యూనిట్ పరీక్ష: p-బ్లాక్ మూలకాలు
సమయం: 50 నిమిషాలు. మార్కులు: సరైన జవాబుకు +4, తప్పు జవాబుకు −1, వదిలేస్తే 0. ప్రశ్నలు ఏడు అధ్యాయాల నుంచీ కలిసి వస్తాయి. అవసరమైన దత్తాంశం: B = 10.8, H = 1, O = 16, I = 127 g/mol; STP వద్ద మోలార్ ఘనపరిమాణం = 22.4 L.
1. ఏ p-బ్లాక్ మూలకానికి అత్యధిక మొదటి అయనీకరణ ఎంథాల్పీ ఉంది? (a) F (b) He (c) Ne (d) N
2. జడ జంట ప్రభావం దేనిని వివరిస్తుంది? (a) Al³⁺ అధిక స్థిరత్వం (b) సిలికాన్ శృంఖలీకరణం (c) B₂O₃ ఆమ్ల స్వభావం (d) Pb⁴⁺ కంటే Pb²⁺ ఎక్కువ స్థిరంగా ఉండటం
3. ఏ అణువు ఎలక్ట్రాన్ లోపం గలది (electron-deficient)? (a) B₂H₆ (b) CH₄ (c) NH₃ (d) SiH₄
4. BF₃, NH₃, XeF₄ లలో కేంద్ర పరమాణువు సంకరీకరణం వరుసగా (a) sp³, sp², sp³d² (b) sp², sp², sp³d (c) sp², sp³, sp³d² (d) sp², sp³, sp³d
5. కార్బన్ ఏ రూపాంతరంలో C–C దూరం 154 pm? (a) గ్రాఫైట్ (b) C₆₀ (c) గ్రాఫీన్ (d) వజ్రం
6. ఫాస్ఫరస్ ఏ ఆక్సో ఆమ్లం త్రిక్షార? (a) H₃PO₃ (b) H₃PO₄ (c) H₃PO₂ (d) H₄P₂O₇
7. ఏ గ్రూపు 16 హైడ్రైడ్కు అత్యల్ప బాష్పీభవన స్థానం ఉంది? (a) H₂S (b) H₂O (c) H₂Se (d) H₂Te
8. SF₄ ఆకారం (a) చతుర్ముఖం (b) చతురస్ర సమతలీయం (c) సీ-సా (d) అష్టఫలకీయం
9. ఏ ఇంటర్హాలోజన్లో కేంద్ర పరమాణువు sp³d² సంకరీకరణం చెందింది? (a) ClF₃ (b) IF₇ (c) IF₅ (d) ICl
10. ఏ ఆక్సైడ్ ద్విధాతుకం? (a) CO (b) SiO₂ (c) P₄O₁₀ (d) Ga₂O₃
11. బోరాన్ ట్రైహాలైడ్లలో అతి బలమైన లూఈస్ ఆమ్లం (a) BI₃ (b) BBr₃ (c) BCl₃ (d) BF₃
12. ఏ గ్రూపు 13 మూలకం అతి స్థిరమైన +1 అయాన్ను ఏర్పరుస్తుంది? (a) Al (b) Tl (c) Ga (d) B
13. కార్బన్ రూపాంతరాల గురించి ఏ వాక్యం తప్పు? (a) 298 K వద్ద గ్రాఫైట్ అతి స్థిరమైన రూపం (b) వజ్రం విద్యుత్తును ప్రసారం చేయదు (c) C₆₀ లో మూసిన పంజరం మూలల్లో 60 కార్బన్ పరమాణువులు ఉంటాయి (d) గ్రాఫైట్ పొరల మధ్య దూరం 141.5 pm
14. జల NaOH లో అల్యూమినియం కరిగినప్పుడు విడుదలయ్యే వాయువు (a) O₂ (b) H₂ (c) Cl₂ (d) N₂
15. పెరాక్సోడైసల్ఫ్యూరిక్ ఆమ్లం H₂S₂O₈ లో S–OH సమూహాల సంఖ్య (a) 4 (b) 1 (c) 2 (d) 0
16. ఏ హైడ్రైడ్కు అతి పెద్ద H–E–H బంధ కోణం ఉంది? (a) NH₃ (b) PH₃ (c) H₂S (d) H₂Se
