భారత సమాజం, సామాజిక సమస్యలు మరియు సంక్షేమం · Chapter 4

మతం, లౌకికవాదం మరియు మతతత్వం

గుర్తుంచుకోవలసినవి

భారతదేశం అన్ని మతాల నుండి "సూత్రబద్ధమైన దూరం" పాటించే లౌకిక రాజ్యం. "లౌకిక" అనే పదాన్ని 42వ సవరణ (1976) ద్వారా ప్రవేశికలో చేర్చారు. ఆర్టికల్ 25 నుండి 28 వరకు మత స్వేచ్ఛను కాపాడతాయి.
మతతత్వం ఒక రాజకీయ భావజాలం, మతం కాదు. ఒక మతానికి చెందిన ప్రజలను ఇతర మతాలకు వ్యతిరేకమైన ప్రయోజనాలు గల ఒకే వర్గంగా ఇది పరిగణిస్తుంది. దీని కారణాలు చారిత్రక, రాజకీయ, ఆర్థిక, సామాజికమైనవి.
వ్యక్తిగత చట్టాలు మతాన్ని బట్టి భిన్నంగా ఉంటాయి; ఆర్టికల్ 44 ఉమ్మడి పౌర స్మృతిని కోరుతుంది. షా బానో కేసు, ట్రిపుల్ తలాక్ తీర్పులలో వలె కోర్టులు, పార్లమెంటు వ్యక్తిగత చట్టాలను దశలవారీగా మార్చాయి.

భారతదేశంలోని మతాలు

హిందూ మతం, బౌద్ధ మతం, జైన మతం, సిక్కు మతం భారతదేశంలో పుట్టాయి. ఇస్లాం, క్రైస్తవం, జొరాస్ట్రియన్ మతం (పార్సీలు), యూదు మతం బయటి నుండి వచ్చి భారతీయ జీవనంలో భాగమయ్యాయి. మెజారిటీ ప్రజలు హిందూ మతాన్ని అనుసరిస్తారు. ముస్లింలు అతిపెద్ద మైనారిటీ, తరువాత క్రైస్తవులు, సిక్కులు.

మతం	ముఖ్యాంశాలు
హిందూ మతం	అనేక శాఖలు, గ్రంథాలు, సంప్రదాయాలు; వేదాలు, ఉపనిషత్తులు, ఇతిహాసాలు
బౌద్ధ మతం	గౌతమ బుద్ధుడు స్థాపించారు; నాలుగు ఆర్య సత్యాలు, అష్టాంగ మార్గం
జైన మతం	మహావీరుడు (24వ తీర్థంకరుడు); అహింస, అనేకాంతవాదం
సిక్కు మతం	గురు నానక్; గురు గ్రంథ్ సాహిబ్; గురు గోవింద్ సింగ్ ఖల్సాను సృష్టించారు
ఇస్లాం	అరబ్ వర్తకుల ద్వారా, తరువాత పాలకుల ద్వారా వచ్చింది; సూఫీ సాధువులు ప్రేమ, సహనాన్ని వ్యాప్తి చేశారు
క్రైస్తవం	తొలి శతాబ్దాల నుండి మలబార్ తీరంలో ఉంది, తరువాత మిషన్లు వచ్చాయి
జొరాస్ట్రియన్ మతం	పార్సీలు పర్షియా నుండి వచ్చి గుజరాత్, ముంబైలలో స్థిరపడ్డారు

భారతదేశంలో మతాల కలయికలో భక్తి ఉద్యమం (కబీర్, నానక్, బసవేశ్వరుడు, రామానుజుడు, ఆంధ్రలో అన్నమయ్య), సూఫీ ఉద్యమం ఉన్నాయి. సమానత్వం, భక్తి అనే వారి సందేశం సముదాయాల మధ్య వంతెనలు నిర్మించింది. అక్బర్ సుల్హ్-ఇ-కుల్ ("అందరితో శాంతి") సహనానికి సంబంధించిన రాజ్య విధానం.

మతం మరియు సామాజిక మార్పు

మతం ప్రజలకు గుర్తింపు, నైతిక మార్గదర్శనం, సముదాయ మద్దతు ఇస్తుంది. పండుగలు, ఆహారం, దుస్తులు, కుటుంబ జీవితాన్ని కూడా తీర్చిదిద్దుతుంది. మతం సమాజాన్ని ఏకం చేయగలదు, కానీ రాజకీయాల కోసం వాడినప్పుడు విభజించగలదని సామాజికశాస్త్రవేత్తలు పేర్కొంటారు.

పంతొమ్మిదవ శతాబ్దపు సామాజిక సంస్కరణ ఉద్యమాలు సామాజిక దురాచారాలను తొలగించడానికి మతం లోపలే కృషి చేశాయి. బ్రహ్మసమాజం, ఆర్యసమాజం, ప్రార్థనా సమాజం, అలీగఢ్ ఉద్యమం, సింగ్ సభ ఉద్యమం అన్నీ తమ సముదాయాలను సంస్కరించడానికి ప్రయత్నించాయి. ఆంధ్రలో కందుకూరి వీరేశలింగం బ్రహ్మ భావాల ద్వారా వితంతు పునర్వివాహం కోసం, సామాజిక దురాచారాలకు వ్యతిరేకంగా కృషి చేశారు. సంస్కరణ, విశ్వాసం కలిసి సాగగలవని ఈ ఉద్యమాలు చూపుతాయి.

లౌకికీకరణ (Secularisation) అంటే ప్రజా జీవితం, చట్టం, విద్యపై మతానికి నియంత్రణ తగ్గే ప్రక్రియ. భారతదేశంలో ఇది విశ్వాసం బలంగా కొనసాగుతూనే జరుగుతోంది. అందుకే భారత లౌకికవాదాన్ని తరచుగా "మతం లేకపోవడం" కాకుండా "అన్ని మతాల పట్ల సమాన గౌరవం" అని వర్ణిస్తారు.

