భారత సమాజం, సామాజిక సమస్యలు మరియు సంక్షేమం · Chapter 2

కుల వ్యవస్థ మరియు కులతత్వం

గుర్తుంచుకోవలసినవి

కులం అనేది వంశపారంపర్యమైన, అంతర్వివాహ (endogamous) సామాజిక వర్గం; దానికి స్థిరమైన స్థానం ఉంటుంది. వర్ణం అనేది నాలుగు విభాగాల ఆదర్శ పథకం; జాతి అనేది వాస్తవంగా ఉండే స్థానిక సమూహం.
సంస్కృతీకరణ (M. N. శ్రీనివాస్) అంటే కింది సమూహం ఉన్నత సమూహపు ఆచారాలను అనుసరించి తన స్థానాన్ని పెంచుకునే ప్రక్రియ. ఆధిపత్య కులం స్థానికంగా భూమి, సంఖ్యాబలం, అధికారం కలిగి ఉంటుంది.
రాజ్యాంగం అంటరానితనాన్ని (ఆర్టికల్ 17) రద్దు చేసింది; ప్రత్యేక ఏర్పాట్లకు, రిజర్వేషన్‌కు అనుమతిస్తుంది. SC/ST అత్యాచార నిరోధక చట్టం, పౌర హక్కుల పరిరక్షణ చట్టం ప్రధాన చట్టాలు.

మూల సిద్ధాంతాలు

కులాన్ని ఏ ఒక్క సిద్ధాంతమూ పూర్తిగా వివరించలేదు.

సిద్ధాంతం	భావన
సంప్రదాయ (మత) సిద్ధాంతం	ఋగ్వేదంలోని పురుష సూక్తం ప్రకారం విశ్వపురుషుని ముఖం నుండి బ్రాహ్మణులు, భుజాల నుండి క్షత్రియులు, తొడల నుండి వైశ్యులు, పాదాల నుండి శూద్రులు పుట్టారు
జాతి సిద్ధాంతం (H. రిస్లీ)	జాతి, చర్మపు రంగులో భేదాలు; ఆర్యులు పైన, ఆర్యేతరులు కింద
వృత్తి సిద్ధాంతం (J. నెస్‌ఫీల్డ్)	వంశపారంపర్య వృత్తుల నుండి కులం పెరిగింది
రాజకీయ సిద్ధాంతం	తమ అధికారాన్ని కాపాడుకోవడానికి బ్రాహ్మణులు కులాన్ని సృష్టించారు
పరిణామ లేదా శ్రేణి (guild) సిద్ధాంతం	తెగలు, శ్రేణులు, వృత్తి సమూహాల నుండి కులం క్రమంగా పెరిగింది
సాంస్కృతిక సిద్ధాంతం (A. M. హోకార్ట్ తదితరులు)	కులం ఆచార, పురోహిత పాత్రల నుండి వచ్చింది

వృత్తి, మతం, ప్రాంతం, రాజకీయాలతో సహా చాలా కారణాల వల్ల, చాలా కాలంలో కులం ఏర్పడిందని ఆధునిక పండితులు భావిస్తారు.

కుల లక్షణాలు

G. S. ఘుర్యే ఈ లక్షణాలను పేర్కొన్నారు.

1. సమాజ విభజన (Segmental division): ప్రతి కులం తనదైన నియమాలు గల మూసివున్న సమూహం.
2. శ్రేణి వ్యవస్థ: కులాలకు ర్యాంకులు ఉంటాయి; బ్రాహ్మణులు అగ్రస్థానంలో ఉంటారు.
3. ఆహారం, సామాజిక సంబంధాలపై ఆంక్షలు: ఎవరు ఎవరితో ఆహారం, నీరు పంచుకోవచ్చు, ఎవరిని తాకవచ్చు అనే నియమాలు.
4. వివిధ కులాలకు పౌర, మతపరమైన నిషేధాలు, ప్రత్యేక హక్కులు.
5. వృత్తి ఎంపికకు స్వేచ్ఛ లేకపోవడం: వృత్తి వంశపారంపర్యం.
6. వివాహంపై ఆంక్షలు: జాతిలోపలే వివాహం (అంతర్వివాహం), సొంత గోత్రం వెలుపల వివాహం (బహిర్వివాహం).

శుచి, అశుచి భావనలు ఈ వ్యవస్థకు పునాది.

వర్ణం మరియు జాతి

అంశం	వర్ణం	జాతి
అర్థం	నాలుగు విశాల వర్గాలు: బ్రాహ్మణ, క్షత్రియ, వైశ్య, శూద్ర	పుట్టుక ఆధారంగా ఉన్న వేలాది స్థానిక సమూహాలు
మూలం	ప్రాచీన గ్రంథాలు	స్థానిక జీవనం, వృత్తి
పాత్ర	ఆదర్శ నమూనా	వివాహానికి, సమాజానికి వాస్తవంగా పనిచేసే ఏకకం
బహిష్కృతులు	అతి-శూద్రులు, పంచములు లేదా "అంటరానివారు" అని పిలిచి, నాలుగు వర్ణాల వెలుపల ఉంచారు	ఇప్పుడు షెడ్యూల్డ్ కులాలు

జాతి సమూహాలు వర్ణాల కింద చేరతాయి, కానీ జాతుల ర్యాంకింగ్ ప్రాంతాన్ని బట్టి మారుతుంది.

