అధ్యాయం 2: మెండలిజం నుండి విచలనాలు (Deviations from Mendelism)
మీరు ఏమి నేర్చుకుంటారు
కొన్ని సంకరణాలు మెండల్ 3:1 లేదా 9:3:3:1 నిష్పత్తులను ఎందుకు ఇవ్వవు
స్నాప్డ్రాగన్లో అసంపూర్ణ బహిర్గతత్వం, దాని 1:2:1 F₂
ABO రక్త వర్గాల ద్వారా సహ బహిర్గతత్వం, బహుళ యుగ్మవికల్పాలు
రక్త వర్గ తల్లిదండ్రుల నిర్ధారణ, సంభావ్యత ప్రశ్నలను ఎలా సాధించాలి
బహుళ ప్రభావిత్వం; NEET ఉదాహరణగా ఫినైల్కీటోన్యూరియా
మానవ చర్మ రంగు బహుజన్యు అనువంశికత, దాని గంట ఆకార విస్తరణ
2.1 నిష్పత్తులు ఎందుకు మారతాయి
మెండల్ నిష్పత్తులు మూడు షరతులపై ఆధారపడి ఉంటాయి. ఒక యుగ్మవికల్పం మరొకదాన్ని పూర్తిగా కప్పివేస్తుంది. ప్రతి జన్యువు ఒకే ఒక్క లక్షణాన్ని ప్రభావితం చేస్తుంది. ప్రతి లక్షణాన్ని ఒకే ఒక్క జన్యువు నియంత్రిస్తుంది. వీటిలో ఏదైనా విఫలమైతే నిష్పత్తి మారుతుంది. ఈ సందర్భాలు మెండల్ నియమాలను ఉల్లంఘించవు. యుగ్మవికల్పాలు ఇప్పటికీ పృథక్కరణ చెందుతాయి; అవి దృశ్యరూపంలో కనిపించే విధానం మాత్రమే మారుతుంది.
జన్యువు ఒక ఉత్పన్నాన్ని, సాధారణంగా ఒక ఎంజైమ్ను లేదా నిర్మాణ ప్రోటీన్ను, తయారు చేసి పనిచేస్తుంది. అంతర్గత యుగ్మవికల్పం తరచుగా లోపభూయిష్ట ఉత్పన్నాన్ని, ఉత్పన్నమే లేకుండా, లేదా తక్కువ ఉత్పన్నాన్ని ఇస్తుంది. విషమయుగ్మజం బహిర్గత జనకంలా కనిపిస్తుందా లేదా అనేది, ఒక్క మంచి ప్రతి సరిపడా ఉత్పన్నాన్ని తయారు చేస్తుందా లేదా అనే దానిపై ఆధారపడి ఉంటుంది.
2.2 అసంపూర్ణ బహిర్గతత్వం
అసంపూర్ణ బహిర్గతత్వం (Incomplete dominance) లో విషమయుగ్మజం రెండు సమయుగ్మజాలకు మధ్యస్థంగా ఉండే దృశ్యరూపాన్ని చూపిస్తుంది. ఏ యుగ్మవికల్పమూ మరొకదాన్ని పూర్తిగా కప్పివేయదు.
NEET ఉదాహరణ: డాగ్ ఫ్లవర్ అని పిలిచే స్నాప్డ్రాగన్ (Antirrhinum sp.) పుష్ప రంగు. శుద్ధ వంశక్రమ ఎరుపు (RR) ను శుద్ధ వంశక్రమ తెలుపు (rr) తో సంకరణం చేస్తే గులాబీ (Rr) F₁ మొక్కలు వస్తాయి.
P: RR (ఎరుపు) × rr (తెలుపు)
F₁: Rr, అన్నీ గులాబీ
F₂ (Rr × Rr): 1 RR ఎరుపు : 2 Rr గులాబీ : 1 rr తెలుపు
దృశ్యరూప నిష్పత్తి, జన్యురూప నిష్పత్తి రెండూ ఒకటే: 1:2:1. ప్రతి జన్యురూపానికి దాని సొంత రూపం ఉంటుంది, కాబట్టి పుష్పాన్ని చూసి నేరుగా జన్యురూపాన్ని చెప్పవచ్చు. F₂ లో ఎరుపు రంగు మళ్ళీ వచ్చింది; అంటే యుగ్మవికల్పాలు కలిసిపోలేదు. అవి వేరుగానే ఉన్నాయి; వాటి వ్యక్తీకరణ మాత్రమే పాక్షికం.
ఒక కప్పు గాఢమైన టీని ఒక కప్పు పాలతో కలిపితే లేత రంగు టీ వస్తుందని ఆలోచించండి. కానీ టీ లాగా కాకుండా, యుగ్మవికల్పాలు తర్వాతి తరంలో మళ్ళీ వేరుపడతాయి.
బహిర్గతత్వం మనం ఏ దృశ్యరూపాన్ని చూస్తున్నామనే దానిపై కూడా ఆధారపడుతుంది. బఠానీలో పిండిపదార్థ సంశ్లేషణ జన్యువుకు B, b యుగ్మవికల్పాలు ఉన్నాయి. BB విత్తనాలలో పెద్ద పిండిపదార్థ కణాలు, విత్తనం గుండ్రంగా ఉంటుంది. bb విత్తనాలలో చిన్న కణాలు, విత్తనం ముడతలు పడి ఉంటుంది. Bb విత్తనాలు గుండ్రంగా ఉంటాయి; కాబట్టి విత్తనం ఆకారానికి B బహిర్గతం. కానీ Bb లో పిండిపదార్థ కణాలు మధ్యస్థ పరిమాణంలో ఉంటాయి. కణాల పరిమాణానికి అవే యుగ్మవికల్పాలు అసంపూర్ణ బహిర్గతత్వాన్ని చూపుతాయి.
2.3 సహ బహిర్గతత్వం
సహ బహిర్గతత్వం (Co-dominance) లో విషమయుగ్మజం రెండు జనక దృశ్యరూపాలనూ పూర్తిగా, ఒకేసారి చూపిస్తుంది. మధ్యస్థ రూపం ఉండదు. రెండు ఉత్పన్నాలూ తయారవుతాయి, రెండూ కనిపిస్తాయి.
