గాయి; బాల్య వివాహం పెరిగింది, ఆస్తి, విద్యపై పరిమితులు వచ్చాయి
మధ్యయుగం	అనేక సమూహాలలో పరదా, బాల్య వివాహం, జౌహర్, సతి వ్యాపించాయి; మీరాబాయి, అక్క మహాదేవి వంటి భక్తి సాధువులు గళమెత్తారు
వలస కాలం	సంస్కర్తలు సతికి వ్యతిరేకంగా, వితంతు పునర్వివాహం, స్త్రీ విద్య కోసం పోరాడారు; మహిళలు స్వాతంత్ర్య పోరాటంలో చేరారు
1947 తరువాత	రాజ్యాంగంలో సమాన హక్కులు; మహిళల రక్షణ కోసం అనేక చట్టాలు ఆమోదించబడ్డాయి

స్వాతంత్ర్య ఉద్యమంలో మహిళలలో సరోజినీ నాయుడు, అనీ బెసెంట్, కస్తూరిబా గాంధీ, అరుణా అసఫ్ అలీ, (ఆంధ్ర నుండి) దుర్గాబాయి దేశ్‌ముఖ్ ఉన్నారు. సావిత్రీబాయి ఫూలే భారతదేశంలో బాలికల కోసం తొలి పాఠశాలలలో ఒకదాన్ని ప్రారంభించారు.

సంస్కరణ ఉద్యమాలు

సతి: రాజా రామ్ మోహన్ రాయ్ దీనికి వ్యతిరేకంగా ప్రచారం చేశారు. లార్డ్ విలియం బెంటింక్ 1829లో దీనిని నిషేధించారు.
వితంతు పునర్వివాహం: ఈశ్వర్ చంద్ర విద్యాసాగర్ ప్రచారానికి నాయకత్వం వహించారు; హిందూ వితంతు పునర్వివాహ చట్టం 1856లో ఆమోదించబడింది. ఆంధ్రకు చెందిన కందుకూరి వీరేశలింగం వితంతు పునర్వివాహాలు జరిపించి, బాలికల కోసం పాఠశాలలు ప్రారంభించారు.
బాల్య వివాహం: బాల్య వివాహ నిరోధక చట్టం, 1929 (శారదా చట్టం) వయో పరిమితులు నిర్ణయించింది. ఇప్పుడు బాల్య వివాహ నిషేధ చట్టం, 2006 వర్తిస్తుంది; కనీస వయస్సు బాలికలకు 18, బాలురకు 21.
విద్య: మహారాష్ట్రలో సావిత్రీబాయి ఫూలే, జ్యోతిరావు ఫూలే, బెంగాల్‌లో విద్యాసాగర్ బాలికల పాఠశాలలను ప్రోత్సహించారు.
మహిళా సంస్థలు: ఉమెన్స్ ఇండియన్ అసోసియేషన్ (1917), అఖిల భారత మహిళా సమావేశం (1927).

సామాజిక దురాచారాలు

దురాచారం	అర్థం	చట్టం లేదా చర్య
సతి	భర్త చితిపై వితంతువును కాల్చడం	1829లో నిషేధం; రూప్ కన్వర్ కేసు తరువాత సతి (నివారణ) చట్టం, 1987
వరకట్నం	వివాహంలో కానుకలు, డబ్బు డిమాండ్ చేయడం	వరకట్న నిషేధ చట్టం, 1961 (తరువాత సవరించబడింది)
ఆడ శిశు హత్య	ఆడ పసికందులను చంపడం	వలస కాలపు శిశు హత్య చట్టం; ఇప్పుడు నేర చట్టం
ఆడ భ్రూణ హత్య	లింగ ఎంపిక గర్భస్రావం	PCPNDT చట్టం, 1994 లింగ నిర్ధారణను నిషేధిస్తుంది
బాల్య వివాహం	పిల్లలకు వివాహం చేయడం	బాల్య వివాహ నిషేధ చట్టం, 2006
దేవదాసీ వ్యవస్థ	బాలికలను ఆలయాలకు అంకితం చేసి, తరువాత దోపిడీ చేయడం	మద్రాసు దేవదాసీల చట్టం (1947); AP దేవదాసీల (అంకితం నిషేధం) చట్టం, 1988
పరదా	మహిళలను ముసుగులో, ఏకాంతంలో ఉంచడం	సామాజిక సంస్కరణ, విద్య

ఆడ శిశు హత్య, ఆడ భ్రూణ హత్య వల్ల కొన్ని ప్రాంతాలలో శిశు లింగ నిష్పత్తి తగ్గుతోంది. అందుకే ప్రభుత్వం బేటీ బచావో బేటీ పఢావో (2015లో పానిపట్ నుండి ప్రారంభం) నడుపుతోంది.

మహిళలపై నేరాలు మరియు చట్టపరమైన రక్షణలు

సాధారణ నేరాలు: గృహ హింస, అత్యాచారం, కిడ్నాప్, యాసిడ్ దాడులు, అక్రమ రవాణా, వెంబడించడం, లైంగిక వేధింపులు, భర్త లేదా బంధువుల క్రూరత్వం.