సంస్కృతీకరణ, ఆధిపత్య కులం మరియు సంబంధిత భావనలు

సంస్కృతీకరణ (Sanskritisation): దక్షిణ భారతదేశంలోని కూర్గుల అధ్యయనంలో M. N. శ్రీనివాస్ ఈ పదాన్ని వాడారు. కింది కులం ఉన్నత స్థానం పొందడానికి "ద్విజుల" ఆచారాలను, ఆహారాన్ని (శాకాహారం వంటివి), వస్త్రధారణను, పద్ధతులను అనుకరిస్తుంది. ఇది స్థాన మార్పుకు దారితీస్తుంది, నిర్మాణ మార్పుకు కాదు; సామాజిక చలనశీలతకు ఇది ఒక కారణం. ఆదర్శ సమూహం బ్రాహ్మణేతరులు కూడా కావచ్చు, ఉదాహరణకు ఆధిపత్య కులం. సంబంధిత భావనలు పాశ్చాత్యీకరణ (పాశ్చాత్య జీవనశైలి, భావాలను స్వీకరించడం), లౌకికీకరణ.

ఆధిపత్య కులం: రాంపుర గ్రామ అధ్యయనం ఆధారంగా శ్రీనివాస్, ఒక కులానికి (a) పెద్ద సంఖ్యాబలం, (b) భూమి ద్వారా ఆర్థిక బలం, (c) రాజకీయ అధికారం, (d) ఉన్నత ఆచార స్థానం (ఎల్లప్పుడూ కాదు), (e) ఆధునిక విద్య, ఉద్యోగాలకు అందుబాటు ఉంటే దాన్ని ఆధిపత్య కులం అన్నారు. కోస్తా ఆంధ్రలో కమ్మ, రెడ్డి వంటి వర్గాలను స్థానికంగా ఆధిపత్యం గల భూస్వామ్య కులాలుగా తరచూ పేర్కొంటారు; కొన్ని ప్రాంతాల్లో కాపు, వెలమ వర్గాలకు కూడా అటువంటి ప్రభావం ఉంది. ఆధిపత్యం గ్రామాన్ని బట్టి మారుతుంది.

కులం మరియు రాజకీయాలు

కులం, రాజకీయాలు పరస్పరం ప్రభావితం చేసుకుంటాయి. భారతదేశ రాజకీయాలు "కులంతో నిండినవి" కావని, ఓట్లను సమీకరించడానికి పార్టీలు కులాన్ని వాడతాయని, అలా చేయడం ద్వారా కులాన్నే మారుస్తాయని ("కులం యొక్క రాజకీయీకరణ") రజని కొఠారి వాదించారు. లాయిడ్, సుసాన్ రుడాల్ఫ్ "సంప్రదాయ ఆధునికత" గురించి రాశారు. కులసంఘాలు ప్రయోజనాలు కోరడం, కులం ఆధారంగా అభ్యర్థుల ఎంపిక, ఓటు బ్యాంకులు, కులాల మధ్య పొత్తులు ఇందులోని లక్షణాలు. గతంలో వదిలివేయబడిన వర్గాలకు రాజకీయాలు స్వరాన్ని, ప్రాతినిధ్యాన్ని కూడా ఇస్తాయి. కులతత్వం, అంటే దేశం కంటే, న్యాయం కంటే సొంత కులంపై విధేయత, జాతీయ ఐక్యతను, ప్రతిభను దెబ్బతీసి ఘర్షణలకు కారణమవుతుందని విమర్శకులు హెచ్చరిస్తారు.

రిజర్వేషన్ మరియు రాజ్యాంగ నిబంధనలు

నిబంధన	విషయం
ఆర్టికల్ 15(4)	సామాజికంగా, విద్యాపరంగా వెనుకబడిన తరగతులకు, SCలకు, STలకు ప్రత్యేక ఏర్పాట్లు
ఆర్టికల్ 15(5)	విద్యా సంస్థలలో రిజర్వేషన్
ఆర్టికల్ 16(4)	తగినంత ప్రాతినిధ్యం లేని వెనుకబడిన తరగతులకు ప్రభుత్వ ఉద్యోగాలలో రిజర్వేషన్
ఆర్టికల్ 16(4A)	SCలు, STలకు పదోన్నతులలో రిజర్వేషన్
ఆర్టికల్ 17	అంటరానితనం రద్దు
ఆర్టికల్ 46	బలహీన వర్గాలను కాపాడడానికి ఆదేశిక సూత్రం
ఆర్టికల్ 330, 332	లోక్‌సభ, శాసనసభలలో SCలు, STలకు రిజర్వు సీట్లు
ఆర్టికల్ 335	సామర్థ్యాన్ని కాపాడుతూ సేవలలో SCలు, STల హక్కులు
ఆర్టికల్ 340	వెనుకబడిన తరగతులను అధ్యయనం చేయడానికి కమిషన్
ఆర్టికల్ 338B	జాతీయ వెనుకబడిన తరగతుల కమిషన్ (రాజ్యాంగ హోదా)

మండల్ కమిషన్ (అధ్యక్షుడు B. P. మండల్) ఇతర వెనుకబడిన తరగతులకు (OBC) 27 శాతం రిజర్వేషన్‌ను సిఫార్సు చేసింది. ఇందిరా సాహ్నీ కేసులో సుప్రీంకోర్టు OBC రిజర్వేషన్‌ను సమర్థించి, సాధారణ పరిమితిని 50 శాతంగా నిర్ణయించి, "క్రీమీ లేయర్"ను మినహాయించాలని చెప్పింది. తరువాత, ఇతర రిజర్వేషన్ల పరిధిలోకి రాని ఆర్థికంగా బలహీన వర్గాలకు రిజర్వేషన్ కల్పిస్తూ రాజ్యాంగ సవరణ జరిగింది. ఆంధ్రప్రదేశ్ వంటి రాష్ట్రాలకు సొంత జాబితాలు, నియమాలు ఉన్నాయి; అవి కాలానుగుణంగా సవరించబడ్డాయి, కాబట్టి తాజా అధికారిక ఉత్తర్వును చూడాలి.

