అధ్యాయం 3: క్రోమోజోమ్ సిద్ధాంతం, సహలగ్నత, వినిమయం మరియు లింగ నిర్ధారణ (Chromosomal Theory, Linkage, Crossing Over and Sex Determination)
మీరు ఏమి నేర్చుకుంటారు
సటన్, బోవేరి మెండల్ కారకాలను క్రోమోజోమ్లతో ఎలా జోడించారు
మోర్గాన్ Drosophila ను ఎందుకు ఎంచుకున్నాడు, అతని సంకరణాలు ఏమి చూపాయి
సహలగ్నత, పునఃసంయోజనం; వినిమయం కొత్త కలయికలను ఎలా సృష్టిస్తుంది
పునఃసంయోజన పౌనఃపున్యాన్ని లెక్కించడం, సాధారణ జన్యు పటం తయారు చేయడం
XO, XY, ZW, హాప్లోడిప్లాయిడ్ విధానాలలో లింగ నిర్ధారణ
3.1 క్రోమోజోమ్లు మరియు జన్యువులు
మెండల్ పని 1865 లో ప్రచురితమైనా పట్టించుకోలేదు. ఒక కారణం, అతని "కారకాలను" ఎవరూ చూడలేదు. 1900 నాటికి మెరుగైన సూక్ష్మదర్శినులతో జీవశాస్త్రవేత్తలు కణ విభజనలో క్రోమోజోమ్లను గమనించగలిగారు. క్రోమోజోమ్లు జతలుగా ఉంటాయని, క్షయకరణ విభజనలో విడిపోతాయని, జతలు స్వతంత్రంగా వ్యూహనం చెందుతాయని వారు చూశారు.
1902 లో వాల్టర్ సటన్, థియోడోర్ బోవేరి ఈ ప్రవర్తన మెండల్ కారకాల ప్రవర్తనతో అడుగడుగునా సరిపోతుందని గమనించారు.
| మెండల్ కారకాలు (జన్యువులు) | క్రోమోజోమ్లు |
|---|---|
| జతలుగా ఉంటాయి | సమజాత జతలుగా ఉంటాయి |
| సంయోగబీజాల ఏర్పాటులో రెండు యుగ్మవికల్పాలు విడిపోతాయి | క్షయకరణ చలనదశ I లో సమజాతాలు విడిపోతాయి |
| ప్రతి సంయోగబీజానికి ప్రతి జన్యువు నుండి ఒక యుగ్మవికల్పం అందుతుంది | ప్రతి సంయోగబీజానికి ప్రతి జత నుండి ఒక క్రోమోజోమ్ అందుతుంది |
| ఒక జన్యు జత మరో జతతో సంబంధం లేకుండా పృథక్కరణ చెందుతుంది | ఒక సమజాత జత మరో జతతో సంబంధం లేకుండా విడిపోతుంది |
సటన్ క్రోమోజోమ్ పృథక్కరణను మెండల్ సూత్రాలతో కలిపి దానిని అనువంశికత క్రోమోజోమ్ సిద్ధాంతం (Chromosomal theory of inheritance) అని పిలిచాడు. జన్యువులు క్రోమోజోమ్లపై ఉంటాయి; క్రోమోజోమ్లు వాటిని ఒక తరం నుండి తర్వాతి తరానికి తీసుకెళతాయి.
ఈ సిద్ధాంతాన్ని పరీక్షించాల్సి వచ్చింది. థామస్ హంట్ మోర్గాన్ పండ్ల ఈగ Drosophila melanogaster తో పనిచేసి ఆ పరీక్షను అందించాడు. ఈ ఈగ అతనికి చాలా బాగా సరిపోయింది:
ప్రయోగశాలలో సాధారణ సంశ్లేషిత మాధ్యమంపై పెరుగుతుంది.
సుమారు రెండు వారాల్లో జీవిత చక్రాన్ని పూర్తి చేసుకుంటుంది.
ఒకే సంయోగం ద్వారా చాలా ఎక్కువ సంతానం వస్తుంది.
మగ, ఆడ ఈగలను సులభంగా గుర్తించవచ్చు; మగ ఈగ చిన్నది.
అనేక అనువంశిక వైవిధ్యాలను తక్కువ సామర్థ్యం గల సూక్ష్మదర్శినితోనే చూడవచ్చు.
3.2 సహలగ్నత
మోర్గాన్ X క్రోమోజోమ్పై ఉన్న జన్యువులతో Drosophila లో ద్విసంకర సంకరణాలు చేశాడు. ఒక సంకరణంలో శరీర రంగు (పసుపు vs గోధుమ వన్య రకం), కన్ను రంగు (తెలుపు vs ఎరుపు వన్య రకం) అనుసరించాడు. F₂ లో 9:3:3:1 రాలేదు. జనక కలయికలు ఆశించినదానికంటే చాలా ఎక్కువగా, కొత్త కలయికలు అరుదుగా వచ్చాయి.
రెండు జన్యువులూ ఒకే క్రోమోజోమ్పై ఉన్నందున స్వతంత్రంగా వ్యూహనం చెందలేదని మోర్గాన్ వివరించాడు. అతను రెండు పదాలను రూపొందించాడు:
సహలగ్నత (Linkage): ఒకే క్రోమోజోమ్పై జన్యువుల భౌతిక అనుబంధం; దీని వల్ల అవి కలిసి వారసత్వంగా వెళ్లే ధోరణి చూపుతాయి.
పునఃసంయోజనం (Recombination): జనకేతర జన్యు కలయికలు ఏర్పడటం.
కొన్ని సహలగ్న జన్యువులు అరుదుగా విడిపోతాయని, మరికొన్ని తరచుగా విడిపోతాయని అతను కనుగొన్నాడు. తెల్ల కన్ను, పసుపు శరీరం జన్యువులు కేవలం 1.3 శాతం పునఃసంయోజనం చూపాయి. తెల్ల కన్ను, చిన్న రెక్క (miniature wing) 37.2 శాతం చూపాయి. రెండు జన్యువులు ఎంత దగ్గరగా ఉంటే అంత గట్టిగా సహలగ్నమై, అంత తక్కువ పునఃసంయోజకాలను ఇస్తాయి.
ఒక క్రోమోజోమ్పై ఉన్న అన్ని జన్యువులూ ఒక సహలగ్న సమూహం (linkage group) గా ఏర్పడతాయి. సహలగ్న సమూహాల సంఖ్య = ఏకస్థితిక క్రోమోజోమ్ సంఖ్య. బఠానీ (2n = 14) లో 7, Drosophila (2n = 8) లో 4.