రాజ్యాంగంలో లౌకికవాదం

లౌకికవాదం అంటే రాజ్యానికి అధికారిక మతం ఉండదు, అన్ని మతాలను న్యాయంగా చూస్తుంది. భారత నమూనా పాశ్చాత్య నమూనాకు భిన్నమైనది. పశ్చిమంలో రాజ్యం, చర్చి ఖచ్చితంగా వేరుగా ఉంటాయి. భారతదేశంలో రాజ్యం "సూత్రబద్ధమైన దూరం" పాటిస్తుంది: అవసరమైనప్పుడు, ఉదాహరణకు అంటరానితనాన్ని తొలగించడానికి లేదా మహిళల హక్కులను మెరుగుపరచడానికి, మతాన్ని సంస్కరించడానికి జోక్యం చేసుకోగలదు.

నిబంధన	విషయం
ప్రవేశిక	42వ సవరణ, 1976 ద్వారా "లౌకిక" చేర్చబడింది
ఆర్టికల్ 14, 15	చట్టం ముందు సమానత్వం; మతం ఆధారంగా వివక్ష నిషేధం
ఆర్టికల్ 16	ప్రభుత్వ ఉద్యోగాలలో సమాన అవకాశం
ఆర్టికల్ 25	అంతరాత్మ స్వేచ్ఛ; మతాన్ని అనుసరించే, ఆచరించే, ప్రచారం చేసే హక్కు (ప్రజా శాంతి భద్రతలు, నైతికత, ఆరోగ్యానికి లోబడి)
ఆర్టికల్ 26	మత వ్యవహారాలను నిర్వహించుకునే స్వేచ్ఛ
ఆర్టికల్ 27	ఒక నిర్దిష్ట మతాన్ని ప్రోత్సహించడానికి ఎవరినీ పన్నులు చెల్లించమని బలవంతం చేయరాదు
ఆర్టికల్ 28	పూర్తిగా ప్రభుత్వం నడిపే పాఠశాలలలో మత బోధన నిషేధం
ఆర్టికల్ 29, 30	మైనారిటీల సాంస్కృతిక, విద్యా హక్కులు
ఆర్టికల్ 44	ఉమ్మడి పౌర స్మృతిని సాధించడానికి ఆదేశిక సూత్రం

S.R. బొమ్మై వర్సెస్ యూనియన్ ఆఫ్ ఇండియా (1994) కేసులో లౌకికవాదం రాజ్యాంగ మౌలిక స్వరూపంలో భాగమని సుప్రీంకోర్టు తీర్పు ఇచ్చింది.

మతతత్వం

మతతత్వం అనేది ఒక మత సముదాయానికి ఇతర సముదాయాలకు భిన్నమైన, వ్యతిరేకమైన సొంత రాజకీయ, ఆర్థిక ప్రయోజనాలు ఉన్నాయని భావించే భావజాలం. ఇది మతనిష్ఠ (వ్యక్తిగత విశ్వాసం) కంటే భిన్నమైనది. ఒక వ్యక్తి చాలా మతనిష్ఠ గలవాడై ఉండి కూడా మతతత్వవాది కాకపోవచ్చు.

కారణాలు

వలస "విభజించు-పాలించు" విధానం, ఉదాహరణకు 1909లో ప్రత్యేక నియోజకవర్గాలు, 1932లో మత అవార్డు (Communal Award).
1947 దేశ విభజన, దాని హింస లోతైన జ్ఞాపకాలను మిగిల్చాయి.
మతం రాజకీయీకరణ: ఓట్ల కోసం నాయకులు మత భావోద్వేగాలను వాడుకుంటారు.
ఆర్థిక పోటీ, వెనుకబాటుతనం: ఉద్యోగాలు, వనరుల కొరతకు ఇతర సమూహాలను నిందిస్తారు.
పుకార్లు, ద్వేష ప్రసంగాలు, నకిలీ వార్తలు, ముఖ్యంగా సామాజిక మాధ్యమాలలో.
బలహీనమైన పోలీసింగ్, అల్లర్ల తరువాత న్యాయంలో జాప్యం.
నిరక్షరాస్యత, సముదాయాల మధ్య సంపర్కం లేకపోవడం.

ప్రభావాలు

అల్లర్లలో ప్రాణ, ఆస్తి నష్టం; సముదాయాలలో భయం, ప్రత్యేక కాలనీలకు పరిమితమవడం (ghettoisation).
జాతీయ ఐక్యతకు, ఆర్థిక వ్యవస్థకు నష్టం.
పొరుగువారి మధ్య అపనమ్మకం.

పరిష్కారాలు

అల్లరిమూకలపై, ద్వేష ప్రసంగాలపై చట్టం ప్రకారం త్వరిత, న్యాయమైన చర్య.
పాఠశాలలలో రాజ్యాంగ విలువల, ఉమ్మడి చరిత్ర బోధన.
ఉమ్మడి పండుగలు, శాంతి కమిటీలు, మొహల్లా కమిటీలు.
బాధ్యతాయుతమైన మీడియా, నకిలీ వార్తలపై చర్య.
అన్ని సముదాయాలకు ఆర్థిక అభివృద్ధి, ఉద్యోగాలు.
తటస్థంగా ఉండే, శిక్షణ పొందిన పోలీసు బలగాలు.
రాజకీయ పార్టీలు మతాన్ని దుర్వినియోగం చేయకపోవడం.

ప్రజా ప్రాతినిధ్య చట్టం మతం ఆధారంగా ఓట్లు అడగడాన్ని నిషేధిస్తుంది. ఆరాధనా స్థలాల (ప్రత్యేక నిబంధనలు) చట్టం, 1991 ఆరాధనా స్థలాల మత స్వభావాన్ని 1947 ఆగస్టు 15న ఉన్నట్లే ఉంచుతుంది (అయోధ్య స్థలం మినహాయించబడింది).

మత మైనారిటీలు

రాజ్యాంగం "మైనారిటీ"ని నిర్వచించదు. జాతీయ మైనారిటీల కమిషన్ చట్టం, 1992 మైనారిటీలను నోటిఫై చేయడానికి కేంద్ర ప్రభుత్వానికి అనుమతించింది. నోటిఫై చేసిన సమూహాలు ముస్లింలు, క్రైస్తవులు, సిక్కులు, బౌద్ధులు, జొరాస్ట్రియన్లు (పార్సీలు). 2014లో జైనులను చేర్చారు.