కుల వివక్షకు వ్యతిరేక చట్టాలు

పౌర హక్కుల పరిరక్షణ చట్టం, 1955 (ఇంతకు ముందు అంటరానితనం (నేరాలు) చట్టం అనేవారు) అంటరానితనం పాటించడాన్ని శిక్షిస్తుంది.
షెడ్యూల్డ్ కులాలు, షెడ్యూల్డ్ తెగల (అత్యాచారాల నిరోధక) చట్టం, 1989 SC, ST సభ్యులపై అత్యాచారాలను శిక్షిస్తుంది; ప్రత్యేక కోర్టులు, బాధితులకు సహాయం, పునరావాసం కల్పిస్తుంది; తరువాతి సవరణల ద్వారా నేరాల జాబితాను విస్తరిస్తూ బలోపేతం చేశారు.
మానవ మలాన్ని చేతితో ఎత్తడం (manual scavenging) ప్రత్యేక చట్టం ద్వారా నిషేధించబడింది.

మలం తినిపించడం, సామాజిక బహిష్కరణ, బట్టలు విప్పించడం వంటి చర్యలను చట్టంలోని సెక్షన్లు బెయిల్ రాని నేరాలుగా పేర్కొంటాయి.

కుల సంస్కరణ ఉద్యమాలు (సంక్షిప్తంగా)

నాయకుడు లేదా ఉద్యమం	తోడ్పాటు
జ్యోతిబా ఫూలే, సత్యశోధక్ సమాజ్	బ్రాహ్మణ ఆధిపత్యాన్ని ఎదిరించారు; కింది కులాలకు, స్త్రీలకు విద్యను ప్రోత్సహించారు
B. R. అంబేద్కర్	మహద్ నీటి సత్యాగ్రహం, పూనా ఒప్పందం, రాజ్యాంగ రచన, బౌద్ధమత స్వీకారం
పెరియార్ E. V. రామసామి, ఆత్మగౌరవ ఉద్యమం	దక్షిణాదిలో హేతువాదం, బ్రాహ్మణ ఆధిపత్యానికి వ్యతిరేకత
నారాయణ గురు	కేరళలో "మనిషికి ఒకే కులం, ఒకే మతం, ఒకే దేవుడు"
బ్రహ్మసమాజం, రాజా రామ్ మోహన్ రాయ్	కుల కఠినత్వాన్ని, సామాజిక దురాచారాలను వ్యతిరేకించారు
ఆర్యసమాజం, దయానంద సరస్వతి	అంటరానితనాన్ని వ్యతిరేకించారు; విద్యను ప్రోత్సహించారు
మహాత్మా గాంధీ	అంటరానివారిని "హరిజనులు" అని పిలిచారు; అంటరానితనానికి వ్యతిరేకంగా ఉద్యమాలు నడిపారు
కందుకూరి వీరేశలింగం	తెలుగు సంస్కర్త; వితంతు పునర్వివాహాన్ని, సామాజిక సంస్కరణను సమర్థించారు

ఆధునిక భారతదేశంలో కులం: మార్పు మరియు కొనసాగింపు

కులం అనేక విధాలుగా మారింది. పట్టణ జీవనం, ఆధునిక ఉద్యోగాలు, పాఠశాలలు, ప్రజా రవాణా వల్ల నగరాల్లో ఆహారం, స్పర్శ ఆంక్షలు బలహీనపడ్డాయి. వృత్తులు ఇప్పుడు పూర్తిగా కులంతో ముడిపడి లేవు. భూసంస్కరణలు, రిజర్వేషన్, విద్య వల్ల గతంలో కింది స్థానంలో ఉన్న వర్గాలలో కొత్త మధ్యతరగతులు ఏర్పడ్డాయి. అయినా వివాహ ఎంపికలలో, గ్రామ జీవితంలో, రాజకీయాలలో కులం బలంగానే ఉంది. కులసంఘాలు, కుల ఆధారిత సంస్థలు, భూమి, ఉద్యోగాలు, హోదా కోసం సమూహాలు పోటీ పడినప్పుడు జరిగే కుల హింస కొత్త రూపాలు. కులం ఇప్పుడు కేవలం ఆచార స్థానమే కాక రాజకీయ, ఆర్థిక గుర్తింపుగా కూడా మారుతోందని కొందరు పండితులు పేర్కొంటారు.

అంటరానితనం మరియు షెడ్యూల్డ్ కులాలు

కొన్ని వర్గాలను ఆచారపరంగా అశుచిగా భావించి, గ్రామాల వెలుపల నివసించేలా చేసి, ఆలయ ప్రవేశం, ప్రజా బావులు, పాఠశాలలను నిరాకరించడమే అంటరానితనం. రాజ్యాంగం ఆర్టికల్ 17 ద్వారా దీనిని అంతం చేసింది. షెడ్యూల్డ్ కులాలను (రాజ్యాంగ పదం) ఆర్టికల్ 341 కింద, షెడ్యూల్డ్ తెగలను ఆర్టికల్ 342 కింద రాష్ట్రపతి జాబితా చేస్తారు. ఉపకార వేతనాలు, వసతి గృహాలు, ప్రత్యేక నిధులు, జాతీయ షెడ్యూల్డ్ కులాల కమిషన్ సంక్షేమ చర్యలలో భాగం. కొన్ని చోట్ల ప్రత్యేక భోజనాలు, ప్రత్యేక నివాసాలు వంటి సామాజిక బహిష్కరణ ఇప్పటికీ ఆచరణలో ఉంది; అందుకే చట్టాలు, అవగాహన కార్యక్రమాలు ముఖ్యం.