సహలగ్నత పూర్తిగా లేదా అసంపూర్తిగా ఉండవచ్చు. పూర్తి సహలగ్నతలో జన్యువులు ఎంత దగ్గరగా ఉంటాయంటే ఒక్క పునఃసంయోజకమూ రాదు. చాలావరకు సహలగ్నత అసంపూర్ణమే; ఎందుకంటే వాటి మధ్య ఎక్కడో ఒక చోట వినిమయం జరగవచ్చు.
3.3 వినిమయం
వినిమయం (Crossing over) అంటే ఒక సమజాత జతలోని సహోదరేతర క్రోమాటిడ్ల మధ్య ఖండాల మార్పిడి. ఇది క్షయకరణ ప్రథమదశ I లోని పాకీటీన్ (pachytene) దశలో జరుగుతుంది; రికాంబినేజ్ (recombinase) అనే ఎంజైమ్ దీనికి సహాయపడుతుంది. మార్పిడి జరిగిన చోట్లు, అంటే కాయాస్మేటా (chiasmata), డయాప్లోటీన్ (diplotene) లో కనిపిస్తాయి.
ఒక సమజాతంపై A, B, మరొకదానిపై a, b ఉన్న జనకాన్ని (AB/ab అని రాస్తాం) తీసుకోండి. వినిమయం లేకపోతే అది AB, ab సంయోగబీజాలను మాత్రమే ఇస్తుంది. రెండు జన్యువుల మధ్య ఒక వినిమయం జరిగితే నాలుగు క్రోమాటిడ్లలో రెండు పునఃసంయోజకాలు అవుతాయి: Ab, aB.

ఒక వినిమయం నాలుగు క్రోమాటిడ్లలో రెండింటినే ప్రభావితం చేస్తుంది; కాబట్టి ఆ కణం నుండి వచ్చే సంయోగబీజాలలో గరిష్టంగా సగమే పునఃసంయోజకాలు.
రెండు జన్యువుల మధ్య వినిమయం జరిగే అవకాశం వాటి మధ్య దూరంతో పాటు పెరుగుతుంది. కాబట్టి పునఃసంయోజన పౌనఃపున్యాన్ని దూరానికి కొలమానంగా వాడవచ్చు. మోర్గాన్ విద్యార్థి ఆల్ఫ్రెడ్ స్టర్టెవాంట్ ఈ ఆలోచనతో మొదటి జన్యు పటాలను (genetic maps) తయారు చేశాడు.
ఒక శాతం పునఃసంయోజనం = ఒక పట యూనిట్ (map unit), దీన్నే ఒక సెంటీమోర్గాన్ (cM) అంటారు. రెండు జన్యువుల మధ్య గమనించగల అత్యధిక పునఃసంయోజన పౌనఃపున్యం 50 శాతం. ఆ స్థితిలో అవి వేర్వేరు క్రోమోజోమ్లపై ఉన్న జన్యువులలా ప్రవర్తిస్తాయి.
మూడు జన్యువులకు పటం గీయడానికి, దూరాల సహాయంతో మధ్య జన్యువును గుర్తించండి. రెండు చిన్న దూరాల మొత్తం అతిపెద్ద దూరానికి సమానం కావాలి. తర్వాతి కాలంలో జన్యు పటాలు మానవ జీనోమ్ ప్రాజెక్టుకు ప్రారంభ స్థానమయ్యాయి.
| లక్షణం | సహలగ్నత | వినిమయం |
|---|---|---|
| అది ఏమిటి | ఒకే క్రోమోజోమ్పై జన్యువులు కలిసి ఉండటం | సహోదరేతర క్రోమాటిడ్ల మధ్య ఖండాల మార్పిడి |
| ప్రభావం | జనక కలయికలను కాపాడుతుంది | పునఃసంయోజకాలను సృష్టిస్తుంది |
| దూరంపై ఆధారం | జన్యువులు దగ్గరగా ఉంటే బలంగా ఉంటుంది | జన్యువులు దూరంగా ఉంటే ఎక్కువగా జరుగుతుంది |
| దశ | దశ కాదు; జన్యు స్థానం యొక్క లక్షణం | ప్రథమదశ I లోని పాకీటీన్ |
3.4 లింగ నిర్ధారణ
మొదటి ఆధారం 1891 లో జర్మన్ జీవశాస్త్రవేత్త హెంకింగ్ నుండి వచ్చింది. కొన్ని కీటకాలలో శుక్రకణాల ఏర్పాటును అధ్యయనం చేస్తూ, సగం శుక్రకణాలలోకి మాత్రమే వెళ్లే ఒక కేంద్రక నిర్మాణాన్ని అతను గమనించాడు. దానికి X కాయం (X body) అని పేరు పెట్టాడు. తర్వాత అది ఒక క్రోమోజోమ్, అంటే X క్రోమోజోమ్ అని తేలింది. లింగాన్ని నిర్ణయించే క్రోమోజోమ్లను లింగ క్రోమోజోమ్లు (sex chromosomes) అంటారు. మిగిలినవి అలింగ క్రోమోజోమ్లు (autosomes).
XO రకం. మిడతలు, అనేక ఇతర కీటకాలలో ఆడవి XX. మగవాటికి ఒకే X ఉంటుంది, జత లింగ క్రోమోజోమ్ ఉండదు; కాబట్టి అవి XO. సగం శుక్రకణాలలో X ఉంటుంది, సగం లో ఉండదు.
XY రకం. మానవులు, Drosophila లో స్త్రీలు XX, పురుషులు XY. పురుషుడు రెండు రకాల శుక్రకణాలను ఏర్పరుస్తాడు.
XO, XY రెండు విధానాలలోనూ మగది విషమసంయోగబీజ (heterogametic): లింగ క్రోమోజోమ్ల పరంగా రెండు రకాల సంయోగబీజాలను ఏర్పరుస్తుంది. దీన్ని పుం విషమసంయోగబీజత (male heterogamety) అంటారు.
ZW రకం. పక్షులలో ఆడది విషమసంయోగబీజ. ఆడవి ZW, మగవి ZZ. శుక్రకణం కాదు, అండమే పిల్ల లింగాన్ని నిర్ణయిస్తుంది. దీన్ని స్త్రీ విషమసంయోగబీజత (female heterogamety) అంటారు.
తేనెటీగలో హాప్లోడిప్లాయిడీ (Haplodiploidy). ఇక్కడ లింగం క్రోమోజోమ్ సమితుల సంఖ్యపై ఆధారపడుతుంది. ఫలదీకరణ చెందిన అండం (2n = 32) ఆడదిగా, అంటే రాణి లేదా కూలీ ఈగగా మారుతుంది. ఫలదీకరణ చెందని అండం అనిషేక జననం (parthenogenesis) ద్వారా 16 క్రోమోజోమ్లున్న మగ ఈగ (డ్రోన్) గా అభివృద్ధి చెందుతుంది.