17. వలయ ట్రైమెటాఫాస్ఫారిక్ ఆమ్లం (HPO₃)₃ లో P=O బంధాల సంఖ్య (a) 6 (b) 3 (c) 0 (d) 9
18. ఎలక్ట్రాన్ గ్రాహ్య ఎంథాల్పీ పరిమాణం సరైన క్రమం (a) F > Cl > Br > I (b) I > Br > Cl > F (c) Br > Cl > F > I (d) Cl > F > Br > I
19. ఏ జినాన్ సమ్మేళనం చతురస్ర సమతలీయం? (a) XeF₂ (b) XeF₆ (c) XeF₄ (d) XeO₃
20. ఏ ప్రజాతి క్షయకారకంగా పనిచేయలేదు? (a) H₃PO₄ (b) H₃PO₃ (c) SO₂ (d) SnCl₂
21. సాధారణ పరిస్థితుల్లో ఏ క్లోరైడ్ నీటితో జలవిశ్లేషణ చెందదు? (a) SiCl₄ (b) PCl₃ (c) BCl₃ (d) CCl₄
22. 5.52 g B₂H₆ ఆక్సిజన్లో పూర్తిగా మండుతుంది. ఏర్పడే B₂O₃ ద్రవ్యరాశి (a) 6.96 g (b) 13.92 g (c) 27.84 g (d) 3.48 g
23. నైట్రోజన్ ఏ ఆక్సైడ్ పారాయస్కాంతం? (a) NO₂ (b) N₂O (c) N₂O₄ (d) N₂O₅
24. ఏ ఆక్సైడ్ అతి ఆమ్లయుతం? (a) Na₂O (b) MgO (c) Cl₂O₇ (d) Al₂O₃
25. వీటిలో ఏ మూలకానికి శృంఖలీకరణ స్వభావం అతి ఎక్కువ? (a) N (b) S (c) O (d) Cl
26. ఏ ఆమ్లంలో ఫాస్ఫరస్ +5 స్థితిలో ఉంటూ P–O–P వంతెన ఉంది? (a) H₃PO₄ (b) H₄P₂O₆ (c) H₃PO₃ (d) H₄P₂O₇
27. హైడ్రోజన్ హాలైడ్ల ఉష్ణ స్థిరత్వం సరైన క్రమం (a) HI > HBr > HCl > HF (b) HCl > HF > HBr > HI (c) HF > HCl > HBr > HI (d) HBr > HCl > HF > HI
28. p-బ్లాక్ గ్రూపు మొదటి సభ్యానికి ఏది లక్షణం కాదు? (a) అది NCl₅ వంటి పంచసంయోజక సమ్మేళనాలను ఏర్పరుస్తుంది (b) దాని గరిష్ఠ సమియోజీయత 4 (c) అది pπ–pπ బహుబంధాలను ఏర్పరుస్తుంది (d) అది అధిక ఋణవిద్యుదాత్మకత గలది
29. XeO₃ గురించి ఏ వాక్యం సరైనది? (a) అది sp² జినాన్తో సమతలీయం (b) జినాన్ +3 స్థితిలో ఉంటుంది (c) అది చతుర్ముఖం (d) జినాన్పై ఒక ఒంటరి జంటతో అది పిరమిడ్ ఆకారం
30. ఆకుపచ్చ-పసుపు వాయువు X తడి స్టార్చ్–అయోడైడ్ కాగితాన్ని నీలంగా మారుస్తుంది, తేమ సమక్షంలో లిట్మస్ను విరంజనం చేస్తుంది. X (a) F₂ (b) Cl₂ (c) Br₂ (d) I₂
31. డైబోరేన్లో 2-కేంద్ర 2-ఎలక్ట్రాన్, 3-కేంద్ర 2-ఎలక్ట్రాన్ బంధాల సంఖ్యలు (a) 4, 2 (b) 6, 0 (c) 2, 4 (d) 4, 4
32. Al₂Cl₆ లో Al సమియోజీయత, [BF₄]⁻ లో B సమియోజీయత వరుసగా (a) 3, 4 (b) 6, 4 (c) 4, 4 (d) 4, 3