కులాంతర వివాహం మరియు ముందున్న మార్గం

కులాంతర వివాహం, విద్య, ఉమ్మడి ప్రజా స్థలాలు, ఉద్యోగాలకు సమాన అందుబాటు, ప్రభుత్వ న్యాయమైన వ్యవహారం ద్వారా కులం నెమ్మదిగా అంతమవుతుంది. ప్రత్యేక వివాహ చట్టం కులాలు, మతాల మధ్య వివాహం చేసుకునే జంటలకు సహాయపడుతుంది. కొన్ని రాష్ట్రాలలో ప్రభుత్వ పథకాలు కులాంతర జంటలకు సహాయం అందిస్తాయి. అంబేద్కర్ వాదించినట్లు కుల నిర్మూలనకు చట్టంతో పాటు మనసులో మార్పు కూడా కావాలని సంస్కర్తలు నొక్కి చెప్పారు.

పరీక్షలో పొరపాట్లు

వర్ణం - జాతి: నాలుగు, వేలు.
సంస్కృతీకరణ - పాశ్చాత్యీకరణ: ఉన్నత కులాలను అనుకరించడం, పాశ్చాత్య పద్ధతులను అనుకరించడం.
శ్రీనివాస్ సంస్కృతీకరణ, ఆధిపత్య కులం అనే పదాలను ప్రవేశపెట్టారు. ఘుర్యే కాదు.
ఆర్టికల్ 17 - 15: 17 అంటరానితనాన్ని రద్దు చేస్తుంది; 15 వివక్షను నిషేధిస్తుంది.
ఆర్టికల్ 16(4) - 16(4A): పోస్టులు, పదోన్నతి.
మండల్ - ఇందిరా సాహ్నీ: కమిషన్, కోర్టు కేసు.
PCR చట్టం - అత్యాచార నిరోధక చట్టం: మొదటిది అంటరానితనానికి సంబంధించినది; రెండవది అత్యాచారాలకు సంబంధించినది, ప్రత్యేక కోర్టులు ఉన్నాయి.
జాతి సిద్ధాంతం రిస్లీది; వృత్తి సిద్ధాంతం నెస్‌ఫీల్డ్‌ది.

ఒక్క వాక్యంలో

1. నాలుగు వర్ణాల మూలాన్ని పురుష సూక్తం వివరిస్తుంది.
2. కులానికి ఘుర్యే ఆరు లక్షణాలను పేర్కొన్నారు.
3. శ్రీనివాస్ సంస్కృతీకరణ అనే పదాన్ని ప్రవేశపెట్టారు.
4. రాంపుర గ్రామ అధ్యయనం ఆధిపత్య కులం భావనకు దారితీసింది.
5. ఆర్టికల్ 17 అంటరానితనాన్ని రద్దు చేస్తుంది.
6. మండల్ కమిషన్ OBCలకు 27 శాతం రిజర్వేషన్‌ను సిఫార్సు చేసింది.
7. ఇందిరా సాహ్నీ కేసు 50 శాతం పరిమితిని నిర్ణయించింది.
8. క్రీమీ లేయర్‌కు OBC ప్రయోజనాలు వర్తించవు.
9. అత్యాచార నిరోధక చట్టంలో ప్రత్యేక కోర్టులు ఉన్నాయి.
10. ఫూలే సత్యశోధక్ సమాజ్‌ను స్థాపించారు.
11. నారాయణ గురు ఒకే కులం, ఒకే మతం, ఒకే దేవుడు అని బోధించారు.
12. అంబేద్కర్ మహద్ సత్యాగ్రహానికి నాయకత్వం వహించారు.