ముఖ్య చట్టాలు, సంస్థలు

వరకట్న నిషేధ చట్టం, 1961: వరకట్నం ఇవ్వడం లేదా తీసుకోవడం నేరం.
భర్త లేదా బంధువుల క్రూరత్వం: వరకట్న డిమాండ్లకు సంబంధించిన క్రూరత్వాన్ని శిక్షించడానికి నేర చట్టంలో ప్రత్యేక నిబంధన ఉంది (IPC సెక్షన్ 498A, ఇప్పుడు భారతీయ న్యాయ సంహిత, 2023 సెక్షన్లు 85-86; 2024 జూలై 1 నుండి అమలులో ఉంది).
గృహ హింస నుండి మహిళల రక్షణ చట్టం, 2005: రక్షణ ఉత్తర్వులు, నివాసం, ఆర్థిక ఉపశమనం ఇచ్చే పౌర చట్టం; రక్షణ అధికారులు మహిళలకు సహాయం చేస్తారు.
నేర చట్టం (సవరణ) చట్టం, 2013: 2012 డిసెంబర్ ఢిల్లీ సామూహిక అత్యాచారం (నిర్భయ) తరువాత ఆమోదించబడింది; జస్టిస్ వర్మ కమిటీ ఆధారంగా రూపొందింది; లైంగిక నేరాల నిర్వచనాన్ని విస్తరించి, యాసిడ్ దాడి, వెంబడించడం, రహస్యంగా చూడటం (voyeurism)ను నేరాలుగా చేర్చింది. ఈ నేరాలు ఇప్పుడు 2024 జూలై 1 నుండి IPC స్థానంలో వచ్చిన భారతీయ న్యాయ సంహిత, 2023లో ఉన్నాయి.
విశాఖ మార్గదర్శకాలు, 1997: పనిచేసే చోట వేధింపులపై సుప్రీంకోర్టు నియమాలు; దీనిని పనిచేసే చోట మహిళల లైంగిక వేధింపుల (నివారణ, నిషేధం, పరిష్కారం) చట్టం, 2013 చట్టంగా మార్చింది; ఇది కార్యాలయాలలో అంతర్గత కమిటీ ఉండాలని చెబుతుంది.
అనైతిక రవాణా (నివారణ) చట్టం, 1956: అక్రమ రవాణాకు వ్యతిరేకంగా.
ప్రసూతి ప్రయోజన చట్టం, 1961: వేతనంతో కూడిన ప్రసూతి సెలవు; 2017లో సవరించి మొదటి ఇద్దరు పిల్లలకు 26 వారాలు ఇచ్చారు. ఇప్పుడు సామాజిక భద్రత కోడ్, 2020లో విలీనమైంది (2025 నవంబర్ 21 నుండి అమలులో).
సమాన వేతన చట్టం, 1976: సమాన పనికి సమాన వేతనం. రద్దయి వేతనాల కోడ్, 2019లో విలీనమైంది; 2025 నవంబర్ 21 నుండి అమలులో.
జాతీయ మహిళా కమిషన్ (NCW): మహిళల హక్కులను కాపాడటానికి 1992లో ఏర్పాటైన చట్టబద్ధ సంస్థ; రాష్ట్రాలకు సొంత మహిళా కమిషన్లు ఉన్నాయి.
హెల్ప్‌లైన్ 181: మహిళల హెల్ప్‌లైన్; వన్ స్టాప్ సెంటర్లు (సఖి): హింసను ఎదుర్కొంటున్న మహిళలకు సహాయం.
AP కార్యక్రమాలు: మహిళల భద్రత కోసం దిశ యాప్, దిశ పోలీస్ స్టేషన్లు, గ్రామాలలో మహిళా పోలీసులు (ప్రస్తుత వివరాలకు తాజా అధికారిక ప్రకటన చూడాలి).

రాజ్యాంగ నిబంధనలు

నిబంధన	విషయం
ఆర్టికల్ 14	చట్టం ముందు సమానత్వం
ఆర్టికల్ 15(1), 15(3)	లింగం ఆధారంగా వివక్ష నిషేధం; మహిళలు, పిల్లల కోసం రాజ్యం ప్రత్యేక ఏర్పాట్లు చేయవచ్చు
ఆర్టికల్ 16	ప్రభుత్వ ఉద్యోగాలలో సమాన అవకాశం
ఆర్టికల్ 39(a), (d)	తగినంత జీవనోపాధి, సమాన పనికి సమాన వేతనం (ఆదేశిక సూత్రాలు)
ఆర్టికల్ 42	మానవీయ పని పరిస్థితులు, ప్రసూతి ఉపశమనం (ఆదేశిక సూత్రాలు)
ఆర్టికల్ 51A(e)	మహిళలను కించపరిచే ఆచారాలను విడిచిపెట్టడం ప్రాథమిక కర్తవ్యం
ఆర్టికల్ 243D, 243T	పంచాయతీలు, మున్సిపాలిటీలలో మహిళలకు మూడో వంతు సీట్ల రిజర్వేషన్

స్థానిక సంస్థలు, శాసనసభలలో రిజర్వేషన్

73వ సవరణ (పంచాయతీలు), 74వ సవరణ (మున్సిపాలిటీలు) 1992-93లో వచ్చాయి. అవి కనీసం మూడో వంతు సీట్లను, అధ్యక్ష పదవులను మహిళలకు రిజర్వ్ చేస్తాయి. ఆంధ్రప్రదేశ్‌తో సహా అనేక రాష్ట్రాలు తమ సొంత చట్టాల ద్వారా దీనిని 50 శాతానికి పెంచాయి.
రాజ్యాంగ (106వ సవరణ) చట్టం, 2023, అంటే నారీ శక్తి వందన్ అధినియం, లోక్‌సభ, రాష్ట్ర శాసనసభలలో మూడో వంతు సీట్లను మహిళలకు రిజర్వ్ చేస్తుంది. ఇది జనగణన, డీలిమిటేషన్ తరువాత అమలులోకి వస్తుంది (తాజా అధికారిక ప్రకటన చూడాలి).

