అధ్యాయం 2: విద్యుదయస్కాంత వికిరణం మరియు ప్లాంక్ క్వాంటం సిద్ధాంతం (Electromagnetic Radiation and Planck's Quantum Theory)
కాంతి వ్యాపించేటప్పుడు, వంగేటప్పుడు తరంగంలా ప్రవర్తిస్తుంది; లోహం నుంచి ఎలక్ట్రాన్లను బయటకు గెంటించేటప్పుడు శక్తి పొట్లాల ప్రవాహంలా ప్రవర్తిస్తుంది. బోర్ నమూనా, హైడ్రోజన్ వర్ణపటం రెండూ ఈ రెండు చిత్రాలపైనే ఆధారపడి ఉన్నాయి; అందుకే ఈ అధ్యాయం రెండింటినీ నిర్మిస్తుంది.
మీరు ఏమి నేర్చుకుంటారు
విద్యుదయస్కాంత వికిరణానికి తరంగ వర్ణన: తరంగదైర్ఘ్యం, పౌనఃపున్యం, తరంగసంఖ్య, వేగం.
విద్యుదయస్కాంత వర్ణపటంలోని ప్రాంతాల క్రమం.
కృష్ణ వస్తు వికిరణం, కాంతివిద్యుత్ ఫలితాలలో తరంగ చిత్రం ఎందుకు విఫలమైంది.
ప్లాంక్ క్వాంటం సిద్ధాంతం, ఫోటాన్ శక్తి E = hν.
కాంతివిద్యుత్ ఫలితం: పరిశీలనలు, ఐన్స్టీన్ సమీకరణం, పని ప్రావేశిక, ఆరంభ పౌనఃపున్యం, నిరోధక పొటెన్షియల్.
వికిరణం ద్వంద్వ (తరంగం మరియు కణం) స్వభావం.
2.1 విద్యుదయస్కాంత తరంగాలు
కాంతి ఒక విద్యుదయస్కాంత తరంగం (Electromagnetic wave) అని జేమ్స్ మాక్స్వెల్ చూపించాడు. డోలనం చెందే విద్యుత్ క్షేత్రం, డోలనం చెందే అయస్కాంత క్షేత్రం కలిసి ప్రయాణిస్తాయి. ఈ రెండు క్షేత్రాలు ఒకదానికి ఒకటి, ప్రయాణ దిశకు లంబంగా ఉంటాయి.
ధ్వనిలా గానీ, చెరువులోని అలల్లా గానీ కాకుండా, ఈ తరంగాలకు యానకం అవసరం లేదు. సూర్యకాంతి శూన్యాన్ని దాటి భూమిని చేరుతుంది.
ఏ తరంగాన్నైనా వర్ణించడానికి వాడే పదాలు:
తరంగదైర్ఘ్యం (Wavelength, λ): రెండు పక్కపక్క శృంగాల మధ్య దూరం. ప్రమాణాలు: m, nm, Å.
పౌనఃపున్యం (Frequency, ν): ఒక బిందువు గుండా సెకనుకు వెళ్లే తరంగాల సంఖ్య. ప్రమాణం: హెర్ట్జ్ (Hz = s⁻¹).
వేగం (Speed, c): శూన్యంలో అన్ని విద్యుదయస్కాంత తరంగాలు 3.0 × 10⁸ m s⁻¹ వేగంతో ప్రయాణిస్తాయి.
తరంగసంఖ్య (Wavenumber, ν̄): ప్రతి యూనిట్ పొడవులో ఉండే తరంగదైర్ఘ్యాల సంఖ్య, ν̄ = 1/λ. ప్రమాణం: m⁻¹ (తరచుగా cm⁻¹).
కంపన పరిమితి (Amplitude): శృంగం ఎత్తు. ఇది తీవ్రతను (ప్రకాశాన్ని) నిర్ణయిస్తుంది, రంగును కాదు.
c స్థిరం కాబట్టి, తక్కువ తరంగదైర్ఘ్యం అంటే ఎప్పుడూ ఎక్కువ పౌనఃపున్యం.
2.2 విద్యుదయస్కాంత వర్ణపటం
అన్ని విద్యుదయస్కాంత వికిరణాలను తరంగదైర్ఘ్యం క్రమంలో అమరిస్తే విద్యుదయస్కాంత వర్ణపటం (Electromagnetic spectrum) వస్తుంది. సుమారు 400 nm (ఊదా) నుంచి 750 nm (ఎరుపు) వరకు ఉండే దృగ్గోచర కాంతి దానిలో ఒక చిన్న భాగం మాత్రమే.

ఎడమ నుంచి కుడివైపు చదవండి: ప్రతి ప్రాంతం దాని ముందుదాని కంటే తక్కువ తరంగదైర్ఘ్యం, ఎక్కువ శక్తి గల ఫోటాన్లను కలిగి ఉంటుంది; దృగ్గోచర కాంతి 400–750 nm అనే సన్నని భాగం మాత్రమే.
| ప్రాంతం | సాధారణ తరంగదైర్ఘ్యం | రోజువారీ ఉపయోగం |
|---|---|---|
| రేడియో తరంగాలు | సుమారు 1 m కంటే ఎక్కువ | FM, AM రేడియో, టీవీ ప్రసారం |
| మైక్రోవేవ్లు | సుమారు 1 mm నుంచి 1 m | మైక్రోవేవ్ ఓవెన్లు, మొబైల్ ఫోన్లు, రాడార్ |
| పరారుణ (Infrared) | సుమారు 750 nm నుంచి 1 mm | టీవీ రిమోట్, పెనం నుంచి వచ్చే వేడి |
| దృగ్గోచర (Visible) | సుమారు 400 నుంచి 750 nm | చూడటం; వర్షం తర్వాత ఇంద్రధనుస్సు రంగులు |
| అతినీలలోహిత (Ultraviolet) | సుమారు 10 నుంచి 400 nm | ఎండ వల్ల చర్మం కాలడం, నీటి శుద్ధి |
| X-కిరణాలు | సుమారు 0.01 నుంచి 10 nm | వైద్య చిత్రీకరణ |
| గామా కిరణాలు | సుమారు 0.01 nm కంటే తక్కువ | క్యాన్సర్ చికిత్స, కేంద్రకాల నుంచి వస్తాయి |
రేడియో నుంచి గామా వైపు: తరంగదైర్ఘ్యం తగ్గుతుంది, పౌనఃపున్యం పెరుగుతుంది, ఫోటాన్ శక్తి పెరుగుతుంది. జ్ఞాపక వాక్యం (ఇంగ్లీషులో): Ram Made Idli Very Under-salted, eXtra Ghee — ప్రతి పదంలోని మొదటి అక్షరం ఒక ప్రాంతం: R = రేడియో, M = మైక్రోవేవ్, I = పరారుణ (IR), V = దృగ్గోచర, U = అతినీలలోహిత (UV), X = X-కిరణాలు, G = గామా. ("రామ్ చేసిన ఇడ్లీ ఉప్పు తక్కువ, నెయ్యి ఎక్కువ" అని గుర్తుంచుకోండి.)