NEET ఉదాహరణ AB రక్త వర్గం. మానవ ఎర్ర రక్త కణాల ఉపరితలంపై ఒక చక్కెర పాలిమర్ ఉంటుంది. యుగ్మవికల్పం Iᴬ చక్కెర A ను చేరుస్తుంది. యుగ్మవికల్పం Iᴮ చక్కెర B ను చేరుస్తుంది. IᴬIᴮ ఉన్న వ్యక్తిలో ప్రతి ఎర్ర రక్త కణంపై రెండు చక్కెరలూ ఉంటాయి. ఏ చక్కెరా మరొకదానిపై ఆధిపత్యం చూపదు.
| లక్షణం | అసంపూర్ణ బహిర్గతత్వం | సహ బహిర్గతత్వం |
|---|---|---|
| విషమయుగ్మజ దృశ్యరూపం | జనకాలకు మధ్యస్థం | రెండు జనక లక్షణాలూ పూర్తిగా |
| ఉదాహరణ | గులాబీ స్నాప్డ్రాగన్ (Rr) | AB రక్త వర్గం (IᴬIᴮ) |
| F₂ దృశ్యరూప నిష్పత్తి | 1:2:1 | 1:2:1 |
| విషమయుగ్మజంలో తయారయ్యే ఉత్పన్నం | ఒక ఉత్పన్నం తక్కువగా | రెండు వేర్వేరు ఉత్పన్నాలు |
2.4 బహుళ యుగ్మవికల్పాలు మరియు ABO రక్త వర్గాలు
ఒక జనాభాలో ఒక జన్యువు రెండు కంటే ఎక్కువ యుగ్మవికల్ప రూపాల్లో ఉండవచ్చు. వీటిని బహుళ యుగ్మవికల్పాలు (Multiple alleles) అంటారు. I (ఐసోఅగ్లూటినిన్, isoagglutinin) అనే ABO జన్యువుకు మూడు యుగ్మవికల్పాలు ఉన్నాయి: Iᴬ, Iᴮ, i.
Iᴬ, Iᴮ ఒకదానికొకటి సహ బహిర్గతాలు.
Iᴬ, Iᴮ రెండూ i పై పూర్తి బహిర్గతాలు.
యుగ్మవికల్పం i ఏ చక్కెరనూ చేర్చదు.
ఒక ద్విస్థితిక వ్యక్తిలో రెండే యుగ్మవికల్పాలు ఉంటాయి. కాబట్టి బహుళ యుగ్మవికల్పాలను జనాభాను అధ్యయనం చేసినప్పుడే చూడగలం, ఒకే వ్యక్తిలో ఎప్పుడూ కాదు.

i దాగి ఉండటం వల్ల A, B వర్గాలకు రెండేసి జన్యురూపాలు ఉంటాయి; AB రెండు చక్కెరలనూ ఒకేసారి చూపిస్తుంది, O ఏదీ చూపదు.
| జన్యురూపం | RBC పై చక్కెర | రక్త వర్గం | ప్లాస్మాలో ప్రతిరక్షకాలు |
|---|---|---|---|
| IᴬIᴬ | A | A | Anti-B |
| Iᴬi | A | A | Anti-B |
| IᴮIᴮ | B | B | Anti-A |
| Iᴮi | B | B | Anti-A |
| IᴬIᴮ | A మరియు B | AB | ఉండవు |
| ii | ఉండదు | O | Anti-A మరియు anti-B |
మూడు యుగ్మవికల్పాలు ఆరు జన్యురూపాలను, నాలుగు దృశ్యరూపాలను ఇస్తాయి. ABO ఒకేసారి మూడు భావనలను చూపిస్తుంది: బహుళ యుగ్మవికల్పాలు, సహ బహిర్గతత్వం (Iᴬ తో Iᴮ), పూర్తి బహిర్గతత్వం (i పై Iᴬ లేదా Iᴮ).
ఒక జన్యువుకు k యుగ్మవికల్పాలు ఉంటే, సాధ్యమైన ద్విస్థితిక జన్యురూపాల సంఖ్య:
k = 3 అయితే ఇది 6. వీటిలో k సమయుగ్మజాలు, k(k − 1)/2 విషమయుగ్మజాలు.
తల్లిదండ్రుల నిర్ధారణ సమస్యలు సాధించడం. ప్రతి జనకానికి సాధ్యమైన అన్ని జన్యురూపాలనూ రాయండి. తర్వాత ప్రతి జనకం ఏ యుగ్మవికల్పాలను అందించగలదో చూడండి. O రక్త వర్గం పిల్లవాడికి (ii) ఇద్దరు జనకాల నుండీ i అవసరం. కాబట్టి AB జనకానికి ఎప్పుడూ O పిల్లవాడు పుట్టడు. O జనకానికి ఎప్పుడూ AB పిల్లవాడు పుట్టడు.
2.5 బహుళ ప్రభావిత్వం
బహుళ ప్రభావిత్వం (Pleiotropy) లో ఒకే జన్యువు అనేక, తరచుగా సంబంధం లేని, దృశ్యరూప లక్షణాలను ప్రభావితం చేస్తుంది. ఆ జన్యువు ఉత్పన్నం అనేక మార్గాలకు అవసరమైన కీలక స్థానంలో ఉంటుంది.
NEET ఉదాహరణ ఫినైల్కీటోన్యూరియా (PKU). ఫినైల్అలనైన్ హైడ్రాక్సిలేజ్ ఎంజైమ్ జన్యువులో ఉత్పరివర్తనం వల్ల ఫినైల్అలనైన్ టైరోసిన్గా మారదు. ఫినైల్అలనైన్ పోగుపడి ఫినైల్పైరువిక్ ఆమ్లం, సంబంధిత ఉత్పన్నాలుగా మారుతుంది. ఇవి మెదడులో చేరి మానసిక వికాస లోపానికి (mental retardation) కారణమవుతాయి. టైరోసిన్ తగ్గడం వల్ల మెలనిన్ కూడా తగ్గుతుంది; కాబట్టి జుట్టు, చర్మం తక్కువ వర్ణకంతో ఉంటాయి. ఒకే లోపభూయిష్ట జన్యువు, అనేక లక్షణాలు.
బఠానీ పిండిపదార్థ జన్యువు (విభాగం 2.2) కూడా బహుళ ప్రభావితమైనదే. అది పిండిపదార్థ కణాల పరిమాణాన్నీ, విత్తనం ఆకారాన్నీ ప్రభావితం చేస్తుంది. సికిల్-సెల్ రక్తహీనత (అధ్యాయం 4) మరో ఉదాహరణ: ఒక్క అమైనో ఆమ్లం మార్పు కణ ఆకారాన్ని మారుస్తుంది, రక్తహీనత కలిగిస్తుంది, అనేక అవయవాలను ప్రభావితం చేస్తుంది.
2.6 బహుజన్యు అనువంశికత
కొన్ని లక్షణాలను మూడు లేదా అంతకంటే ఎక్కువ జన్యువులు నియంత్రిస్తాయి; ప్రతి జన్యువు చిన్న ప్రభావాన్ని జోడిస్తుంది. ఇదే బహుజన్యు అనువంశికత (Polygenic inheritance). మానవ చర్మ రంగు, ఎత్తు ప్రసిద్ధ ఉదాహరణలు. పర్యావరణం కూడా ఫలితాన్ని ప్రభావితం చేస్తుంది; సూర్యరశ్మి చర్మాన్ని నలుపు చేస్తుంది.