గుర్తుంచుకోవలసిన సాధికారత పథకాలు

పథకం	దృష్టి
మిషన్ శక్తి (2021-22 నుండి)	రెండు భాగాలు గల సమగ్ర పథకం: సంబల్ (భద్రత, రక్షణ), సామర్థ్య (సాధికారత)
బేటీ బచావో బేటీ పఢావో (2015)	బాలికల మనుగడ, విద్య
సుకన్య సమృద్ధి యోజన (2015)	బాలికల కోసం పొదుపు ఖాతా
ప్రధానమంత్రి మాతృ వందన యోజన	గర్భిణులు, పాలిచ్చే తల్లులకు నగదు సహాయం
స్వాధార్ గృహ్ (ఇప్పుడు మిషన్ శక్తి కింద ఉజ్జ్వలతో కలిసి శక్తి సదన్‌గా విలీనం)	ఇబ్బందిలో ఉన్న మహిళలకు ఆశ్రయం, సహాయం
ఉజ్జ్వల	అక్రమ రవాణాకు వ్యతిరేకంగా; రక్షణ, పునరావాసం
స్వయం సహాయక బృందాలు	మహిళల పొదుపు, రుణ బృందాలు

AP లో DWCRA (గ్రామీణ ప్రాంతాల మహిళలు, పిల్లల అభివృద్ధి) బృందాలు పొదుపు బృందాలకు నమూనాగా మారాయి. తరువాత గ్రామీణ పేదరిక నిర్మూలన సంస్థ (SERP, వెలుగు అని కూడా అంటారు) మహిళల స్వయం సహాయక బృందాలను సంఘటితం చేసింది. స్త్రీ నిధి SHG మహిళలకు త్వరగా రుణం అందేలా సహాయపడుతుంది.

మహిళలు, పని మరియు విద్య

మహిళల అక్షరాస్యత, పాఠశాల నమోదు మెరుగుపడ్డాయి; బాలికలు ఇప్పుడు బోర్డు పరీక్షలలో, ఉన్నత విద్యలో బాగా రాణిస్తున్నారు. అయినా వేతనంతో కూడిన పనిలో మహిళల వాటా పురుషుల కంటే తక్కువ. మహిళల పనిలో చాలా భాగం ఇంటి పని, పిల్లలు, వృద్ధుల సంరక్షణ, కుటుంబ వ్యవసాయంలో సహాయం వంటి వేతనం లేనిది. చాలా మంది మహిళలు తక్కువ వేతనంతో, సామాజిక భద్రత లేకుండా అసంఘటిత రంగంలో పని చేస్తున్నారు.

మహిళల పనికి తోడ్పడే మార్గాలు:

స్వయం సహాయక బృందాల ద్వారా నైపుణ్య శిక్షణ, రుణం.
సురక్షిత రవాణా, వసతి గృహాలు, పని ప్రదేశాల దగ్గర శిశు సంరక్షణ కేంద్రాలు.
సమాన వేతనం, ప్రసూతి ప్రయోజనాలు.
మహిళ పేరిట ఆస్తి, భూమి హక్కు పత్రాలు.

లింగ సమానత్వం అంటే అన్ని లింగాల వారికి సమాన హక్కులు, సమాన అవకాశాలు, సమాన గౌరవం. దీనికి చట్టంలోనే కాక కుటుంబ దృక్పథాలలో కూడా మార్పు కావాలి. లింగ నిష్పత్తి, శిశు లింగ నిష్పత్తి, మహిళల అక్షరాస్యత పురోగతిని అంచనా వేయడానికి వాడే సూచికలు (ఏవైనా గణాంకాల కోసం తాజా అధికారిక ప్రకటన చూడాలి).

కొనసాగుతున్న సవాళ్లు

ఆచరణలో అసమాన ఆస్తి హక్కులు, మహిళల తక్కువ పని భాగస్వామ్యం, వేతన అంతరం, కొన్ని ప్రాంతాలలో బాల్య వివాహం, ప్రజా ప్రదేశాలలో భద్రత లేకపోవడం, వేతనం లేని సంరక్షణ పని, తక్కువ రాజకీయ స్వరం. హిందూ వారసత్వ సవరణ చట్టం, 2005 కుమార్తెలకు సమాన సహ-వారసత్వ (coparcenary) హక్కులు ఇచ్చింది, కానీ అవగాహన, అమలు అసమానంగానే ఉన్నాయి.

పరీక్షలో పొరపాట్లు

సతిని 1829లో బెంటింక్ నిషేధించారు; 1987 చట్టం రూప్ కన్వర్ కేసు తరువాత వచ్చింది.
వితంతు పునర్వివాహ చట్టం (1856), బాల్య వివాహంపై శారదా చట్టం (1929) వేరు.
PCPNDT చట్టం (1994) లింగ నిర్ధారణను నిషేధిస్తుంది; వరకట్న చట్టం 1961.
విశాఖ మార్గదర్శకాలు 1997 నాటివి; చట్టం 2013 నాటిది.
పంచాయతీలలో మహిళల రిజర్వేషన్ ఆర్టికల్ 243D; మున్సిపాలిటీలకు 243T.
NCW చట్టబద్ధమైనది (1992), రాజ్యాంగబద్ధమైనది కాదు.
మిషన్ శక్తికి రెండు భాగాలు: సంబల్, సామర్థ్య.
73వ సవరణ కనీసం మూడో వంతు రిజర్వ్ చేస్తుంది; అనేక రాష్ట్రాలు అంతకంటే ఎక్కువ ఇస్తాయి.

