అధ్యాయం 6: ఫలదీకరణం నుంచి చనుబాలు ఇవ్వడం వరకు (Fertilisation to Lactation)
మీరు ఏమి నేర్చుకుంటారు
ఫలదీకరణం ఎక్కడ, ఎలా జరుగుతుంది; ఒక్క శుక్రకణమే అండంలోకి ఎలా ప్రవేశిస్తుంది.
శిశువు లింగం ఎలా నిర్ణయమవుతుంది.
విదళనం, మోరులా, బ్లాస్టోసిస్ట్; బ్లాస్టోసిస్ట్ ఎలా ప్రతిస్థాపన చెందుతుంది.
జరాయువు ఎలా ఏర్పడుతుంది, దాని విధులు, గర్భధారణ హార్మోన్లు.
గర్భస్థ శిశువు నెలనెలా పెరుగుదలలో ముఖ్య దశలు.
ప్రసవం (శిశు జననం), చనుబాలు ఇవ్వడం గురించి ప్రాథమిక అవగాహన.
6.1 వీర్య నిక్షేపణ మరియు సంయోగబీజాల కలయిక
సంభోగ సమయంలో శిశ్నం ద్వారా వీర్యం యోనిలోకి విడుదలవుతుంది. దీనిని వీర్య నిక్షేపణ (Insemination) అంటారు. చలనశీల శుక్రకణాలు వేగంగా ఈదుతూ గర్భాశయ ద్వారం దాటి, గర్భాశయంలోకి ప్రవేశించి, ఫెలోపియన్ నాళంలోని ఇస్తమస్–ఆంపుల్లా కలయిక చోటుకు చేరుకుంటాయి.
స్త్రీబీజకోశం విడుదల చేసిన అండం కూడా అండవాహికలోని ఆంపుల్లా ప్రాంతానికి చేరుతుంది. ఫలదీకరణం ఇక్కడే జరుగుతుంది. అండం, శుక్రకణం రెండూ ఒకే సమయంలో ఆంపుల్లా ప్రాంతానికి చేరితేనే ఇది సాధ్యం. అందుకే ప్రతి సంభోగం ఫలదీకరణానికి, గర్భధారణకు దారితీయదు.
6.2 ఫలదీకరణం
శుక్రకణం అండంతో కలవడాన్ని ఫలదీకరణం (Fertilisation) అంటారు.
శుక్రకణం అండం జోనా పెల్లూసిడాను తాకుతుంది.
ఈ స్పర్శ త్వచంలో మార్పులు తెచ్చి, ఇతర శుక్రకణాల ప్రవేశాన్ని అడ్డుకుంటుంది. కాబట్టి ఒక అండాన్ని ఒక్క శుక్రకణమే ఫలదీకరిస్తుంది.
ఆక్రోసోమ్ స్రావాలు శుక్రకణం జోనా పెల్లూసిడా, ప్లాస్మా త్వచం దాటి అండం కణద్రవ్యంలోకి ప్రవేశించడానికి సహాయపడతాయి.
శుక్రకణ ప్రవేశంతో ద్వితీయ అండకణం క్షయకరణ విభజన II ని పూర్తి చేస్తుంది. ఈ విభజన అసమానమైనది; ఏకస్థితిక అండం (ఊటిడ్), రెండో ధ్రువదేహం ఏర్పడతాయి.
శుక్రకణం ఏకస్థితిక కేంద్రకం, అండం ఏకస్థితిక కేంద్రకంతో కలుస్తుంది. ద్విస్థితిక సంయుక్తబీజం (Zygote) ఏర్పడుతుంది.
6.3 శిశువు లింగం ఎలా నిర్ణయమవుతుంది
స్త్రీలో XX లైంగిక క్రోమోజోమ్లు, పురుషుడిలో XY ఉంటాయి. కాబట్టి అన్ని అండాలలో X క్రోమోజోమ్ ఉంటుంది. శుక్రకణాలలో సగం X, సగం Y కలిగి ఉంటాయి.
| ఫలదీకరించే శుక్రకణం | సంయుక్తబీజం | శిశువు |
|---|---|---|
| X కలిగిన శుక్రకణం | XX | ఆడపిల్ల |
| Y కలిగిన శుక్రకణం | XY | మగపిల్లవాడు |
కాబట్టి శిశువు లింగాన్ని నిర్ణయించేది తండ్రి శుక్రకణమే, తల్లి కాదు. ప్రతి గర్భధారణలో మగపిల్లవాడు పుట్టడానికి 50%, ఆడపిల్ల పుట్టడానికి 50% అవకాశం ఉంటుంది. పిల్ల లింగానికి తల్లిని నిందించడం శాస్త్రీయంగా పూర్తిగా తప్పు.
6.4 విదళనం, మోరులా మరియు బ్లాస్టోసిస్ట్
సంయుక్తబీజం అండవాహికలోని ఇస్తమస్ గుండా గర్భాశయం వైపు కదులుతూ సమవిభజన చెందడం మొదలుపెడుతుంది. ఈ వేగవంతమైన విభజనలను విదళనం (Cleavage) అంటారు. ఇవి 2, 4, 8, 16 పిల్ల కణాలను ఇస్తాయి; వాటిని బ్లాస్టోమియర్లు (Blastomeres) అంటారు.
8 నుంచి 16 బ్లాస్టోమియర్లు ఉన్న పిండాన్ని మోరులా (Morula) అంటారు. ఇది చిన్న మలబెర్రీ పండులా కనిపిస్తుంది.
మోరులా గర్భాశయంలోకి కదులుతూ విభజన కొనసాగించి బ్లాస్టోసిస్ట్ (Blastocyst) గా మారుతుంది.
బ్లాస్టోసిస్ట్లో బ్లాస్టోమియర్లు బయటి పొర ట్రోఫోబ్లాస్ట్ (Trophoblast) గా, లోపలి కణాల సమూహం అంతర కణ సముదాయం (Inner cell mass) గా అమరి ఉంటాయి. అంతర కణ సముదాయం ట్రోఫోబ్లాస్ట్కు అతుక్కుని ఉంటుంది.
| బ్లాస్టోసిస్ట్ భాగం | భవిష్యత్తు |
|---|---|
| ట్రోఫోబ్లాస్ట్ | ఎండోమెట్రియంకు అతుక్కుంటుంది; తర్వాత జరాయువులోని కోరియానిక్ విల్లైని ఏర్పరుస్తుంది |
| అంతర కణ సముదాయం | పిండంగా విభేదనం చెందుతుంది |
6.5 ప్రతిస్థాపన (Implantation)
ట్రోఫోబ్లాస్ట్ గర్భాశయంలోని ఎండోమెట్రియంకు అతుక్కుంటుంది. తర్వాత గర్భాశయ కణాలు వేగంగా విభజన చెంది బ్లాస్టోసిస్ట్ను కప్పివేస్తాయి. దీని ఫలితంగా బ్లాస్టోసిస్ట్ ఎండోమెట్రియంలో పాతుకుపోతుంది. ఇదే ప్రతిస్థాపన; ఇది గర్భధారణకు దారితీస్తుంది.
అధ్యాయం 5 లోని హార్మోన్ సంబంధాన్ని గుర్తుచేసుకోండి: పీతదేహం నుంచి వచ్చే ప్రొజెస్టిరాన్ ఎండోమెట్రియంను ప్రతిస్థాపనకు సిద్ధంగా ఉంచుతుంది.