బహుజన్యు లక్షణాలలో ప్రతి బహిర్గత యుగ్మవికల్పం ప్రభావం సంకలనాత్మకం (additive). దృశ్యరూపం ప్రభావం చూపే యుగ్మవికల్పాల సంఖ్యపై ఆధారపడుతుంది, అవి ఏ జన్యువుపై ఉన్నాయనే దానిపై కాదు.
మూడు జన్యువులు A, B, C నియంత్రించే చర్మ రంగును తీసుకోండి. ప్రతి పెద్ద అక్షరం ఒక యూనిట్ వర్ణకాన్ని జోడిస్తుంది.
AABBCC (ఆరు బహిర్గత యుగ్మవికల్పాలు): అతి నలుపు చర్మం
aabbcc (బహిర్గత యుగ్మవికల్పం లేదు): అతి లేత చర్మం
AaBbCc (మూడు బహిర్గత యుగ్మవికల్పాలు): మధ్యస్థ చర్మం
AaBbCc × AaBbCc సంకరణం సున్నా నుండి ఆరు బహిర్గత యుగ్మవికల్పాల వరకు ఏడు చర్మ రంగు తరగతులను ఇస్తుంది. 64 లో వాటి పౌనఃపున్యాలు:
| బహిర్గత యుగ్మవికల్పాలు | 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| భిన్నం (64 లో) | 1 | 6 | 15 | 20 | 15 | 6 | 1 |
ఈ సంఖ్యలు పాస్కల్ త్రిభుజం నుండి వస్తాయి. గ్రాఫ్ గీస్తే అవి గంట ఆకార వక్రాన్ని ఇస్తాయి. ఎక్కువ మంది మధ్యలో, కొద్దిమంది మాత్రమే అంచుల్లో ఉంటారు. ఇది విచ్ఛిన్నం కాని వైవిధ్యం (continuous variation); మెండల్ "ఇది లేదా అది" లక్షణాలకు భిన్నం.
అలాంటి సంకరణంలో n బహుజన్యువులకు (ప్రతి జనకం n జన్యువులలోనూ విషమయుగ్మజం):
n = 3 అయితే తరగతులు = 7, ప్రతి అంచు = 1/64.
సాధించిన ఉదాహరణ 2.1: గులాబీ స్నాప్డ్రాగన్లను వాటిలో వాటికి సంకరణం చేస్తే 400 మొలకలు వచ్చాయి. ఎరుపు, గులాబీ, తెలుపు మొక్కలు ఎన్ని ఉండవచ్చు?
సాధన: Rr × Rr → 1:2:1. ఎరుపు = 100, గులాబీ = 200, తెలుపు = 100.
సాధించిన ఉదాహరణ 2.2: గులాబీ స్నాప్డ్రాగన్ను తెలుపుదానితో సంకరణం చేశారు. దృశ్యరూప నిష్పత్తి ఎంత?
సాధన: Rr × rr → Rr, rr సమానంగా. నిష్పత్తి: 1 గులాబీ : 1 తెలుపు. తెలుపు జనకంలో R లేదు కాబట్టి ఎరుపు రాదు.
సాధించిన ఉదాహరణ 2.3: A వర్గం స్త్రీ, B వర్గం పురుషుడికి O వర్గం పిల్లవాడు ఉన్నాడు. తల్లిదండ్రుల జన్యురూపాలు ఏమిటి, తర్వాతి పిల్లవాడు AB అయ్యే సంభావ్యత ఎంత?
సాధన: O పిల్లవాడు ii, కాబట్టి ప్రతి జనకంలో i ఉంది. తల్లి Iᴬi, తండ్రి Iᴮi. తర్వాతి పిల్లవాడు: తల్లి నుండి Iᴬ (1/2), తండ్రి నుండి Iᴮ (1/2). AB సంభావ్యత = 1/4. నిజానికి నాలుగు వర్గాలూ సాధ్యమే, ఒక్కొక్కటి 1/4 సంభావ్యతతో.
సాధించిన ఉదాహరణ 2.4: ఒక జనాభాలో ఒక జన్యువుకు నాలుగు యుగ్మవికల్పాలు ఉన్నాయి. ఎన్ని జన్యురూపాలు సాధ్యం?
సాధన: k(k + 1)/2 = 4 × 5 / 2 = 10. నాలుగు సమయుగ్మజాలు, ఆరు విషమయుగ్మజాలు.
సాధించిన ఉదాహరణ 2.5: AB వర్గం పురుషుడు O వర్గం స్త్రీని పెళ్లి చేసుకున్నాడు. వారి పిల్లలకు ఏ రక్త వర్గాలు రావచ్చు?
సాధన: IᴬIᴮ × ii. పిల్లలు తండ్రి నుండి Iᴬ లేదా Iᴮ, తల్లి నుండి i పొందుతారు. వారు Iᴬi (A) లేదా Iᴮi (B), ఒక్కొక్కటి 1/2. ఏ పిల్లవాడూ AB లేదా O కాలేడు.
సాధించిన ఉదాహరణ 2.6: చర్మ రంగును మూడు సంకలనాత్మక జన్యువులు నియంత్రిస్తాయి. ఇద్దరు AaBbCc తల్లిదండ్రులకు ఒక పిల్లవాడు పుట్టాడు. ఆ పిల్లవాడికి (i) సరిగ్గా మూడు బహిర్గత యుగ్మవికల్పాలు, (ii) AABBCC అంత నలుపు చర్మం వచ్చే సంభావ్యత ఎంత?
సాధన: (i) 20/64 = 5/16. (ii) AABBCC కి మాత్రమే ఆరు బహిర్గత యుగ్మవికల్పాలు: (1/4)³ = 1/64.
సాధించిన ఉదాహరణ 2.7: ఒక లక్షణాన్ని రెండు సంకలనాత్మక జన్యువులు నియంత్రిస్తాయి. AaBb × AaBb సంకరణం చేశారు. దృశ్యరూప నిష్పత్తి ఇవ్వండి.
సాధన: తరగతులు = 2n + 1 = 5. 0 నుండి 4 బహిర్గత యుగ్మవికల్పాల సంఖ్యలు 16 లో 1 : 4 : 6 : 4 : 1 గా వస్తాయి. జనక రకం (రెండు బహిర్గత యుగ్మవికల్పాలు) 6/16 = 3/8.
సాధించిన ఉదాహరణ 2.8 (NEET కఠినం): వివాదాస్పద పితృత్వ కేసులో పిల్లవాడు AB, తల్లి A. నిజమైన తండ్రికి ఏ రక్త వర్గాలు ఉండవచ్చు?