ఒక్క వాక్యంలో

బెంటింక్ 1829లో సతిని నిషేధించారు.
హిందూ వితంతు పునర్వివాహ చట్టం: 1856.
బాల్య వివాహంపై శారదా చట్టం: 1929.
వరకట్న నిషేధ చట్టం: 1961.
PCPNDT చట్టం: 1994.
గృహ హింస చట్టం: 2005.
బాల్య వివాహ నిషేధ చట్టం: 2006.
పనిచేసే చోట లైంగిక వేధింపుల చట్టం: 2013.
NCW 1992లో ఏర్పాటైంది.
మొదటి ఇద్దరు పిల్లలకు ప్రసూతి సెలవు 26 వారాలు.
బేటీ బచావో బేటీ పఢావో పానిపట్ నుండి ప్రారంభమైంది.
నారీ శక్తి వందన్ అధినియం: 106వ సవరణ, 2023.

సాధన ప్రశ్నలు

1829లో సతీ సహగమనాన్ని నిషేధించినది
1. లార్డ్ విలియం బెంటింక్
2. లార్డ్ డల్హౌసీ
3. లార్డ్ కానింగ్
4. లార్డ్ కర్జన్
సమాధానం
A. లార్డ్ విలియం బెంటింక్
Sati was banned in 1829 by
1. Lord William Bentinck
2. Lord Dalhousie
3. Lord Canning
4. Lord Curzon
సతీ సహగమనానికి వ్యతిరేకంగా బలంగా ఉద్యమించిన సంస్కర్త ఎవరు?
1. దయానంద సరస్వతి
2. రాజా రామ్మోహన్ రాయ్
3. బి.ఆర్. అంబేద్కర్
4. సయ్యద్ అహ్మద్ ఖాన్
సమాధానం
B. రాజా రామ్మోహన్ రాయ్
Which reformer campaigned strongly against sati?
1. Dayananda Saraswati
2. Raja Ram Mohan Roy
3. B.R. Ambedkar
4. Syed Ahmad Khan
హిందూ వితంతు పునర్వివాహ చట్టం ఏ సంవత్సరంలో ఆమోదించబడింది?
1. 1829
2. 1872
3. 1856
4. 1929
సమాధానం
C. 1856
The Hindu Widows' Remarriage Act was passed in
1. 1829
2. 1872
3. 1856
4. 1929
1929 శారదా చట్టం దేనికి సంబంధించినది?
1. వరకట్నం
2. వితంతు పునర్వివాహం
3. సతీ సహగమనం
4. బాల్య వివాహం
సమాధానం
D. బాల్య వివాహం
The Sarda Act of 1929 was about
1. Dowry
2. Widow remarriage
3. Sati
4. Child marriage
పంతొమ్మిదో శతాబ్దంలో వితంతు పునర్వివాహాలు జరిపించిన ఆంధ్ర సంఘ సంస్కర్త ఎవరు?
1. అల్లూరి సీతారామరాజు
2. కందుకూరి వీరేశలింగం
3. టంగుటూరి ప్రకాశం
4. గురజాడ అప్పారావు
సమాధానం
B. కందుకూరి వీరేశలింగం
Which social reformer of Andhra arranged widow remarriages in the nineteenth century?
1. Alluri Sitarama Raju
2. Kandukuri Veeresalingam
3. Tanguturi Prakasam
4. Gurajada Apparao
వరకట్న నిషేధ చట్టం ఏ సంవత్సరంలో ఆమోదించబడింది?
1. 1961
2. 1950
3. 1971
4. 1986
సమాధానం
A. 1961
The Dowry Prohibition Act was passed in
1. 1961
2. 1950
3. 1971
4. 1986
1994 PCPNDT చట్టం దేనిని నిషేధిస్తుంది?
1. వరకట్న డిమాండ్లు
2. బాలికల అమ్మకం
3. బాల కార్మికత
4. పుట్టుకకు ముందు లింగ నిర్ధారణ
సమాధానం
D. పుట్టుకకు ముందు లింగ నిర్ధారణ
The PCPNDT Act of 1994 prohibits
1. Dowry demands
2. Sale of girls
3. Child labour
4. Sex determination before birth
గృహ హింస నుండి మహిళల రక్షణ చట్టం ఏ సంవత్సరంలో ఆమోదించబడింది?
1. 1994
2. 2013
3. 2005
4. 1961
సమాధానం
C. 2005
The Protection of Women from Domestic Violence Act was passed in
1. 1994
2. 2013
3. 2005
4. 1961
కార్యాలయంలో మహిళలపై లైంగిక వేధింపుల చట్టం ఏ సంవత్సరంలో ఆమోదించబడింది?
1. 1997
2. 2012
3. 2013
4. 2005
సమాధానం
C. 2013
The Sexual Harassment of Women at Workplace Act was passed in
1. 1997
2. 2012
3. 2013
4. 2005
విశాఖ మార్గదర్శకాలను జారీ చేసినది
1. లా కమిషన్
2. రాష్ట్రపతి
3. పార్లమెంటు
4. సుప్రీంకోర్టు
సమాధానం
D. సుప్రీంకోర్టు
Vishaka guidelines were issued by the
1. Law Commission
2. President
3. Parliament
4. Supreme Court
జాతీయ మహిళా కమిషన్ ఏ సంవత్సరంలో ఏర్పాటైంది?
1. 1950
2. 1992
3. 2005
4. 1975
సమాధానం
B. 1992
The National Commission for Women was set up in
1. 1950
2. 1992
3. 2005
4. 1975
క్రిమినల్ లా (సవరణ) చట్టం, 2013 ఏ సంఘటన తర్వాత ఆమోదించబడింది?
1. 2012 డిసెంబర్ ఢిల్లీ సామూహిక అత్యాచార కేసు