ఫలదీకరణం ఆంపుల్లాలో జరుగుతుంది; ఇస్తమస్ గుండా విదళనం కొనసాగి మోరులా దశకు చేరుతుంది; బ్లాస్టోసిస్ట్ ట్రోఫోబ్లాస్ట్ ఎండోమెట్రియంకు అతుక్కాక, ఎండోమెట్రియం దానిపై పెరిగి కప్పుతుంది.
6.6 జరాయువు
ప్రతిస్థాపన తర్వాత ట్రోఫోబ్లాస్ట్ నుంచి కోరియానిక్ విల్లై (Chorionic villi) అనే వేళ్లలాంటి పెరుగుదలలు వస్తాయి. వాటి చుట్టూ గర్భాశయ కణజాలం, తల్లి రక్తం ఉంటాయి.
కోరియానిక్ విల్లై, గర్భాశయ కణజాలం ఒకదానిలో ఒకటి పెనవేసుకుంటాయి. ఇవి కలిసి జరాయువు (Placenta) ఏర్పడుతుంది; ఇది గర్భస్థ శిశువుకు, తల్లి శరీరానికి మధ్య నిర్మాణాత్మక, కార్యాత్మక అనుసంధానం. బొడ్డు తాడు (Umbilical cord) జరాయువును పిండానికి కలుపుతుంది, పదార్థాలను పిండానికి తీసుకెళ్తుంది, అక్కడి నుంచి తీసుకువస్తుంది.
జరాయువు:
పిండానికి ఆక్సిజన్, పోషకాలను అందిస్తుంది.
పిండం తయారుచేసే కార్బన్ డైఆక్సైడ్, వ్యర్థ పదార్థాలను తొలగిస్తుంది.
అంతఃస్రావక కణజాలంగా పనిచేసి హార్మోన్లను తయారుచేస్తుంది.
| హార్మోన్ | మూలం | గమనిక |
|---|---|---|
| hCG (హ్యూమన్ కోరియానిక్ గొనాడోట్రోపిన్) | జరాయువు | గర్భధారణ సమయంలో మాత్రమే తయారవుతుంది |
| hPL (హ్యూమన్ ప్లాసెంటల్ లాక్టోజెన్) | జరాయువు | గర్భధారణ సమయంలో మాత్రమే తయారవుతుంది |
| ఈస్ట్రోజన్లు, ప్రొజెస్టోజన్లు | జరాయువు (స్త్రీబీజకోశం కూడా) | గర్భాన్ని నిలబెట్టడానికి సహాయపడతాయి |
| రిలాక్సిన్ (Relaxin) | స్త్రీబీజకోశం, గర్భధారణ చివరి దశలో | గర్భధారణ సమయంలో మాత్రమే తయారవుతుంది |
గర్భధారణ సమయంలో తల్లి రక్తంలో ఈస్ట్రోజన్లు, ప్రొజెస్టోజన్లు, కార్టిసాల్, ప్రోలాక్టిన్, థైరాక్సిన్ వంటి ఇతర హార్మోన్ల స్థాయిలు అనేక రెట్లు పెరుగుతాయి. ఇవి గర్భస్థ శిశువు పెరుగుదలకు సహాయపడతాయి, తల్లి జీవక్రియను మారుస్తాయి, గర్భాన్ని నిలబెడతాయి.
6.7 బీజ స్తరాలు మరియు మూలకణాలు
ప్రతిస్థాపన జరిగిన వెంటనే అంతర కణ సముదాయం (పిండం) మూడు పొరలుగా ఏర్పడుతుంది:
బహిస్త్వచం (Ectoderm – బయటిది)
మధ్యస్త్వచం (Mesoderm – మధ్యది)
అంతస్త్వచం (Endoderm – లోపలిది)
ఈ మూడు బీజ స్తరాలు (germ layers) ప్రౌఢ జీవిలోని అన్ని కణజాలాలను, అవయవాలను ఏర్పరుస్తాయి. అంతర కణ సముదాయంలో మూలకణాలు (Stem cells) కూడా ఉంటాయి. మూలకణాలకు అన్ని కణజాలాలను, అవయవాలను ఏర్పరిచే సామర్థ్యం ఉంటుంది.
6.8 గర్భస్థ శిశువు నెలనెలా పెరుగుదల
| గర్భం దాల్చిన తర్వాత సమయం | ముఖ్య దశ |
|---|---|
| 1వ నెల చివర | గుండె ఏర్పడుతుంది; తర్వాత స్టెతస్కోప్తో గుండె చప్పుడు వినవచ్చు |
| 2వ నెల చివర | అవయవాలు (కాళ్లు, చేతులు), వేళ్లు అభివృద్ధి చెందుతాయి |
| 12 వారాల చివర (1వ త్రైమాసికం) | చాలా ప్రధాన అవయవ వ్యవస్థలు ఏర్పడతాయి; అవయవాలు, బాహ్య జననేంద్రియాలు బాగా అభివృద్ధి చెందుతాయి |
| 5వ నెల | గర్భస్థ శిశువు మొదటి కదలికలు, తలపై వెంట్రుకలు సాధారణంగా కనిపిస్తాయి |
| సుమారు 24 వారాల చివర (2వ త్రైమాసికం) | శరీరం సన్నని వెంట్రుకలతో కప్పబడుతుంది; కన్నురెప్పలు వేరవుతాయి; కన్నురెప్ప వెంట్రుకలు ఏర్పడతాయి |
| 9 నెలల చివర | గర్భస్థ శిశువు పూర్తిగా అభివృద్ధి చెంది, ప్రసవానికి సిద్ధంగా ఉంటుంది |
6.9 ప్రసవం (ప్రాథమిక అవగాహన)
మానవ గర్భధారణ సుమారు 9 నెలలు ఉంటుంది. దీనిని గర్భావధి (Gestation period) అంటారు. దీని చివరలో గర్భాశయం బలంగా సంకోచించి గర్భస్థ శిశువును బయటకు నెట్టుతుంది. గర్భస్థ శిశువు బయటకు రావడాన్ని (శిశు జననం) ప్రసవం (Parturition) అంటారు.
ప్రసవం ఒక సంక్లిష్ట నాడీ-అంతఃస్రావక యాంత్రికం (neuroendocrine mechanism) ద్వారా మొదలవుతుంది:
పూర్తిగా అభివృద్ధి చెందిన గర్భస్థ శిశువు, జరాయువు నుంచి సంకేతాలు వస్తాయి.
అవి తేలికపాటి గర్భాశయ సంకోచాలను కలిగిస్తాయి; వీటిని గర్భస్థ శిశు బహిష్కరణ ప్రతివర్తనం (Foetal ejection reflex) అంటారు.
ఈ ప్రతివర్తనం తల్లి పిట్యూటరీ నుంచి ఆక్సిటోసిన్ (Oxytocin) విడుదలను ప్రేరేపిస్తుంది.
ఆక్సిటోసిన్ గర్భాశయ కండరంపై పనిచేసి మరింత బలమైన సంకోచాలను కలిగిస్తుంది.
బలమైన సంకోచాలు ఇంకా ఎక్కువ ఆక్సిటోసిన్ విడుదలకు కారణమవుతాయి.
క్రికెట్ మ్యాచ్లో ఎక్కువ మంది చేరేకొద్దీ పెరిగే అభిమానుల కేకల్లాగా, ఈ వలయం కూడా పెరుగుతూనే ఉంటుంది. ఇది ధనాత్మక పునర్భరణ వలయం (positive feedback loop). శిశువు జనన మార్గం ద్వారా బయటకు వచ్చే వరకు సంకోచాలు బలపడతాయి. కొద్దిసేపటికి జరాయువు కూడా బయటకు వస్తుంది.