ముఖ్యాంశాలు:

ఆర్టికల్ 29: ప్రత్యేక భాష, లిపి లేదా సంస్కృతి గల పౌరుల ఏ విభాగమైనా దానిని పరిరక్షించుకోవచ్చు.
ఆర్టికల్ 30: మతం లేదా భాష ఆధారంగా మైనారిటీలు తమకు నచ్చిన విద్యా సంస్థలను స్థాపించి నడుపుకోవచ్చు.
మైనారిటీ వ్యవహారాల మంత్రిత్వ శాఖ 2006లో ఏర్పడింది.
సచార్ కమిటీ (2005-06) ముస్లింల సామాజిక, ఆర్థిక, విద్యా స్థితిని అధ్యయనం చేసింది.
రంగనాథ్ మిశ్రా కమిషన్ (2004-07) జాతీయ మత, భాషా మైనారిటీల కమిషన్.
ప్రధానమంత్రి 15 సూత్రాల కార్యక్రమం (2006) మైనారిటీల సంక్షేమం కోసం.
వక్ఫ్ బోర్డులు వక్ఫ్ ఆస్తులను నిర్వహిస్తాయి; AP కి సొంత రాష్ట్ర వక్ఫ్ బోర్డు ఉంది.

మతాల మధ్య సామరస్యం

కలిసి జీవించే భారత సంప్రదాయాన్ని సర్వ ధర్మ సంభావ (అన్ని మతాల పట్ల గౌరవం) అంటారు; మిశ్రమ సంస్కృతిని కొన్నిసార్లు గంగా-జమునా తహజీబ్ అంటారు. ఉదాహరణలు:

అన్ని మతాల ప్రజలు సందర్శించే దర్గాల వంటి ఉమ్మడి సాధువులు, పుణ్యక్షేత్రాలు.
దేవుడు ఒక్కడే అని కబీర్, గురు నానక్ బోధించారు.
దీపావళి, ఈద్, క్రిస్మస్, ఉగాది, సంక్రాంతి వంటి ఉమ్మడి పండుగలను అనేక చోట్ల అన్ని సముదాయాలు జరుపుకుంటాయి.
ప్రవేశికలోని సౌభ్రాతృత్వ రాజ్యాంగ విలువలు.

వ్యక్తిగత చట్టాలు

వ్యక్తిగత చట్టాలు వివాహం, విడాకులు, దత్తత, వారసత్వాన్ని నియంత్రిస్తాయి. అవి మతాన్ని బట్టి భిన్నంగా ఉంటాయి.

సముదాయం	ప్రధాన చట్టం
హిందువులు, బౌద్ధులు, జైనులు, సిక్కులు	హిందూ వివాహ చట్టం 1955, హిందూ వారసత్వ చట్టం 1956 (2005లో సవరణ), హిందూ దత్తత, భరణ చట్టం 1956
ముస్లింలు	ముస్లిం వ్యక్తిగత చట్టం (షరియత్) అనువర్తన చట్టం 1937; ముస్లిం మహిళల (విడాకులపై హక్కుల రక్షణ) చట్టం 1986
క్రైస్తవులు	భారతీయ క్రైస్తవ వివాహ చట్టం 1872; భారతీయ విడాకుల చట్టం
పార్సీలు	పార్సీ వివాహ, విడాకుల చట్టం 1936
మతాంతర లేదా పౌర వివాహం	ప్రత్యేక వివాహ చట్టం 1954

ముఖ్య సంఘటనలు:

షా బానో కేసు (1985): విడాకులు పొందిన ముస్లిం మహిళకు సాధారణ నేర చట్టం (CrPC సెక్షన్ 125, ఇప్పుడు భారతీయ నాగరిక సురక్షా సంహిత, 2023 సెక్షన్ 144) కింద సుప్రీంకోర్టు భరణం ఇచ్చింది. తరువాత పార్లమెంటు 1986 చట్టాన్ని ఆమోదించింది; ఇది తీవ్ర చర్చకు దారితీసింది.
షాయరా బానో కేసు (2017): తక్షణ ట్రిపుల్ తలాక్ రాజ్యాంగ విరుద్ధమని సుప్రీంకోర్టు తీర్పు ఇచ్చింది. తరువాత పార్లమెంటు ముస్లిం మహిళల (వివాహంపై హక్కుల రక్షణ) చట్టం, 2019 ద్వారా దీనిని నేరంగా చేసింది.
గోవా ఉమ్మడి కుటుంబ చట్టాన్ని అనుసరిస్తుంది; UCC చర్చలో దీనిని తరచూ ఉదహరిస్తారు. ఉత్తరాఖండ్ 2024లో సొంత ఉమ్మడి పౌర స్మృతిని ఆమోదించింది; ఇది 2025 జనవరి 27 నుండి అమలులో ఉంది; స్వాతంత్ర్యం తరువాత ఇలా చేసిన మొదటి రాష్ట్రం.

ఉమ్మడి పౌర స్మృతి ఒక ఆదేశిక సూత్రం. ఇది కోర్టులో అమలు చేయదగినది కాదు. ఇది సమానత్వాన్ని, జాతీయ ఐక్యతను తెస్తుందని మద్దతుదారులు అంటారు. ఇది మత స్వేచ్ఛను, వైవిధ్యాన్ని దెబ్బతీయవచ్చని వ్యతిరేకులు అంటారు; సంస్కరణలు సముదాయాల లోపలి నుండే రావాలని చాలా మంది అంటారు.

పరీక్షలో పొరపాట్లు

లౌకిక అనే పదాన్ని 1976లో 42వ సవరణ ద్వారా చేర్చారు; అది అసలు ప్రవేశికలో లేదు.
ఆర్టికల్ 25 మత స్వేచ్ఛ; ఆర్టికల్ 30 మైనారిటీ విద్యా సంస్థలు.
ఆర్టికల్ 28 పూర్తిగా ప్రభుత్వ నిధులతో నడిచే పాఠశాలలలో మత బోధనను నిషేధిస్తుంది, అన్ని పాఠశాలలలో కాదు.
మతతత్వం ఒక రాజకీయ భావజాలం; మతహింస దాని ఫలితాలలో ఒకటి మాత్రమే.
ఆర్టికల్ 44 (UCC) ఆదేశిక సూత్రం, ప్రాథమిక హక్కు కాదు.
జైనులు 2014లో నోటిఫై చేసిన మైనారిటీ అయ్యారు; ముస్లింలు, క్రైస్తవులు, సిక్కులు, బౌద్ధులు, పార్సీలు ముందే నోటిఫై చేయబడ్డారు.
షా బానో (1985), షాయరా బానో (2017) వేర్వేరు కేసులు.
సచార్ కమిటీ ముస్లింలను అధ్యయనం చేసింది; రంగనాథ్ మిశ్రా కమిషన్ మత, భాషా మైనారిటీలను అధ్యయనం చేసింది.