2. భోపాల్ గ్యాస్ దుర్ఘటన
3. షా బానో కేసు
4. మండల్ కమిషన్ నివేదిక
సమాధానం
A. 2012 డిసెంబర్ ఢిల్లీ సామూహిక అత్యాచార కేసు
The Criminal Law (Amendment) Act, 2013 was passed after
1. The December 2012 Delhi gang rape case
2. The Bhopal gas leak
3. The Shah Bano case
4. The Mandal Commission report
మహిళలు మరియు పిల్లల కోసం ప్రత్యేక నిబంధనలకు అనుమతించే అధికరణ ఏది?
1. అధికరణ 19(1)(a)
2. అధికరణ 15(3)
3. అధికరణ 25
4. అధికరణ 15(4)
సమాధానం
B. అధికరణ 15(3)
Which Article allows special provisions for women and children?
1. Article 19(1)(a)
2. Article 15(3)
3. Article 25
4. Article 15(4)
అధికరణ 243D దేనిని నిర్దేశిస్తుంది?
1. పంచాయతీలలో మహిళలకు సీట్ల రిజర్వేషన్
2. ఉద్యోగాల్లో రిజర్వేషన్
3. లోక్‌సభలో రిజర్వేషన్
4. మున్సిపాలిటీలలో రిజర్వేషన్
సమాధానం
A. పంచాయతీలలో మహిళలకు సీట్ల రిజర్వేషన్
Article 243D provides for
1. Reservation of seats for women in Panchayats
2. Reservation in jobs
3. Reservation in Lok Sabha
4. Reservation in Municipalities
73వ సవరణ పంచాయతీ సీట్లలో కనీసం ఎంత వాటాను మహిళలకు రిజర్వ్ చేస్తుంది?
1. నాలుగో వంతు
2. సగం
3. మూడింట రెండొంతులు
4. మూడో వంతు
సమాధానం
D. మూడో వంతు
The 73rd Amendment reserves at least what share of Panchayat seats for women?
1. One-fourth
2. One-half
3. Two-thirds
4. One-third
నారీ శక్తి వందన్ అధినియం
1. 86వ సవరణ
2. 42వ సవరణ
3. 106వ రాజ్యాంగ సవరణ
4. 73వ సవరణ
సమాధానం
C. 106వ రాజ్యాంగ సవరణ
The Nari Shakti Vandan Adhiniyam is the
1. 86th Amendment
2. 42nd Amendment
3. 106th Constitutional Amendment
4. 73rd Amendment
బేటీ బచావో బేటీ పడావో 2015లో ఎక్కడ నుండి ప్రారంభించబడింది?
1. లక్నో
2. పానిపత్
3. పుణె
4. హైదరాబాద్
సమాధానం
B. పానిపత్
Beti Bachao Beti Padhao was launched in 2015 from
1. Lucknow
2. Panipat
3. Pune
4. Hyderabad
మిషన్ శక్తికి రెండు ప్రధాన భాగాలు ఉన్నాయి, అవి
1. సఖి మరియు దిశ
2. పోషణ్ మరియు అంగన్‌వాడీ
3. సంబల్ మరియు సామర్థ్య
4. ఉజ్జ్వల మరియు స్వాధార్
సమాధానం
C. సంబల్ మరియు సామర్థ్య
Mission Shakti has two main parts, called
1. Sakhi and Disha
2. Poshan and Anganwadi
3. Sambal and Samarthya
4. Ujjawala and Swadhar
సుకన్య సమృద్ధి యోజన ఒక
1. బాలికల కోసం పొదుపు పథకం
2. కళాశాల స్కాలర్‌షిప్
3. ఉచిత రేషన్ పథకం
4. వితంతువులకు పింఛను
సమాధానం
A. బాలికల కోసం పొదుపు పథకం
The Sukanya Samriddhi Yojana is a
1. Savings scheme for the girl child
2. Scholarship for college
3. Free ration scheme
4. Pension for widows
2017 సవరణ ప్రకారం 26 వారాల ప్రసూతి సెలవు ఎవరికి వర్తిస్తుంది?
1. మొదటి బిడ్డకు మాత్రమే
2. మొదటి నలుగురు పిల్లలకు
3. మొదటి ఇద్దరు పిల్లలకు
4. ఎంతమంది పిల్లలకైనా
సమాధానం
C. మొదటి ఇద్దరు పిల్లలకు
Maternity leave of 26 weeks, under the 2017 amendment, applies for
1. Only the first child
2. The first four children
3. The first two children
4. Any number of children
భారతదేశంలో బాలికల కోసం మొదటి పాఠశాలల్లో ఒకదాన్ని ప్రారంభించిన మార్గదర్శకురాలు ఎవరు?
1. అనీ బెసెంట్
2. సరోజినీ నాయుడు
3. ఇందిరా గాంధీ
4. సావిత్రీబాయి ఫూలే
సమాధానం
D. సావిత్రీబాయి ఫూలే
Which pioneer opened one of the first schools for girls in India?
1. Annie Besant
2. Sarojini Naidu
3. Indira Gandhi
4. Savitribai Phule
ఉమెన్స్ ఇండియన్ అసోసియేషన్ ఏ సంవత్సరంలో స్థాపించబడింది?
1. 1917
2. 1885
3. 1905
4. 1927
సమాధానం
A. 1917
The Women's Indian Association was founded in