డ్రోన్లు సమవిభజన ద్వారా శుక్రకణాలను ఏర్పరుస్తాయి; కాబట్టి ఒక డ్రోన్ శుక్రకణాలన్నీ ఒకేలా ఉంటాయి.
డ్రోన్కు తండ్రి ఉండడు, కొడుకులు ఉండరు. కానీ తాత (తల్లి ద్వారా) ఉంటాడు, మనుమలు (కూతుర్ల ద్వారా) ఉండవచ్చు.

ప్రతి విధానంలో రెండు రకాల సంయోగబీజాలను ఏర్పరిచే జనకమే లింగాన్ని నిర్ణయిస్తుంది; తేనెటీగలో మాత్రం అండం ఫలదీకరణ చెందిందా లేదా అన్నదే నిర్ణాయకం.
| జీవి | స్త్రీ | పురుష | విషమసంయోగబీజ లింగం | సంతాన లింగాన్ని నిర్ణయించేది |
|---|---|---|---|---|
| మిడత | XX | XO | పురుష | శుక్రకణం |
| మానవుడు, Drosophila | XX | XY | పురుష | శుక్రకణం |
| పక్షులు | ZW | ZZ | స్త్రీ | అండం |
| తేనెటీగ | ద్విస్థితికం, 32 | ఏకస్థితికం, 16 | వర్తించదు | అండం ఫలదీకరణ చెందిందా లేదా |
మానవులలో లింగ నిర్ధారణ. మానవులకు 23 జతల క్రోమోజోమ్లు ఉంటాయి: 22 జతల అలింగ క్రోమోజోమ్లు, ఒక జత లింగ క్రోమోజోమ్లు. స్త్రీ (44 + XX) X అండాలను మాత్రమే ఏర్పరుస్తుంది. పురుషుడు (44 + XY) X, Y శుక్రకణాలను సమాన సంఖ్యలో ఏర్పరుస్తాడు. X శుక్రకణం ఆడపిల్లను, Y శుక్రకణం మగపిల్లవాడిని ఇస్తుంది. కాబట్టి ప్రతి ప్రసవంలో ఏ లింగానికైనా 50 శాతం అవకాశం ఉంటుంది; దాన్ని తండ్రి శుక్రకణమే నిర్ణయిస్తుంది. కొడుకు పుట్టలేదని తల్లిని నిందించడానికి ఎలాంటి శాస్త్రీయ ఆధారమూ లేదు.
సాధించిన ఉదాహరణ 3.1: ద్విసంకరం AaBb ను aabb తో పరీక్షా సంకరణం చేశారు. సంతానం: AB 420, Ab 80, aB 75, ab 425. పునఃసంయోజన పౌనఃపున్యం కనుగొనండి.
సాధన: పెద్ద తరగతులు AB, ab జనక రకాలు. కాబట్టి జనకం AB/ab. పునఃసంయోజకాలు = 1000 లో 80 + 75 = 155. పునఃసంయోజన పౌనఃపున్యం = 15.5 శాతం. జన్యువుల మధ్య దూరం 15.5 cM.
సాధించిన ఉదాహరణ 3.2: పట దూరాలు P–Q 8 cM, Q–R 15 cM, P–R 7 cM. జన్యువుల క్రమం ఏమిటి?
సాధన: అతిపెద్ద దూరం Q–R = 15 రెండు వెలుపలి జన్యువుల మధ్య ఉంటుంది. మిగిలిన రెండింటి మొత్తం దానికి సమానం: 8 + 7 = 15. కాబట్టి P మధ్యలో ఉంది. క్రమం: Q–P–R.
సాధించిన ఉదాహరణ 3.3: A, B జన్యువుల మధ్య దూరం 20 cM. AB/ab కు పరీక్షా సంకరణం చేస్తే 500 సంతానం వచ్చాయి. Ab సంతానం ఎన్ని ఆశించవచ్చు?
సాధన: 20 శాతం సంయోగబీజాలు పునఃసంయోజకాలు; Ab, aB మధ్య సమానంగా పంచబడతాయి, ఒక్కొక్కటి 10 శాతం. Ab = 500 లో 10 శాతం = 50.
సాధించిన ఉదాహరణ 3.4: కూలీ ఈగ, డ్రోన్, డ్రోన్ శుక్రకణం కణాల్లో ఎన్ని క్రోమోజోమ్లు ఉంటాయి?
సాధన: కూలీ ఈగ (ఫలదీకరణ చెందిన అండం నుండి): 32. డ్రోన్ (ఫలదీకరణ చెందని అండం): 16. ఏకస్థితిక డ్రోన్లో సమవిభజన ద్వారా ఏర్పడిన శుక్రకణం: 16.
సాధించిన ఉదాహరణ 3.5: ఒక దంపతులు ముగ్గురు పిల్లలను కావాలనుకుంటున్నారు. మూడుసార్లూ ఆడపిల్లలే అయ్యే సంభావ్యత ఎంత?
సాధన: ప్రతి ప్రసవం స్వతంత్రమైనది, ఆడపిల్ల సంభావ్యత 1/2. (1/2)³ = 1/8. ముందు పుట్టిన పిల్లలు తర్వాతి ప్రసవాన్ని మార్చరు.
సాధించిన ఉదాహరణ 3.6: AaBb (సహలగ్నం కాని జన్యువులు) జన్యురూపం ఉన్న రాణి ఈగ AB డ్రోన్తో సంయోగం చెందింది. ఆమె కొడుకులు, కూతుర్ల జన్యురూపాలు ఏమిటి?
సాధన: కొడుకులు ఫలదీకరణ చెందని అండాల నుండి వస్తారు, రాణి యుగ్మవికల్పాలను మాత్రమే కలిగి ఉంటారు: AB, Ab, aB, ab, ఒక్కొక్కటి 1/4. కూతుర్లు డ్రోన్ నుండి AB, రాణి నాలుగు సంయోగబీజాలలో ఒకటి పొందుతారు: AABB, AABb, AaBB, AaBb, ఒక్కొక్కటి 1/4.
సాధించిన ఉదాహరణ 3.7 (NEET కఠినం): Ab/aB అని రాసిన జనకంలో A, B జన్యువుల మధ్య దూరం 10 cM. దీనికి ab/ab తో పరీక్షా సంకరణం చేశారు. సంతానంలో ఎంత భాగం aabb ఉంటుంది?
సాధన: ఇక్కడ Ab, aB జనక సంయోగబీజాలు, ఒక్కొక్కటి 45 శాతం. AB, ab పునఃసంయోజకాలు, ఒక్కొక్కటి 5 శాతం. aabb సంతానానికి ab సంయోగబీజం అవసరం. జవాబు: 5 శాతం. AB/ab అమరిక అని అనుకున్న విద్యార్థులు 45 శాతం అని వ్రాసి ఉచ్చులో పడతారు.