6.10 చనుబాలు ఇవ్వడం (ప్రాథమిక అవగాహన)
గర్భధారణ సమయంలో క్షీరగ్రంథులు విభేదనం చెంది, దాని చివరి దశలో పాలు తయారుచేయడం మొదలుపెడతాయి. పాల ఉత్పత్తిని చనుబాలు ఇవ్వడం / క్షీరోత్పత్తి (Lactation) అంటారు. ఇది తల్లి నవజాత శిశువుకు ఆహారం ఇవ్వడానికి సహాయపడుతుంది.
మొదటి కొన్ని రోజుల్లో వచ్చే పాలను ముర్రుపాలు (Colostrum) అంటారు. వీటిలో అనేక ప్రతిరక్షకాలు (antibodies) ఉంటాయి; నవజాత శిశువుకు వ్యాధులను ఎదుర్కొనే శక్తి రావడానికి ఇవి తప్పనిసరి. ఆరోగ్యకరమైన శిశువు కోసం పెరుగుదల మొదటి దశలో చనుబాలు ఇవ్వాలని వైద్యులు సిఫారసు చేస్తారు.
సాధించిన ఉదాహరణలు
సాధించిన ఉదాహరణ 6.1: స్త్రీ శరీరంలో ఫలదీకరణం సాధారణంగా ఎక్కడ జరుగుతుంది?
సాధన: ఫెలోపియన్ నాళం (అండవాహిక) ఆంపుల్లా ప్రాంతంలో. శుక్రకణాలు ఇస్తమస్–ఆంపుల్లా కలయిక చోటుకు చేరతాయి; అండం ఆంపుల్లాలోకి కదులుతుంది.
సాధించిన ఉదాహరణ 6.2: ఒక దంపతులకు ఇద్దరు కూతుర్లు ఉన్నారు. మూడో బిడ్డ కొడుకు అయ్యే అవకాశం ఎంత?
సాధన: ప్రతి ఫలదీకరణం స్వతంత్రమైనది. సగం శుక్రకణాలలో Y ఉంటుంది. కాబట్టి ముందు ఏమి జరిగినా అవకాశం 50%.
సాధించిన ఉదాహరణ 6.3: సంయుక్తబీజం 16 బ్లాస్టోమియర్లకు చేరాలంటే ఎన్ని విదళన విభజనలు అవసరం? ఈ దశను ఏమంటారు?
సాధన: 1 → 2 → 4 → 8 → 16 కు నాలుగు విభజనలు అవసరం. 8 నుంచి 16 బ్లాస్టోమియర్లు ఉన్న పిండం మోరులా.
సాధించిన ఉదాహరణ 6.4: బ్లాస్టోసిస్ట్లో ఏ భాగం పిండంగా మారుతుంది, ఏ భాగం గర్భాశయానికి అతుక్కుంటుంది?
సాధన: అంతర కణ సముదాయం పిండంగా మారుతుంది. బయటి ట్రోఫోబ్లాస్ట్ ఎండోమెట్రియంకు అతుక్కుంటుంది.
సాధించిన ఉదాహరణ 6.5: గర్భధారణ పరీక్ష కిట్ మూత్రంలో ఒక హార్మోన్ను గుర్తిస్తుంది; అది గర్భధారణ సమయంలో మాత్రమే జరాయువు తయారుచేసేది. ఆ హార్మోన్ ఏది కావచ్చు?
సాధన: hCG (హ్యూమన్ కోరియానిక్ గొనాడోట్రోపిన్). ఇది గర్భధారణ సమయంలో మాత్రమే జరాయువు తయారుచేస్తుంది, కాబట్టి దాని ఉనికి గర్భధారణను సూచిస్తుంది.
సాధించిన ఉదాహరణ 6.6: ప్రసవ సంకోచాలు సమయం గడిచే కొద్దీ ఎందుకు బలపడతాయో వివరించండి.
సాధన: సంకోచాలు తల్లి పిట్యూటరీ నుంచి ఆక్సిటోసిన్ విడుదలకు కారణమవుతాయి. ఆక్సిటోసిన్ మరింత బలమైన సంకోచాలను కలిగిస్తుంది; అవి ఇంకా ఎక్కువ ఆక్సిటోసిన్ను విడుదల చేయిస్తాయి. శిశువు బయటకు వచ్చే వరకు ఈ ధనాత్మక పునర్భరణ కొనసాగుతుంది.
సాధించిన ఉదాహరణ 6.7: 20 వారాల స్కాన్ సమయంలో తల్లికి మొదటిసారి శిశువు కదలిక తెలిసింది. ఇది సహజమేనా?
సాధన: అవును. గర్భస్థ శిశువు మొదటి కదలికలు సాధారణంగా ఐదో నెలలో (సుమారు 17–20 వారాలు) గమనించబడతాయి.
సాధించిన ఉదాహరణ 6.8: ముర్రుపాలు కొన్ని రోజులే వచ్చినా నవజాత శిశువుకు ఎందుకు తాగించాలి?
సాధన: ముర్రుపాలలో అనేక ప్రతిరక్షకాలు ఉంటాయి. శిశువు స్వంత రోగనిరోధక వ్యవస్థ ఇంకా అపరిపక్వంగా ఉన్నప్పుడు ఇవి సంక్రమణలను ఎదుర్కొనే శక్తిని ఇస్తాయి.
త్వరిత పునశ్చరణ
ఫలదీకరణం అండవాహిక ఆంపుల్లా ప్రాంతంలో జరుగుతుంది.
జోనా పెల్లూసిడా స్పర్శ అదనపు శుక్రకణాలను అడ్డుకుంటుంది; ఆక్రోసోమ్ ఎంజైములు ప్రవేశానికి సహాయపడతాయి.
శుక్రకణ ప్రవేశం క్షయకరణ II ని పూర్తి చేస్తుంది → ఊటిడ్ + రెండో ధ్రువదేహం → సంయుక్తబీజం.
X శుక్రకణం → ఆడపిల్ల, Y శుక్రకణం → మగపిల్లవాడు. తండ్రి శుక్రకణమే లింగాన్ని నిర్ణయిస్తుంది.
విదళనం → మోరులా (8–16 కణాలు) → బ్లాస్టోసిస్ట్ (ట్రోఫోబ్లాస్ట్ + అంతర కణ సముదాయం) → ప్రతిస్థాపన.
జరాయువు = కోరియానిక్ విల్లై + గర్భాశయ కణజాలం. గర్భధారణలో మాత్రమే వచ్చే హార్మోన్లు: hCG, hPL, రిలాక్సిన్.
1 నెలకు గుండె, 12 వారాలకు అవయవ వ్యవస్థలు, 5వ నెలలో కదలిక, 24 వారాలకు సన్నని వెంట్రుకలు, కన్నురెప్పలు.
ప్రసవం: గర్భస్థ శిశు బహిష్కరణ ప్రతివర్తనం → ఆక్సిటోసిన్ → బలమైన సంకోచాలు (ధనాత్మక పునర్భరణ). ముర్రుపాలలో ప్రతిరక్షకాలు ఉంటాయి.
NEET లో సాధారణ తప్పులు
ఫలదీకరణం అండవాహికలో (ఆంపుల్లా ప్రాంతం) జరుగుతుంది, గర్భాశయంలో కాదు. ప్రతిస్థాపన గర్భాశయంలో జరుగుతుంది.