1. 1917
2. 1885
3. 1905
4. 1927
ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో దేవదాసీ వ్యవస్థను ఏ సంవత్సరపు చట్టం నిషేధించింది?
1. 1956
2. 1988
3. 1961
4. 1947
సమాధానం
B. 1988
The Devadasi system in Andhra Pradesh was prohibited by an Act of
1. 1956
2. 1988
3. 1961
4. 1947
మహిళల గౌరవానికి భంగకరమైన ఆచారాలను విడిచిపెట్టడం ప్రాథమిక విధిగా ఉన్న అధికరణ ఏది?
1. అధికరణ 51A(a)
2. అధికరణ 39(a)
3. అధికరణ 21
4. అధికరణ 51A(e)
సమాధానం
D. అధికరణ 51A(e)
Which Article is a Fundamental Duty to renounce practices derogatory to the dignity of women?
1. Article 51A(a)
2. Article 39(a)
3. Article 21
4. Article 51A(e)
స్త్రీ పురుషులకు సమాన పనికి సమాన వేతనం ఏ అధికరణ కింద ఆదేశిక సూత్రం?
1. అధికరణ 19
2. అధికరణ 21A
3. అధికరణ 39(d)
4. అధికరణ 14
సమాధానం
C. అధికరణ 39(d)
Equal pay for equal work for men and women is a Directive Principle under
1. Article 19
2. Article 21A
3. Article 39(d)
4. Article 14
ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో నమూనాగా మారిన మహిళల పొదుపు సంఘ కార్యక్రమం ఏది?
1. DWCRA సంఘాలు
2. అంత్యోదయ
3. రైతు బంధు
4. మధ్యాహ్న భోజన పథకం
సమాధానం
A. DWCRA సంఘాలు
Which women's thrift group programme became a model in Andhra Pradesh?
1. DWCRA groups
2. Antyodaya
3. Rythu Bandhu
4. Mid-Day Meal
హిందూ ఉమ్మడి కుటుంబ ఆస్తిలో కుమార్తెలను సమాన కోపార్సనర్లుగా చేసిన చట్టం ఏది?
1. హిందూ వివాహ చట్టం, 1955
2. హిందూ వారసత్వ (సవరణ) చట్టం, 2005
3. వరకట్న నిషేధ చట్టం, 1961
4. గృహ హింస చట్టం, 2005
సమాధానం
B. హిందూ వారసత్వ (సవరణ) చట్టం, 2005
Which act made daughters equal coparceners in Hindu joint family property?
1. Hindu Marriage Act, 1955
2. Hindu Succession (Amendment) Act, 2005
3. Dowry Prohibition Act, 1961
4. Domestic Violence Act, 2005
ఆడ శిశు భ్రూణ హత్య ప్రధానంగా దేనికి దారితీస్తుంది?
1. అధిక అక్షరాస్యత
2. మెరుగైన ఆరోగ్యం
3. తక్కువ వరకట్నం
4. బాలల లింగ నిష్పత్తి పడిపోవడం
సమాధానం
D. బాలల లింగ నిష్పత్తి పడిపోవడం
Female foeticide mainly leads to
1. Higher literacy
2. Better health
3. Lower dowry
4. A fall in the child sex ratio
యాసిడ్ దాడులు మరియు వెంబడించడాన్ని నేరాలుగా శిక్షించే చట్టం ఏది?
1. ప్రసూతి ప్రయోజన చట్టం, 1961
2. సమాన వేతన చట్టం, 1976
3. వరకట్న నిషేధ చట్టం, 1961
4. క్రిమినల్ లా (సవరణ) చట్టం, 2013
సమాధానం
D. క్రిమినల్ లా (సవరణ) చట్టం, 2013
Which Act punishes acid attacks and stalking as offences?
1. Maternity Benefit Act, 1961
2. Equal Remuneration Act, 1976
3. Dowry Prohibition Act, 1961
4. Criminal Law (Amendment) Act, 2013
అనైతిక రవాణా (నివారణ) చట్టం ఏ సంవత్సరంలో ఆమోదించబడింది?
1. 1956
2. 1976
3. 1929
4. 1961
సమాధానం
A. 1956
The Immoral Traffic (Prevention) Act was passed in
1. 1956
2. 1976
3. 1929
4. 1961
వన్ స్టాప్ సెంటర్లు (సఖి) ప్రధానంగా ఏమి అందిస్తాయి?
1. పంటల బీమా
2. ఉపాధి రుణాలు
3. హింసను ఎదుర్కొనే మహిళలకు మద్దతు
4. ఉచిత రేషన్
సమాధానం
C. హింసను ఎదుర్కొనే మహిళలకు మద్దతు
One Stop Centres (Sakhi) mainly offer
1. Crop insurance
2. Employment loans
3. Support to women facing violence
4. Free ration
ప్రవచనాలు: 1. సతీ సహగమనం 1829లో నిషేధించబడింది. 2. సతీ (నివారణ) చట్టం 1987లో ఆమోదించబడింది. ఏది/ఏవి సరైనవి?
1. 1 మాత్రమే
2. 2 మాత్రమే
3. 1 మరియు 2 రెండూ
4. 1 లేదా 2 కాదు
సమాధానం
C. 1 మరియు 2 రెండూ