సాధన ప్రశ్నలు

నాలుగు వర్ణాలు ఒక విశ్వ పురుషుడి శరీరం నుంచి వచ్చాయని వర్ణించే గ్రంథం ఏది?
1. అర్థశాస్త్రం
2. ఋగ్వేదంలోని పురుష సూక్తం
3. చట్ట స్మృతిగా మాత్రమే మనుస్మృతి
4. భగవద్గీతలోని యోగ అధ్యాయం
సమాధానం
B. ఋగ్వేదంలోని పురుష సూక్తం
Which text describes the four varnas as coming from the body of a cosmic being?
1. Arthashastra
2. Purusha Sukta of the Rig Veda
3. Manusmriti only as a law code
4. Bhagavad Gita chapter on yoga
కులం యొక్క జాతి సిద్ధాంతంతో సంబంధం ఉన్నవారు
1. జి.ఎస్. ఘూర్యే
2. జె. నెస్ఫీల్డ్
3. ఎం.ఎన్. శ్రీనివాస్
4. హెర్బర్ట్ రిస్లీ
సమాధానం
D. హెర్బర్ట్ రిస్లీ
The racial theory of caste is associated with
1. G. S. Ghurye
2. J. Nesfield
3. M. N. Srinivas
4. Herbert Risley
కులం యొక్క వృత్తి సిద్ధాంతంతో సంబంధం ఉన్నవారు
1. డ్యూమోంట్
2. ఎం.ఎన్. శ్రీనివాస్
3. హెచ్. రిస్లీ
4. జె. నెస్ఫీల్డ్
సమాధానం
D. జె. నెస్ఫీల్డ్
The occupational theory of caste is associated with
1. Dumont
2. M. N. Srinivas
3. H. Risley
4. J. Nesfield
ఖండ విభజన, సోపానక్రమం సహా కులం యొక్క ఆరు లక్షణాలను పేర్కొన్నవారు ఎవరు?
1. ఎం.ఎన్. శ్రీనివాస్
2. ఎ.ఆర్. దేశాయ్
3. లూయీ డ్యూమోంట్
4. జి.ఎస్. ఘూర్యే
సమాధానం
D. జి.ఎస్. ఘూర్యే
Who listed six features of caste including segmental division and hierarchy?
1. M. N. Srinivas
2. A. R. Desai
3. Louis Dumont
4. G. S. Ghurye
సమాజాన్ని నాలుగు విధాలుగా వర్గీకరించడాన్ని సూచించే పదం ఏది?
1. జాతి
2. వర్ణం
3. పంచాయతీ
4. గోత్రం
సమాధానం
B. వర్ణం
Which term refers to the four-fold classification of society?
1. Jati
2. Varna
3. Panchayat
4. Gotra
పుట్టుక ఆధారంగా ఏర్పడిన స్థానిక అంతర్వివాహ సమూహాన్ని ఏమంటారు?
1. వర్ణం
2. గోత్రం
3. సంప్రదాయం
4. జాతి
సమాధానం
D. జాతి
The local birth-based endogamous group is called
1. Varna
2. Gotra
3. Sampradaya
4. Jati
సంస్కృతీకరణ (సంస్కృతైజేషన్) అనే పదాన్ని ఎవరు ప్రవేశపెట్టారు?
1. జి.ఎస్. ఘూర్యే
2. ఎం.ఎన్. శ్రీనివాస్
3. బి.ఆర్. అంబేద్కర్
4. రజనీ కొఠారి
సమాధానం
B. ఎం.ఎన్. శ్రీనివాస్
Who coined the term Sanskritisation?
1. G. S. Ghurye
2. M. N. Srinivas
3. B. R. Ambedkar
4. Rajni Kothari
సంస్కృతీకరణ అంటే
1. మరో మతంలోకి మారడం
2. పాశ్చాత్య జీవనశైలిని అలవరచుకోవడం
3. తక్కువ స్థాయి సమూహం ఉన్నత సమూహం ఆచారాలను అనుసరించడం
4. సంస్కృత వ్యాకరణం నేర్చుకోవడం
సమాధానం
C. తక్కువ స్థాయి సమూహం ఉన్నత సమూహం ఆచారాలను అనుసరించడం
Sanskritisation means
1. Conversion to another religion
2. Adopting Western lifestyle
3. A lower group adopting customs of a higher group
4. Learning Sanskrit grammar
పాశ్చాత్య వస్త్రధారణ, భావాలు, విద్యను అవలంబించడాన్ని ఏమంటారు?
1. లౌకికీకరణ
2. పాశ్చాత్యీకరణ
3. సంస్కృతీకరణ
4. గిరిజనీకరణ
సమాధానం
B. పాశ్చాత్యీకరణ
Adoption of Western dress, ideas and education is called
1. Secularisation
2. Westernisation
3. Sanskritisation
4. Tribalisation
ఆధిపత్య కులం (డామినెంట్ కాస్ట్) అనే భావన ఏ గ్రామం అధ్యయనం నుంచి వచ్చింది?
1. శామీర్‌పేట
2. కిషన్‌గఢీ
3. రాంపురా
4. సేనాపూర్
సమాధానం
C. రాంపురా
The idea of the dominant caste came from the study of which village?
1. Shamirpet
2. Kishangarhi
3. Rampura
4. Senapur
ఆధిపత్య కులాన్ని నిర్వచించడానికి ఉపయోగించే లక్షణం కానిది ఏది?
1. సంఖ్యా బలం
2. ఆర్థిక బలం
3. కేవలం సంపూర్ణ ఆచార శుద్ధి
4. రాజకీయ అధికారం
సమాధానం
C. కేవలం సంపూర్ణ ఆచార శుద్ధి
Which is NOT a feature used to define a dominant caste?
1. Numerical strength
2. Economic strength
3. Complete ritual purity only
4. Political power
అంటరానితనాన్ని నిర్మూలించే ప్రకరణ ఏది?
1. ప్రకరణ 15
2. ప్రకరణ 14
3. ప్రకరణ 16
4. ప్రకరణ 17
సమాధానం
D. ప్రకరణ 17
Which Article abolishes untouchability?
1. Article 15
2. Article 14
3. Article 16
4. Article 17
వెనుకబడిన తరగతులకు ప్రభుత్వ ఉద్యోగాల్లో రిజర్వేషన్‌ను అనుమతించే ప్రకరణ ఏది?