ట్రోఫోబ్లాస్ట్ పిండంగా మారదు. అంతర కణ సముదాయమే పిండంగా మారుతుంది.
రిలాక్సిన్ గర్భధారణ చివరి దశలో స్త్రీబీజకోశం నుంచి వస్తుంది, జరాయువు నుంచి కాదు.
ఈస్ట్రోజన్, ప్రొజెస్టిరాన్ గర్భధారణకు మాత్రమే ప్రత్యేకమైనవి కావు. hCG, hPL, రిలాక్సిన్ మాత్రమే ప్రత్యేకమైనవి.
ప్రసవం ధనాత్మక పునర్భరణ వలయం, రుణాత్మకం కాదు.
ప్రసవ సంకేతం గర్భస్థ శిశువు, జరాయువు నుంచి మొదలవుతుంది, తల్లి నుంచి మాత్రమే కాదు.
అభ్యాస బహుళైచ్ఛిక ప్రశ్నలు (MCQs): అధ్యాయం 6
స్థాయి 1: భావన పరిశీలన
1. మానవులలో ఫలదీకరణం సాధారణంగా జరిగే చోటు (a) గర్భాశయం (b) అండవాహిక ఆంపుల్లా ప్రాంతం (c) గర్భాశయ ద్వారం (d) యోని
2. మోరులాలో సుమారు ఉండేవి (a) 2–4 బ్లాస్టోమియర్లు (b) 32–64 బ్లాస్టోమియర్లు (c) 8–16 బ్లాస్టోమియర్లు (d) 100 కంటే ఎక్కువ బ్లాస్టోమియర్లు
3. బ్లాస్టోసిస్ట్ బయటి కణాల పొర (a) ట్రోఫోబ్లాస్ట్ (b) అంతర కణ సముదాయం (c) అంతస్త్వచం (d) జోనా పెల్లూసిడా
4. ప్రసవ సమయంలో బలమైన గర్భాశయ సంకోచాలకు కారణం (a) ప్రోలాక్టిన్ (b) రిలాక్సిన్ (c) ప్రొజెస్టిరాన్ (d) ఆక్సిటోసిన్
5. చనుబాలు ఇవ్వడం మొదటి కొన్ని రోజుల్లో వచ్చే పాలను ఏమంటారు? (a) ముర్రుపాలు (b) శోషరసం (lymph) (c) ప్లాస్మా (d) కైల్ (chyle)
6. గర్భధారణ సమయంలో మాత్రమే తయారయ్యే హార్మోన్ ఏది? (a) ఈస్ట్రోజన్ (b) ప్రొజెస్టిరాన్ (c) hCG (d) FSH
7. మానవ శిశువు లింగాన్ని నిర్ణయించేది (a) అండం (b) తల్లి వయస్సు (c) జరాయువు (d) శుక్రకణం
8. బ్లాస్టోసిస్ట్ ఎండోమెట్రియంలో పాతుకుపోవడాన్ని ఏమంటారు? (a) ప్రసవం (b) ప్రతిస్థాపన (c) గర్భావధి (d) అండోత్సర్గం
9. మానవులలో సగటు గర్భావధి సుమారు (a) 9 నెలలు (b) 6 నెలలు (c) 12 నెలలు (d) 7 నెలలు
10. గర్భస్థ శిశువు గుండె ఏ నెల చివరికి ఏర్పడుతుంది? (a) మూడో నెల (b) ఐదో నెల (c) మొదటి నెల (d) ఆరో నెల
స్థాయి 2: NEET స్థాయి
11. మానవ అండాన్ని ఒక్క శుక్రకణమే ఫలదీకరిస్తుంది, ఎందుకంటే (a) ఆక్రోసోమ్ ఎంజైములు ఇతర శుక్రకణాలను నాశనం చేస్తాయి (b) శుక్రకణం జోనా పెల్లూసిడాను తాకినప్పుడు త్వచంలో మార్పులు వచ్చి ఇతర శుక్రకణాలు అడ్డుకోబడతాయి (c) రెండో ధ్రువదేహం ప్రవేశాన్ని అడ్డుకుంటుంది (d) ఒక శుక్రకణం దాటిన తర్వాత గర్భాశయ ద్వారం మూసుకుంటుంది
12. కాలమ్ I ను కాలమ్ II తో జతపరచండి.
కాలమ్ I: A. అంతర కణ సముదాయం B. ట్రోఫోబ్లాస్ట్ C. కోరియానిక్ విల్లై D. బొడ్డు తాడు
కాలమ్ II: i. పిండాన్ని ఏర్పరుస్తుంది ii. ఎండోమెట్రియంకు అతుక్కుంటుంది iii. జరాయువులో భాగం iv. జరాయువును పిండానికి కలుపుతుంది
(a) A-ii, B-i, C-iii, D-iv (b) A-i, B-iii, C-ii, D-iv (c) A-iv, B-ii, C-iii, D-i (d) A-i, B-ii, C-iii, D-iv
13. స్త్రీలలో గర్భధారణ సమయంలో మాత్రమే తయారయ్యే హార్మోన్లు (a) hCG, hPL, రిలాక్సిన్ (b) ఈస్ట్రోజన్, ప్రొజెస్టిరాన్, FSH (c) ఆక్సిటోసిన్, ప్రోలాక్టిన్, LH (d) కార్టిసాల్, థైరాక్సిన్, ఇన్సులిన్
14. గర్భధారణ చివరి దశలో రిలాక్సిన్ను స్రవించేది (a) జరాయువు (b) స్త్రీబీజకోశం (c) పిట్యూటరీ (d) గర్భస్థ శిశువు
15. గర్భస్థ శిశు బహిష్కరణ ప్రతివర్తనం ఆక్సిటోసిన్ను ఎక్కడి నుంచి విడుదల చేయిస్తుంది? (a) గర్భస్థ శిశువు పిట్యూటరీ (b) జరాయువు (c) తల్లి పిట్యూటరీ (d) క్షీరగ్రంథి
16. మొదటి త్రైమాసికం (12 వారాలు) చివరకు (a) గర్భస్థ శిశువు గుండె మొదటిసారి ఏర్పడుతుంది (b) గర్భస్థ శిశువు మొదటి కదలికలు తెలుస్తాయి (c) కన్నురెప్పలు వేరవుతాయి, కన్నురెప్ప వెంట్రుకలు ఏర్పడతాయి (d) చాలా ప్రధాన అవయవ వ్యవస్థలు ఏర్పడతాయి
17. గర్భస్థ శిశువు మొదటి కదలికలు, తలపై వెంట్రుకలు సాధారణంగా కనిపించేది (a) ఐదో నెల (b) రెండో నెల (c) ఎనిమిదో నెల (d) మొదటి నెల
18. అన్ని కణజాలాలను ఏర్పరిచే సామర్థ్యం గల మూలకణాలు ఎక్కడ ఉంటాయి? (a) ట్రోఫోబ్లాస్ట్ (b) జోనా పెల్లూసిడా (c) అంతర కణ సముదాయం (d) కోరియానిక్ విల్లై
19. ద్వితీయ అండకణం రెండో క్షయకరణ విభజన వల్ల ఏర్పడేవి (a) ద్వితీయ అండకణం, మొదటి ధ్రువదేహం (b) అండం (ఊటిడ్), రెండో ధ్రువదేహం (c) రెండు సమాన అండాలు (d) సంయుక్తబీజం, ఒక ధ్రువదేహం
20. ఫలదీకరణం ఎప్పుడు మాత్రమే సాధ్యం? (a) అనేక శుక్రకణాలు అండంలోకి ప్రవేశిస్తే (b) అండం ముందుగా గర్భాశయానికి చేరితే (c) శుక్రకణాలు గర్భాశయ ద్వారం వద్ద ఆగితే (d) అండం, శుక్రకణం ఒకే సమయంలో ఆంపుల్లా ప్రాంతానికి చేరితే