2.3 తరంగ చిత్రం ఎక్కడ విఫలమైంది
తరంగ చిత్రం వ్యతికరణం, వివర్తనాలను బాగా వివరిస్తుంది. కానీ 1900 ప్రాంతంలో మూడు పరిశీలనల్లో అది విఫలమైంది:
కృష్ణ వస్తు వికిరణం (Black-body radiation). పరిపూర్ణ శోషకం, ఉద్గారకం (కృష్ణ వస్తువు) వెలువరించే వికిరణ తీవ్రత ప్రతి ఉష్ణోగ్రత వద్ద ఒక తరంగదైర్ఘ్యం వద్ద గరిష్టంగా ఉంటుంది. ఉష్ణోగ్రత పెరిగే కొద్దీ ఆ గరిష్టం తక్కువ తరంగదైర్ఘ్యాల వైపు జరుగుతుంది. ఇనుప క్రోలును వేడి చేస్తే ముందు మసక ఎరుపు, తర్వాత నారింజ, తర్వాత తెలుపుగా మెరుస్తుంది. తరంగ సిద్ధాంతం సరైన వక్రాన్ని ఇవ్వలేకపోయింది.
కాంతివిద్యుత్ ఫలితం. విభాగం 2.5.
పరమాణువుల రేఖా వర్ణపటాలు. అధ్యాయం 3.
2.4 ప్లాంక్ క్వాంటం సిద్ధాంతం
1900లో మాక్స్ ప్లాంక్ ఒక ప్రతిపాదన చేశాడు: ద్రవ్యం శక్తిని నిరంతరంగా శోషించదు, ఉద్గారం చేయదు. అది చిన్న చిన్న, వేరువేరు పొట్లాలుగా జరుగుతుంది; వాటిని క్వాంటా (Quanta) అంటారు. తర్వాత ఐన్స్టీన్ కాంతి క్వాంటంను ఫోటాన్ (Photon) అని పిలిచాడు.
ఒక క్వాంటం శక్తి వికిరణ పౌనఃపున్యానికి అనులోమానుపాతంలో ఉంటుంది.
ఇక్కడ h = 6.626 × 10⁻³⁴ J s ప్లాంక్ స్థిరాంకం. శక్తి ఒక క్వాంటంకు పూర్ణసంఖ్య గుణిజాలుగా మాత్రమే మారిపోగలదు.
పూర్తి కప్పులు మాత్రమే అమ్మే టీ వ్యాపారి దగ్గర టీ కొనడాన్ని ఊహించుకోండి. మీరు 1, 2 లేదా 3 కప్పులు కొనవచ్చు, కానీ 1.4 కప్పులు ఎప్పటికీ కాదు. ఈ చిత్రంలో శక్తి కూడా అలాగే అమ్మబడుతుంది; కాకపోతే ప్రతి కప్పు చాలా చిన్నది.
సులభమైన షార్ట్కట్: E ని eV లలో, λ ని nm లలో తీసుకుంటే E = 1240/λ. 620 nm ఫోటాన్ శక్తి 2.0 eV.
2.5 కాంతివిద్యుత్ ఫలితం
తగిన పౌనఃపున్యం గల కాంతి శుభ్రమైన లోహ ఉపరితలంపై పడినప్పుడు ఎలక్ట్రాన్లు బయటకు వస్తాయి. ఇదే కాంతివిద్యుత్ ఫలితం (Photoelectric effect) (1887లో హెర్ట్జ్ మొదట గమనించాడు). బయటకు వచ్చే ఎలక్ట్రాన్లను కాంతి ఎలక్ట్రాన్లు (photoelectrons) అంటారు.
పరిశీలనలు
కాంతి తాకిన క్షణంలోనే ఎలక్ట్రాన్లు బయటకు వస్తాయి. మసక కాంతికైనా సమయ ఆలస్యం ఉండదు.
సెకనుకు బయటకు వచ్చే ఎలక్ట్రాన్ల సంఖ్య కాంతి తీవ్రత (ప్రకాశం) కు అనులోమానుపాతంలో ఉంటుంది.
ప్రతి లోహానికి ఒక ఆరంభ పౌనఃపున్యం (Threshold frequency) ν₀ ఉంటుంది. ν₀ కంటే తక్కువ పౌనఃపున్యంలో కాంతి ఎంత తీవ్రంగా ఉన్నా ఎలక్ట్రాన్లు రావు.
బయటకు వచ్చే ఎలక్ట్రాన్ల గతిజ శక్తి పౌనఃపున్యంతో పెరుగుతుంది. అది తీవ్రతపై ఆధారపడదు.
తరంగ చిత్రం 3, 4 కు వ్యతిరేకంగా అంచనా వేస్తుంది: ఏ రంగు ప్రకాశవంతమైన కాంతి అయినా చివరకు ఎలక్ట్రాన్లను వదులుచేసి, వాటికి ఎక్కువ శక్తిని ఇవ్వాలి.
ఐన్స్టీన్ వివరణ (1905)
కాంతి ఫోటాన్ల రూపంలో వస్తుంది. ఒక ఫోటాన్ తన మొత్తం శక్తిని ఒక ఎలక్ట్రాన్కు ఇస్తుంది. ఆ శక్తిలో కొంత భాగం ఎలక్ట్రాన్ను లోహం నుంచి విడిపిస్తుంది. మిగిలినది దాని గతిజ శక్తిగా మారుతుంది.
W₀ అనేది పని ప్రావేశిక (Work function): లోహ ఉపరితలం నుంచి ఒక ఎలక్ట్రాన్ను తొలగించడానికి కావలసిన కనిష్ఠ శక్తి.
ఇప్పుడు ప్రతి పరిశీలనా సరిపోతుంది:
hν విలువ W₀ కంటే తక్కువ ఉన్న ఫోటాన్ ఎలక్ట్రాన్ను విడిపించలేదు. అలాంటి ఫోటాన్లు ఎక్కువగా వచ్చినా ఉపయోగం లేదు, ఎందుకంటే ఒక ఎలక్ట్రాన్ ఒక ఫోటాన్నే తీసుకుంటుంది.
ఎక్కువ తీవ్రత అంటే ఎక్కువ ఫోటాన్లు, కాబట్టి ఎక్కువ ఎలక్ట్రాన్లు; కానీ ప్రతి దానికీ వచ్చే శక్తి ఒకటే.
ఎక్కువ పౌనఃపున్యం అంటే పెద్ద ఫోటాన్లు, కాబట్టి వేగవంతమైన ఎలక్ట్రాన్లు.
నిరోధక పొటెన్షియల్ (Stopping potential). అతి వేగవంతమైన కాంతి ఎలక్ట్రాన్లను సరిగ్గా ఆపే విలోమ వోల్టేజ్ V₀ కింది సమీకరణాన్ని పాటిస్తుంది. KE ని eV లలో తీసుకుంటే, వోల్టులలో V₀ కూడా అదే సంఖ్య.