1. ప్రకరణ 15(1)
2. ప్రకరణ 17
3. ప్రకరణ 19
4. ప్రకరణ 16(4)
సమాధానం
D. ప్రకరణ 16(4)
Which Article allows reservation in public jobs for backward classes?
1. Article 15(1)
2. Article 17
3. Article 19
4. Article 16(4)
SC, STలకు పదోన్నతుల్లో రిజర్వేషన్‌ను అందించేది
1. ప్రకరణ 16(4A)
2. ప్రకరణ 340
3. ప్రకరణ 46
4. ప్రకరణ 15(5)
సమాధానం
A. ప్రకరణ 16(4A)
Reservation in promotions for SCs and STs is provided by
1. Article 16(4A)
2. Article 340
3. Article 46
4. Article 15(5)
విద్యా సంస్థల్లో రిజర్వేషన్‌ను కవర్ చేసే ప్రకరణ
1. ప్రకరణ 16(4)
2. ప్రకరణ 15(5)
3. ప్రకరణ 330
4. ప్రకరణ 17
సమాధానం
B. ప్రకరణ 15(5)
Reservation in educational institutions is covered by
1. Article 16(4)
2. Article 15(5)
3. Article 330
4. Article 17
లోక్‌సభలో SC, STలకు సీట్ల రిజర్వేషన్‌ను అందించే ప్రకరణ
1. ప్రకరణ 335
2. ప్రకరణ 340
3. ప్రకరణ 330
4. ప్రకరణ 338B
సమాధానం
C. ప్రకరణ 330
Reserved seats for SCs and STs in the Lok Sabha are provided by
1. Article 335
2. Article 340
3. Article 330
4. Article 338B
వెనుకబడిన తరగతులను అధ్యయనం చేయడానికి కమిషన్‌ను నియమించడానికి వీలు కల్పించే ప్రకరణ ఏది?
1. ప్రకరణ 342
2. ప్రకరణ 340
3. ప్రకరణ 338
4. ప్రకరణ 341
సమాధానం
B. ప్రకరణ 340
Which Article provides for appointing a commission to study backward classes?
1. Article 342
2. Article 340
3. Article 338
4. Article 341
షెడ్యూల్డ్ కులాల జాబితాను ఏ ప్రకరణ కింద నోటిఫై చేస్తారు?
1. ప్రకరణ 342
2. ప్రకరణ 340
3. ప్రకరణ 338
4. ప్రకరణ 341
సమాధానం
D. ప్రకరణ 341
The list of Scheduled Castes is notified under
1. Article 342
2. Article 340
3. Article 338
4. Article 341
OBCలకు మండల్ కమిషన్ ఎంత రిజర్వేషన్‌ను సిఫారసు చేసింది?
1. 27 శాతం
2. 15 శాతం
3. 50 శాతం
4. 7.5 శాతం
సమాధానం
A. 27 శాతం
The Mandal Commission recommended how much reservation for OBCs?
1. 27 per cent
2. 15 per cent
3. 50 per cent
4. 7.5 per cent
రిజర్వేషన్లపై 50 శాతం పరిమితిని నిర్దేశించి, క్రీమీ లేయర్‌ను మినహాయించాలని నిర్దేశించిన కేసు ఏది?
1. మినర్వా మిల్స్ కేసు
2. ఇందిరా సహాని కేసు
3. కేశవానంద భారతి కేసు
4. గోలక్‌నాథ్ కేసు
సమాధానం
B. ఇందిరా సహాని కేసు
Which case set the 50 per cent ceiling on reservations and required exclusion of the creamy layer?
1. Minerva Mills case
2. Indra Sawhney case
3. Kesavananda Bharati case
4. Golaknath case
అంటరానితనం ఆచరణను శిక్షించే చట్టం
1. పౌర హక్కుల పరిరక్షణ చట్టం
2. అత్యాచారాల చట్టం మాత్రమే
3. వరకట్న నిషేధ చట్టం
4. హిందూ వివాహ చట్టం
సమాధానం
A. పౌర హక్కుల పరిరక్షణ చట్టం
The law that punishes practice of untouchability is the
1. Protection of Civil Rights Act
2. Atrocities Act only
3. Dowry Prohibition Act
4. Hindu Marriage Act
SC, ST సభ్యులపై నేరాలకు ప్రత్యేక కోర్టులను అందించే చట్టం
1. పౌర హక్కుల పరిరక్షణ చట్టం
2. భారత సాక్ష్య చట్టం
3. SC, ST (అత్యాచారాల నిరోధక) చట్టం
4. విద్యా హక్కు చట్టం
సమాధానం
C. SC, ST (అత్యాచారాల నిరోధక) చట్టం
Special courts for offences against SC and ST members are provided by the
1. Protection of Civil Rights Act
2. Indian Evidence Act
3. SC and ST (Prevention of Atrocities) Act
4. Right to Education Act
జ్యోతిబా ఫూలే స్థాపించినది
1. బ్రహ్మ సమాజం
2. ప్రార్థనా సమాజం
3. ఆర్య సమాజం
4. సత్యశోధక్ సమాజ్
సమాధానం
D. సత్యశోధక్ సమాజ్
Jyotiba Phule founded the
1. Brahmo Samaj
2. Prarthana Samaj
3. Arya Samaj
4. Satyashodhak Samaj
మహాడ్ నీటి సత్యాగ్రహానికి నాయకత్వం వహించినది ఎవరు?
1. బి.ఆర్. అంబేద్కర్
2. పెరియార్
3. జ్యోతిబా ఫూలే
4. నారాయణ గురు
సమాధానం
A. బి.ఆర్. అంబేద్కర్
Who led the Mahad water satyagraha?
1. B. R. Ambedkar
2. Periyar
3. Jyotiba Phule
4. Narayana Guru
'మనిషికి ఒకే కులం, ఒకే మతం, ఒకే దేవుడు' అనే నినాదంతో సంబంధం ఉన్నవారు
1. ఫూలే
2. నారాయణ గురు
3. స్వామి దయానంద
4. పెరియార్