త్వరిత పునశ్చరణ
సటన్, బోవేరి (1902): అనువంశికత క్రోమోజోమ్ సిద్ధాంతం; మోర్గాన్ దానిని Drosophila తో పరీక్షించాడు.
సహలగ్నత = ఒకే క్రోమోజోమ్పై జన్యువులు కలిసి వారసత్వంగా వెళ్ళడం; పునఃసంయోజనం = జనకేతర కలయికలు.
మోర్గాన్: తెల్ల–పసుపు 1.3 శాతం, తెల్ల–చిన్న రెక్క 37.2 శాతం పునఃసంయోజనం.
వినిమయం: సహోదరేతర క్రోమాటిడ్లు, పాకీటీన్, రికాంబినేజ్; కాయాస్మేటా డయాప్లోటీన్లో కనిపిస్తాయి.
1 శాతం పునఃసంయోజనం = 1 పట యూనిట్ (cM); గమనించగల గరిష్టం = 50 శాతం; స్టర్టెవాంట్ మొదటి పటాలు తయారు చేశాడు.
XO మిడత, XY మానవుడు, ZW పక్షి (స్త్రీ విషమసంయోగబీజ), హాప్లోడిప్లాయిడ్ తేనెటీగ (డ్రోన్ 16, ఆడది 32).
మానవ పిల్ల లింగాన్ని తండ్రి శుక్రకణం నిర్ణయిస్తుంది.
NEET లో సాధారణ తప్పులు
వినిమయం సహోదర క్రోమాటిడ్ల మధ్య జరుగుతుందని రాయడం. అది సహోదరేతర క్రోమాటిడ్ల మధ్య జరుగుతుంది.
వినిమయాన్ని డయాప్లోటీన్లో ఉంచడం. అది పాకీటీన్లో జరుగుతుంది; కాయాస్మేటా డయాప్లోటీన్లో కనిపిస్తాయి.
పరీక్షా సంకరణంలో పెద్ద తరగతులు ఎప్పుడూ AB, ab అని అనుకోవడం. ఏ తరగతులు పెద్దవో చూసి జనక అమరికను కనుగొనండి.
మగదే ఎప్పుడూ విషమసంయోగబీజ అనడం. పక్షులలో ఆడది ZW.
డ్రోన్ క్రోమోజోమ్ సంఖ్య 32 అని రాయడం, లేదా డ్రోన్లు క్షయకరణ ద్వారా శుక్రకణాలను ఏర్పరుస్తాయనడం.
ఎక్కువ పునఃసంయోజన పౌనఃపున్యం అంటే గట్టి సహలగ్నత అనుకోవడం. అది జన్యువులు ఎక్కువ దూరంగా ఉన్నాయని అర్థం.
అభ్యాస బహుళైచ్ఛిక ప్రశ్నలు (MCQs): అధ్యాయం 3
స్థాయి 1: భావన పరిశీలన
1. అనువంశికత క్రోమోజోమ్ సిద్ధాంతాన్ని ప్రతిపాదించినవారు (a) మోర్గాన్, స్టర్టెవాంట్ (b) మెండల్, పనెట్ (c) సటన్, బోవేరి (d) హెంకింగ్, బేట్సన్
2. సహలగ్నతపై మోర్గాన్ ప్రయోగాలు వాడిన జీవి (a) Drosophila melanogaster (b) Pisum sativum (c) Neurospora crassa (d) Antirrhinum majus
3. జనకేతర జన్యు కలయికలు ఏర్పడటాన్ని ఏమంటారు? (a) సహలగ్నత (b) పృథక్కరణ (c) బహిర్గతత్వం (d) పునఃసంయోజనం
4. వినిమయం ఏ దశలో జరుగుతుంది? (a) లెప్టోటీన్ (b) పాకీటీన్ (c) డయాప్లోటీన్ (d) డయాకినెసిస్
5. వినిమయంలో పాల్గొనే ఎంజైమ్ (a) రికాంబినేజ్ (b) హెలికేజ్ (c) ప్రైమేజ్ (d) టోపోఐసోమరేజ్
6. మిడతలో లింగ నిర్ధారణ రకం (a) XY (b) ZW (c) XO (d) హాప్లోడిప్లాయిడ్
7. ఆడ పక్షి క్రోమోజోమ్ నిర్మాణం (a) ZZ (b) XX (c) XO (d) ZW
8. డ్రోన్ తేనెటీగ దేని నుండి అభివృద్ధి చెందుతుంది? (a) ఫలదీకరణ చెందిన అండం (b) ఫలదీకరణ చెందని అండం (c) రాయల్ జెల్లీ తినిపించిన లార్వా (d) పుప్పొడి తినిపించిన ఫలదీకరణ అండం
9. జన్యు పటంపై దూరానికి ప్రమాణం (a) ఆంగ్స్ట్రామ్ (b) స్వెడ్బర్గ్ (c) సెంటీమోర్గాన్ (d) డాల్టన్
10. మానవ పిల్ల లింగాన్ని నిర్ణయించేది (a) శుక్రకణం (b) అండం (c) తల్లి అలింగ క్రోమోజోమ్లు (d) గర్భాశయ వాతావరణం
స్థాయి 2: NEET ప్రమాణం
11. AaBb × aabb నుండి AB 420, Ab 80, aB 75, ab 425 వచ్చాయి. పునఃసంయోజన పౌనఃపున్యం (a) 84.5 శాతం (b) 42 శాతం (c) 7.75 శాతం (d) 15.5 శాతం
12. మోర్గాన్ సంకరణాలలో తెల్ల కన్ను, పసుపు శరీరం జన్యువులు చూపిన పునఃసంయోజనం (a) 37.2 శాతం (b) 1.3 శాతం (c) 50 శాతం (d) 13 శాతం
13. పట దూరాలు P–Q 8, Q–R 15, P–R 7 యూనిట్లు. జన్యు క్రమం (a) Q–P–R (b) P–Q–R (c) P–R–Q (d) Q–R–P
14. కూలీ ఈగ, డ్రోన్ క్రోమోజోమ్ సంఖ్యలు (a) 16, 32 (b) 32, 32 (c) 32, 16 (d) 16, 16
15. ఒక జీవిలో 2n = 14. దాని సహలగ్న సమూహాల సంఖ్య (a) 14 (b) 7 (c) 28 (d) 2
16. Drosophila జన్యు అధ్యయనాలకు సరిపోవడానికి కారణం కానిది ఏది? (a) చిన్న జీవిత చక్రం (b) ఒకే సంయోగంతో అధిక సంతానం (c) సులభంగా గుర్తించగల లింగాలు (d) దీనిని జీవంత ఆతిథేయి కణజాలంపై మాత్రమే పెంచగలం
17. కాలమ్ I ని కాలమ్ II తో జతపరచండి.