33. ఏ ఆక్సో ఆమ్లంలో సల్ఫర్ +4 స్థితిలో ఉంటుంది? (a) H₂SO₄ (b) H₂SO₃ (c) H₂S₂O₇ (d) H₂S₂O₈
34. 0.05 mol O₃ అధిక తడి KI తో చర్య జరుపుతుంది (2KI + H₂O + O₃ → 2KOH + I₂ + O₂). విడుదలయ్యే అయోడిన్ ద్రవ్యరాశి (a) 25.4 g (b) 6.35 g (c) 38.1 g (d) 12.7 g
35. క్షారత సరైన క్రమం (a) H₃PO₂ < H₃PO₃ < H₃PO₄ (b) H₃PO₄ < H₃PO₃ < H₃PO₂ (c) H₃PO₃ < H₃PO₂ < H₃PO₄ (d) మూడూ త్రిక్షారాలే
36. ఏ ఉత్కృష్ట వాయువుకు అత్యధిక బాష్పీభవన స్థానం ఉంది? (a) He (b) Ar (c) Rn (d) Kr
37. ఏ అణువులో కేంద్ర పరమాణువుపై సరిగ్గా రెండు ఒంటరి జంటలు ఉన్నాయి? (a) XeF₂ (b) SF₄ (c) BrF₅ (d) ClF₃
38. ఏ ప్రజాతికి [BF₄]⁻ ఆకారమే ఉంది? (a) XeF₄ (b) ClO₄⁻ (c) SF₄ (d) [ICl₄]⁻
39. ఏ చర్య అననుపాతీకరణం? (a) Cl₂ + 2KBr → 2KCl + Br₂ (b) SiCl₄ + 4H₂O → Si(OH)₄ + 4HCl (c) Cl₂ + 2NaOH → NaCl + NaOCl + H₂O (d) XeF₆ + 3H₂O → XeO₃ + 6HF
40. మొదటి అయనీకరణ ఎంథాల్పీ సరైన క్రమం (a) F > N > O (b) O > N > F (c) N > O > F (d) F > O > N
41. నైట్రిక్ ఆమ్లం ఆన్హైడ్రైడ్ (a) N₂O₃ (b) N₂O₅ (c) NO₂ (d) N₂O
42. SnCl₄ సమియోజనీయ ద్రవం, SnCl₂ అయానిక ఘనం. దీనికి ఉత్తమ కారణం (a) Sn⁴⁺, Sn²⁺ కంటే పెద్దది (b) SnCl₂ లో ఎక్కువ సమియోజనీయ బంధాలు ఉన్నాయి (c) జడ జంట ప్రభావం Sn⁴⁺ ను అస్థిరం చేస్తుంది (d) చిన్నదైన, ఎక్కువ ఆవేశం గల Sn⁴⁺, Cl⁻ ను ఎక్కువగా ధ్రువణం చేస్తుంది
43. ప్రతిపాదన (A): PCl₅ ఉంటుంది కానీ NCl₅ ఉండదు.
కారణం (R): నైట్రోజన్ వేలన్సీ కవచంలో ఖాళీ d ఆర్బిటాళ్లు లేవు.
(a) రెండూ సరైనవి, R అనేది A కు సరైన వివరణ (b) రెండూ సరైనవి, కానీ R అనేది A కు వివరణ కాదు (c) A సరైనది, R తప్పు (d) A తప్పు, R సరైనది
44. ప్రతిపాదన (A): 298 K వద్ద ఉష్ణగతికపరంగా గ్రాఫైట్, వజ్రం కంటే ఎక్కువ స్థిరమైనది.
కారణం (R): గ్రాఫైట్ సాంద్రత వజ్రం కంటే ఎక్కువ.
(a) రెండూ సరైనవి, R అనేది A కు సరైన వివరణ (b) రెండూ సరైనవి, కానీ R అనేది A కు వివరణ కాదు (c) A సరైనది, R తప్పు (d) A తప్పు, R సరైనది
45. వాక్యం I: బోరిక్ ఆమ్లం త్రిక్షార ప్రోటానిక్ ఆమ్లం.
వాక్యం II: డైబోరేన్లో వంతెన B–H బంధాలు అంతిమ B–H బంధాల కంటే పొడవు.