సాధన: పిల్లవాడు IᴬIᴮ. తల్లి Iᴬ (లేదా i) మాత్రమే ఇవ్వగలదు, Iᴮ ఎప్పుడూ ఇవ్వదు. కాబట్టి Iᴮ తండ్రి నుండే రావాలి. అతను B (IᴮIᴮ లేదా Iᴮi) లేదా AB (IᴬIᴮ) అయి ఉండాలి. A లేదా O వర్గం పురుషుడు తండ్రి కాదు.
త్వరిత పునశ్చరణ
అసంపూర్ణ బహిర్గతత్వం: స్నాప్డ్రాగన్ ఎరుపు × తెలుపు → గులాబీ; F₂ దృశ్యరూపం = జన్యురూపం = 1:2:1.
సహ బహిర్గతత్వం: రెండు యుగ్మవికల్పాలూ పూర్తిగా వ్యక్తమవుతాయి; AB రక్త వర్గం.
ABO జన్యువు I: యుగ్మవికల్పాలు Iᴬ, Iᴮ, i; 6 జన్యురూపాలు, 4 దృశ్యరూపాలు; i ఏ చక్కెరనూ చేర్చదు.
k యుగ్మవికల్పాలకు జన్యురూపాలు: k(k + 1)/2.
బహుళ ప్రభావిత్వం: ఒక జన్యువు, అనేక లక్షణాలు; PKU (ఫినైల్అలనైన్ హైడ్రాక్సిలేజ్), బఠానీ పిండిపదార్థ జన్యువు.
బహుజన్యు: అనేక జన్యువులు, సంకలనాత్మక ప్రభావం, విచ్ఛిన్నం కాని వైవిధ్యం, గంట వక్రం; 3 జన్యువుల చర్మ రంగు 1:6:15:20:15:6:1 నిష్పత్తిలో 7 తరగతులు ఇస్తుంది.
బఠానీ Bb విత్తనాలు: గుండ్రనివి (బహిర్గతత్వం), కానీ పిండిపదార్థ కణాలు మధ్యస్థం (అసంపూర్ణ బహిర్గతత్వం).
NEET లో సాధారణ తప్పులు
AB ని "అసంపూర్ణ బహిర్గతత్వం" అనడం. రెండు చక్కెరలూ పూర్తిగా ఉంటాయి, కాబట్టి ఇది సహ బహిర్గతత్వం.
ఒక వ్యక్తిలో మూడు ABO యుగ్మవికల్పాలు ఉంటాయని అనుకోవడం. ద్విస్థితిక జీవిలో రెండే ఉంటాయి.
A, B తల్లిదండ్రులకు O పిల్లవాడు పుట్టడని అనుకోవడం. ఇద్దరూ విషమయుగ్మజాలైతే పుట్టవచ్చు.
A వర్గం వ్యక్తికి anti-A అని రాయడం. A వర్గం ప్లాస్మాలో anti-B ఉంటుంది.
బహుళ ప్రభావిత్వం (ఒక జన్యువు, అనేక లక్షణాలు), బహుజన్యుత్వం (అనేక జన్యువులు, ఒక లక్షణం) కలిపి వేయడం.
బహుజన్యు దృశ్యరూప తరగతులకు 2n + 1 బదులు 2ⁿ వాడటం.
అభ్యాస బహుళైచ్ఛిక ప్రశ్నలు (MCQs): అధ్యాయం 2
స్థాయి 1: భావన పరిశీలన
1. ఎరుపు × తెలుపు స్నాప్డ్రాగన్ సంకరణంలో గులాబీ F₁ పుష్పాలు దేనిని చూపుతాయి? (a) సహ బహిర్గతత్వం (b) అసంపూర్ణ బహిర్గతత్వం (c) బహుళ యుగ్మవికల్పత (d) బహుళ ప్రభావిత్వం
2. అసంపూర్ణ బహిర్గతత్వంలో F₂ దృశ్యరూప నిష్పత్తి (a) 3:1 (b) 1:1 (c) 9:3:3:1 (d) 1:2:1
3. AB రక్త వర్గం దేనికి ఉదాహరణ? (a) సహ బహిర్గతత్వం (b) అసంపూర్ణ బహిర్గతత్వం (c) బహుజన్యు అనువంశికత (d) బహుళ ప్రభావిత్వం
4. ABO వ్యవస్థలోని I జన్యువుకు ఎన్ని యుగ్మవికల్పాలు ఉన్నాయి? (a) 2 (b) 4 (c) 3 (d) 6
5. ABO రక్త వర్గాలకు ఎన్ని జన్యురూపాలు సాధ్యం? (a) 6 (b) 4 (c) 3 (d) 9
6. ABO జన్యువులోని i యుగ్మవికల్పం (a) చక్కెర A ను చేరుస్తుంది (b) చక్కెర B ను చేరుస్తుంది (c) రెండు చక్కెరలనూ చేరుస్తుంది (d) ఏ చక్కెరనూ చేర్చదు
7. మానవ చర్మ రంగు దేనికి ఉదాహరణ? (a) బహుళ ప్రభావిత్వం (b) బహుజన్యు అనువంశికత (c) సహ బహిర్గతత్వం (d) బహుళ యుగ్మవికల్పాలు
8. ఒకే జన్యువు అనేక దృశ్యరూప లక్షణాలను ప్రభావితం చేయడాన్ని ఏమంటారు? (a) బహుజన్యుత్వం (b) సహ బహిర్గతత్వం (c) బహుళ ప్రభావిత్వం (d) అసంపూర్ణ బహిర్గతత్వం
9. ఫినైల్కీటోన్యూరియా ఏ ఎంజైమ్ లోపం వల్ల వస్తుంది? (a) ఫినైల్అలనైన్ హైడ్రాక్సిలేజ్ (b) టైరోసినేజ్ (c) హోమోజెన్టిసేట్ ఆక్సిడేజ్ (d) హెక్సోసామినిడేజ్
10. ఏ జన్యురూపం O రక్త వర్గాన్ని ఇస్తుంది? (a) Iᴬi (b) ii (c) Iᴮi (d) IᴬIᴮ
స్థాయి 2: NEET ప్రమాణం
11. గులాబీ స్నాప్డ్రాగన్లను వాటిలో వాటికి సంకరణం చేస్తే 480 మొలకలు వచ్చాయి. వాటిలో తెలుపు ఎన్ని? (a) 240 (b) 120 (c) 360 (d) 0
12. తల్లి Iᴬi, తండ్రి Iᴮi. O వర్గం పిల్లవాడి సంభావ్యత (a) 1/2 (b) 0 (c) 1/4 (d) 3/4
13. AB, O వర్గాల తల్లిదండ్రులకు పుట్టే పిల్లల వర్గం (a) A లేదా B మాత్రమే (b) AB లేదా O మాత్రమే (c) A, B, AB లేదా O (d) AB మాత్రమే
14. కాలమ్ I ని కాలమ్ II తో జతపరచండి.