కాలమ్ I:
A. XO
B. XY
C. ZW
D. హాప్లోడిప్లాయిడీ
కాలమ్ II:
i. మానవులు
ii. తేనెటీగ
iii. మిడత
iv. పక్షులు
(a) A-iii, B-i, C-iv, D-ii (b) A-i, B-iii, C-iv, D-ii (c) A-iii, B-iv, C-i, D-ii (d) A-ii, B-i, C-iv, D-iii
18. కొన్ని కీటక శుక్రకణాలలో సగం వాటిలో మాత్రమే కనిపించిన కేంద్రక నిర్మాణానికి హెంకింగ్ (1891) పెట్టిన పేరు (a) Y కాయం (b) బార్ కాయం (c) X కాయం (d) కాయాస్మా
19. పక్షులలో సంతాన లింగాన్ని నిర్ణయించేది (a) శుక్రకణం (b) ఉష్ణోగ్రత (c) క్రోమోజోమ్ సమితుల సంఖ్య (d) అండం
20. A, B జన్యువుల మధ్య దూరం 20 పట యూనిట్లు. AB/ab × ab/ab నుండి 500 సంతానం వచ్చాయి. Ab సంతానం ఆశించిన సంఖ్య (a) 50 (b) 100 (c) 200 (d) 25
21. డ్రోన్ గురించి సరైన వాక్యం ఏది? (a) దానికి తండ్రి ఉంటాడు (b) అది సమవిభజన ద్వారా శుక్రకణాలను ఏర్పరుస్తుంది (c) అది ద్విస్థితికం (d) దానికి కొడుకులు ఉండవచ్చు
22. ఒక దంపతులకు ముగ్గురు పిల్లలు. మూడూ ఆడపిల్లలే అయ్యే సంభావ్యత (a) 1/2 (b) 3/8 (c) 1/8 (d) 1/4
స్థాయి 3: సవాలు
23. A, B మధ్య 10 cM దూరం ఉన్న Ab/aB కు పరీక్షా సంకరణం చేశారు. aabb సంతాన భిన్నం (a) 45 శాతం (b) 5 శాతం (c) 10 శాతం (d) 25 శాతం
24. దూరాలు: A–B 12, B–C 5, A–C 7 పట యూనిట్లు. జన్యు క్రమం (a) A–B–C (b) B–A–C (c) C–A–B (d) A–C–B
25. రెండు జన్యువుల మధ్య గమనించగల అత్యధిక పునఃసంయోజన పౌనఃపున్యం (a) 50 శాతం (b) 100 శాతం (c) 25 శాతం (d) 75 శాతం
26. AaBb (సహలగ్నం కాని జన్యువులు) రాణి ఈగ ab డ్రోన్తో సంయోగం చెందింది. ఆమె కొడుకులలో ఎంత భాగం ab? (a) 1/2 (b) అందరూ (c) 1/4 (d) ఎవరూ కాదు
27. ఒక ద్విసంకర పరీక్షా సంకరణం AB 46 శాతం, Ab 4 శాతం, aB 4 శాతం, ab 46 శాతం ఇచ్చింది. సరైన నిర్ణయం (a) జన్యువులు వేర్వేరు క్రోమోజోమ్లపై ఉన్నాయి (b) జన్యువుల మధ్య దూరం 46 పట యూనిట్లు (c) జన్యువులు పూర్తి సహలగ్నత చూపుతాయి (d) జన్యువులు సహలగ్నమై, 8 పట యూనిట్ల దూరంలో ఉన్నాయి
28. తెల్ల కన్ను, చిన్న రెక్క 37.2 శాతం పునఃసంయోజనం చూపాయి. తెల్ల, పసుపుతో పోలిస్తే ఈ రెండు జన్యువులు (a) ఎక్కువ గట్టిగా సహలగ్నమైనవి (b) ఎక్కువ దూరంగా ఉన్నాయి (c) వేర్వేరు క్రోమోజోమ్లపై ఉన్నాయి (d) ఒకే జన్యువు యొక్క యుగ్మవికల్పాలు
29. ప్రతిపాదన (A): మానవులలో పిల్ల లింగాన్ని తండ్రి నిర్ణయిస్తాడు.
కారణం (R): మానవ పురుషులు X, Y కలిగిన శుక్రకణాలను సమాన సంఖ్యలో ఏర్పరుస్తారు.
(a) రెండూ సరైనవి, R అనేది A కి సరైన వివరణ (b) రెండూ సరైనవి, కానీ R అనేది A కి వివరణ కాదు (c) A సరైనది, R తప్పు (d) A తప్పు, R సరైనది
30. వాక్యం I: వినిమయం ఒక క్రోమోజోమ్ సహోదర క్రోమాటిడ్ల మధ్య జరుగుతుంది.
వాక్యం II: కాయాస్మేటా డయాప్లోటీన్లో కనిపిస్తాయి.
(a) రెండూ సరైనవి (b) రెండూ తప్పు (c) I సరైనది, II తప్పు (d) I తప్పు, II సరైనది
జవాబులు మరియు కారణాలు
| Q | Ans | కారణం |
|---|---|---|
| 1 | c | సటన్, బోవేరి, 1902 |
| 2 | a | పండ్ల ఈగ |
| 3 | d | పునఃసంయోజనం నిర్వచనం |
| 4 | b | మార్పిడి పాకీటీన్లో జరుగుతుంది |
| 5 | a | రికాంబినేజ్ మార్పిడికి సహాయపడుతుంది |
| 6 | c | మగ మిడత XO |
| 7 | d | ఆడ పక్షులు విషమసంయోగబీజాలు |
| 8 | b | డ్రోన్లు అనిషేక జననం ద్వారా వస్తాయి |
| 9 | c | 1 శాతం పునఃసంయోజనం = 1 cM |
| 10 | a | X లేదా Y శుక్రకణం లింగాన్ని నిర్ణయిస్తుంది |
| 11 | d | 1000 లో 155 పునఃసంయోజకాలు |
| 12 | b | చాలా గట్టి సహలగ్నత, 1.3 శాతం |
| 13 | a | 8 + 7 = 15, కాబట్టి P మధ్యలో |
| 14 | c | కూలీ ఈగ ద్విస్థితికం 32, డ్రోన్ ఏకస్థితికం 16 |
| 15 | b | ఏకస్థితిక సంఖ్య = 7 |
| 16 | d | అది సాధారణ సంశ్లేషిత మాధ్యమంపై పెరుగుతుంది |
| 17 | a | మిడత, మానవుడు, పక్షి, తేనెటీగ |
| 18 | c | హెంకింగ్ X కాయం |
| 19 | d | ZW ఆడది రెండు రకాల అండాలను ఏర్పరుస్తుంది |
| 20 | a | 500 లో 10 శాతం |
| 21 | b | ఏకస్థితిక డ్రోన్ సమవిభజన ద్వారా శుక్రకణాలను ఏర్పరుస్తుంది |
| 22 | c | (1/2)³ = 1/8 |
| 23 | b | ఇక్కడ ab పునఃసంయోజక సంయోగబీజం, 5 శాతం |
| 24 | d | 7 + 5 = 12, C మధ్యలో |
| 25 | a | 50 శాతాన్ని మించి గమనించలేము |
| 26 | c | కొడుకులు రాణి సంయోగబీజాలను మాత్రమే కలిగి ఉంటారు, ab = 1/4 |
| 27 | d | 4 + 4 = 8 శాతం పునఃసంయోజకాలు |
| 28 | b | ఎక్కువ పునఃసంయోజనం అంటే ఎక్కువ దూరం |
| 29 | a | రెండు రకాల శుక్రకణాలు తండ్రిని నిర్ణాయకుడిగా చేస్తాయి |
| 30 | d | సహోదరేతర క్రోమాటిడ్లు మార్పిడి చెందుతాయి; కాయాస్మేటా డయాప్లోటీన్లో |
అధ్యాయం 3 పునశ్చరణ పత్రం
ఒక పేజీ సారాంశం
మెండల్ పనిని 1900 లో డి వ్రీస్, కొరెన్స్, వాన్ షెర్మాక్ పునఃఆవిష్కరించారు. అప్పటికే మెరుగైన సూక్ష్మదర్శినులు కణ విభజనలో క్రోమోజోమ్లను చూపించాయి.