గ్రాఫ్. KEₘₐₓ ను ν తో గీస్తే h వాలు గల సరళ రేఖ వస్తుంది. అది పౌనఃపున్య అక్షాన్ని ν₀ వద్ద ఖండిస్తుంది; పొడిగిస్తే శక్తి అక్షాన్ని −W₀ వద్ద ఖండిస్తుంది. ప్రతి లోహం సమాంతర రేఖను ఇస్తుంది; ν₀ మాత్రమే మారుతుంది.
| లోహం | సుమారు పని ప్రావేశిక (eV) |
|---|---|
| సీసియం | 2.1 |
| పొటాషియం | 2.3 |
| సోడియం | 2.3 |
| వెండి | 4.3 |
| రాగి | 4.7 |
క్షార లోహాలకు పని ప్రావేశిక తక్కువ, కాబట్టి దృగ్గోచర కాంతి కూడా వాటి నుంచి ఎలక్ట్రాన్లను బయటకు పంపగలదు. అందుకే ఆటోమేటిక్ తలుపులలో ఉండే కాంతివిద్యుత్ ఘటాల్లో సీసియం వాడతారు.
2.6 విద్యుదయస్కాంత వికిరణం ద్వంద్వ స్వభావం
| ప్రవర్తన | తరంగ చిత్రం వివరిస్తుందా | కణ (ఫోటాన్) చిత్రం వివరిస్తుందా |
|---|---|---|
| వ్యతికరణం, వివర్తనం | అవును | కాదు |
| కృష్ణ వస్తు వికిరణం | కాదు | అవును |
| కాంతివిద్యుత్ ఫలితం | కాదు | అవును |
| రేఖా వర్ణపటాలు | కాదు | అవును (బోర్తో కలిసి, అధ్యాయం 4) |
కాబట్టి కాంతి ద్వంద్వ స్వభావం (Dual behaviour) చూపిస్తుంది. ప్రయాణించేటప్పుడు, వ్యాపించేటప్పుడు తరంగంలా; ద్రవ్యంతో శక్తిని మార్చుకునేటప్పుడు కణాల్లా ప్రవర్తిస్తుంది. ద్రవ్యానికి కూడా ఈ ద్వంద్వ స్వభావం ఉందని అధ్యాయం 5 చూపిస్తుంది.
సాధించిన ఉదాహరణలు
సాధించిన ఉదాహరణ 2.1: ఒక FM స్టేషన్ 98.3 MHz వద్ద ప్రసారం చేస్తుంది. తరంగదైర్ఘ్యాన్ని కనుగొనండి.
సాధన: λ = c/ν = 3.0 × 10⁸ / 98.3 × 10⁶ = 3.05 m.
సాధించిన ఉదాహరణ 2.2: 580 nm తరంగదైర్ఘ్యం గల పసుపు కాంతి పౌనఃపున్యం, తరంగసంఖ్యలను కనుగొనండి.
సాధన: ν = 3.0 × 10⁸ / 580 × 10⁻⁹ = 5.17 × 10¹⁴ Hz. ν̄ = 1/580 × 10⁻⁹ = 1.72 × 10⁶ m⁻¹.
సాధించిన ఉదాహరణ 2.3: 400 nm ఫోటాన్ శక్తిని జూల్స్లలో, eV లలో కనుగొనండి.
సాధన: E = hc/λ = (6.626 × 10⁻³⁴ × 3.0 × 10⁸)/(400 × 10⁻⁹) = 4.97 × 10⁻¹⁹ J. eV లలో: 4.97 × 10⁻¹⁹ / 1.602 × 10⁻¹⁹ = 3.10 eV. (షార్ట్కట్: 1240/400 = 3.10 eV.)
సాధించిన ఉదాహరణ 2.4: 300 nm తరంగదైర్ఘ్యం గల ఒక మోల్ ఫోటాన్ల శక్తిని కనుగొనండి.
సాధన: ఒక ఫోటాన్: E = 6.626 × 10⁻³⁴ × 3.0 × 10⁸ / 3.0 × 10⁻⁷ = 6.626 × 10⁻¹⁹ J. ఒక మోల్: 6.626 × 10⁻¹⁹ × 6.022 × 10²³ = 3.99 × 10⁵ J, సుమారు 399 kJ mol⁻¹. ఇది అనేక రసాయన బంధాలను విడగొట్టడానికి సరిపోతుంది; అందుకే UV కాంతి చర్మాన్ని దెబ్బతీస్తుంది.
సాధించిన ఉదాహరణ 2.5: 10 W ఆకుపచ్చ LED 550 nm కాంతిని ఇస్తుంది. మొత్తం 10 W కాంతిగానే వెలువడుతుందని అనుకుంటే, సెకనుకు ఎన్ని ఫోటాన్లు వెలువడతాయి?
సాధన: ఒక ఫోటాన్ శక్తి = 6.626 × 10⁻³⁴ × 3.0 × 10⁸ / 550 × 10⁻⁹ = 3.61 × 10⁻¹⁹ J. సెకనుకు ఫోటాన్లు = 10 / 3.61 × 10⁻¹⁹ = 2.77 × 10¹⁹.
సాధించిన ఉదాహరణ 2.6: సోడియం పని ప్రావేశిక 2.3 eV. దాని ఆరంభ పౌనఃపున్యం, ఆరంభ తరంగదైర్ఘ్యాలను కనుగొనండి.
సాధన: ν₀ = W₀/h = (2.3 × 1.602 × 10⁻¹⁹)/6.626 × 10⁻³⁴ = 5.56 × 10¹⁴ Hz. λ₀ = c/ν₀ = 5.39 × 10⁻⁷ m = 539 nm. 539 nm కంటే ఎక్కువ తరంగదైర్ఘ్యం గల కాంతి (పసుపు, ఎరుపు) సోడియం నుంచి ఎలక్ట్రాన్లను బయటకు పంపలేదు.
సాధించిన ఉదాహరణ 2.7: 300 nm కాంతి పొటాషియం (W₀ = 2.25 eV) పై పడుతుంది. కాంతి ఎలక్ట్రాన్ల గరిష్ఠ గతిజ శక్తి, నిరోధక పొటెన్షియల్, గరిష్ఠ వేగాలను కనుగొనండి.
సాధన: ఫోటాన్ శక్తి = 1240/300 = 4.13 eV. KEₘₐₓ = 4.13 − 2.25 = 1.88 eV, కాబట్టి V₀ = 1.88 V. జూల్స్లలో KE = 1.88 × 1.602 × 10⁻¹⁹ = 3.02 × 10⁻¹⁹ J. v = √(2KE/mₑ) = √(2 × 3.02 × 10⁻¹⁹ / 9.109 × 10⁻³¹) = 8.1 × 10⁵ m s⁻¹.
సాధించిన ఉదాహరణ 2.8: 400 nm కాంతి వాడినప్పుడు ఒక లోహం నుంచి వచ్చే కాంతి ఎలక్ట్రాన్లను 1.00 V ఆపుతుంది. 300 nm కాంతికి ఎంత నిరోధక పొటెన్షియల్ కావాలి?