ఒక్క వాక్యంలో

భారతదేశానికి అధికారిక రాజ్య మతం లేదు.
42వ సవరణ ప్రవేశికలో "లౌకిక", "సామ్యవాద" పదాలను చేర్చింది.
S.R. బొమ్మై (1994) లౌకికవాదాన్ని మౌలిక స్వరూపంలో భాగం చేసింది.
ఆర్టికల్ 25 అంతరాత్మ, మత స్వేచ్ఛను ఇస్తుంది.
ఆర్టికల్ 30 మైనారిటీలకు విద్యా సంస్థలను నడిపే హక్కును ఇస్తుంది.
మైనారిటీ వ్యవహారాల మంత్రిత్వ శాఖ: 2006.
సచార్ కమిటీ: 2005-06.
ప్రత్యేక వివాహ చట్టం: 1954.
హిందూ వారసత్వ చట్టం: 1956; 2005లో సవరించబడింది.
తక్షణ ట్రిపుల్ తలాక్ 2017లో రద్దు చేయబడింది.
ఆరాధనా స్థలాల చట్టం 1991 నాటిది.
1932 నాటి మత అవార్డు వలస విభజించు-పాలించు విధానానికి ఉదాహరణ.

సాధన ప్రశ్నలు

'లౌకిక' అనే పదాన్ని ప్రవేశికలో చేర్చిన సవరణ
1. 42వ సవరణ
2. 44వ సవరణ
3. 24వ సవరణ
4. 73వ సవరణ
సమాధానం
A. 42వ సవరణ
The word 'secular' was added to the Preamble by the
1. 42nd Amendment
2. 44th Amendment
3. 24th Amendment
4. 73rd Amendment
అంతరాత్మ స్వేచ్ఛను, మతాన్ని ప్రకటించే, ఆచరించే, ప్రచారం చేసే హక్కును ఇచ్చే ప్రకరణ
1. ప్రకరణ 32
2. ప్రకరణ 19
3. ప్రకరణ 21
4. ప్రకరణ 25
సమాధానం
D. ప్రకరణ 25
Freedom of conscience and the right to profess, practise and propagate religion is given by
1. Article 32
2. Article 19
3. Article 21
4. Article 25
ఉమ్మడి పౌర స్మృతిని సాధించాలని రాజ్యాన్ని నిర్దేశించే ప్రకరణ ఏది?
1. ప్రకరణ 14
2. ప్రకరణ 25
3. ప్రకరణ 44
4. ప్రకరణ 30
సమాధానం
C. ప్రకరణ 44
Which Article directs the State to secure a Uniform Civil Code?
1. Article 14
2. Article 25
3. Article 44
4. Article 30
విద్యా సంస్థలను స్థాపించి, నిర్వహించుకునే మైనారిటీల హక్కును రక్షించే ప్రకరణ ఏది?
1. ప్రకరణ 30
2. ప్రకరణ 29
3. ప్రకరణ 26
4. ప్రకరణ 28
సమాధానం
A. ప్రకరణ 30
Which Article protects the right of minorities to establish and run educational institutions?
1. Article 30
2. Article 29
3. Article 26
4. Article 28
లౌకికవాదం రాజ్యాంగ మౌలిక స్వరూపంలో భాగమని పేర్కొన్న కేసు ఏది?
1. గోలక్‌నాథ్ vs పంజాబ్ రాష్ట్రం
2. ఎస్.ఆర్. బొమ్మై vs భారత యూనియన్
3. కేశవానంద భారతి vs కేరళ రాష్ట్రం
4. మేనకా గాంధీ vs భారత యూనియన్
సమాధానం
B. ఎస్.ఆర్. బొమ్మై vs భారత యూనియన్
Which case held secularism to be part of the basic structure of the Constitution?
1. Golaknath v. State of Punjab
2. S.R. Bommai v. Union of India
3. Kesavananda Bharati v. State of Kerala
4. Maneka Gandhi v. Union of India
భారతీయ లౌకికవాదాన్ని ఉత్తమంగా వర్ణించేది
1. అన్ని మతాలపై నిషేధం
2. రాజ్యం, మతం మధ్య కఠినమైన గోడ
3. ఒక మతానికి అధికారిక మద్దతు
4. అన్ని మతాల నుంచి రాజ్యం సూత్రబద్ధమైన దూరం పాటించడం
సమాధానం
D. అన్ని మతాల నుంచి రాజ్యం సూత్రబద్ధమైన దూరం పాటించడం
Indian secularism is best described as
1. Ban on all religions
2. Strict wall between State and religion
3. Official support for one religion
4. Principled distance of the State from all religions
పూర్తిగా రాజ్య నిధులతో నడిచే పాఠశాలల్లో తప్పనిసరి మత బోధనను నిషేధించే ప్రకరణ ఏది?
1. ప్రకరణ 29
2. ప్రకరణ 28
3. ప్రకరణ 25
4. ప్రకరణ 27
సమాధానం
B. ప్రకరణ 28
Which Article bars compulsory religious instruction in schools wholly maintained by the State?
1. Article 29
2. Article 28
3. Article 25
4. Article 27
ప్రకరణ 27 ఏమి చెబుతుంది?
1. ఒక నిర్దిష్ట మత ప్రచారానికి పన్నులు చెల్లించడానికి ఎవరినీ బలవంతం చేయకూడదు
2. మత పాఠశాలలు నిషేధం
3. దేవాలయాలు ఆదాయ పన్ను చెల్లించాలి
4. అన్ని మతాలకు సమాన పన్ను మినహాయింపు
సమాధానం
A. ఒక నిర్దిష్ట మత ప్రచారానికి పన్నులు చెల్లించడానికి ఎవరినీ బలవంతం చేయకూడదు
Article 27 says that
1. No person can be compelled to pay taxes for the promotion of a particular religion
2. Religious schools are banned
3. Temples must pay income tax
4. All religions get equal tax relief
1992 చట్టం కింద కేంద్ర స్థాయిలో నోటిఫై చేసిన అసలు మైనారిటీల్లో లేనిది కింది వాటిలో ఏది?
1. సిక్కులు
2. ముస్లింలు
3. జైనులు
4. క్రైస్తవులు
సమాధానం