క్రోమోజోమ్లు మెండల్ కారకాలలాగే ప్రవర్తిస్తాయని సటన్, బోవేరి (1902) గమనించారు: రెండూ జతలుగా ఉంటాయి, రెండూ క్షయకరణలో పృథక్కరణ చెందుతాయి, జతలు స్వతంత్రంగా వ్యూహనం చెందుతాయి. ఇదే అనువంశికత క్రోమోజోమ్ సిద్ధాంతం.
మోర్గాన్ దీనిని Drosophila melanogaster తో ప్రయోగాత్మకంగా నిరూపించాడు: చిన్న జీవిత చక్రం (సుమారు రెండు వారాలు), ఒకే సంయోగంతో అధిక సంతానం, సులభంగా కనిపించే వైవిధ్యాలు, స్పష్టమైన మగ–ఆడ తేడా.
సహలగ్నత: ఒకే క్రోమోజోమ్పై ఉన్న జన్యువులు కలిసి వారసత్వంగా వెళ్లే ధోరణి. పునఃసంయోజనం: సంతానంలో కొత్త, జనకేతర జన్యు కలయికలు.
మోర్గాన్ ద్విసంకర సంకరణాలలో పసుపు శరీరం–తెల్ల కన్ను 1.3% పునఃసంయోజకాలను, తెల్ల కన్ను–చిన్న రెక్క 37.2% ను చూపాయి. గట్టిగా సహలగ్నమైన జన్యువులు తక్కువగా పునఃసంయోజనం చెందుతాయి.
వినిమయం (సమజాతాల సహోదరేతర క్రోమాటిడ్ల మధ్య మార్పిడి) ప్రథమదశ I లోని పాకీటీన్లో జరుగుతుంది; పునఃసంయోజనానికి ఇదే భౌతిక కారణం.
స్టర్టెవాంట్ పునఃసంయోజన పౌనఃపున్యాన్ని జన్యువుల మధ్య దూరానికి కొలమానంగా వాడి మొదటి జన్యు పటాలను తయారు చేశాడు. 1% పునఃసంయోజనం = 1 పట యూనిట్ (సెంటీమోర్గాన్).
పునఃసంయోజన పౌనఃపున్యం ఎప్పుడూ 50% ని మించదు; దూరంగా ఉన్న జన్యువులు సహలగ్నం కాని జన్యువులలా ప్రవర్తిస్తాయి.
హెంకింగ్ (1891) కీటక శుక్రకణాలలో సగం వాటికి మాత్రమే వెళ్లే ఒక నిర్మాణాన్ని చూసి దానికి X కాయం అని పేరు పెట్టాడు.
XX–XO (మిడత, అనేక కీటకాలు): ఆడ XX, మగ XO; మగది X ఉన్న, X లేని రెండు రకాల శుక్రకణాలను ఏర్పరుస్తుంది.
XX–XY (మానవులు, Drosophila): మగది విషమసంయోగబీజ. ప్రతి శుక్రకణంలో 22 + X లేదా 22 + Y; ప్రతి అండంలో 22 + X. పిల్ల లింగాన్ని తండ్రి నిర్ణయిస్తాడు.
ZW–ZZ (పక్షులు): ఆడది విషమసంయోగబీజ (ZW), అదే పిల్ల లింగాన్ని నిర్ణయిస్తుంది.
హాప్లోడిప్లాయిడీ (తేనెటీగ): ఫలదీకరణ చెందిన అండాలు ద్విస్థితిక ఆడవి (32 క్రోమోజోమ్లు), ఫలదీకరణ చెందని అండాలు ఏకస్థితిక మగవి (16) అవుతాయి. మగవి సమవిభజన ద్వారా శుక్రకణాలను ఏర్పరుస్తాయి.
తప్పక గుర్తుంచుకోవలసినవి
| పదం | ఉదాహరణ లేదా విలువ | పని లేదా అర్థం |
|---|---|---|
| క్రోమోజోమ్ సిద్ధాంతం | సటన్, బోవేరి, 1902 | జన్యువులు క్రోమోజోమ్లపై ఉంటాయి |
| సహలగ్నత | మోర్గాన్, Drosophila | ఒకే క్రోమోజోమ్పై జన్యువులు కలిసి ఉంటాయి |
| పట యూనిట్ (సెంటీమోర్గాన్) | 1% పునఃసంయోజనం | జన్యు పటాలలో వాడే దూరం (స్టర్టెవాంట్) |
| మోర్గాన్ దత్తాంశం | 1.3% (పసుపు–తెల్ల), 37.2% (తెల్ల–చిన్న రెక్క) | గట్టి vs వదులు సహలగ్నత |
| XX–XO | మిడత | మగదానికి ఒక లింగ క్రోమోజోమ్ ఉండదు |
| XX–XY | మానవులు, Drosophila | మగది విషమసంయోగబీజ |
| ZW–ZZ | పక్షులు | ఆడది విషమసంయోగబీజ |
| హాప్లోడిప్లాయిడీ | తేనెటీగ | ఆడ 2n = 32, మగ n = 16 |
జ్ఞాపక సూత్రాలు
"సహలగ్న జన్యువులు ఇరుగుపొరుగువారి లాంటివి": ఎంత దగ్గరగా ఉంటే అంత అరుదుగా విడిపోతారు (తక్కువ పునఃసంయోజనం).