సమాధానం
B. నారాయణ గురు
The slogan 'One caste, one religion, one God for man' is associated with
1. Phule
2. Narayana Guru
3. Swami Dayanand
4. Periyar
ఆత్మగౌరవ ఉద్యమాన్ని ప్రారంభించినవారు
1. ఫూలే
2. గాంధీ
3. పెరియార్ ఇ.వి. రామసామి
4. అంబేద్కర్
సమాధానం
C. పెరియార్ ఇ.వి. రామసామి
The Self-Respect Movement was started by
1. Phule
2. Gandhi
3. Periyar E. V. Ramasamy
4. Ambedkar
గాంధీ అంటరానివారిని ఏమని పిలిచారు?
1. పంచములు
2. అవర్ణులు
3. దళితులు
4. హరిజనులు
సమాధానం
D. హరిజనులు
Gandhi called the untouchables
1. Panchamas
2. Avarnas
3. Dalits
4. Harijans
వితంతు పునర్వివాహాన్ని, సామాజిక సంస్కరణను ప్రోత్సహించిన తెలుగు సంస్కర్త ఎవరు?
1. జ్యోతిబా ఫూలే
2. కందుకూరి వీరేశలింగం
3. నారాయణ గురు
4. పెరియార్
సమాధానం
B. కందుకూరి వీరేశలింగం
Which Telugu reformer promoted widow remarriage and social reform?
1. Jyotiba Phule
2. Kandukuri Veeresalingam
3. Narayana Guru
4. Periyar
వెనుకబడిన తరగతుల్లో స్థితిమంతులను రిజర్వేషన్ ప్రయోజనాల నుంచి మినహాయించడం అనే భావన
1. సంస్కృతీకరణ
2. పంచాయతీ రాజ్
3. ఆధిపత్య కులం
4. క్రీమీ లేయర్
సమాధానం
D. క్రీమీ లేయర్
Excluding the better-off among backward classes from reservation benefits is the idea of
1. Sanskritisation
2. Panchayati Raj
3. Dominant caste
4. Creamy layer
కులం, రాజకీయాలపై రజనీ కొఠారి అభిప్రాయం
1. రాజకీయాలు కులాన్ని ఉపయోగించుకొని కులాన్ని మారుస్తాయి
2. రాజకీయాలు కులాన్ని అంతం చేశాయి
3. రాజకీయాల్లో కులానికి పాత్ర లేదు
4. కులం రాజకీయాలను అంతం చేసింది
సమాధానం
A. రాజకీయాలు కులాన్ని ఉపయోగించుకొని కులాన్ని మారుస్తాయి
Rajni Kothari's view of caste and politics is that
1. Politics uses caste and thereby changes caste
2. Politics ended caste
3. Caste has no role in politics
4. Caste ended politics
నగరాల్లో కులం గురించి ఏ ప్రకటన సరైనది?
1. కులం పూర్తిగా పోయింది
2. వివాహం పూర్తిగా స్వేచ్ఛగా ఉంది
3. ఆహారం, స్పర్శ ఆంక్షలు బలహీనపడ్డాయి
4. వృత్తి పూర్తిగా కులంతో ముడిపడి ఉంది
సమాధానం
C. ఆహారం, స్పర్శ ఆంక్షలు బలహీనపడ్డాయి
Which statement about caste in cities is correct?
1. Caste is fully gone
2. Marriage is fully open
3. Food and touch restrictions have weakened
4. Occupation is fully caste-bound
పాత వ్యవస్థలో 'అతిశూద్ర' అనే పదం ఎవరిని సూచించింది?
1. యోధులు
2. నాలుగు వర్ణాల వెలుపలి సమూహాలు
3. బ్రాహ్మణ పురోహితులు
4. వ్యాపారులు
సమాధానం
B. నాలుగు వర్ణాల వెలుపలి సమూహాలు
The term 'Ati-shudra' in the old order referred to
1. Warriors
2. Groups outside the four varnas
3. Brahmin priests
4. Merchants
సంస్కృతీకరణ గురించిన ప్రకటనలు: 1. దీనిని ఎం.ఎన్. శ్రీనివాస్ వివరించారు. 2. ఇందులో ఉన్నత సమూహాల ఆచారాలను అనుకరించడం ఉంటుంది.
1. 1 మాత్రమే
2. 2 మాత్రమే
3. 1 మరియు 2 రెండూ
4. 1 లేదా 2 కాదు
సమాధానం
C. 1 మరియు 2 రెండూ
Statements about Sanskritisation: 1. It was described by M. N. Srinivas. 2. It involves imitation of the practices of higher groups.
1. 1 only
2. 2 only
3. Both 1 and 2
4. Neither 1 nor 2
ప్రకరణ 17 గురించిన ప్రకటనలు: 1. ఇది అంటరానితనాన్ని నిర్మూలిస్తుంది. 2. ఇది ఉద్యోగాల్లో రిజర్వేషన్ అందిస్తుంది.
1. 1 మాత్రమే
2. 2 మాత్రమే
3. 1 మరియు 2 రెండూ
4. 1 లేదా 2 కాదు
సమాధానం
A. 1 మాత్రమే
Statements about Article 17: 1. It abolishes untouchability. 2. It provides reservation in jobs.
1. 1 only
2. 2 only
3. Both 1 and 2
4. Neither 1 nor 2
మండల్ కమిషన్ గురించిన ప్రకటనలు: 1. ఇది 27 శాతం OBC రిజర్వేషన్‌ను సిఫారసు చేసింది. 2. ఇది కేవలం షెడ్యూల్డ్ తెగలకు సంబంధించింది.
1. 1 మాత్రమే
2. 2 మాత్రమే
3. 1 మరియు 2 రెండూ
4. 1 లేదా 2 కాదు
సమాధానం
A. 1 మాత్రమే
Statements about the Mandal Commission: 1. It recommended 27 per cent OBC reservation. 2. It dealt with Scheduled Tribes only.
1. 1 only
2. 2 only
3. Both 1 and 2
4. Neither 1 nor 2