21. అంతర కణ సముదాయం నుంచి ఏర్పడే బీజ స్తరం కానిది ఏది? (a) బహిస్త్వచం (b) మధ్యస్త్వచం (c) ట్రోఫోబ్లాస్ట్ (d) అంతస్త్వచం
22. జరాయువు విధి కానిది ఏది? (a) శిశువు కోసం పాలు తయారుచేయడం (b) పిండానికి ఆక్సిజన్, పోషకాలు అందించడం (c) పిండం నుంచి కార్బన్ డైఆక్సైడ్, వ్యర్థాలను తొలగించడం (d) hCG వంటి హార్మోన్లను స్రవించడం
స్థాయి 3: సవాలు
23. ఒక దంపతులకు ఇప్పటికే ఇద్దరు కొడుకులు ఉన్నారు. మూడో బిడ్డ కూతురు అయ్యే సంభావ్యత (a) 25% (b) 100% (c) 50% (d) 12.5%
24. ఒక దంపతులు ఇద్దరు పిల్లలను కావాలని అనుకుంటున్నారు. ఇద్దరూ కూతుర్లే అయ్యే సంభావ్యత (a) 50% (b) 25% (c) 75% (d) 12.5%
25. సంఘటనల సరైన క్రమం (a) ఫలదీకరణం → వీర్య నిక్షేపణ → విదళనం → బ్లాస్టోసిస్ట్ → మోరులా → ప్రతిస్థాపన (b) వీర్య నిక్షేపణ → విదళనం → ఫలదీకరణం → మోరులా → బ్లాస్టోసిస్ట్ → ప్రతిస్థాపన (c) వీర్య నిక్షేపణ → ఫలదీకరణం → బ్లాస్టోసిస్ట్ → మోరులా → విదళనం → ప్రతిస్థాపన (d) వీర్య నిక్షేపణ → ఫలదీకరణం → విదళనం → మోరులా → బ్లాస్టోసిస్ట్ → ప్రతిస్థాపన
26. ప్రసవంలో ఉండేది (a) గర్భాశయ సంకోచాలు, ఆక్సిటోసిన్ విడుదల మధ్య ధనాత్మక పునర్భరణ వలయం (b) సంకోచాలు పెరిగే కొద్దీ ఆక్సిటోసిన్ తగ్గే రుణాత్మక పునర్భరణ వలయం (c) గర్భస్థ శిశువు పాత్ర లేకుండా తల్లి సంకేతాలు మాత్రమే (d) రిలాక్సిన్ వల్ల క్షీరగ్రంథుల సంకోచం
27. బ్లాస్టోసిస్ట్ ట్రోఫోబ్లాస్ట్ ఎండోమెట్రియంకు అతుక్కోకపోతే (a) మోరులా రెండో పిండాన్ని ఏర్పరుస్తుంది (b) బ్లాస్టోసిస్ట్ అండవాహికలోనే సాధారణంగా అభివృద్ధి చెందుతుంది (c) ప్రతిస్థాపన, గర్భధారణ జరగవు (d) పీతదేహం జరాయువుగా మారుతుంది
28. గర్భస్థ శిశువు అభివృద్ధి గురించి సరైన వాక్యం ఏది? (a) గుండె ఐదో నెల తర్వాతే ఏర్పడుతుంది (b) సుమారు 24 వారాలకు శరీరం సన్నని వెంట్రుకలతో కప్పబడి, కన్నురెప్పలు వేరవుతాయి (c) అవయవాలు, వేళ్లు తొమ్మిదో నెలలోనే కనిపిస్తాయి (d) తలపై వెంట్రుకలు మొదటి నెలలోనే వస్తాయి
29. ప్రతిపాదన (A): నవజాత శిశువుకు ముర్రుపాలు తాగించడం ముఖ్యం.
కారణం (R): ముర్రుపాలలో శిశువుకు వ్యాధి నిరోధకత అభివృద్ధికి సహాయపడే అనేక ప్రతిరక్షకాలు ఉంటాయి.
(a) రెండూ సరైనవి, R అనేది A ని వివరిస్తుంది (b) రెండూ సరైనవి, R అనేది A ని వివరించదు (c) A సరైనది, R తప్పు (d) A తప్పు, R సరైనది
30. వాక్యం I: ఫలదీకరణం సాధారణంగా గర్భాశయంలో జరుగుతుంది.
వాక్యం II: జరాయువు hCG, hPL లను స్రవిస్తుంది.
(a) రెండూ సరైనవి (b) రెండూ తప్పు (c) I సరైనది, II తప్పు (d) I తప్పు, II సరైనది
జవాబులు మరియు కారణాలు
| Q | Ans | కారణం |
|---|---|---|
| 1 | b | అండవాహిక ఆంపుల్లా ప్రాంతం |
| 2 | c | మోరులాలో 8–16 కణాలు |
| 3 | a | ట్రోఫోబ్లాస్ట్ బయటి పొర |
| 4 | d | ఆక్సిటోసిన్ సంకోచాలను నడిపిస్తుంది |
| 5 | a | ముర్రుపాలు మొదటి పాలు |
| 6 | c | hCG గర్భధారణకు ప్రత్యేకం |
| 7 | d | X లేదా Y శుక్రకణం లింగాన్ని నిర్ణయిస్తుంది |
| 8 | b | ప్రతిస్థాపన బ్లాస్టోసిస్ట్ను పాతుకుపోయేలా చేస్తుంది |
| 9 | a | సుమారు 9 నెలలు |
| 10 | c | మొదటి నెలలో గుండె ఏర్పడుతుంది |
| 11 | b | జోనా స్పర్శ అదనపు శుక్రకణాలను అడ్డుకుంటుంది |
| 12 | d | అంతర కణ సముదాయం-పిండం, ట్రోఫోబ్లాస్ట్-అతుక్కోవడం |
| 13 | a | hCG, hPL, రిలాక్సిన్ గర్భధారణలో మాత్రమే |
| 14 | b | గర్భధారణ చివరలో స్త్రీబీజకోశం రిలాక్సిన్ను స్రవిస్తుంది |
| 15 | c | తల్లి పిట్యూటరీ నుంచి ఆక్సిటోసిన్ |
| 16 | d | 12 వారాలకు ప్రధాన అవయవ వ్యవస్థలు |
| 17 | a | ఐదో నెల |
| 18 | c | అంతర కణ సముదాయంలో మూలకణాలు |
| 19 | b | క్షయకరణ II ఊటిడ్ + రెండో ధ్రువదేహాన్ని ఇస్తుంది |
| 20 | d | రెండు సంయోగబీజాలూ ఒకేసారి ఆంపుల్లాలో కలవాలి |
| 21 | c | ట్రోఫోబ్లాస్ట్ బీజ స్తరం కాదు |
| 22 | a | పాలను క్షీరగ్రంథులు తయారుచేస్తాయి |
| 23 | c | ప్రతి జననం స్వతంత్రం, 1/2 |
| 24 | b | 1/2 × 1/2 = 1/4 |
| 25 | d | మొదట వీర్య నిక్షేపణ, చివర ప్రతిస్థాపన |
| 26 | a | ఆక్సిటోసిన్, సంకోచాలు ఒకదాన్నొకటి పెంచుతాయి |
| 27 | c | ప్రతిస్థాపనకు అతుక్కోవడం తప్పనిసరి |
| 28 | b | 24 వారాల దశలు |
| 29 | a | ప్రతిరక్షకాలే దాని ప్రాముఖ్యతను వివరిస్తాయి |
| 30 | d | ఫలదీకరణం అండవాహికలో జరుగుతుంది |
అధ్యాయం 6 పునశ్చరణ పత్రం
ఒక పేజీ సారాంశం
వీర్యం యోనిలోకి విడుదలవుతుంది (వీర్య నిక్షేపణ); శుక్రకణాలు గర్భాశయ ద్వారం, గర్భాశయం దాటి అండవాహికకు ఈదుతాయి.