"Zebra Woman": పక్షులలో Woman (ఆడది) Z, W రెండూ కలిగి ఉంటుంది, కాబట్టి ఆమెదే విషమసంయోగబీజ లింగం.
"మిడత మగది ఒంటరి": మిడత మగది XO, జత లేని ఒకే X.
"డ్రోన్ సగం చేయలేదు": ఏకస్థితిక డ్రోన్ తన క్రోమోజోమ్లను మళ్ళీ సగం చేయలేదు, కాబట్టి సమవిభజన ద్వారా శుక్రకణాలను ఏర్పరుస్తుంది.
"యాభైయే పైకప్పు హద్దు": పునఃసంయోజన పౌనఃపున్యం 50% వద్ద ఆగిపోతుంది.
భావనల అనుసంధానం
పాకీటీన్, కాయాస్మేటా, వినిమయం NEET జీవశాస్త్రం పుస్తకం 3: కణ నిర్మాణం మరియు విధులు లోని కణ చక్రం అధ్యాయంలో వివరించబడ్డాయి.
X, Y క్రోమోజోమ్లు నేరుగా ఈ పుస్తకంలోని అధ్యాయం 4 లోని లింగ సహలగ్న అనువంశికత, వంశవృక్షాలకు దారితీస్తాయి.
పునఃసంయోజనం సృష్టించే కొత్త వైవిధ్యంపై అధ్యాయం 8 (పరిణామం) లో సహజ ఎంపిక పనిచేస్తుంది.
అభ్యాస బహుళైచ్ఛిక ప్రశ్నలు (MCQs): అధ్యాయం 3, స్థాయి 4 (కొత్త NEET సరళి)
31. జీవిని (జాబితా I) దాని లింగ నిర్ధారణ విధానంతో (జాబితా II) జతపరచండి.
జాబితా I:
A. మిడత
B. మానవుడు
C. పావురం
D. తేనెటీగ
జాబితా II:
i. ZW ఆడ, ZZ మగ
ii. హాప్లోడిప్లాయిడీ
iii. XX ఆడ, XO మగ
iv. XX ఆడ, XY మగ
(a) A-iv, B-iii, C-i, D-ii (b) A-iii, B-i, C-iv, D-ii (c) A-ii, B-iv, C-i, D-iii (d) A-iii, B-iv, C-i, D-ii
32. శాస్త్రవేత్తను (జాబితా I) వారి కృషితో (జాబితా II) జతపరచండి.
జాబితా I:
A. సటన్, బోవేరి
B. T. H. మోర్గాన్
C. ఆల్ఫ్రెడ్ స్టర్టెవాంట్
D. హెంకింగ్
జాబితా II:
i. X కాయానికి పేరు పెట్టాడు
ii. పునఃసంయోజన పౌనఃపున్యం నుండి మొదటి జన్యు పటాలు
iii. అనువంశికత క్రోమోజోమ్ సిద్ధాంతం
iv. పండ్ల ఈగలలో సహలగ్నతకు ప్రయోగాత్మక రుజువు
(a) A-iii, B-iv, C-ii, D-i (b) A-iv, B-iii, C-ii, D-i (c) A-iii, B-ii, C-iv, D-i (d) A-i, B-iv, C-ii, D-iii
33. పదాన్ని (జాబితా I) దాని అర్థంతో (జాబితా II) జతపరచండి.
జాబితా I:
A. సహలగ్నత
B. పునఃసంయోజనం
C. వినిమయం
D. ఒక పట యూనిట్
జాబితా II:
i. 1% పునఃసంయోజన పౌనఃపున్యం
ii. సహోదరేతర క్రోమాటిడ్ల మధ్య ఖండాల మార్పిడి
iii. ఒకే క్రోమోజోమ్పై జన్యువులు కలిసి వారసత్వంగా వెళ్ళడం
iv. జనకేతర జన్యు కలయికలు కనిపించడం
(a) A-iv, B-iii, C-ii, D-i (b) A-iii, B-iv, C-ii, D-i (c) A-iii, B-ii, C-iv, D-i (d) A-ii, B-iv, C-iii, D-i
34. వ్యక్తిని (జాబితా I) అది ఏర్పరిచే సంయోగబీజాలతో (జాబితా II) జతపరచండి.
జాబితా I:
A. మానవ పురుషుడు
B. మానవ స్త్రీ
C. ఆడ పక్షి
D. మగ మిడత
జాబితా II:
i. రెండు రకాల అండాలు
ii. ఒకే రకం అండం
iii. రెండు రకాల శుక్రకణాలు, ఒకదానిలో లింగ క్రోమోజోమ్ ఉండదు
iv. X లేదా Y కలిగిన రెండు రకాల శుక్రకణాలు
(a) A-iii, B-ii, C-i, D-iv (b) A-iv, B-i, C-ii, D-iii (c) A-iv, B-ii, C-i, D-iii (d) A-ii, B-iv, C-i, D-iii
35. కిందివాటిలో ఎన్ని సరైనవి?
A. గట్టిగా సహలగ్నమైన జన్యువులు తక్కువ పునఃసంయోజనం చూపుతాయి.
B. రెండు జన్యువుల మధ్య పునఃసంయోజన పౌనఃపున్యం 70% వరకు చేరవచ్చు.
C. మోర్గాన్ Drosophila melanogaster తో పనిచేశాడు.
D. వినిమయం ప్రథమదశ I లోని పాకీటీన్లో జరుగుతుంది.
(a) ఒకటి (b) రెండు (c) మూడు (d) నాలుగు
36. తేనెటీగ గురించి సరైన సమూహాన్ని ఎంచుకోండి.
A. మగవి ఫలదీకరణ చెందని అండాల నుండి అభివృద్ధి చెందుతాయి.
B. మగవి 16 క్రోమోజోమ్లతో ఏకస్థితికాలు.
C. ఆడవి 32 క్రోమోజోమ్లతో ద్విస్థితికాలు.
D. మగవి క్షయకరణ ద్వారా శుక్రకణాలను ఏర్పరుస్తాయి.
(a) A, B, C మాత్రమే (b) A, D మాత్రమే (c) B, C, D మాత్రమే (d) A, B, C, D
37. మానవుల విషయంలో కిందివాటిలో ఎన్ని సరైనవి?
A. పిల్ల లింగాన్ని శుక్రకణం నిర్ణయిస్తుంది.
B. ప్రతి ప్రసవంలో మగపిల్లవాడు పుట్టే అవకాశం 50%.
C. స్త్రీలు విషమసంయోగబీజాలు.
D. ప్రతి శుక్రకణంలో X క్రోమోజోమ్ ఉంటుంది.
(a) ఒకటి (b) రెండు (c) మూడు (d) నాలుగు
38. అనువంశికత క్రోమోజోమ్ సిద్ధాంతం గురించి సరైన సమూహాన్ని ఎంచుకోండి.