సాధన: ఫోటాన్ శక్తులు: 1240/400 = 3.10 eV, 1240/300 = 4.13 eV. పని ప్రావేశిక W₀ = 3.10 − 1.00 = 2.10 eV. కొత్త KEₘₐₓ = 4.13 − 2.10 = 2.03 eV, కాబట్టి V₀ = 2.03 V. W₀ తీసివేయబడుతుంది కాబట్టి ఇది 1/λ కు అనులోమానుపాతంలో మారదు అని గమనించండి.
త్వరిత పునశ్చరణ
c = νλ; ν̄ = 1/λ; శూన్యంలో అన్ని విద్యుదయస్కాంత తరంగాలు 3.0 × 10⁸ m s⁻¹ వేగంతో ప్రయాణిస్తాయి.
పౌనఃపున్యం పెరిగే క్రమం: రేడియో, మైక్రో, IR, దృగ్గోచర, UV, X, గామా. దృగ్గోచర కాంతి సుమారు 400–750 nm.
E = hν = hc/λ; E (eV) = 1240/λ (nm).
కాంతివిద్యుత్ ఫలితం: ఎలక్ట్రాన్ల సంఖ్య తీవ్రతపై, వాటి శక్తి పౌనఃపున్యంపై ఆధారపడతాయి.
hν = W₀ + KEₘₐₓ; W₀ = hν₀; eV₀ = KEₘₐₓ.
KEₘₐₓ vs ν ఒక సరళ రేఖ; వాలు h, పౌనఃపున్య అక్షంపై అంతర ఖండం ν₀.
వికిరణానికి ద్వంద్వ స్వభావం: ప్రయాణంలో తరంగం, శక్తి మార్పిడిలో కణం.
NEET లో సాధారణ తప్పులు
ప్రకాశవంతమైన కాంతి వేగవంతమైన కాంతి ఎలక్ట్రాన్లను ఇస్తుందని అనుకోవడం. ప్రకాశం సంఖ్యను మాత్రమే మారుస్తుంది.
KEₘₐₓ ν కు అనులోమానుపాతం అని భావించడం. W₀ వల్ల అది ν తో రేఖీయంగా మారుతుంది, కానీ అనులోమానుపాతం కాదు.
ప్రమాణాలు కలపడం: h ని J s లలో వాడితే J, లేదా 1240 షార్ట్కట్తో eV వాడండి; ఒకే లెక్కలో రెండూ వద్దు.
తరంగసంఖ్య 1/λ అని, ν/λ లేదా 1/ν కాదని మర్చిపోవడం.
వర్ణపట క్రమాన్ని తిరగబెట్టడం: X-కిరణాల తరంగదైర్ఘ్యం UV కంటే తక్కువ, ఎక్కువ కాదు.
KE (eV లలో) vs ν వాలు h అని అనుకోవడం. eV ప్రమాణాలలో వాలు h/e.
అభ్యాస బహుళైచ్ఛిక ప్రశ్నలు (MCQs): అధ్యాయం 2
స్థాయి 1: భావన పరిశీలన
1. కాంతి వేగం c, పౌనఃపున్యం ν, తరంగదైర్ఘ్యం λ మధ్య సంబంధం (a) c = ν/λ (b) c = νλ (c) c = λ/ν (d) c = ν̄λ
2. అతి ఎక్కువ తరంగదైర్ఘ్యం గల వికిరణం ఏది? (a) X-కిరణాలు (b) అతినీలలోహిత (c) మైక్రోవేవ్లు (d) దృగ్గోచర కాంతి
3. తరంగసంఖ్య SI ప్రమాణం (a) m⁻¹ (b) s⁻¹ (c) m (d) J
4. ఫోటాన్ శక్తి దేనికి అనులోమానుపాతంలో ఉంటుంది? (a) తరంగదైర్ఘ్యం (b) పౌనఃపున్యం (c) కంపన పరిమితి (d) తీవ్రత
5. వర్ణపటంలో దృగ్గోచర ప్రాంతం సుమారుగా ఏ మధ్య ఉంటుంది? (a) 40 మరియు 75 nm (b) 4000 మరియు 7500 nm (c) 4 మరియు 7.5 nm (d) 400 మరియు 750 nm
6. కాంతివిద్యుత్ ఫలితంలో సెకనుకు బయటకు వచ్చే ఎలక్ట్రాన్ల సంఖ్య దేనిపై ఆధారపడుతుంది? (a) కాంతి పౌనఃపున్యం (b) కాంతి తీవ్రత (c) పని ప్రావేశిక మాత్రమే (d) కాంతి తరంగదైర్ఘ్యం
7. ఒక లోహపు ఆరంభ పౌనఃపున్యం అంటే (a) అది శోషించగల గరిష్ఠ కాంతి పౌనఃపున్యం (b) అతి ప్రకాశవంతమైన కాంతి పౌనఃపున్యం (c) ఒక ఎలక్ట్రాన్ను బయటకు పంపడానికి కావలసిన కనిష్ఠ పౌనఃపున్యం (d) బయటకు వచ్చిన ఎలక్ట్రాన్ పౌనఃపున్యం
8. అతి తక్కువ పని ప్రావేశిక గల లోహం ఏది? (a) రాగి (b) ప్లాటినం (c) వెండి (d) సీసియం
9. కాంతి తరంగ సిద్ధాంతం వివరించలేకపోయిన దృగ్విషయం ఏది? (a) వివర్తనం (b) వ్యతికరణం (c) కాంతివిద్యుత్ ఫలితం (d) పరావర్తనం
10. విద్యుదయస్కాంత తరంగంలో విద్యుత్, అయస్కాంత క్షేత్రాలు (a) ఒకదానికి ఒకటి, ప్రయాణ దిశకు లంబంగా ఉంటాయి (b) ఒకదానికి ఒకటి సమాంతరంగా ఉంటాయి (c) ప్రయాణ దిశలోనే ఉంటాయి (d) ఒకేసారి ఒకటే ఉంటుంది
స్థాయి 2: NEET ప్రమాణం
11. 98.3 MHz FM సంకేతం తరంగదైర్ఘ్యం సుమారు (a) 0.305 m (b) 30.5 m (c) 3.05 m (d) 305 m
12. 400 nm ఫోటాన్ శక్తి సుమారు (a) 3.10 eV (b) 1.55 eV (c) 6.20 eV (d) 2.48 eV
13. 500 nm తరంగదైర్ఘ్యం గల కాంతి తరంగసంఖ్య (a) 2 × 10⁻⁶ m⁻¹ (b) 5 × 10⁶ m⁻¹ (c) 2 × 10⁴ m⁻¹ (d) 2 × 10⁶ m⁻¹