కాలమ్ I:
A. అసంపూర్ణ బహిర్గతత్వం
B. సహ బహిర్గతత్వం
C. బహుళ ప్రభావిత్వం
D. బహుజన్యు అనువంశికత
కాలమ్ II:
i. ఫినైల్కీటోన్యూరియా
ii. స్నాప్డ్రాగన్ పుష్ప రంగు
iii. మానవ చర్మ రంగు
iv. AB రక్త వర్గం
(a) A-iv, B-ii, C-i, D-iii (b) A-ii, B-i, C-iv, D-iii (c) A-iii, B-iv, C-ii, D-i (d) A-ii, B-iv, C-i, D-iii
15. ఒక జనాభాలో ఒక జన్యువుకు నాలుగు యుగ్మవికల్పాలు ఉన్నాయి. సాధ్యమైన జన్యురూపాల సంఖ్య (a) 10 (b) 8 (c) 16 (d) 6
16. Bb జన్యురూపం ఉన్న బఠానీ విత్తనాలు గుండ్రంగా ఉంటాయి, కానీ పిండిపదార్థ కణాలు మధ్యస్థ పరిమాణంలో ఉంటాయి. ఇది చూపేది (a) విత్తనం ఆకారానికి B అంతర్గతం (b) బహిర్గతత్వ సంబంధం పరిశీలించే లక్షణంపై ఆధారపడుతుంది (c) విత్తనం ఆకారానికి B, b సహ బహిర్గతాలు (d) విత్తనం ఆకారం బహుజన్యు
17. A వర్గం వ్యక్తి ప్లాస్మాలో ఉండేవి (a) anti-A ప్రతిరక్షకాలు (b) anti-A, anti-B ప్రతిరక్షకాలు (c) anti-B ప్రతిరక్షకాలు (d) ప్రతిరక్షకాలు ఉండవు
18. చర్మ రంగును మూడు సంకలనాత్మక జన్యువులు నియంత్రిస్తాయి. AaBbCc × AaBbCc ఎన్ని దృశ్యరూప తరగతులను ఇస్తుంది? (a) 7 (b) 8 (c) 27 (d) 6
19. బహుళ యుగ్మవికల్పాల గురించి సరైన వాక్యం ఏది? (a) ఒక ద్విస్థితిక వ్యక్తిలో ఒక జన్యువు మూడు యుగ్మవికల్పాలు ఉండవచ్చు (b) వీటిని జనాభాలను అధ్యయనం చేసి గుర్తిస్తారు (c) ఇవి వేర్వేరు స్థానాలలో ఉంటాయి (d) ఇవి ఎప్పుడూ సహ బహిర్గతత్వాన్ని చూపుతాయి
20. బహుజన్యు లక్షణానికి సరిపడనిది ఏది? (a) విచ్ఛిన్నం కాని వైవిధ్యం (b) యుగ్మవికల్పాల సంకలనాత్మక ప్రభావం (c) పర్యావరణ ప్రభావం (d) స్పష్టమైన "ఇది లేదా అది" తరగతులు
21. పిల్లవాడు O వర్గం, తల్లి A వర్గం. తండ్రి ఉండలేని వర్గం (a) A (b) B (c) O (d) AB
22. ఎరుపు ఫోర్ ఓ క్లాక్ (four o'clock) మొక్క (RR) ను గులాబీ మొక్క (Rr) తో సంకరణం చేశారు. సంతానం (a) అన్నీ గులాబీ (b) 1 ఎరుపు : 1 గులాబీ (c) 1 ఎరుపు : 2 గులాబీ : 1 తెలుపు (d) 3 ఎరుపు : 1 తెలుపు
స్థాయి 3: సవాలు
23. చర్మ రంగును మూడు సంకలనాత్మక జన్యువులు నియంత్రిస్తాయి. AaBbCc × AaBbCc లో సరిగ్గా మూడు బహిర్గత యుగ్మవికల్పాలు ఉన్న పిల్లల భిన్నం (a) 5/16 (b) 1/64 (c) 3/8 (d) 15/64
24. ఒక లక్షణాన్ని రెండు సంకలనాత్మక జన్యువులు నియంత్రిస్తాయి. AaBb × AaBb లో జనకాల దృశ్యరూపమే ఉన్న సంతాన భిన్నం (a) 1/4 (b) 1/16 (c) 3/8 (d) 9/16
25. Iᴬi, Iᴮi తల్లిదండ్రులకు ఇద్దరు పిల్లలు. ఇద్దరూ AB వర్గం అయ్యే సంభావ్యత (a) 1/4 (b) 1/8 (c) 1/2 (d) 1/16
26. పిల్లవాడు AB వర్గం, తల్లి A వర్గం. తండ్రి వర్గం ఇది కావచ్చు (a) O (b) A (c) B (d) O మాత్రమే
27. ఒక మొక్కలో పుష్ప రంగు అసంపూర్ణ బహిర్గతత్వాన్ని (R/r), ఎత్తు పూర్తి బహిర్గతత్వాన్ని (T/t) చూపుతాయి. RrTt × RrTt లో ఎన్ని దృశ్యరూపాలు వస్తాయి? (a) 6 (b) 4 (c) 9 (d) 8
28. Q27 సంకరణంలో గులాబీ పుష్పాలు, పొడవు ఉన్న సంతాన భిన్నం ఎంత? (a) 3/16 (b) 3/8 (c) 1/8 (d) 9/16
29. ప్రతిపాదన (A): ఫినైల్కీటోన్యూరియా ఉన్న పిల్లలలో జుట్టు, చర్మం వర్ణకం తగ్గుతుంది.
కారణం (R): ఫినైల్కీటోన్యూరియా అలింగ క్రోమోజోమ్ బహిర్గత లక్షణంగా సంక్రమిస్తుంది.
(a) రెండూ సరైనవి, R అనేది A కి సరైన వివరణ (b) రెండూ సరైనవి, కానీ R అనేది A కి వివరణ కాదు (c) A సరైనది, R తప్పు (d) A తప్పు, R సరైనది
30. వాక్యం I: బహుళ యుగ్మవికల్పాలను ఒక జనాభాను పరిశీలించినప్పుడే అధ్యయనం చేయగలం.
వాక్యం II: అసంపూర్ణ బహిర్గతత్వంలో F₂ దృశ్యరూప, జన్యురూప నిష్పత్తులు ఒకేలా ఉంటాయి.