అండం, శుక్రకణాలు ఒకేసారి ఆంపుల్లా ప్రాంతానికి చేరితేనే అక్కడ ఫలదీకరణం జరుగుతుంది.
శుక్రకణం జోనా పెల్లూసిడాను తాకగానే త్వచం మారి ఇతర శుక్రకణాలను అడ్డుకుంటుంది (ఒక శుక్రకణం, ఒక అండం).
ఆక్రోసోమ్ ఎంజైములు శుక్రకణ ప్రవేశానికి సహాయపడతాయి. తర్వాత ద్వితీయ అండకణం క్షయకరణ II పూర్తి చేసి రెండో ధ్రువదేహం, ఏకస్థితిక అండం (ఊటిడ్) ఇస్తుంది; కేంద్రకాలు కలిసి ద్విస్థితిక సంయుక్తబీజం ఏర్పడుతుంది.
లింగం ఫలదీకరణ సమయంలోనే శుక్రకణం ద్వారా నిర్ణయమవుతుంది: X శుక్రకణం XX (ఆడ), Y శుక్రకణం XY (మగ). ప్రతిసారీ మగ లేదా ఆడ అయ్యే అవకాశం 50%.
సంయుక్తబీజం ఇస్తమస్ గుండా కదులుతున్నప్పుడు విదళనం (సమవిభజన) మొదలవుతుంది. 8–16 బ్లాస్టోమియర్లు = మోరులా; తర్వాత అది బ్లాస్టోసిస్ట్గా మారుతుంది.
బ్లాస్టోసిస్ట్: బయటి ట్రోఫోబ్లాస్ట్, లోపలి అంతర కణ సముదాయం. ట్రోఫోబ్లాస్ట్ ఎండోమెట్రియంకు అతుక్కుంటుంది; అంతర కణ సముదాయం పిండంగా మారుతుంది. పాతుకుపోవడం = ప్రతిస్థాపన.
ట్రోఫోబ్లాస్ట్ కోరియానిక్ విల్లై గర్భాశయ కణజాలంతో పెనవేసుకుని జరాయువు ఏర్పడుతుంది; బొడ్డు తాడు దాన్ని పిండానికి కలుపుతుంది.
జరాయువు: O₂, పోషకాలను అందిస్తుంది; CO₂, వ్యర్థాలను తొలగిస్తుంది; hCG, hPL, ఈస్ట్రోజన్లు, ప్రొజెస్టోజన్లను స్రవిస్తుంది. గర్భధారణ చివరలో రిలాక్సిన్ స్త్రీబీజకోశం నుంచి వస్తుంది.
hCG, hPL, రిలాక్సిన్ గర్భధారణ సమయంలో మాత్రమే తయారవుతాయి.
అంతర కణ సముదాయం బహిస్త్వచం, మధ్యస్త్వచం, అంతస్త్వచం ఏర్పరుస్తుంది; దానిలో అన్ని కణజాలాలు, అవయవాలను ఏర్పరచగల మూలకణాలు ఉంటాయి.
దశలు: 1వ నెల తర్వాత గుండె; 2వ నెల చివరికి అవయవాలు, వేళ్లు; 12 వారాలకు ప్రధాన అవయవాలు; 5వ నెలలో కదలికలు, తల వెంట్రుకలు; 24 వారాలకు కనురెప్పలు వేరై, కనురెప్ప వెంట్రుకలు; 9వ నెలకు సిద్ధం.
ప్రసవం: పరిపక్వ గర్భస్థ శిశువు, జరాయువు సంకేతాలు → తేలికపాటి సంకోచాలు (గర్భస్థ శిశు బహిష్కరణ ప్రతివర్తనం) → తల్లి పిట్యూటరీ నుంచి ఆక్సిటోసిన్ → బలమైన సంకోచాలు → మరింత ఆక్సిటోసిన్ → జననం.
పాల ఉత్పత్తి గర్భధారణ చివరలో మొదలవుతుంది. మొదటి పాలు ముర్రుపాలు; వాటిలో నవజాత శిశువుకు ప్రతిరక్షకాలు ఉంటాయి.
తప్పక గుర్తుంచుకోవలసినవి
| పదం | ఎక్కడ లేదా ఎప్పుడు | ముఖ్య వాస్తవం |
|---|---|---|
| ఫలదీకరణం | అండవాహిక ఆంపుల్లా ప్రాంతం | శుక్రకణ ప్రవేశం క్షయకరణ II ను పూర్తి చేస్తుంది |
| జోనా పెల్లూసిడా | అండం చుట్టూ ఉండే పొర | మొదటి స్పర్శ తర్వాత అదనపు శుక్రకణాలను అడ్డుకుంటుంది |
| మోరులా | 8–16 బ్లాస్టోమియర్లు | బ్లాస్టోసిస్ట్గా మారుతుంది |
| ట్రోఫోబ్లాస్ట్ | బ్లాస్టోసిస్ట్ బయటి పొర | ఎండోమెట్రియంకు అతుక్కుంటుంది; కోరియానిక్ విల్లైని ఏర్పరుస్తుంది |
| అంతర కణ సముదాయం | బ్లాస్టోసిస్ట్ లోపల | పిండాన్ని ఏర్పరుస్తుంది; మూలకణాలు ఉంటాయి |
| జరాయువు | కోరియానిక్ విల్లై + గర్భాశయ కణజాలం | వినిమయ, అంతఃస్రావక పాత్రలు |
| hCG, hPL | జరాయువు | గర్భధారణలో మాత్రమే |
| రిలాక్సిన్ | స్త్రీబీజకోశం, గర్భధారణ చివర | గర్భధారణలో మాత్రమే |
| ఆక్సిటోసిన్ | తల్లి పిట్యూటరీ | జననంలో బలమైన గర్భాశయ సంకోచాలు |
| ముర్రుపాలు | చనుబాలు ఇవ్వడం మొదటి కొన్ని రోజులు | ప్రతిరక్షకాలు సమృద్ధి |
జ్ఞాపక సూత్రాలు
"మోరులా = మల్బెర్రీ" (Morula = mulberry): 8–16 కణాల ఘన బంతి, చిన్న మల్బెర్రీ పండులా ఉంటుంది.
"Troph Touches, Inner Is the baby": ట్రోఫోబ్లాస్ట్ ఎండోమెట్రియంను తాకుతుంది (Touches); అంతర కణ సముదాయం (Inner) శిశువుగా (పిండంగా) మారుతుంది.