14. 300 nm తరంగదైర్ఘ్యం గల ఒక మోల్ ఫోటాన్ల శక్తి సుమారు (a) 399 kJ (b) 39.9 kJ (c) 6.6 × 10⁻¹⁹ kJ (d) 3990 kJ
15. ఒక లోహపు పని ప్రావేశిక 2.3 eV. దాని ఆరంభ తరంగదైర్ఘ్యం సుమారు (a) 270 nm (b) 539 nm (c) 1078 nm (d) 430 nm
16. 4.0 eV ఫోటాన్లు 2.5 eV పని ప్రావేశిక గల లోహంపై పడతాయి. నిరోధక పొటెన్షియల్ (a) 6.5 V (b) 4.0 V (c) 2.5 V (d) 1.5 V
17. కాంతి ఎలక్ట్రాన్ల KEₘₐₓ (జూల్స్లలో) ను కాంతి పౌనఃపున్యంతో గీసిన గ్రాఫ్ సరళ రేఖ; దాని వాలు (a) W₀ (b) h (c) h/e (d) e
18. ఆరంభ పౌనఃపున్యం కంటే ఎక్కువ పౌనఃపున్యం గల కాంతి ఒక లోహంపై పడుతుంది. అదే పౌనఃపున్యంలో తీవ్రత రెట్టింపు చేస్తే, కాంతి ఎలక్ట్రాన్ల KEₘₐₓ (a) రెట్టింపవుతుంది (b) సగమవుతుంది (c) అలాగే ఉంటుంది (d) సున్నా అవుతుంది
19. 10 W జనకం 550 nm కాంతిని వెలువరిస్తుంది. సెకనుకు వెలువడే ఫోటాన్ల సంఖ్య సుమారు (a) 2.77 × 10¹⁹ (b) 2.77 × 10¹⁷ (c) 3.6 × 10⁻¹⁹ (d) 5.5 × 10¹⁸
20. 200 nm మరియు 600 nm తరంగదైర్ఘ్యాల ఫోటాన్ల శక్తుల నిష్పత్తి (a) 1 : 3 (b) 3 : 1 (c) 9 : 1 (d) 1 : 9
21. కృష్ణ వస్తువు ఉష్ణోగ్రత పెరిగే కొద్దీ దాని ఉద్గార గరిష్టం ఏ వైపు జరుగుతుంది? (a) ఎక్కువ తరంగదైర్ఘ్యాలు (b) తక్కువ పౌనఃపున్యాలు (c) తక్కువ తరంగదైర్ఘ్యాలు (d) ఎక్కడికీ కాదు; స్థిరంగా ఉంటుంది
22. పౌనఃపున్యం పెరిగే క్రమం ఏది? (a) UV < దృగ్గోచర < IR < మైక్రోవేవ్ (b) X-కిరణం < UV < దృగ్గోచర < రేడియో (c) దృగ్గోచర < IR < UV < X-కిరణం (d) రేడియో < మైక్రోవేవ్ < IR < దృగ్గోచర
స్థాయి 3: సవాలు
23. 400 nm కాంతితో ఒక లోహం నుంచి వచ్చే కాంతి ఎలక్ట్రాన్లను 1.00 V ఆపుతుంది. 300 nm కాంతితో నిరోధక పొటెన్షియల్ సుమారు (a) 1.33 V (b) 2.03 V (c) 3.10 V (d) 4.13 V
24. 300 nm కాంతి పొటాషియం (W₀ = 2.25 eV) పై పడుతుంది. కాంతి ఎలక్ట్రాన్ల గరిష్ఠ వేగం సుమారు (a) 8.1 × 10⁵ m s⁻¹ (b) 1.1 × 10⁶ m s⁻¹ (c) 6.6 × 10⁵ m s⁻¹ (d) 4.1 × 10⁵ m s⁻¹
25. ఒక లోహపు ఆరంభ తరంగదైర్ఘ్యం 600 nm. దానిపై 400 nm కాంతి పడుతుంది. కాంతి ఎలక్ట్రాన్ల KEₘₐₓ సుమారు (a) 3.3 × 10⁻¹⁹ J (b) 4.97 × 10⁻¹⁹ J (c) 0.83 × 10⁻¹⁹ J (d) 1.66 × 10⁻¹⁹ J
26. A, B, C లోహాల పని ప్రావేశికలు 2.0 eV, 3.5 eV, 5.0 eV. ప్రతి దానిపై 300 nm కాంతి పడుతుంది. కాంతి ఎలక్ట్రాన్లు వచ్చేది (a) A నుంచి మాత్రమే (b) C నుంచి మాత్రమే (c) A మరియు B నుంచి (d) మూడింటి నుంచీ
27. 100 W సోడియం దీపం తన శక్తిలో 25% ను 589 nm కాంతిగా మారుస్తుంది. సెకనుకు అది వెలువరించే ఫోటాన్ల సంఖ్య సుమారు (a) 2.96 × 10²⁰ (b) 7.4 × 10¹⁹ (c) 1.85 × 10¹⁹ (d) 3.4 × 10⁻¹⁹
28. ν పౌనఃపున్యం గల కాంతి W పని ప్రావేశిక గల లోహం నుంచి KEₘₐₓ = K తో కాంతి ఎలక్ట్రాన్లను బయటకు పంపుతుంది. పౌనఃపున్యం 2ν అయితే KEₘₐₓ (a) 2K (b) K + W (c) 2K + W (d) 2K − W
29. ప్రతిపాదన (A): ఆరంభ పౌనఃపున్యం కంటే తక్కువ పౌనఃపున్యం గల కాంతి, ఎంత తీవ్రంగా ఉన్నా, లోహం నుంచి ఎలక్ట్రాన్లను బయటకు పంపలేదు.
కారణం (R): ఫోటాన్ శక్తి పౌనఃపున్యంపై ఆధారపడుతుంది, ఒక ఫోటాన్ను ఒక ఎలక్ట్రాన్ శోషిస్తుంది.
(a) రెండూ సత్యం, R అనేది A కు సరైన వివరణ (b) రెండూ సత్యం, R అనేది A కు వివరణ కాదు (c) A సత్యం, R అసత్యం (d) A అసత్యం, R సత్యం
30. వాక్యం I: సంప్రదాయ తరంగ సిద్ధాంతం కృష్ణ వస్తు వికిరణ వితరణను సరిగ్గా వివరించింది.
వాక్యం II: శక్తి hν పరిమాణం గల క్వాంటాలుగా ఉద్గారం లేదా శోషణ జరుగుతుందని ప్లాంక్ ప్రతిపాదించాడు.