A. ద్విస్థితిక కణాల్లో జన్యువులు, క్రోమోజోమ్లు రెండూ జతలుగా ఉంటాయి.
B. యుగ్మవికల్పాలలాగే సమజాత క్రోమోజోమ్లు క్షయకరణలో విడిపోతాయి.
C. సటన్, బోవేరి క్రోమోజోమ్ ప్రవర్తనను మెండల్ సూత్రాలతో జోడించారు.
D. మెండల్ తన పనిని ప్రచురించకముందే ఈ సిద్ధాంతం ప్రతిపాదించబడింది.
(a) A, B, C మాత్రమే (b) A, B మాత్రమే (c) C, D మాత్రమే (d) B, C, D మాత్రమే
39. ఒక పట్టిక పునఃసంయోజన పౌనఃపున్యాలను ఇస్తుంది: P–Q 8%, Q–R 3%, P–R 11%. క్రోమోజోమ్పై జన్యు క్రమం: (a) Q–P–R (b) P–R–Q (c) P–Q–R (d) R–P–Q
40. సహలగ్న జన్యువులు గల ద్విసంకరానికి (ఒక సమజాతంపై AB, మరొకదానిపై ab) పరీక్షా సంకరణం చేశారు. సంతానం: AB 420, ab 410, Ab 85, aB 85. పునఃసంయోజన పౌనఃపున్యం: (a) 8.5% (b) 17% (c) 83% (d) 34%
41. ఒక గ్రాఫ్ ఒకే క్రోమోజోమ్పై రెండు జన్యువుల మధ్య దూరాన్ని (x-అక్షం) పునఃసంయోజన పౌనఃపున్యంతో (y-అక్షం) చూపిస్తుంది. వక్రాన్ని సరిగ్గా వర్ణించేది ఏది? (a) దూరం పెరిగేకొద్దీ క్రమంగా తగ్గుతుంది (b) ఎలాంటి పరిమితి లేకుండా పెరుగుతుంది (c) అన్ని దూరాలలోనూ సమానంగా ఉంటుంది (d) దూరంతో పెరిగి 50% వద్ద స్థిరపడుతుంది
Q42–43 కు సందర్భం. కోల్కతాలోని ఒక కళాశాల ప్రయోగశాలలో ఒక విద్యార్థి, ఒక క్రోమోజోమ్పై GL, దాని సమజాతంపై gl అనే రెండు సహలగ్న జన్యువులు ఉన్న ఆడ పండ్ల ఈగకు gl/gl మగ ఈగతో పరీక్షా సంకరణం చేసాడు. 500 సంతానంలో 460 జనక కలయికలను, 40 పునఃసంయోజక కలయికలను చూపాయి.
42. రెండు జన్యువుల మధ్య దూరం: (a) 8 పట యూనిట్లు (b) 4 పట యూనిట్లు (c) 92 పట యూనిట్లు (d) 16 పట యూనిట్లు
43. ఆ రెండు జన్యువులు వేర్వేరు క్రోమోజోమ్లపై ఉంటే, ఆశించిన పునఃసంయోజక సంతాన శాతం: (a) 25% (b) 8% (c) 100% (d) 50%
44. X, Y జన్యువుల మధ్య దూరం 20 పట యూనిట్లు. XY/xy కు xy/xy తో పరీక్షా సంకరణం చేశారు. సంతానంలో ఎంత శాతం Xy/xy? (a) 20% (b) 10% (c) 40% (d) 5%
45. ఒక పక్షి జాతిలో ఒక బహిర్గత లక్షణం Z క్రోమోజోమ్పై ఉంది. ఆ లక్షణం చూపే ఆడ పక్షి, ఆ లక్షణం లేని మగ పక్షితో సంయోగం చెందింది. ఆశించే ఫలితం ఏది? (a) అన్ని ఆడవి లక్షణం చూపుతాయి, ఏ మగదీ చూపదు (b) అన్ని మగవి లక్షణం చూపుతాయి, ఏ ఆడదీ చూపదు (c) రెండు లింగాలలోనూ సగం చూపుతాయి (d) ఏ సంతానమూ చూపదు
స్థాయి 4 జవాబులు
| Q | Ans | కారణం |
|---|---|---|
| 31 | d | మిడత XO, మానవుడు XY, పక్షులు ZW, తేనెటీగ హాప్లోడిప్లాయిడ్ |
| 32 | a | సటన్–బోవేరి సిద్ధాంతం, మోర్గాన్ సహలగ్నత, స్టర్టెవాంట్ పటాలు, హెంకింగ్ X కాయం |
| 33 | b | సహలగ్నత = కలిసి, పునఃసంయోజనం = కొత్త కలయికలు, వినిమయం = మార్పిడి, 1% = 1 పట యూనిట్ |
| 34 | c | పురుషులు X లేదా Y శుక్రకణాలు; స్త్రీలు ఒకే రకం అండం; ఆడ పక్షులు Z లేదా W అండాలు; మగ మిడతలు X ఉన్న లేదా X లేని శుక్రకణాలు |
| 35 | c | A, C, D సరైనవి; పునఃసంయోజనం 50% ని ఎప్పుడూ మించదు |
| 36 | a | ఏకస్థితిక మగవి సమవిభజన ద్వారా శుక్రకణాలను ఏర్పరుస్తాయి, కాబట్టి D తప్పు |
| 37 | b | A, B సరైనవి; పురుషులే విషమసంయోగబీజాలు, సగం శుక్రకణాలలో Y ఉంటుంది |
| 38 | a | సిద్ధాంతం 1902 లో వచ్చింది, మెండల్ 1865 పని తర్వాత |
| 39 | c | 8 + 3 = 11, కాబట్టి Q, P కి R కి మధ్య ఉంది |
| 40 | b | (85 + 85)/1000 = 17% |
| 41 | d | పునఃసంయోజనం దూరంతో పెరుగుతుంది కానీ 50% ని మించదు |
| 42 | a | 40/500 = 8% = 8 పట యూనిట్లు |
| 43 | d | సహలగ్నం కాని జన్యువులు జనక, పునఃసంయోజక తరగతులను సమానంగా ఇస్తాయి |
| 44 | b | 20% పునఃసంయోజకాలు Xy, xY లుగా సమానంగా విడిపోతాయి, ఒక్కొక్కటి 10% |
| 45 | b | ZᴬW × ZᵃZᵃ: కొడుకులు ZᴬZᵃ లక్షణం చూపుతారు; కూతుర్లు తండ్రి నుండి Zᵃ, W పొందుతారు |