Statements: 1. Sati was banned in 1829. 2. The Sati (Prevention) Act was passed in 1987. Which is/are correct?
1. 1 only
2. 2 only
3. Both 1 and 2
4. Neither 1 nor 2
స్థానిక సంస్థల గురించి ప్రవచనాలు: 1. అధికరణ 243T మున్సిపాలిటీలలో మహిళలకు రిజర్వేషన్‌ను నిర్దేశిస్తుంది. 2. పంచాయతీలలో మహిళల రిజర్వేషన్‌ను మూడో వంతు కంటే ఎక్కువకు పెంచలేరు. ఏది/ఏవి సరైనవి?
1. 1 మాత్రమే
2. 2 మాత్రమే
3. 1 మరియు 2 రెండూ
4. 1 లేదా 2 కాదు
సమాధానం
A. 1 మాత్రమే
Statements about local bodies: 1. Article 243T provides for reservation for women in Municipalities. 2. Women's reservation in Panchayats cannot be raised above one-third. Which is/are correct?
1. 1 only
2. 2 only
3. Both 1 and 2
4. Neither 1 nor 2
NCW గురించి ప్రవచనాలు: 1. ఇది చట్టబద్ధ సంస్థ. 2. ఇది 1992లో ఏర్పాటైంది. ఏది/ఏవి సరైనవి?
1. 1 మాత్రమే
2. 2 మాత్రమే
3. 1 మరియు 2 రెండూ
4. 1 లేదా 2 కాదు
సమాధానం
C. 1 మరియు 2 రెండూ
Statements about NCW: 1. It is a statutory body. 2. It was created in 1992. Which is/are correct?
1. 1 only
2. 2 only
3. Both 1 and 2
4. Neither 1 nor 2
గృహ హింస చట్టం, 2005 గురించి ప్రవచనాలు: 1. ఇది ప్రధానంగా రక్షణ ఉత్తర్వులు ఇచ్చే సివిల్ చట్టం. 2. ఇది వివాహిత మహిళలను మాత్రమే రక్షిస్తుంది. ఏది/ఏవి సరైనవి?
1. 1 మాత్రమే
2. 2 మాత్రమే
3. 1 మరియు 2 రెండూ
4. 1 లేదా 2 కాదు
సమాధానం
A. 1 మాత్రమే
Statements about the Domestic Violence Act, 2005: 1. It is mainly a civil law providing protection orders. 2. It protects only women who are married. Which is/are correct?
1. 1 only
2. 2 only
3. Both 1 and 2
4. Neither 1 nor 2
బాల్య వివాహ నిషేధ చట్టం, 2006 గురించి ప్రవచనాలు: 1. బాలికలకు కనీస వయస్సు 18. 2. బాలురకు కనీస వయస్సు 21. 3. ఇది 15 ఏళ్లకు బాలికల వివాహాన్ని అనుమతిస్తుంది. ఏవి సరైనవి?
1. 1 మరియు 2 మాత్రమే
2. 2 మరియు 3 మాత్రమే
3. 1 మరియు 3 మాత్రమే
4. 1, 2 మరియు 3
సమాధానం
A. 1 మరియు 2 మాత్రమే
Statements about the Prohibition of Child Marriage Act, 2006: 1. Minimum age is 18 for girls. 2. Minimum age is 21 for boys. 3. It permits marriage of girls at 15. Which are correct?
1. 1 and 2 only
2. 2 and 3 only
3. 1 and 3 only
4. 1, 2 and 3
మిషన్ శక్తి గురించి ప్రవచనాలు: 1. ఇది ఒక సమగ్ర (అంబ్రెల్లా) పథకం. 2. సంబల్ ఇందులో ఒక భాగం. ఏది/ఏవి సరైనవి?
1. 1 మాత్రమే
2. 2 మాత్రమే
3. 1 మరియు 2 రెండూ
4. 1 లేదా 2 కాదు
సమాధానం
C. 1 మరియు 2 రెండూ
Statements about Mission Shakti: 1. It is an umbrella scheme. 2. Sambal is a component. Which is/are correct?
1. 1 only
2. 2 only
3. Both 1 and 2
4. Neither 1 nor 2
చట్టాన్ని దాని విషయంతో జతపరచండి. 1. PCPNDT చట్టం a. లింగ నిర్ధారణ నిషేధం 2. వరకట్న నిషేధ చట్టం b. వరకట్నం 3. ప్రసూతి ప్రయోజన చట్టం c. తల్లులకు వేతనంతో కూడిన సెలవు
1. 1-b, 2-a, 3-c
2. 1-a, 2-b, 3-c
3. 1-c, 2-b, 3-a
4. 1-a, 2-c, 3-b
సమాధానం
B. 1-a, 2-b, 3-c
Match the Act with its subject. 1. PCPNDT Act a. Sex determination ban 2. Dowry Prohibition Act b. Dowry 3. Maternity Benefit Act c. Paid leave for mothers
1. 1-b, 2-a, 3-c
2. 1-a, 2-b, 3-c
3. 1-c, 2-b, 3-a
4. 1-a, 2-c, 3-b
సంస్కర్తను అతని కృషితో జతపరచండి. 1. విద్యాసాగర్ a. వితంతు పునర్వివాహం 2. రాజా రామ్మోహన్ రాయ్ b. సతీ సహగమనానికి వ్యతిరేకం 3. సావిత్రీబాయి ఫూలే c. బాలికల విద్య
1. 1-a, 2-c, 3-b
2. 1-c, 2-b, 3-a
3. 1-b, 2-a, 3-c
4. 1-a, 2-b, 3-c
సమాధానం
D. 1-a, 2-b, 3-c