(a) రెండూ సత్యం (b) రెండూ అసత్యం (c) I సత్యం, II అసత్యం (d) I అసత్యం, II సత్యం
జవాబులు మరియు కారణాలు
| Q | Ans | కారణం |
|---|---|---|
| 1 | b | వేగం = పౌనఃపున్యం × తరంగదైర్ఘ్యం. |
| 2 | c | ఈ జాబితాలో మైక్రోవేవ్లు ఎక్కువ తరంగదైర్ఘ్యం వైపు ఉంటాయి. |
| 3 | a | ν̄ = 1/λ, కాబట్టి m⁻¹. |
| 4 | b | E = hν. |
| 5 | d | ఊదా సుమారు 400 nm నుంచి ఎరుపు సుమారు 750 nm వరకు. |
| 6 | b | ఎక్కువ తీవ్రత, ఎక్కువ ఫోటాన్లు, ఎక్కువ ఎలక్ట్రాన్లు. |
| 7 | c | ν₀ కంటే తక్కువలో ఉద్గారం జరగదు. |
| 8 | d | సీసియం, సుమారు 2.1 eV. |
| 9 | c | దీనికి నిరంతర తరంగాలు కాదు, ఫోటాన్లు కావాలి. |
| 10 | a | E, B, ప్రయాణ దిశ పరస్పరం లంబంగా ఉంటాయి. |
| 11 | c | 3 × 10⁸ / 98.3 × 10⁶ = 3.05 m. |
| 12 | a | 1240/400 = 3.10 eV. |
| 13 | d | 1/(5 × 10⁻⁷ m) = 2 × 10⁶ m⁻¹. |
| 14 | a | 6.626 × 10⁻¹⁹ J × N_A = 399 kJ. |
| 15 | b | 1240/2.3 = 539 nm. |
| 16 | d | 4.0 − 2.5 = 1.5 eV, కాబట్టి 1.5 V. |
| 17 | b | KE = hν − W₀, వాలు h. |
| 18 | c | తీవ్రత ఎలక్ట్రాన్ల సంఖ్యను మాత్రమే మారుస్తుంది. |
| 19 | a | 10 / 3.61 × 10⁻¹⁹ = 2.77 × 10¹⁹. |
| 20 | b | E ∝ 1/λ: 600/200 = 3. |
| 21 | c | వేడి వస్తువులు నీలి-తెలుపు వైపు మెరుస్తాయి. |
| 22 | d | రేడియో నుంచి దృగ్గోచరం వైపు పౌనఃపున్యం పెరుగుతుంది. |
| 23 | b | W₀ = 3.10 − 1.00 = 2.10 eV; 4.13 − 2.10 = 2.03 V. |
| 24 | a | KE = 1.88 eV; v = √(2KE/m) = 8.1 × 10⁵ m s⁻¹. |
| 25 | d | hc(1/400 nm − 1/600 nm) = 1.66 × 10⁻¹⁹ J. |
| 26 | c | ఫోటాన్ శక్తి 4.13 eV, 2.0 మరియు 3.5 eV కంటే మాత్రమే ఎక్కువ. |
| 27 | b | 25 W / 3.37 × 10⁻¹⁹ J = 7.4 × 10¹⁹ s⁻¹. |
| 28 | c | 2hν − W = 2(K + W) − W = 2K + W. |
| 29 | a | ఒక్క ఫోటాన్కే కనీసం W₀ శక్తి ఉండాలి. |
| 30 | d | తరంగ సిద్ధాంతం విఫలమైంది; ప్లాంక్ క్వాంటా సఫలమయ్యాయి. |
అధ్యాయం 2 పునశ్చరణ పత్రం
ఒక పేజీ సారాంశం
విద్యుదయస్కాంత వికిరణం: ఒకదానికి ఒకటి, ప్రయాణ దిశకు లంబంగా డోలనం చెందే విద్యుత్, అయస్కాంత క్షేత్రాలు; యానకం అవసరం లేదు.
శూన్యంలో అన్ని EM తరంగాలు c = 3.0 × 10⁸ m s⁻¹ వేగంతో ప్రయాణిస్తాయి; c = νλ; తరంగసంఖ్య ν̄ = 1/λ.
పౌనఃపున్యం పెరిగే క్రమంలో వర్ణపటం: రేడియో, మైక్రోవేవ్, పరారుణ, దృగ్గోచర, అతినీలలోహిత, X-కిరణాలు, γ-కిరణాలు. దృగ్గోచర కాంతి సుమారు 400–750 nm.
తరంగ సిద్ధాంతం వ్యతికరణం, వివర్తనాలను వివరిస్తుంది, కానీ కృష్ణ వస్తు వికిరణం, కాంతివిద్యుత్ ఫలితం, రేఖా వర్ణపటాలలో విఫలమవుతుంది.
ప్లాంక్: శక్తి క్వాంటాలుగా ఉద్గారం/శోషణ జరుగుతుంది, E = hν. ఐన్స్టీన్: కాంతి స్వయంగా ఫోటాన్లుగా ప్రయాణిస్తుంది.
n ఫోటాన్ల శక్తి = nhν. eV లలో ఫోటాన్ శక్తి = 1240/λ(nm).
కాంతివిద్యుత్ ఫలితం: ఉద్గారం తక్షణమే; ఆరంభ పౌనఃపున్యం ν₀ ఉంటుంది; KEmax ν తో పెరుగుతుంది, తీవ్రతతో కాదు; ఎలక్ట్రాన్ల సంఖ్య తీవ్రతతో పెరుగుతుంది.
ఐన్స్టీన్ సమీకరణం: hν = hν₀ + KEmax, ఇక్కడ W₀ = hν₀ పని ప్రావేశిక.
నిరోధక పొటెన్షియల్: eV₀ = KEmax = hν − W₀.
KEmax vs ν సరళ రేఖ, వాలు h (అన్ని లోహాలకూ ఒకటే), ν-అక్షాన్ని ν₀ వద్ద ఖండిస్తుంది.
క్షార లోహాలకు (K, Rb, Cs) పని ప్రావేశిక తక్కువ; కాంతివిద్యుత్ ఘటాల్లో Cs వాడతారు.
కాంతి ద్వంద్వ స్వభావం చూపిస్తుంది: వ్యతికరణం, వివర్తనాలలో తరంగంలా, కాంతివిద్యుత్ ఫలితంలో కణంలా.
తప్పక గుర్తుంచుకోవలసినవి
| రాశి | సూత్రం లేదా విలువ |
|---|---|
| వేగ సంబంధం | c = νλ |
| తరంగసంఖ్య | ν̄ = 1/λ (m⁻¹ లేదా cm⁻¹) |
| ఫోటాన్ శక్తి | E = hν = hc/λ |
| సులభ రూపం | E(eV) = 1240/λ(nm) |
| సెకనుకు వెలువడే ఫోటాన్లు | సామర్థ్యం / (hν) |
| పని ప్రావేశిక | W₀ = hν₀ = hc/λ₀ |
| ఐన్స్టీన్ సమీకరణం | KEmax = hν − W₀ |
| నిరోధక పొటెన్షియల్ | V₀ = (hν − W₀)/e |
| V₀ vs ν వాలు | h/e = 4.14 × 10⁻¹⁵ V s |
జ్ఞాపక సూత్రాలు
"పౌనఃపున్యం పోరాడుతుంది, తీవ్రత లెక్కిస్తుంది": ఎలక్ట్రాన్లు వస్తాయా, ఎంత వేగంగా వస్తాయో పౌనఃపున్యం నిర్ణయిస్తుంది; ఎన్ని వస్తాయో తీవ్రత నిర్ణయిస్తుంది.
"1240 మాయా సంఖ్య": E(eV) × λ(nm) = 1240; కాబట్టి 620 nm కు 2 eV, 310 nm కు 4 eV.