"1-2-3-5-6-9": గుండె (1వ నెల), అవయవాలు, వేళ్లు (2వ నెల), ప్రధాన అవయవాలు (3వ నెల, 12 వారాలు), కదలికలు, వెంట్రుకలు (5వ నెల), కనురెప్పలు, కనురెప్ప వెంట్రుకలు (6వ నెల, 24 వారాలు), జననం (9వ నెల).
"Relaxin Rests in the ovary": రిలాక్సిన్ స్త్రీబీజకోశంలో ఉంటుంది (Rests) – జరాయువు నుంచి రాని గర్భధారణ హార్మోన్ ఇదే.
"Oxytocin pushes OUT": ఆక్సిటోసిన్ శిశువును బయటకు (OUT) నెట్టే బలమైన సంకోచాలను నడిపిస్తుంది.
భావనల అనుసంధానం
XX–XY లింగ నిర్ధారణ, కొడుకు లేదా కూతురు అయ్యే 50% అవకాశం – పుస్తకం 7 (జన్యుశాస్త్రం మరియు పరిణామం) లో వస్తాయి.
ముర్రుపాలలోని ప్రతిరక్షకాలు నిష్క్రియాత్మక రోగనిరోధకత (passive immunity) ఇస్తాయి – పుస్తకం 8 (జీవశాస్త్రం మరియు మానవ సంక్షేమం) లో చదువుతారు.
ఆక్సిటోసిన్, hCG, ప్రసవంలోని పునర్భరణ వలయం – పుస్తకం 5 (మానవ శరీరధర్మ శాస్త్రం) లోని అంతఃస్రావ అధ్యాయంతో ముడిపడి ఉన్నాయి.
అభ్యాస బహుళైచ్ఛిక ప్రశ్నలు (MCQs): అధ్యాయం 6, స్థాయి 4 (కొత్త NEET విధానం)
31. జాబితా I ను జాబితా II తో జతపరచండి.
జాబితా I: A. మోరులా B. బ్లాస్టోసిస్ట్ C. ట్రోఫోబ్లాస్ట్ D. అంతర కణ సముదాయం
జాబితా II: i. ఎండోమెట్రియంకు అతుక్కునే బయటి పొర ii. పిండంగా విభేదనం చెందుతుంది iii. 8–16 బ్లాస్టోమియర్లు ఉన్న పిండం iv. బ్లాస్టోమియర్లు బయటి పొరగా, లోపలి సమూహంగా అమరి ఉంటాయి
(a) A-iv, B-iii, C-i, D-ii (b) A-iii, B-iv, C-ii, D-i (c) A-iii, B-iv, C-i, D-ii (d) A-i, B-iv, C-iii, D-ii
32. జాబితా I ను జాబితా II తో జతపరచండి.
జాబితా I: A. hCG B. రిలాక్సిన్ C. ఆక్సిటోసిన్ D. ముర్రుపాలు
జాబితా II: i. తల్లి పిట్యూటరీ నుంచి విడుదల; బలమైన సంకోచాలను కలిగిస్తుంది ii. గర్భధారణ చివరలో స్త్రీబీజకోశం స్రవిస్తుంది iii. గర్భధారణలో మాత్రమే తయారయ్యే జరాయువు హార్మోన్ iv. ప్రతిరక్షకాలు సమృద్ధిగా ఉన్న మొదటి పాలు
(a) A-iii, B-ii, C-i, D-iv (b) A-ii, B-iii, C-i, D-iv (c) A-iii, B-i, C-ii, D-iv (d) A-iv, B-ii, C-i, D-iii
33. జాబితా I (గర్భధారణ సమయం) ను జాబితా II (అభివృద్ధి) తో జతపరచండి.
జాబితా I: A. 1వ నెల చివర B. 2వ నెల చివర C. 12 వారాల చివర D. 5వ నెల
జాబితా II: i. మొదటి కదలికలు, తలపై వెంట్రుకలు ii. గుండె ఏర్పడుతుంది iii. చాలా ప్రధాన అవయవ వ్యవస్థలు ఏర్పడతాయి iv. అవయవాలు, వేళ్లు అభివృద్ధి చెందుతాయి
(a) A-iv, B-ii, C-iii, D-i (b) A-ii, B-iii, C-iv, D-i (c) A-ii, B-iv, C-i, D-iii (d) A-ii, B-iv, C-iii, D-i
34. జాబితా I (సంఘటన) ను జాబితా II (స్థానం) తో జతపరచండి.
జాబితా I: A. ఫలదీకరణం B. ప్రారంభ విదళనం C. ప్రతిస్థాపన D. అండోత్సర్గం
జాబితా II: i. గర్భాశయ ఎండోమెట్రియం ii. అండవాహిక ఆంపుల్లా ప్రాంతం iii. గర్భాశయానికి వెళ్లే దారిలో అండవాహిక ఇస్తమస్ iv. స్త్రీబీజకోశ ఉపరితలం
(a) A-iii, B-ii, C-i, D-iv (b) A-ii, B-iii, C-i, D-iv (c) A-ii, B-i, C-iii, D-iv (d) A-iv, B-iii, C-i, D-ii
35. ఫలదీకరణం గురించి కింది వాక్యాలలో ఎన్ని సరైనవి?
A. శుక్రకణం జోనా పెల్లూసిడాను తాకగానే ఇతర శుక్రకణాలను అడ్డుకునే మార్పులు వస్తాయి.
B. ఆక్రోసోమ్ ఎంజైములు శుక్రకణం అండంలోకి ప్రవేశించడానికి సహాయపడతాయి.
C. శుక్రకణ ప్రవేశం తర్వాత ద్వితీయ అండకణం క్షయకరణ II పూర్తి చేస్తుంది.
D. ఫలదీకరణానికి అండం, శుక్రకణాలు ఒకేసారి ఆంపుల్లా ప్రాంతానికి చేరాలి.
E. శిశువు లింగాన్ని అండం నిర్ణయిస్తుంది.
(a) మూడు (b) నాలుగు (c) ఐదు (d) రెండు
36. జరాయువు గురించి సరైన వాక్యాల సమూహాన్ని ఎంచుకోండి.
A. ఇది కోరియానిక్ విల్లై, గర్భాశయ కణజాలంతో ఏర్పడుతుంది.
B. ఇది పిండానికి O₂, పోషకాలను అందిస్తుంది; CO₂, వ్యర్థాలను తొలగిస్తుంది.
C. ఇది బొడ్డు తాడు ద్వారా పిండానికి కలుపబడి ఉంటుంది.
D. ఇది అంతఃస్రావక కణజాలంగా కూడా పనిచేస్తుంది.
(a) A, B మాత్రమే (b) A, B, C మాత్రమే (c) B, C, D మాత్రమే (d) A, B, C, D
37. ప్రసవం గురించి సరైన వాక్యాల సమూహాన్ని ఎంచుకోండి.
A. సంకేతాలు పూర్తిగా అభివృద్ధి చెందిన గర్భస్థ శిశువు, జరాయువు నుంచి మొదలవుతాయి.
B. ఈ సంకేతాలు తేలికపాటి గర్భాశయ సంకోచాలను కలిగిస్తాయి; వీటిని గర్భస్థ శిశు బహిష్కరణ ప్రతివర్తనం అంటారు.
C. ఈ ప్రతివర్తనం తల్లి పిట్యూటరీ నుంచి ఆక్సిటోసిన్ విడుదలను ప్రేరేపిస్తుంది.
D. ఆక్సిటోసిన్ గర్భాశయ సంకోచాలను బలహీనపరుస్తుంది.
(a) A, B, C మాత్రమే (b) A, D మాత్రమే (c) B, C, D మాత్రమే (d) C, D మాత్రమే
38. కింది వాక్యాలలో ఎన్ని సరైనవి?