Match the reformer with his work. 1. Vidyasagar a. Widow remarriage 2. Raja Ram Mohan Roy b. Against sati 3. Savitribai Phule c. Girls' education
1. 1-a, 2-c, 3-b
2. 1-c, 2-b, 3-a
3. 1-b, 2-a, 3-c
4. 1-a, 2-b, 3-c
అధికరణను దాని విషయంతో జతపరచండి. 1. అధికరణ 15(3) a. మహిళలకు ప్రత్యేక నిబంధనలు 2. అధికరణ 243D b. పంచాయతీలలో మహిళలకు సీట్లు 3. అధికరణ 42 c. ప్రసూతి సహాయం
1. 1-b, 2-a, 3-c
2. 1-a, 2-b, 3-c
3. 1-c, 2-b, 3-a
4. 1-a, 2-c, 3-b
సమాధానం
B. 1-a, 2-b, 3-c
Match the Article with its content. 1. Article 15(3) a. Special provisions for women 2. Article 243D b. Women's seats in Panchayats 3. Article 42 c. Maternity relief
1. 1-b, 2-a, 3-c
2. 1-a, 2-b, 3-c
3. 1-c, 2-b, 3-a
4. 1-a, 2-c, 3-b
పది లేదా అంతకంటే ఎక్కువ మంది ఉద్యోగులున్న సంస్థ లైంగిక వేధింపుల ఫిర్యాదులను పరిష్కరించడానికి అంతర్గత కమిటీని ఏర్పాటు చేస్తుంది. ఇది ఏ చట్టాన్ని అనుసరిస్తుంది?
1. 1948 కర్మాగారాల చట్టం
2. 2013 కార్యాలయ వేధింపుల చట్టం
3. వరకట్న నిషేధ చట్టం
4. PCPNDT చట్టం
సమాధానం
B. 2013 కార్యాలయ వేధింపుల చట్టం
A company with ten or more employees sets up an Internal Committee to handle complaints of sexual harassment. This follows
1. The Factories Act of 1948
2. The 2013 workplace harassment law
3. The Dowry Prohibition Act
4. The PCPNDT Act
ఒక మహిళ వరకట్న డిమాండ్ల కారణంగా భర్త మరియు అత్తింటివారి నుండి క్రూరత్వాన్ని ఎదుర్కొంటోంది. అత్యంత సముచితమైన చర్య ఏది?
1. పన్నుపై కేసు వేయడం
2. కుటుంబం సర్దుబాటు చేసుకునే వరకు వేచి ఉండటం
3. తన పేరు మార్చుకోవడం
4. పోలీసులను మరియు గృహ హింస చట్టం కింద రక్షణ అధికారిని సంప్రదించడం
సమాధానం
D. పోలీసులను మరియు గృహ హింస చట్టం కింద రక్షణ అధికారిని సంప్రదించడం
A woman faces cruelty from her husband and in-laws over dowry demands. Which step is most appropriate?
1. File a case on tax
2. Wait for the family to settle
3. Change her name
4. Approach the police and the Protection Officer under the Domestic Violence Act
ఒక గ్రామ మహిళా సంఘం ప్రతి నెలా డబ్బు ఆదా చేసి సభ్యులకు అప్పు ఇస్తుంది. ఇది దేనికి ఉదాహరణ?
1. ట్రేడ్ యూనియన్
2. స్వయం సహాయక బృందం
3. సహకార బ్యాంకు
4. రాజకీయ పార్టీ
సమాధానం
B. స్వయం సహాయక బృందం
A village women's group saves money every month and lends to members. This is an example of
1. A trade union
2. A self-help group
3. A cooperative bank
4. A political party
మహిళల పని భాగస్వామ్యం తక్కువగా ఉండటానికి ప్రధాన కారణం
1. మహిళలకు ఉద్యోగాలు నిషేధించబడ్డాయి
2. బాలికలకు పాఠశాలలు లేవు
3. మహిళలకు పన్ను మినహాయింపు ఉంది
4. వారి పనిలో చాలా భాగం వేతనం లేనిది మరియు అసంఘటిత రంగంలో ఉంది
సమాధానం
D. వారి పనిలో చాలా భాగం వేతనం లేనిది మరియు అసంఘటిత రంగంలో ఉంది
Women's participation in work is low mainly because
1. Women are banned from jobs
2. No schools exist for girls
3. Women are exempt from tax
4. Much of their work is unpaid and in the informal sector
పండితురాలిగా ప్రసిద్ధి చెందిన తొలి వైదిక కాలపు మహిళ ఎవరు?
1. గార్గి
2. అరుణా అసఫ్ అలీ
3. మీరాబాయి
4. సరోజినీ నాయుడు
సమాధానం
A. గార్గి
Which early Vedic woman is known as a scholar?
1. Gargi
2. Aruna Asaf Ali
3. Mirabai
4. Sarojini Naidu

Page 1 of 1

Finished reading?

Test yourself in 10 minutes

A free 10-question mini-mock on your exam's real pattern, with negative marking and an instant score. अपनी तैयारी 10 मिनट में जाँचें।

Take a free mini-mock →Topic-wise practice