(a) రెండూ సరైనవి (b) రెండూ తప్పు (c) I సరైనది, II తప్పు (d) I తప్పు, II సరైనది
జవాబులు మరియు కారణాలు
| Q | Ans | కారణం |
|---|---|---|
| 1 | b | విషమయుగ్మజం జనకాలకు మధ్యస్థంగా ఉంది |
| 2 | d | ఎరుపు : గులాబీ : తెలుపు = 1 : 2 : 1 |
| 3 | a | రెండు చక్కెరలూ పూర్తిగా కలిసి ఉంటాయి |
| 4 | c | Iᴬ, Iᴮ, i |
| 5 | a | 3 × 4 / 2 = 6 |
| 6 | d | i ఏ చక్కెరనూ తయారు చేయదు |
| 7 | b | అనేక సంకలనాత్మక జన్యువులు నియంత్రిస్తాయి |
| 8 | c | బహుళ ప్రభావిత్వం నిర్వచనం |
| 9 | a | PAH ఫినైల్అలనైన్ను టైరోసిన్గా మారుస్తుంది |
| 10 | b | O వర్గం ii |
| 11 | b | 480 లో 1/4 = 120 |
| 12 | c | ii కి 1/2 × 1/2 = 1/4 |
| 13 | a | Iᴬi లేదా Iᴮi మాత్రమే |
| 14 | d | స్నాప్డ్రాగన్, AB, PKU, చర్మ రంగు |
| 15 | a | 4 × 5 / 2 = 10 |
| 16 | b | అవే యుగ్మవికల్పాలు: ఆకారానికి బహిర్గతత్వం, కణాల పరిమాణానికి అసంపూర్ణం |
| 17 | c | A వర్గం ప్లాస్మాలో anti-B ఉంటుంది |
| 18 | a | 2n + 1 = 7 |
| 19 | b | ఒక వ్యక్తిలో రెండే యుగ్మవికల్పాలు ఉంటాయి |
| 20 | d | బహుజన్యు లక్షణాలు విచ్ఛిన్నం కాకుండా మారుతాయి |
| 21 | d | AB జనకం i ని ఇవ్వలేదు |
| 22 | b | RR × Rr → RR, Rr సమానంగా |
| 23 | a | 20/64 = 5/16 |
| 24 | c | 6/16 కి రెండు బహిర్గత యుగ్మవికల్పాలు |
| 25 | d | (1/4)² = 1/16 |
| 26 | c | Iᴮ తండ్రి నుండే రావాలి |
| 27 | a | 3 రంగు తరగతులు × 2 ఎత్తు తరగతులు |
| 28 | b | 1/2 గులాబీ × 3/4 పొడవు = 3/8 |
| 29 | c | PKU అలింగ క్రోమోజోమ్ అంతర్గతం |
| 30 | a | రెండూ సరైన వాక్యాలే |
అధ్యాయం 2 పునశ్చరణ పత్రం
ఒక పేజీ సారాంశం
మెండల్ నిష్పత్తులు పూర్తి బహిర్గతత్వం, ఒక లక్షణానికి ఒక జన్యువు, సహలగ్నం కాని జన్యువులను అనుకుంటాయి. చాలా నిజమైన జన్యువులు ఈ నియమాలను పాటించవు.
అసంపూర్ణ బహిర్గతత్వం: విషమయుగ్మజం మధ్యస్థం. స్నాప్డ్రాగన్ (Antirrhinum): RR ఎరుపు, Rr గులాబీ, rr తెలుపు.
అసంపూర్ణ బహిర్గతత్వంలో F₂ దృశ్యరూప నిష్పత్తి = జన్యురూప నిష్పత్తి = 1:2:1.
బహిర్గతత్వం మనం దేనిని కొలుస్తామనే దానిపై ఆధారపడుతుంది. బఠానీ పిండిపదార్థ జన్యువు: BB పెద్ద కణాలు, bb చిన్న కణాలు; Bb కణాల పరిమాణంలో మధ్యస్థం, కానీ విత్తనం ఆకారంలో BB లాగా గుండ్రం.
సహ బహిర్గతత్వం: విషమయుగ్మజంలో రెండు యుగ్మవికల్పాలూ పూర్తిగా కనిపిస్తాయి. ఉదా: AB రక్త వర్గం (IᴬIᴮ).
ABO ని మూడు యుగ్మవికల్పాలు (Iᴬ, Iᴮ, i) ఉన్న I జన్యువు నియంత్రిస్తుంది. Iᴬ, Iᴮ ఎర్ర రక్త కణం ఉపరితలానికి వేర్వేరు చక్కెరలను చేరుస్తాయి; i ఏదీ చేర్చదు.
Iᴬ, Iᴮ ఒకదానికొకటి సహ బహిర్గతాలు, రెండూ i పై బహిర్గతాలు. 6 జన్యురూపాలు, 4 రక్త వర్గాలు.
బహుళ యుగ్మవికల్పాలు జనాభాలోనే ఉంటాయి; ఒక ద్విస్థితిక వ్యక్తిలో గరిష్టంగా రెండే.
k యుగ్మవికల్పాలు k(k + 1)/2 జన్యురూపాలను ఇస్తాయి; వీటిలో k సమయుగ్మజాలు, k(k − 1)/2 విషమయుగ్మజాలు.
బహుళ ప్రభావిత్వం: ఒక జన్యువు అనేక లక్షణాలను ప్రభావితం చేస్తుంది. ఫినైల్కీటోన్యూరియా: ఒక లోపభూయిష్ట ఎంజైమ్ జన్యువు మేధో వైకల్యాన్నీ, జుట్టు-చర్మం వర్ణకం తగ్గడాన్నీ కలిగిస్తుంది.
బహుజన్యు అనువంశికత: ఒక లక్షణాన్ని సంకలనాత్మక ప్రభావం గల అనేక జన్యువులు, పర్యావరణం కలిసి నియంత్రిస్తాయి. మానవ చర్మ రంగు ప్రసిద్ధ ఉదాహరణ.
n జన్యు జతలకు (AaBbCc రకం ఆత్మసంకరణం) దృశ్యరూప తరగతులు = 2n + 1; 3 జన్యువులకు F₂ పౌనఃపున్యాలు 1:6:15:20:15:6:1, గంట ఆకార వక్రం.