C. జైనులు
Which of the following was NOT among the original minorities notified at the Union level under the 1992 Act?
1. Sikhs
2. Muslims
3. Jains
4. Christians
మైనారిటీ వ్యవహారాల మంత్రిత్వ శాఖ ఏ సంవత్సరంలో ఏర్పడింది?
1. 1976
2. 1992
3. 1950
4. 2006
సమాధానం
D. 2006
The Ministry of Minority Affairs was created in
1. 1976
2. 1992
3. 1950
4. 2006
సచార్ కమిటీ అధ్యయనం చేసినది
1. పార్సీల స్థితి
2. షెడ్యూల్డ్ తెగల స్థితి
3. షెడ్యూల్డ్ కులాల స్థితి
4. భారతదేశంలోని ముస్లింల స్థితి
సమాధానం
D. భారతదేశంలోని ముస్లింల స్థితి
The Sachar Committee studied the condition of
1. Parsis
2. Scheduled Tribes
3. Scheduled Castes
4. Muslims in India
మతతత్వాన్ని (కమ్యూనలిజం) ఉత్తమంగా నిర్వచించేది
1. మతాల అధ్యయనం
2. ఒక మత సముదాయానికి ఇతరులకు వ్యతిరేకమైన ప్రయోజనాలు ఉంటాయని భావించే భావజాలం
3. దేవునిపై లోతైన వ్యక్తిగత విశ్వాసం
4. అన్ని మతాల పట్ల గౌరవం
సమాధానం
B. ఒక మత సముదాయానికి ఇతరులకు వ్యతిరేకమైన ప్రయోజనాలు ఉంటాయని భావించే భావజాలం
Communalism is best defined as
1. Study of religions
2. An ideology that treats a religious community as having interests opposed to others
3. Deep personal faith in God
4. Respect for all faiths
మతతత్వంతో ముడిపడిన 'విభజించి పాలించు' విధానానికి ఉదాహరణగా చెప్పే వలస చర్య ఏది?
1. ప్రత్యేక నియోజకవర్గాలు
2. రాజ్య సంక్రమణ సిద్ధాంతం
3. శాశ్వత శిస్తు విధానం
4. రైత్వారీ విధానం
సమాధానం
A. ప్రత్యేక నియోజకవర్గాలు
Which colonial measure is an example of 'divide and rule' linked to communalism?
1. Separate electorates
2. Doctrine of Lapse
3. Permanent Settlement
4. Ryotwari System
1932 నాటి కమ్యూనల్ అవార్డు ప్రత్యేక నియోజకవర్గాలను ఎవరికి ఇచ్చింది?
1. జమీందార్లకు మాత్రమే
2. మహిళలకు మాత్రమే
3. అణగారిన వర్గాలకు, ఇతర మైనారిటీలకు
4. పారిశ్రామిక కార్మికులకు మాత్రమే
సమాధానం
C. అణగారిన వర్గాలకు, ఇతర మైనారిటీలకు
The Communal Award of 1932 gave separate electorates to the
1. Zamindars only
2. Women only
3. Depressed Classes and other minorities
4. Industrial workers only
కింది వాటిలో మతతత్వానికి పరిష్కారం ఏది?
1. రాష్ట్రాల మధ్య ప్రయాణాన్ని పరిమితం చేయడం
2. అన్ని పండుగలను నిషేధించడం
3. అల్లర్లకు పాల్పడినవారిపై, ద్వేషపూరిత ప్రసంగాలపై న్యాయమైన, వేగవంతమైన చర్య
4. అన్ని పాఠశాలలను మూసివేయడం
సమాధానం
C. అల్లర్లకు పాల్పడినవారిపై, ద్వేషపూరిత ప్రసంగాలపై న్యాయమైన, వేగవంతమైన చర్య
Which of the following is a remedy for communalism?
1. Limiting travel between states
2. Banning all festivals
3. Fair and quick action against rioters and hate speech
4. Closing all schools
ప్రార్థనా స్థలాల (ప్రత్యేక నిబంధనలు) చట్టం, 1991 ప్రార్థనా స్థలాల మత స్వభావాన్ని ఏ తేదీ నాటికి నిర్ణయిస్తుంది?
1. 26 జనవరి 1950
2. 15 ఆగస్టు 1947
3. 1 జనవరి 1991
4. 2 అక్టోబర్ 1947
సమాధానం
B. 15 ఆగస్టు 1947
The Places of Worship (Special Provisions) Act, 1991 fixes the religious character of places of worship as on
1. 26 January 1950
2. 15 August 1947
3. 1 January 1991
4. 2 October 1947
ప్రత్యేక వివాహ చట్టం ఏ సంవత్సరంలో ఆమోదించబడింది?
1. 1955
2. 1937
3. 1961
4. 1954
సమాధానం
D. 1954
The Special Marriage Act was passed in
1. 1955
2. 1937
3. 1961
4. 1954
తక్షణ ట్రిపుల్ తలాక్‌ను సుప్రీంకోర్టు రాజ్యాంగ విరుద్ధంగా ప్రకటించిన కేసు
1. షాయరా బానో కేసు
2. విశాఖ కేసు
3. బొమ్మై కేసు
4. షా బానో కేసు
సమాధానం
A. షాయరా బానో కేసు
Instant triple talaq was held unconstitutional by the Supreme Court in the
1. Shayara Bano case
2. Vishaka case
3. Bommai case
4. Shah Bano case
షా బానో కేసు (1985) దేనికి సంబంధించినది?
1. పత్రికా స్వేచ్ఛ
2. భూసంస్కరణలు
3. OBCలకు రిజర్వేషన్
4. విడాకులు పొందిన ముస్లిం మహిళకు భరణం
సమాధానం
D. విడాకులు పొందిన ముస్లిం మహిళకు భరణం
The Shah Bano case (1985) was about
1. Freedom of press
2. Land reforms
3. Reservation for OBCs