"వాలు ఒకటే, మొదలు వేరు": ప్రతి లోహపు KEmax–ν రేఖ వాలు h; మొదలైయే బిందువు ν₀ మాత్రమే జరుగుతుంది.
"Cs సులువుగా వదులుతుంది": సాధారణ లోహాలలో సీసియం ఎలక్ట్రాన్లను అతి సులువుగా వదులుతుంది (అతి తక్కువ పని ప్రావేశిక), అందుకే కాంతివిద్యుత్ ఘటాల్లో ఉంటుంది.
భావనల అనుసంధానం
కాంతివిద్యుత్ ఫలితం, ఫోటాన్ ద్రవ్యవేగం భౌతిక శాస్త్రం పుస్తకం 17: ద్రవ్యం మరియు వికిరణాల ద్వంద్వ స్వభావంలో వివరంగా ఉన్నాయి.
EM వర్ణపటం, c = νλ, తరంగ ధర్మాలు భౌతిక శాస్త్రం పుస్తకం 15: విద్యుదయస్కాంత తరంగాలతో అనుసంధానమవుతాయి.
ప్రత్యేక రంగుల ఫోటాన్ శక్తులు రసాయన శాస్త్రం పుస్తకం 20: ప్రాక్టికల్ రసాయన శాస్త్రానికి సంబంధించిన సూత్రాలలో జ్వాలా పరీక్షలు, సమ్మేళనాల రంగులలో మళ్ళీ వస్తాయి.
అభ్యాస బహుళైచ్ఛిక ప్రశ్నలు (MCQs): అధ్యాయం 2, స్థాయి 4 (కొత్త NEET సరళి)
31. జాబితా I (వికిరణం) ను జాబితా II (సాధారణ తరంగదైర్ఘ్య పరిధి) తో జతపరచండి.
జాబితా I:
A. రేడియో తరంగాలు
B. మైక్రోవేవ్లు
C. దృగ్గోచర కాంతి
D. X-కిరణాలు
జాబితా II:
i. సుమారు 400–750 nm
ii. సుమారు 0.01–10 nm
iii. మీటర్లు, అంతకంటే ఎక్కువ
iv. సుమారు 1 mm నుంచి 1 m
(a) A-iv, B-iii, C-i, D-ii (b) A-iii, B-iv, C-i, D-ii (c) A-iii, B-iv, C-ii, D-i (d) A-iii, B-i, C-iv, D-ii
32. జాబితా I (రాశి) ను జాబితా II (సూత్రం) తో జతపరచండి.
జాబితా I:
A. ఫోటాన్ శక్తి
B. తరంగసంఖ్య
C. ఆరంభ పౌనఃపున్యం
D. నిరోధక పొటెన్షియల్
జాబితా II:
i. W₀/h
ii. (hν − W₀)/e
iii. 1/λ
iv. hν
(a) A-iii, B-iv, C-i, D-ii (b) A-iv, B-iii, C-ii, D-i (c) A-iv, B-i, C-iii, D-ii (d) A-iv, B-iii, C-i, D-ii
33. ఆరంభ పౌనఃపున్యం కంటే ఎక్కువ పౌనఃపున్యం గల కాంతి ఒక లోహంపై పడుతుంది. జాబితా I (మార్పు) ను జాబితా II (ఫలితం) తో జతపరచండి.
జాబితా I:
A. తీవ్రత రెట్టింపు, పౌనఃపున్యం అదే
B. పౌనఃపున్యం పెరిగింది, తీవ్రత అదే
C. పౌనఃపున్యం ν₀ కంటే తక్కువకు తగ్గింది
D. అదే కాంతి, కానీ ఎక్కువ పని ప్రావేశిక గల లోహం
జాబితా II:
i. KEmax పెరుగుతుంది
ii. కాంతివిద్యుత్ ప్రవాహం రెట్టింపవుతుంది, KEmax మారదు
iii. నిరోధక పొటెన్షియల్ తగ్గుతుంది
iv. ఏ తీవ్రతలోనూ ఉద్గారం ఉండదు
(a) A-ii, B-i, C-iv, D-iii (b) A-i, B-ii, C-iv, D-iii (c) A-ii, B-i, C-iii, D-iv (d) A-ii, B-iv, C-i, D-iii
34. జాబితా I (ఫోటాన్ తరంగదైర్ఘ్యం) ను జాబితా II (దాని శక్తి) తో జతపరచండి. hc = 1240 eV nm వాడండి.
జాబితా I:
A. 124 nm
B. 310 nm
C. 620 nm
D. 248 nm
జాబితా II:
i. 5 eV
ii. 2 eV
iii. 10 eV
iv. 4 eV
(a) A-iii, B-ii, C-iv, D-i (b) A-i, B-iv, C-ii, D-iii (c) A-iii, B-iv, C-ii, D-i (d) A-iv, B-iii, C-ii, D-i
35. కింది వాక్యాలలో ఎన్ని సరైనవి?
A. శూన్యంలో అన్ని విద్యుదయస్కాంత తరంగాలు ఒకే వేగంతో ప్రయాణిస్తాయి.
B. ఎరుపు కాంతి పౌనఃపున్యం ఊదా కాంతి కంటే ఎక్కువ.
C. ఫోటాన్ శక్తి దాని తరంగసంఖ్యకు అనులోమానుపాతం.
D. ప్లాంక్ క్వాంటం భావన కృష్ణ వస్తు వికిరణాన్ని వివరించింది.
(a) ఒకటి (b) రెండు (c) మూడు (d) నాలుగు
36. కాంతివిద్యుత్ ఫలితం గురించి సరైన వాక్యాల సమూహాన్ని ఎంచుకోండి.
A. కొలవదగిన సమయ ఆలస్యం లేకుండా ఎలక్ట్రాన్లు వెలువడతాయి.
B. ఎలక్ట్రాన్ల KEmax కాంతి తీవ్రతపై ఆధారపడుతుంది.
C. తక్కువ పని ప్రావేశిక వల్ల సీసియంను కాంతివిద్యుత్ ఘటాల్లో వాడతారు.
D. ν₀ కంటే పైన, సెకనుకు వెలువడే ఎలక్ట్రాన్ల సంఖ్య తీవ్రతకు అనులోమానుపాతం.
(a) A, C మరియు D మాత్రమే (b) A మరియు B మాత్రమే (c) B, C మరియు D మాత్రమే (d) A, B, C మరియు D
37. కింది వాక్యాలలో ఎన్ని సరైనవి?
A. కాంతి వ్యతికరణం దాని తరంగ స్వభావం వల్ల వివరించబడుతుంది.
B. కాంతివిద్యుత్ ఫలితం కాంతి కణ స్వభావాన్ని చూపిస్తుంది.
C. కాంతి వివర్తనం కేవలం దాని కణ స్వభావం వల్లే వివరించబడుతుంది.
D. కృష్ణ వస్తు వికిరణాన్ని సంప్రదాయ తరంగ సిద్ధాంతం పూర్తిగా వివరిస్తుంది.
(a) ఒకటి (b) రెండు (c) మూడు (d) నాలుగు
38. సరైన వాక్యాల సమూహాన్ని ఎంచుకోండి.