తప్పక గుర్తుంచుకోవలసినవి
| పదం | ఉదాహరణ | ముఖ్య లక్షణం |
|---|---|---|
| అసంపూర్ణ బహిర్గతత్వం | స్నాప్డ్రాగన్ పుష్ప రంగు | దృశ్యరూపం, జన్యురూపం రెండింటికీ F₂ 1:2:1 |
| సహ బహిర్గతత్వం | AB రక్త వర్గం | రెండు యుగ్మవికల్పాలూ కలిసి వ్యక్తమవుతాయి |
| బహుళ యుగ్మవికల్పాలు | ABO జన్యువు I (Iᴬ, Iᴮ, i) | 3 యుగ్మవికల్పాలు, 6 జన్యురూపాలు, 4 దృశ్యరూపాలు |
| బహుళ ప్రభావిత్వం | ఫినైల్కీటోన్యూరియా; బఠానీ పిండిపదార్థ జన్యువు | ఒక జన్యువు, అనేక ప్రభావాలు |
| బహుజన్యు లక్షణం | మానవ చర్మ రంగు | అనేక జన్యువులు, సంకలనాత్మకం, గంట వక్రం |
| యుగ్మవికల్పం i | O రక్త వర్గం (ii) | RBC ఉపరితలంపై ఏ చక్కెరనూ తయారు చేయదు |
జ్ఞాపక సూత్రాలు
"గులాబీ = సర్దుబాటు, AB = ఇద్దరికీ గెలుపు": గులాబీ స్నాప్డ్రాగన్ మధ్యస్థ రూపం (అసంపూర్ణ బహిర్గతత్వం); AB రెండు యుగ్మవికల్పాలనూ పూర్తిగా చూపిస్తుంది (సహ బహిర్గతత్వం).
"ఒక జన్యువు, అనేక దృశ్యాలు" = బహుళ ప్రభావిత్వం; "అనేక జన్యువులు, ఒక దృశ్యం" = బహుజన్యు.
"ABO కి 6-4": 6 జన్యురూపాలు, 4 రక్త వర్గాలు.
"చర్మానికి 2n + 1 వరుసలు": 3 జన్యువులు 7 చర్మ రంగు తరగతులను ఇస్తాయి.
"i అదృశ్యం": i యుగ్మవికల్పం ఏ చక్కెరనూ చేర్చదు, కాబట్టి ii = O.
భావనల అనుసంధానం
ABO ప్రతిజనకాలు, రక్త మార్పిడి NEET జీవశాస్త్రం పుస్తకం 5: మానవ శరీర ధర్మశాస్త్రం (శరీర ద్రవాలు, ప్రసరణ) తో అనుసంధానమై ఉన్నాయి.
ఫినైల్కీటోన్యూరియా, సికిల్-సెల్ రక్తహీనత ఈ పుస్తకంలోని అధ్యాయం 4 లో జన్యు వ్యాధులుగా మళ్ళీ వస్తాయి.
బహుజన్యు లక్షణాలలోని గంట ఆకార వైవిధ్యం అధ్యాయం 8 లోని స్థిరీకరణ, దిశాత్మక ఎంపికకు మూల పదార్థం.
అభ్యాస బహుళైచ్ఛిక ప్రశ్నలు (MCQs): అధ్యాయం 2, స్థాయి 4 (కొత్త NEET సరళి)
31. జాబితా I (లక్షణం) ని జాబితా II (విధానం) తో జతపరచండి.
జాబితా I:
A. స్నాప్డ్రాగన్ పుష్ప రంగు
B. AB రక్త వర్గం
C. ఫినైల్కీటోన్యూరియా
D. మానవ చర్మ రంగు
జాబితా II:
i. బహుజన్యు అనువంశికత
ii. అసంపూర్ణ బహిర్గతత్వం
iii. బహుళ ప్రభావిత్వం
iv. సహ బహిర్గతత్వం
(a) A-iv, B-ii, C-iii, D-i (b) A-ii, B-iv, C-iii, D-i (c) A-ii, B-iii, C-iv, D-i (d) A-i, B-iv, C-iii, D-ii
32. జన్యురూపాన్ని (జాబితా I) రక్త వర్గంతో (జాబితా II) జతపరచండి.
జాబితా I:
A. IᴬIᴮ
B. Iᴮi
C. ii
D. IᴬIᴬ
జాబితా II:
i. A
ii. O
iii. AB
iv. B
(a) A-iv, B-iii, C-ii, D-i (b) A-iii, B-ii, C-iv, D-i (c) A-iii, B-iv, C-i, D-ii (d) A-iii, B-iv, C-ii, D-i
33. జనాభాలో ఒక జన్యువు యుగ్మవికల్పాల సంఖ్యను (జాబితా I) సాధ్యమైన ద్విస్థితిక జన్యురూపాల సంఖ్యతో (జాబితా II) జతపరచండి.
జాబితా I:
A. 2
B. 3
C. 4
D. 5
జాబితా II:
i. 15
ii. 6
iii. 3
iv. 10
(a) A-ii, B-iii, C-iv, D-i (b) A-iii, B-ii, C-iv, D-i (c) A-iii, B-iv, C-ii, D-i (d) A-iii, B-ii, C-i, D-iv
34. సంకరణాన్ని (జాబితా I) సంతాన దృశ్యరూప నిష్పత్తితో (జాబితా II) జతపరచండి.
జాబితా I:
A. గులాబీ × గులాబీ స్నాప్డ్రాగన్
B. గులాబీ × తెలుపు స్నాప్డ్రాగన్
C. చర్మ రంగుకు AaBbCc × AaBbCc
D. Iᴬi × Iᴮi
జాబితా II:
i. 1:1:1:1
ii. 1:2:1
iii. 1:6:15:20:15:6:1
iv. 1:1
(a) A-iv, B-ii, C-iii, D-i (b) A-ii, B-iv, C-i, D-iii (c) A-ii, B-iv, C-iii, D-i (d) A-ii, B-iii, C-iv, D-i
35. కింది వాక్యాలలో ఎన్ని సరైనవి?
A. అసంపూర్ణ బహిర్గతత్వంలో F₂ దృశ్యరూప, జన్యురూప నిష్పత్తులు ఒకటే.
B. AB వ్యక్తిలో Iᴬ, Iᴮ రెండూ తమ చక్కెరలను తయారు చేస్తాయి.
C. i యుగ్మవికల్పం ఎర్ర రక్త కణానికి మూడవ రకం చక్కెరను చేరుస్తుంది.
D. బహుళ ప్రభావిత్వం అంటే ఒక లక్షణాన్ని అనేక జన్యువులు నియంత్రించడం.
(a) ఒకటి (b) రెండు (c) మూడు (d) నాలుగు
36. బఠానీ పిండిపదార్థ జన్యువు గురించి సరైన సమూహాన్ని ఎంచుకోండి.
A. BB విత్తనాలలో పెద్ద పిండిపదార్థ కణాలు ఉంటాయి.
B. bb విత్తనాలు ముడతలు పడి ఉంటాయి.
C. కణాల పరిమాణానికి Bb మధ్యస్థం.
D. విత్తనం ఆకారానికి Bb గుండ్రనికి, ముడతలకు మధ్యస్థం.
(a) A, D మాత్రమే (b) B, C మాత్రమే (c) A, B, C మాత్రమే (d) A, B, C, D
37. బహుజన్యు అనువంశికత గురించి ఎన్ని వాక్యాలు సరైనవి?