4. Maintenance for a divorced Muslim woman
ముస్లిం వ్యక్తిగత చట్టం (షరియత్) అనువర్తన చట్టం ఏ సంవత్సరంలో ఆమోదించబడింది?
1. 1955
2. 1947
3. 1937
4. 1986
సమాధానం
C. 1937
The Muslim Personal Law (Shariat) Application Act was passed in
1. 1955
2. 1947
3. 1937
4. 1986
హిందూ వారసత్వ చట్టం 1956లో ఆమోదించబడింది; దాని 2005 సవరణ
1. కుమార్తెలకు సమాన సహవారసత్వ హక్కులు ఇచ్చింది
2. వివాహ వయస్సును పెంచింది
3. వరకట్నాన్ని నిషేధించింది
4. బహుభార్యత్వాన్ని అనుమతించింది
సమాధానం
A. కుమార్తెలకు సమాన సహవారసత్వ హక్కులు ఇచ్చింది
Hindu Succession Act was passed in 1956; its 2005 amendment
1. Gave daughters equal coparcenary rights
2. Raised marriage age
3. Banned dowry
4. Allowed polygamy
ఉమ్మడి పౌర స్మృతి చర్చలో ఉమ్మడి కుటుంబ చట్టం ఉన్న రాష్ట్రంగా తరచుగా ఏ రాష్ట్రాన్ని ఉదహరిస్తారు?
1. పంజాబ్
2. గోవా
3. ఒడిశా
4. కేరళ
సమాధానం
B. గోవా
Which state is often cited as having a common family law in the Uniform Civil Code debate?
1. Punjab
2. Goa
3. Odisha
4. Kerala
ఉమ్మడి పౌర స్మృతి ఒక
1. ప్రాథమిక హక్కు
2. ప్రాథమిక విధి
3. కేవలం ప్రవేశిక ఆదర్శం
4. రాజ్య విధాన ఆదేశిక సూత్రం
సమాధానం
D. రాజ్య విధాన ఆదేశిక సూత్రం
The Uniform Civil Code is a
1. Fundamental Right
2. Fundamental Duty
3. Preamble ideal only
4. Directive Principle of State Policy
దేవుడు ఒక్కడే, హిందువులకు, ముస్లింలకు కూడా అని సందేశం ఇచ్చిన సాధువు ఎవరు?
1. కబీర్
2. చైతన్య
3. శంకరాచార్య
4. బసవేశ్వరుడు
సమాధానం
A. కబీర్
Which saint is associated with the message that God is one and for both Hindus and Muslims?
1. Kabir
2. Chaitanya
3. Shankaracharya
4. Basaveshwara
అక్బర్ 'సుల్హ్-ఇ-కుల్' విధానం అంటే
1. అందరికీ భూమి
2. అందరికీ పన్ను
3. అందరితో శాంతి
4. అందరితో యుద్ధం
సమాధానం
C. అందరితో శాంతి
Akbar's policy of 'Sulh-i-kul' means
1. Land for all
2. Tax for all
3. Peace with all
4. War with all
పౌరుల్లోని ఏ వర్గానికైనా తమ ప్రత్యేక భాష, లిపి లేదా సంస్కృతిని కాపాడుకునే హక్కును ఇచ్చే ప్రకరణ ఏది?
1. ప్రకరణ 19
2. ప్రకరణ 29
3. ప్రకరణ 30
4. ప్రకరణ 21A
సమాధానం
B. ప్రకరణ 29
Which Article gives any section of citizens the right to conserve its distinct language, script or culture?
1. Article 19
2. Article 29
3. Article 30
4. Article 21A
కింది వాటిలో పంతొమ్మిదో శతాబ్దపు హిందూ సంస్కరణ ఉద్యమం ఏది?
1. హోమ్ రూల్ లీగ్
2. ఖిలాఫత్ ఉద్యమం
3. స్వదేశీ ఉద్యమం
4. ఆర్య సమాజం
సమాధానం
D. ఆర్య సమాజం
Which of these is a Hindu reform movement of the nineteenth century?
1. Home Rule League
2. Khilafat movement
3. Swadeshi movement
4. Arya Samaj
పంతొమ్మిదో శతాబ్దంలో వితంతు పునర్వివాహం కోసం కృషి చేసిన ఆంధ్ర సంఘ సంస్కర్త ఎవరు?
1. కందుకూరి వీరేశలింగం
2. రాజా రామ్మోహన్ రాయ్
3. నారాయణ గురు
4. జ్యోతిరావు ఫూలే
సమాధానం
A. కందుకూరి వీరేశలింగం
Which social reformer from Andhra worked for widow remarriage in the nineteenth century?
1. Kandukuri Veeresalingam
2. Raja Ram Mohan Roy
3. Narayana Guru
4. Jyotirao Phule
కింది వాటిలో మత ఉద్రిక్తతలకు కారణం ఏది?
1. మిశ్రమ పరిసరాల్లో పండుగలు
2. ఉమ్మడి శాంతి కమిటీలు
3. సామాజిక మాధ్యమాల్లో పుకార్లు, ద్వేషపూరిత ప్రసంగాలు
4. స్వతంత్ర పోలీసింగ్
సమాధానం
C. సామాజిక మాధ్యమాల్లో పుకార్లు, ద్వేషపూరిత ప్రసంగాలు
Which of the following is a cause of communal tension?
1. Mixed neighbourhood festivals
2. Joint peace committees
3. Rumours and hate speech on social media
4. Independent policing
ప్రకటనలు: 1. మతతత్వం, మతనిష్ఠ ఒకటే. 2. మతనిష్ఠ అంటే వ్యక్తిగత విశ్వాసం. ఏది/ఏవి సరైనవి?
1. 1 మాత్రమే
2. 2 మాత్రమే
3. 1 మరియు 2 రెండూ
4. 1 లేదా 2 కాదు
సమాధానం
B. 2 మాత్రమే
Statements: 1. Communalism is the same as religiosity. 2. Religiosity means personal faith. Which is/are correct?
1. 1 only
2. 2 only
3. Both 1 and 2
4. Neither 1 nor 2