(a) రెండూ సరైనవి (b) రెండూ తప్పు (c) I సరైనది, II తప్పు (d) I తప్పు, II సరైనది
జవాబులు మరియు కారణాలు
| Q | Ans | కారణం |
|---|---|---|
| 1 | b | He: 2372 kJ/mol, అన్ని మూలకాలలో అత్యధికం. |
| 2 | d | లెడ్లో 6s² జంట బంధనంలో పాల్గొనదు. |
| 3 | a | 8 అనుసంధానాలకు 12 వేలన్సీ ఎలక్ట్రాన్లే; 3c–2e బంధాలు అవసరం. |
| 4 | c | 3 bp; 3 bp + 1 lp; 4 bp + 2 lp. |
| 5 | d | వజ్రంలో sp³ ఏకబంధాలు. |
| 6 | b | మూడు P–OH సమూహాలు. |
| 7 | a | హైడ్రోజన్ బంధం లేదు, H₂O తర్వాత అతి చిన్నది. |
| 8 | c | 4 bp + 1 lp, sp³d. |
| 9 | c | IF₅: 5 bp + 1 lp. |
| 10 | d | Ga₂O₃ ఆమ్లాలతోనూ, క్షారాలతోనూ చర్య జరుపుతుంది. |
| 11 | a | పెద్ద I తో back bonding అతి బలహీనం. |
| 12 | b | Tl కు జడ జంట ప్రభావం అతి ఎక్కువ. |
| 13 | d | 141.5 pm తలంలోని దూరం; పొరల మధ్య 340 pm. |
| 14 | b | 2Al + 2NaOH + 6H₂O → 2Na[Al(OH)₄] + 3H₂. |
| 15 | c | ప్రతి S పై ఒక S–OH. |
| 16 | a | NH₃ 107.8°; మిగతావి 90–94° దగ్గర. |
| 17 | b | ప్రతి PO₄ యూనిట్కు ఒక P=O. |
| 18 | d | 349 > 333 > 325 > 296 kJ/mol. |
| 19 | c | 4 bp + 2 trans lp. |
| 20 | a | P అత్యధిక స్థితిలో (+5) ఉంది, P–H బంధం లేదు. |
| 21 | d | నీటి ఒంటరి జంటను స్వీకరించడానికి C కు d ఆర్బిటాళ్లు లేవు. |
| 22 | b | 0.2 mol B₂H₆ → 0.2 mol B₂O₃ × 69.6 g/mol. |
| 23 | a | NO₂ లో ఒక బేసి ఎలక్ట్రాన్ ఉంది. |
| 24 | c | అలోహం అత్యధిక ఆక్సీకరణ స్థితి. |
| 25 | b | S–S బంధాలు S₈ వలయాలు, గొలుసులు ఏర్పరుస్తాయి. |
| 26 | d | పైరోఫాస్ఫారిక్ ఆమ్లం, P = +5. |
| 27 | c | HF నుంచి HI కు H–X బంధ ఎంథాల్పీ తగ్గుతుంది. |
| 28 | a | d ఆర్బిటాళ్లు లేవు, కాబట్టి సమియోజీయత 4 దాటదు. |
| 29 | d | 3 bp + 1 lp, sp³. |
| 30 | b | Cl₂, I⁻ ను ఆక్సీకరిస్తుంది; విరంజనం చేసే HOCl ను ఇస్తుంది. |
| 31 | a | నాలుగు అంతిమ, రెండు వంతెన బంధాలు. |
| 32 | c | ప్రతి Al నాలుగు Cl లతో; B నాలుగు F లతో బంధిస్తుంది. |
| 33 | b | 2(+1) + x + 3(−2) = 0 నుంచి +4. |
| 34 | d | 0.05 mol I₂ × 254 g/mol = 12.7 g. |
| 35 | a | క్షారత 1, 2, 3. |
| 36 | c | అతి పెద్ద పరమాణువు, అతి బలమైన వికిరణ బలాలు (211 K). |
| 37 | d | ClF₃: 3 bp + 2 lp. |
| 38 | b | రెండూ చతుర్ముఖాలు, 4 bp, lp లేదు. |
| 39 | c | Cl, 0 నుంచి −1 కూ, +1 కూ వెళ్తుంది. |
| 40 | a | 1680 > 1402 > 1314 kJ/mol. |
| 41 | b | N₂O₅ + H₂O → 2HNO₃. |
| 42 | d | ఫజాన్స్ నియమాలు (Fajans' rules): ఎక్కువ ఆవేశం, చిన్న కాటయాన్ అంటే ఎక్కువ సమియోజనీయత. |
| 43 | a | d ఆర్బిటాళ్లు లేకుండా N తన అష్టకాన్ని విస్తరించలేదు. |
| 44 | c | వజ్రం (3.51 g/cm³), గ్రాఫైట్ (2.26 g/cm³) కంటే ఎక్కువ సాంద్రత గలది. |
| 45 | d | బోరిక్ ఆమ్లం ఏకక్షార లూఈస్ ఆమ్లం; వంతెన బంధాలు పొడవు. |