A. మానవ గర్భధారణ సుమారు 9 నెలలు ఉంటుంది.
B. ముర్రుపాలలో అనేక ప్రతిరక్షకాలు ఉంటాయి.
C. గర్భధారణ చివరలో క్షీరగ్రంథులు పాలు తయారుచేయడం మొదలుపెడతాయి.
D. ఆరోగ్యకరమైన శిశువు కోసం పెరుగుదల మొదటి దశలో చనుబాలు ఇవ్వడం సిఫారసు చేయబడింది.
E. రెండో త్రైమాసికం 12 వారాలకు ముగుస్తుంది.
(a) రెండు (b) మూడు (c) నాలుగు (d) ఐదు
39. గర్భధారణ అంతా తల్లి రక్తంలో hCG గ్రాఫ్ ఇలా ఉంది: ప్రతిస్థాపనకు ముందు సున్నా, ప్రతిస్థాపన తర్వాత వేగంగా పెరుగుతుంది, మొదటి త్రైమాసికంలో గరిష్టానికి చేరి, తర్వాత తక్కువ స్థాయికి తగ్గుతుంది. సరైన నిర్ధారణ ఏది? (a) ఫలదీకరణానికి ముందే hCG స్త్రీబీజకోశం తయారుచేస్తుంది (b) hCG ప్రసవం తర్వాతే తయారవుతుంది (c) hCG ప్రసవానికి ప్రధాన హార్మోన్ (d) పిండం ప్రతిస్థాపన చెంది, జరాయువు ఏర్పడటం మొదలైన తర్వాతే hCG కనిపిస్తుంది
40. ఒక దంపతులకు ఇప్పటికే ముగ్గురు కూతుర్లు ఉన్నారు. నాలుగో బిడ్డ కొడుకు అయ్యే అవకాశం ఎంత? (a) 25% (b) 50% (c) 12.5% (d) 75%
41. ఒక పట్టిక విదళనాన్ని చూపిస్తుంది: 1 కణం → 2 → 4 → 8 → 16. 16 బ్లాస్టోమియర్లకు ఎన్ని విభజనలు అవసరం, 16 కణాల పిండాన్ని ఏమంటారు? (a) 4; మోరులా (b) 8; బ్లాస్టోసిస్ట్ (c) 16; మోరులా (d) 3; బ్లాస్టోసిస్ట్
Q42–43 కోసం సందర్భం: ఒక స్త్రీ అండం అండవాహికలో ఫలదీకరణం చెందింది. సుమారు వారం తర్వాత పిండం బ్లాస్టోసిస్ట్గా గర్భాశయానికి చేరి గర్భాశయ గోడలో పాతుకుంది. ఆమెకు తర్వాతి నెలసరి రాలేదు.
42. బ్లాస్టోసిస్ట్లో ఏ భాగం ఎండోమెట్రియంకు అతుక్కుంటుంది? (a) అంతర కణ సముదాయం (b) మోరులా (c) ట్రోఫోబ్లాస్ట్ (d) జోనా పెల్లూసిడా
43. ప్రతిస్థాపన తర్వాత జరిగే సంఘటన ఏది? (a) పీతదేహం వెంటనే క్షీణిస్తుంది (b) ఋతుస్రావం మామూలుగానే కొనసాగుతుంది (c) అంతర కణ సముదాయం ఒక్కటే జరాయువును ఏర్పరుస్తుంది (d) ట్రోఫోబ్లాస్ట్ నుంచి వేళ్లలాంటి కోరియానిక్ విల్లై పెరిగి, గర్భాశయ కణజాలంతో ఆవరించబడతాయి
44. సరైన వాక్యం ఏది? (a) అంతర కణ సముదాయంలో అన్ని కణజాలాలు, అవయవాలను ఏర్పరచగల మూలకణాలు ఉంటాయి. (b) రిలాక్సిన్ను జరాయువు స్రవిస్తుంది. (c) మోరులాలో బయటి ట్రోఫోబ్లాస్ట్, లోపలి అంతర కణ సముదాయం ఉంటాయి. (d) విదళనం మొదలవకముందే బీజ స్తరాలు ఏర్పడతాయి.
45. స్త్రీలలో గర్భధారణ సమయంలో మాత్రమే తయారయ్యే హార్మోన్ల జత ఏది? (a) ఈస్ట్రోజన్, ప్రొజెస్టిరాన్ (b) hCG, hPL (c) ఆక్సిటోసిన్, ప్రోలాక్టిన్ (d) LH, FSH
స్థాయి 4 జవాబులు
| Q | Ans | కారణం |
|---|---|---|
| 31 | c | మోరులా 8–16 కణాలు; బ్లాస్టోసిస్ట్లో రెండు కణ సమూహాలు; ట్రోఫోబ్లాస్ట్ అతుక్కుంటుంది; అంతర కణ సముదాయం పిండాన్ని ఏర్పరుస్తుంది. |
| 32 | a | hCG జరాయువు నుంచి; రిలాక్సిన్ స్త్రీబీజకోశం నుంచి; ఆక్సిటోసిన్ పిట్యూటరీ నుంచి; ముర్రుపాలలో ప్రతిరక్షకాలు. |
| 33 | d | 1వ నెలకు గుండె, 2వ నెలకు అవయవాలు, వేళ్లు, 12 వారాలకు అవయవ వ్యవస్థలు, 5వ నెలలో కదలికలు, వెంట్రుకలు. |
| 34 | b | ఫలదీకరణం ఆంపుల్లాలో; విదళనం ఇస్తమస్ గుండా; ప్రతిస్థాపన ఎండోమెట్రియంలో; అండోత్సర్గం స్త్రీబీజకోశం నుంచి. |
| 35 | b | A నుంచి D సరైనవి; శుక్రకణం (X లేదా Y) లింగాన్ని నిర్ణయిస్తుంది. |
| 36 | d | నాలుగూ సరైనవే. |
| 37 | a | ఆక్సిటోసిన్ సంకోచాలను బలపరుస్తుంది, బలహీనపరచదు. |
| 38 | c | A నుంచి D సరైనవి; రెండో త్రైమాసికం 24 వారాలకు ముగుస్తుంది. |
| 39 | d | hCG జరాయువు హార్మోన్, కాబట్టి ప్రతిస్థాపన తర్వాతే కనిపిస్తుంది. |
| 40 | b | ప్రతి బిడ్డకు కొడుకు అయ్యే స్వతంత్ర 50% అవకాశం. |
| 41 | a | 2 కు ఘాతం 4 = 16, కాబట్టి 4 విభజనలు; 8–16 కణాలు మోరులా. |
| 42 | c | ట్రోఫోబ్లాస్ట్ పొర ఎండోమెట్రియంకు అతుక్కుంటుంది. |
| 43 | d | ప్రతిస్థాపన తర్వాత కోరియానిక్ విల్లై ఏర్పడి జరాయువు నిర్మాణానికి సహాయపడతాయి. |
| 44 | a | రిలాక్సిన్ స్త్రీబీజకోశం నుంచి; మోరులాలో అంతర కణ సముదాయం ఇంకా ఉండదు; బీజ స్తరాలు ప్రతిస్థాపన తర్వాత ఏర్పడతాయి. |
| 45 | b | hCG, hPL, రిలాక్సిన్ గర్భధారణలో మాత్రమే తయారవుతాయి. |