ప్రకరణలు 25-28 గురించిన ప్రకటనలు: 1. ప్రకరణ 25 అంతరాత్మ స్వేచ్ఛను రక్షిస్తుంది. 2. ప్రకరణ 28 అన్ని ప్రైవేట్ పాఠశాలల్లో మత బోధనను నిషేధిస్తుంది. ఏది/ఏవి సరైనవి?
1. 1 మాత్రమే
2. 2 మాత్రమే
3. 1 మరియు 2 రెండూ
4. 1 లేదా 2 కాదు
సమాధానం
A. 1 మాత్రమే
Statements about Articles 25-28: 1. Article 25 protects freedom of conscience. 2. Article 28 bans religious instruction in all private schools. Which is/are correct?
1. 1 only
2. 2 only
3. Both 1 and 2
4. Neither 1 nor 2
ప్రవేశిక గురించిన ప్రకటనలు: 1. 'లౌకిక' అనే పదం 1950 అసలు ప్రవేశికలో ఉంది. 2. 'లౌకిక' అనే పదం 1976లో చేర్చబడింది. ఏది/ఏవి సరైనవి?
1. 1 మాత్రమే
2. 2 మాత్రమే
3. 1 మరియు 2 రెండూ
4. 1 లేదా 2 కాదు
సమాధానం
B. 2 మాత్రమే
Statements about the Preamble: 1. 'Secular' was in the original 1950 Preamble. 2. 'Secular' was added in 1976. Which is/are correct?
1. 1 only
2. 2 only
3. Both 1 and 2
4. Neither 1 nor 2
మైనారిటీల గురించిన ప్రకటనలు: 1. రాజ్యాంగం 'మైనారిటీ'కి పూర్తి నిర్వచనం ఇస్తుంది. 2. ప్రకరణ 30 మత, భాషా మైనారిటీలు రెండింటినీ కవర్ చేస్తుంది. ఏది/ఏవి సరైనవి?
1. 1 మాత్రమే
2. 2 మాత్రమే
3. 1 మరియు 2 రెండూ
4. 1 లేదా 2 కాదు
సమాధానం
B. 2 మాత్రమే
Statements about minorities: 1. The Constitution gives a full definition of 'minority'. 2. Article 30 covers both religious and linguistic minorities. Which is/are correct?
1. 1 only
2. 2 only
3. Both 1 and 2
4. Neither 1 nor 2
ఉమ్మడి పౌర స్మృతి గురించిన ప్రకటనలు: 1. ఇది ప్రాథమిక హక్కుగా కోర్టులు అమలు చేయదగినది. 2. ఇది ప్రకరణ 44లో పేర్కొనబడింది. ఏది/ఏవి సరైనవి?
1. 1 మాత్రమే
2. 2 మాత్రమే
3. 1 మరియు 2 రెండూ
4. 1 లేదా 2 కాదు
సమాధానం
B. 2 మాత్రమే
Statements about the Uniform Civil Code: 1. It is enforceable by courts as a Fundamental Right. 2. It is mentioned in Article 44. Which is/are correct?
1. 1 only
2. 2 only
3. Both 1 and 2
4. Neither 1 nor 2
వ్యక్తిగత చట్టాల గురించిన ప్రకటనలు: 1. అవి వివాహాన్ని, వారసత్వాన్ని నియంత్రిస్తాయి. 2. అవి భారతదేశంలో అన్ని మతాలకు ఒకేలా ఉంటాయి. 3. ప్రత్యేక వివాహ చట్టం సివిల్ వివాహాన్ని అందిస్తుంది. ఏవి సరైనవి?
1. 1 మరియు 2 మాత్రమే
2. 2 మరియు 3 మాత్రమే
3. 1 మరియు 3 మాత్రమే
4. 1, 2 మరియు 3
సమాధానం
C. 1 మరియు 3 మాత్రమే
Statements about personal laws: 1. They govern marriage and succession. 2. They are the same for all religions in India. 3. The Special Marriage Act provides for civil marriage. Which are correct?
1. 1 and 2 only
2. 2 and 3 only
3. 1 and 3 only
4. 1, 2 and 3
షా బానో కేసు, దాని ఫలితం గురించిన ప్రకటనలు: 1. విడాకులు పొందిన ముస్లిం మహిళకు భరణాన్ని సుప్రీంకోర్టు అనుమతించింది. 2. తర్వాత పార్లమెంటు ముస్లిం మహిళల (విడాకులపై హక్కుల పరిరక్షణ) చట్టం, 1986ను ఆమోదించింది. ఏది/ఏవి సరైనవి?
1. 1 మాత్రమే
2. 2 మాత్రమే
3. 1 మరియు 2 రెండూ
4. 1 లేదా 2 కాదు
సమాధానం
C. 1 మరియు 2 రెండూ
Statements about the Shah Bano case and its result: 1. The Supreme Court allowed maintenance for a divorced Muslim woman. 2. Parliament later passed the Muslim Women (Protection of Rights on Divorce) Act, 1986. Which is/are correct?
1. 1 only
2. 2 only
3. Both 1 and 2
4. Neither 1 nor 2
అంశాన్ని దాని లక్షణంతో సరిపోల్చండి. 1. ప్రకరణ 26 a. మత వ్యవహారాల నిర్వహణ 2. ప్రకరణ 27 b. మత ప్రచారానికి పన్ను లేదు 3. ప్రకరణ 29 c. మైనారిటీల సంస్కృతి పరిరక్షణ
1. 1-c, 2-b, 3-a
2. 1-b, 2-a, 3-c
3. 1-a, 2-c, 3-b
4. 1-a, 2-b, 3-c
సమాధానం
D. 1-a, 2-b, 3-c
Match the item with its feature. 1. Article 26 a. Manage religious affairs 2. Article 27 b. No tax for promoting a religion 3. Article 29 c. Conserve culture of minorities
1. 1-c, 2-b, 3-a
2. 1-b, 2-a, 3-c
3. 1-a, 2-c, 3-b
4. 1-a, 2-b, 3-c
కమిషన్‌ను దాని దృష్టితో సరిపోల్చండి. 1. సచార్ కమిటీ a. ముస్లింల స్థితి 2. రంగనాథ్ మిశ్రా కమిషన్ b. మత, భాషా మైనారిటీలు 3. మైనారిటీల కమిషన్ చట్టం 1992 c. జాతీయ మైనారిటీల కమిషన్