A. ప్రతి ప్రభావిత యుగ్మవికల్పం చిన్న, సమాన ప్రభావాన్ని జోడిస్తుంది.
B. పర్యావరణం కూడా దృశ్యరూపాన్ని మార్చగలదు.
C. మూడు జన్యు జతలు F₂ లో ఏడు దృశ్యరూప తరగతులను ఇస్తాయి.
D. F₂ పౌనఃపున్య గ్రాఫ్ గంట ఆకారంలో ఉంటుంది.
(a) ఒకటి (b) రెండు (c) మూడు (d) నాలుగు
38. ABO వ్యవస్థ గురించి సరైన సమూహాన్ని ఎంచుకోండి.
A. O రక్త వర్గం జన్యురూపం ii.
B. ఆరు జన్యురూపాలు ఉన్నా దృశ్యరూపాలు నాలుగే.
C. IᴬIᴮ లో Iᴬ, Iᴮ పై బహిర్గతం.
D. Iᴬ, Iᴮ రెండూ i పై బహిర్గతాలు.
(a) A, B, D మాత్రమే (b) A, C మాత్రమే (c) B, C, D మాత్రమే (d) A, B మాత్రమే
39. చర్మ రంగుకు AaBbCc × AaBbCc యొక్క F₂ ను ఒక క్షితిజ స్తంభ గ్రాఫ్ చూపిస్తుంది. x-అక్షం బహిర్గత యుగ్మవికల్పాల సంఖ్య (0 నుండి 6); 64 లో స్తంభాల ఎత్తులు 1, 6, 15, 20, 15, 6, 1. F₂ లో ఐదు లేదా అంతకంటే ఎక్కువ బహిర్గత యుగ్మవికల్పాలు ఉన్న భిన్నం ఎంత? (a) 7/64 (b) 6/64 (c) 22/64 (d) 1/64
40. ఒక కుటుంబ పట్టిక: తండ్రి A వర్గం, తల్లి B వర్గం; వారి నలుగురు పిల్లలు O, AB, A, B. తల్లిదండ్రుల జన్యురూపాలు: (a) IᴬIᴬ, IᴮIᴮ (b) Iᴬi, IᴮIᴮ (c) Iᴬi, Iᴮi (d) IᴬIᴬ, Iᴮi
41. ఒక స్నాప్డ్రాగన్ సంకరణం ఈ పట్టిక ఇచ్చింది: ఎరుపు 0, గులాబీ 48, తెలుపు 52. జనకాలు: (a) RR × rr (b) Rr × Rr (c) RR × Rr (d) Rr × rr
Q42–43 కు సందర్భం. లక్నోలోని ఒక రక్తదాన శిబిరంలో ఒక భర్త తాను AB వర్గమని, భార్య O వర్గమని తెలుసుకుంటాడు. వారు రెండో బిడ్డను కావాలనుకుంటూ ఏమి ఆశించవచ్చో శిబిర వైద్యుడిని అడుగుతారు.
42. వారి పిల్లలకు ఏ రక్త వర్గాలు రావచ్చు? (a) A, B, AB, O (b) AB, O మాత్రమే (c) A, B మాత్రమే (d) A, B, AB మాత్రమే
43. వారి రెండో బిడ్డ A వర్గం గల ఆడపిల్ల అయ్యే సంభావ్యత ఎంత? (a) 1/2 (b) 1/4 (c) 1/8 (d) 3/4
44. చర్మ రంగును మూడు సంకలనాత్మక జన్యువులు నియంత్రిస్తాయి. AaBbCc ని aabbcc తో సంకరణం చేశారు. సరిగ్గా రెండు బహిర్గత యుగ్మవికల్పాలు ఉన్న సంతాన భిన్నం ఎంత? (a) 3/8 (b) 1/8 (c) 15/64 (d) 1/4
45. ఒక జనాభాలో ఒక జన్యువుకు నాలుగు యుగ్మవికల్పాలు ఉన్నాయి; అన్నీ ఒకదానికొకటి సహ బహిర్గతాలు. ఎన్ని విషమయుగ్మజ జన్యురూపాలు, ఎన్ని దృశ్యరూపాలు సాధ్యం? (a) 4 మరియు 10 (b) 6 మరియు 10 (c) 6 మరియు 4 (d) 10 మరియు 6
స్థాయి 4 జవాబులు
| Q | Ans | కారణం |
|---|---|---|
| 31 | b | స్నాప్డ్రాగన్ మధ్యస్థం, AB రెండూ కనిపిస్తాయి, PKU అనేక ప్రభావాలు, చర్మ రంగు అనేక జన్యువులు |
| 32 | d | IᴬIᴮ = AB, Iᴮi = B, ii = O, IᴬIᴬ = A |
| 33 | b | k(k + 1)/2 వల్ల 3, 6, 10, 15 |
| 34 | c | Rr × Rr → 1:2:1, Rr × rr → 1:1, మూడు సంకలనాత్మక జన్యువులు → 1:6:15:20:15:6:1, Iᴬi × Iᴮi → AB:A:B:O = 1:1:1:1 |
| 35 | b | A, B సరైనవి; i ఏ చక్కెరనూ తయారు చేయదు; బహుళ ప్రభావిత్వం అంటే ఒక జన్యువు, అనేక ప్రభావాలు |
| 36 | c | Bb విత్తనాలు గుండ్రంగా ఉంటాయి, కాబట్టి ఆకారానికి B బహిర్గతం |
| 37 | d | నాలుగూ బహుజన్యు లక్షణాల లక్షణాలే |
| 38 | a | Iᴬ, Iᴮ సహ బహిర్గతాలు, కాబట్టి C తప్పు |
| 39 | a | (6 + 1)/64 = 7/64 |
| 40 | c | O పిల్లవాడికి ఇద్దరు జనకాల నుండీ i అవసరం; AB పిల్లవాడికి తండ్రి నుండి Iᴬ, తల్లి నుండి Iᴮ అవసరం |
| 41 | d | గులాబీ, తెలుపు మాత్రమే సుమారు 1:1 లో ఉంటే Rr × rr |
| 42 | c | IᴬIᴮ × ii → Iᴬi (A) లేదా Iᴮi (B) మాత్రమే |
| 43 | b | P(A) × P(ఆడపిల్ల) = 1/2 × 1/2 = 1/4 |
| 44 | a | ప్రతి జన్యువు బహిర్గత యుగ్మవికల్పాన్ని 1/2 సంభావ్యతతో ఇస్తుంది; మూడింటిలో సరిగ్గా రెండు = 3/8 |
| 45 | b | విషమయుగ్మజాలు = k(k − 1)/2 = 6; సహ బహిర్గతత్వంలో ప్రతి జన్యురూపం వేరే దృశ్యరూపం, కాబట్టి 10 |