ఇందిరా సహాని కేసు గురించిన ప్రకటనలు: 1. ఇది సాధారణంగా 50 శాతం పరిమితిని నిర్దేశించింది. 2. ఇది అన్ని రిజర్వేషన్లను నిషేధించింది.
1. 1 మాత్రమే
2. 2 మాత్రమే
3. 1 మరియు 2 రెండూ
4. 1 లేదా 2 కాదు
సమాధానం
A. 1 మాత్రమే
Statements about Indra Sawhney case: 1. It set a general ceiling of 50 per cent. 2. It banned all reservations.
1. 1 only
2. 2 only
3. Both 1 and 2
4. Neither 1 nor 2
కులం గురించిన ప్రకటనలు: 1. జాతి ఒక స్థానిక సమూహం. 2. వర్ణంలో వేల యూనిట్లు ఉంటాయి.
1. 1 మాత్రమే
2. 2 మాత్రమే
3. 1 మరియు 2 రెండూ
4. 1 లేదా 2 కాదు
సమాధానం
A. 1 మాత్రమే
Statements about caste: 1. Jati is a local group. 2. Varna has thousands of units.
1. 1 only
2. 2 only
3. Both 1 and 2
4. Neither 1 nor 2
అత్యాచారాల చట్టం గురించిన ప్రకటనలు: 1. ఇది SC, ST సభ్యులపై అత్యాచారాలను శిక్షిస్తుంది. 2. ఇది ప్రత్యేక కోర్టులను అందించదు.
1. 1 మాత్రమే
2. 2 మాత్రమే
3. 1 మరియు 2 రెండూ
4. 1 లేదా 2 కాదు
సమాధానం
A. 1 మాత్రమే
Statements about the Atrocities Act: 1. It punishes atrocities against SC and ST members. 2. It does not provide special courts.
1. 1 only
2. 2 only
3. Both 1 and 2
4. Neither 1 nor 2
ఆధిపత్య కులం గురించిన ప్రకటనలు: 1. దానికి పెద్ద సంఖ్య, భూమి ఉంటాయి. 2. దాని ఆచార స్థానం ఎల్లప్పుడూ అత్యున్నతంగా ఉంటుంది.
1. 1 మాత్రమే
2. 2 మాత్రమే
3. 1 మరియు 2 రెండూ
4. 1 లేదా 2 కాదు
సమాధానం
A. 1 మాత్రమే
Statements about the dominant caste: 1. It has large numbers and land. 2. Its ritual rank is always the highest.
1. 1 only
2. 2 only
3. Both 1 and 2
4. Neither 1 nor 2
సంస్కర్తల గురించిన ప్రకటనలు: 1. ఫూలే సత్యశోధక్ సమాజ్‌ను ప్రారంభించారు. 2. నారాయణ గురు కేరళలో కృషి చేశారు.
1. 1 మాత్రమే
2. 2 మాత్రమే
3. 1 మరియు 2 రెండూ
4. 1 లేదా 2 కాదు
సమాధానం
C. 1 మరియు 2 రెండూ
Statements about reformers: 1. Phule started the Satyashodhak Samaj. 2. Narayana Guru worked in Kerala.
1. 1 only
2. 2 only
3. Both 1 and 2
4. Neither 1 nor 2
ప్రకరణ 340 గురించిన ప్రకటనలు: 1. ఇది వెనుకబడిన తరగతులపై కమిషన్‌కు వీలు కల్పిస్తుంది. 2. ఇది షెడ్యూల్డ్ కులాలను జాబితా చేస్తుంది.
1. 1 మాత్రమే
2. 2 మాత్రమే
3. 1 మరియు 2 రెండూ
4. 1 లేదా 2 కాదు
సమాధానం
A. 1 మాత్రమే
Statements about Article 340: 1. It provides for a commission on backward classes. 2. It lists Scheduled Castes.
1. 1 only
2. 2 only
3. Both 1 and 2
4. Neither 1 nor 2
ఘూర్యే కుల లక్షణాల గురించిన ప్రకటనలు: 1. ఖండ విభజన ఒక లక్షణం. 2. వృత్తి ఎంపికలో స్వేచ్ఛ ఒక లక్షణం.
1. 1 మాత్రమే
2. 2 మాత్రమే
3. 1 మరియు 2 రెండూ
4. 1 లేదా 2 కాదు
సమాధానం
A. 1 మాత్రమే
Statements about Ghurye's features of caste: 1. Segmental division is one feature. 2. Free choice of occupation is one feature.
1. 1 only
2. 2 only
3. Both 1 and 2
4. Neither 1 nor 2
రిస్లీ సిద్ధాంతం గురించిన ప్రకటనలు: 1. ఇది జాతి భేదాలకు ప్రాధాన్యం ఇస్తుంది. 2. ఇది వృత్తి సిద్ధాంతం.
1. 1 మాత్రమే
2. 2 మాత్రమే
3. 1 మరియు 2 రెండూ
4. 1 లేదా 2 కాదు
సమాధానం
A. 1 మాత్రమే
Statements about the Risley theory: 1. It stresses racial differences. 2. It is the occupational theory.
1. 1 only
2. 2 only
3. Both 1 and 2
4. Neither 1 nor 2
అంబేద్కర్ గురించిన ప్రకటనలు: 1. ఆయన మహాడ్ సత్యాగ్రహానికి నాయకత్వం వహించారు. 2. ఆయన ఆత్మగౌరవ ఉద్యమ ప్రణాళికను రాశారు.
1. 1 మాత్రమే
2. 2 మాత్రమే
3. 1 మరియు 2 రెండూ
4. 1 లేదా 2 కాదు
సమాధానం
A. 1 మాత్రమే
Statements about Ambedkar: 1. He led the Mahad satyagraha. 2. He wrote the Self-Respect Movement manifesto.
1. 1 only
2. 2 only
3. Both 1 and 2
4. Neither 1 nor 2

Page 1 of 1

Finished reading?

Test yourself in 10 minutes

A free 10-question mini-mock on your exam's real pattern, with negative marking and an instant score. अपनी तैयारी 10 मिनट में जाँचें।

Take a free mini-mock →Topic-wise practice