1. 1-a, 2-b, 3-c
2. 1-c, 2-b, 3-a
3. 1-b, 2-a, 3-c
4. 1-a, 2-c, 3-b
సమాధానం
A. 1-a, 2-b, 3-c
Match the commission with its focus. 1. Sachar Committee a. Muslims' status 2. Ranganath Misra Commission b. Religious and linguistic minorities 3. Minorities Commission Act 1992 c. National Commission for Minorities
1. 1-a, 2-b, 3-c
2. 1-c, 2-b, 3-a
3. 1-b, 2-a, 3-c
4. 1-a, 2-c, 3-b
చట్టాన్ని దాని సముదాయంతో సరిపోల్చండి. 1. పార్సీ వివాహ, విడాకుల చట్టం a. పార్సీలు 2. భారతీయ క్రైస్తవ వివాహ చట్టం b. క్రైస్తవులు 3. హిందూ వివాహ చట్టం c. హిందువులు, సిక్కులు, జైనులు, బౌద్ధులు
1. 1-c, 2-b, 3-a
2. 1-a, 2-c, 3-b
3. 1-b, 2-a, 3-c
4. 1-a, 2-b, 3-c
సమాధానం
D. 1-a, 2-b, 3-c
Match the law with its community. 1. Parsi Marriage and Divorce Act a. Parsis 2. Indian Christian Marriage Act b. Christians 3. Hindu Marriage Act c. Hindus, Sikhs, Jains, Buddhists
1. 1-c, 2-b, 3-a
2. 1-a, 2-c, 3-b
3. 1-b, 2-a, 3-c
4. 1-a, 2-b, 3-c
ఒక పట్టణంలో పండుగలకు ముందు అన్ని మతాల నాయకులతో శాంతి కమిటీ నిర్వహిస్తారు. ఇది దేనికి ఉదాహరణ?
1. వలస విధానం
2. మతతత్వానికి కారణం
3. మత మార్పిడి
4. మత ఘర్షణను నివారించే చర్య
సమాధానం
D. మత ఘర్షణను నివారించే చర్య
A town holds a peace committee with leaders of all faiths before festivals. This is an example of
1. Colonial policy
2. A cause of communalism
3. Religious conversion
4. A step to prevent communal conflict
మతం పేరుతో ఓట్లు అడగడాన్ని నిషేధించే చట్టం ప్రధానంగా దేనిని రక్షిస్తుంది?
1. విదేశాంగ విధానం
2. ఆర్థిక ప్రణాళిక
3. ఎన్నికల లౌకిక స్వభావం
4. పన్నుల వసూలు
సమాధానం
C. ఎన్నికల లౌకిక స్వభావం
A law that bans seeking votes in the name of religion mainly protects
1. Foreign policy
2. Economic planning
3. The secular character of elections
4. Tax collection
రాజ్యం అన్ని మతాల యాత్రికుల సంక్షేమానికి సమానంగా నిధులు ఇస్తూ ఏ ఒక్కరికీ పక్షపాతం చూపదు. ఇది ఉత్తమంగా దేనిని చూపుతుంది?
1. అన్ని మతాల పట్ల సమాన గౌరవం
2. దైవపరిపాలన
3. రాజ్య మతం
4. చట్ట ప్రకారం నాస్తికవాదం
సమాధానం
A. అన్ని మతాల పట్ల సమాన గౌరవం
A State funds welfare for pilgrims of all faiths equally and does not favour any one. This best shows
1. Equal respect for all religions
2. Theocracy
3. State religion
4. Atheism by law
మత అల్లర్ల ఫలితాల్లో సమాజానికి అత్యంత నేరుగా హాని చేసేది ఏది?
1. పొరుగు సముదాయాల మధ్య భయం, అపనమ్మకం
2. నది ప్రవాహం వేగంగా ఉండటం
3. ఎక్కువ ఫ్యాక్టరీ ఉద్యోగాలు
4. అధిక అక్షరాస్యత
సమాధానం
A. పొరుగు సముదాయాల మధ్య భయం, అపనమ్మకం
Which is a result of communal riots that harms society most directly?
1. Fear and mistrust between neighbouring communities
2. Faster river flow
3. More factory jobs
4. Higher literacy
కింది వాటిలో భారతదేశ మిశ్రమ సంస్కృతికి ఉత్తమ ఉదాహరణ ఏది?
1. మతాంతర స్నేహాలను నిషేధించడం
2. అనేక మతాలవారు సందర్శించే ఉమ్మడి పండుగలు, ఆలయాలు/దర్గాలు
3. చట్ట ప్రకారం ప్రతి మతానికి వేర్వేరు పాఠశాలలు
4. మతం ఆధారంగా ఓటర్ల జాబితాలు
సమాధానం
B. అనేక మతాలవారు సందర్శించే ఉమ్మడి పండుగలు, ఆలయాలు/దర్గాలు
Which of the following is the best example of India's composite culture?
1. Banning inter-faith friendships
2. Shared festivals and shrines visited by many faiths
3. Separate schools for each faith by law
4. Religion-based voter lists
జైనమతంలో 24వ తీర్థంకరుడిగా పరిగణించే గురువు ఎవరు?
1. గురునానక్
2. కబీర్
3. మహావీరుడు
4. గౌతమ బుద్ధుడు
సమాధానం
C. మహావీరుడు
Which teacher is regarded as the 24th Tirthankara of Jainism?
1. Guru Nanak
2. Kabir
3. Mahavira
4. Gautama Buddha

Page 1 of 1

Finished reading?

Test yourself in 10 minutes

A free 10-question mini-mock on your exam's real pattern, with negative marking and an instant score. अपनी तैयारी 10 मिनट में जाँचें।

Take a free mini-mock →Topic-wise practice