A. 600 nm వద్ద వెలుగునిచ్చే 100 W దీపం, 400 nm వద్ద వెలుగునిచ్చే 100 W దీపం కంటే సెకనుకు ఎక్కువ ఫోటాన్లను ఇస్తుంది.
B. 400 nm ఫోటాన్ శక్తి 600 nm ఫోటాన్ శక్తికి 1.5 రెట్లు.
C. ఫోటాన్ ద్రవ్యవేగం h/λ.
D. తరంగదైర్ఘ్యం రెట్టింపు చేస్తే ఫోటాన్ శక్తి రెట్టింపవుతుంది.
(a) A మరియు D మాత్రమే (b) C మాత్రమే (c) B మరియు D మాత్రమే (d) A, B మరియు C మాత్రమే
39. P, Q అనే రెండు లోహాలకు KEmax (y-అక్షం) vs పౌనఃపున్యం ν (x-అక్షం) గ్రాఫ్ రెండు సమాంతర సరళ రేఖలను ఇస్తుంది. P రేఖ ν-అక్షాన్ని 5.0 × 10¹⁴ Hz వద్ద, Q రేఖ 8.0 × 10¹⁴ Hz వద్ద కలుస్తాయి. Q పని ప్రావేశిక సుమారు (a) 2.1 eV (b) 5.3 eV (c) 3.3 eV (d) 1.6 eV
40. ఒక లోహానికి నిరోధక పొటెన్షియల్ V₀ (y-అక్షం) vs పౌనఃపున్యం ν (x-అక్షం) గ్రాఫ్ సరళ రేఖ. దాని వాలు సుమారు (a) 4.14 × 10⁻¹⁵ V s (b) 6.63 × 10⁻³⁴ V s (c) 1.60 × 10⁻¹⁹ V s (d) 2.42 × 10¹⁴ V s
41. 450 nm తరంగదైర్ఘ్యం గల కాంతి, కింద ఇచ్చిన పని ప్రావేశికలు గల నాలుగు లోహాలపై పడుతుంది.
| లోహం | W | X | Y | Z |
|---|---|---|---|---|
| పని ప్రావేశిక (eV) | 1.8 | 2.6 | 3.4 | 4.6 |
ఎన్ని లోహాల నుంచి ఎలక్ట్రాన్లు వెలువడతాయి? (a) 1 (b) 2 (c) 3 (d) 4
Q42–Q43 కోసం పేరా: బస్టాండ్ దగ్గర ఉన్న సోడియం-ఆవిరి వీధి దీపం 589 nm వద్ద పసుపు రంగులో వెలుగుతుంది. దాని 40 W ఉత్పాదన మొత్తం ఈ తరంగదైర్ఘ్యం గల కాంతిగానే ఉందని అనుకోండి. h = 6.626 × 10⁻³⁴ J s, c = 3.0 × 10⁸ m s⁻¹ తీసుకోండి.
42. దీపం నుంచి వచ్చే ఒక ఫోటాన్ శక్తి సుమారు (a) 3.4 eV (b) 1.2 eV (c) 4.2 eV (d) 2.1 eV
43. దీపం సెకనుకు వెలువరించే ఫోటాన్ల సంఖ్య సుమారు (a) 1.2 × 10²⁰ (b) 1.2 × 10¹⁸ (c) 3.4 × 10¹⁹ (d) 8.4 × 10²⁰
44. ఒక లోహపు పని ప్రావేశిక 2.0 eV. దానిపై మొదట 310 nm కాంతి, తర్వాత 155 nm కాంతి పడుతుంది. రెండు సందర్భాలలో కాంతి ఎలక్ట్రాన్ల గరిష్ఠ వేగాల నిష్పత్తి (a) 1 : 3 (b) 1 : 2 (c) 1 : √3 (d) 1 : √2
45. ఒక లోహపు ఆరంభ తరంగదైర్ఘ్యం 620 nm. దానిపై 248 nm కాంతి పడుతుంది. వెలువడే ఎలక్ట్రాన్ల గరిష్ఠ వేగం సుమారు (mₑ = 9.1 × 10⁻³¹ kg) (a) 1.0 × 10⁵ m s⁻¹ (b) 1.0 × 10⁶ m s⁻¹ (c) 3.2 × 10⁶ m s⁻¹ (d) 1.0 × 10⁷ m s⁻¹
స్థాయి 4 జవాబులు
| Q | Ans | కారణం |
|---|---|---|
| 31 | b | రేడియో అతి పొడవు, తర్వాత మైక్రోవేవ్; దృగ్గోచర 400–750 nm; X-కిరణాలు సుమారు 0.01–10 nm |
| 32 | d | E = hν, ν̄ = 1/λ, ν₀ = W₀/h, V₀ = (hν − W₀)/e |
| 33 | a | తీవ్రత సంఖ్యను, పౌనఃపున్యం KEmax ను నిర్ణయిస్తాయి; ν₀ కంటే తక్కువలో ఏమీ రాదు; ఎక్కువ W₀ V₀ ని తగ్గిస్తుంది |
| 34 | c | 1240/124 = 10, 1240/310 = 4, 1240/620 = 2, 1240/248 = 5 eV |
| 35 | c | A, C, D సత్యం; ఊదా పౌనఃపున్యమే ఎక్కువ |
| 36 | a | KEmax తీవ్రతపై ఆధారపడదు, కాబట్టి B అసత్యం |
| 37 | b | A, B సత్యం; వివర్తనం తరంగ ఫలితం; కృష్ణ వస్తు వికిరణానికి క్వాంటా అవసరమయ్యాయి |
| 38 | d | 600 nm వద్ద ఫోటాన్ శక్తి తక్కువ, కాబట్టి అదే సామర్థ్యానికి ఎక్కువ ఫోటాన్లు; E ∝ 1/λ కాబట్టి D అసత్యం |
| 39 | c | W₀ = hν₀ = 6.626 × 10⁻³⁴ × 8.0 × 10¹⁴ = 5.30 × 10⁻¹⁹ J = 3.31 eV |
| 40 | a | eV₀ = hν − W₀, వాలు = h/e = 4.14 × 10⁻¹⁵ V s |
| 41 | b | ఫోటాన్ శక్తి 1240/450 = 2.76 eV; W (1.8), X (2.6) మాత్రమే దానికంటే తక్కువ |
| 42 | d | E = hc/λ = 3.37 × 10⁻¹⁹ J = 2.11 eV |
| 43 | a | 40 / 3.37 × 10⁻¹⁹ = సెకనుకు 1.19 × 10²⁰ ఫోటాన్లు |
| 44 | c | ఫోటాన్ శక్తులు 4, 8 eV వల్ల KEmax 2, 6 eV; v ∝ √KE, కాబట్టి 1 : √3 |
| 45 | b | W₀ = 2.0 eV, ఫోటాన్ 5.0 eV, KEmax = 3.0 eV = 4.81 × 10⁻¹⁹ J; v = √(2KE/m) = 1.03 × 10⁶ m s⁻¹ |