యూనిట్ పరీక్ష: హాలోజన్లు కలిగిన కర్బన సమ్మేళనాలు (Organic Compounds Containing Halogens)
సమయం: 50 నిమిషాలు. మార్కులు: సరైన జవాబుకు +4, తప్పు జవాబుకు −1, వదిలేస్తే 0. మొత్తం 45 ప్రశ్నలను ఒకే సారి ప్రయత్నించి, తర్వాత జవాబులు సరిచూసుకోండి.
1. కిందివాటిలో బెంజైలిక్ హాలైడ్ ఏది? (a) p-ClC₆H₄CH₃ (b) C₆H₅CH(Cl)CH₃ (c) CH₂=CHCl (d) C₆H₅Cl
2. C–X బంధ ఎంథాల్పీ సరైన క్రమం (a) C–I > C–Br > C–Cl > C–F (b) C–Cl > C–F > C–Br > C–I (c) C–F > C–Cl > C–Br > C–I (d) C–Br > C–Cl > C–I > C–F
3. CH₂=CH–CH₂Br యొక్క IUPAC పేరు (a) 1-bromoprop-2-ene (b) 2-bromoprop-1-ene (c) 1-bromopropane (d) 3-bromoprop-1-ene
4. వాయు ఉప ఉత్పన్నాలు మాత్రమే వచ్చేలా propan-2-ol ను 2-chloropropane గా మార్చడానికి ఉత్తమమైనది (a) పిరిడిన్తో SOCl₂ (b) PCl₃ (c) PCl₅ (d) అనార్ద్ర ZnCl₂ తో HCl
5. Finkelstein చర్యను దేనిలో జరుపుతారు? (a) నీరు (b) ఇథనాల్ (c) పొడి ఎసిటోన్ (d) పొడి ఈథర్
6. SN2 చర్యావిధానం ద్వారా అతి వేగంగా చర్య జరిపే క్లోరైడ్ ఏది? (a) (CH₃)₃CCl (b) (CH₃)₂CHCl (c) CH₃CH₂CH₂Cl (d) CH₃Cl
7. అత్యధిక బాష్పీభవన స్థానం ఉన్నది ఏది? (a) 1-Iodopropane (b) 1-Bromopropane (c) 1-Chloropropane (d) 2-Chloropropane
8. SN1 చర్య రేటు దేనిపై ఆధారపడదు? (a) ఆల్కైల్ హాలైడ్ గాఢత (b) కేంద్రక ప్రియం గాఢత (c) కార్బోకాటయాన్ స్థిరత్వం (d) నిష్క్రమించే సమూహం స్వభావం
9. క్లోరోఈథేన్ను AgNO₂ తో వేడి చేస్తే ప్రధానంగా వచ్చేది (a) నైట్రోఈథేన్ (b) ఇథైల్ నైట్రైట్ (c) ఇథనాల్ (d) ఇథైల్ఎమీన్
10. 2-Bromo-2-methylpropane ను ఆల్కహాలిక్ KOH తో వేడి చేస్తే వచ్చేది (a) 2-methylpropan-2-ol (b) butan-1-ol (c) 2-methylpropene (d) but-1-ene
11. బ్రోమోబెంజీన్, 1-bromobutane ను పొడి ఈథర్లో సోడియంతో వేడి చేస్తే ప్రధానంగా వచ్చేది (a) బైఫెనైల్ (b) ఆక్టేన్ (c) టొలువీన్ (d) బ్యూటైల్బెంజీన్
12. SN1 చర్య పట్ల అత్యధిక చర్యాశీలత ఉన్న క్లోరైడ్ ఏది? (a) CH₃CH₂CH₂Cl (b) CH₂=CHCH₂Cl (c) CH₂=CHCl (d) C₆H₅Cl
13. C₃H₇Br కు ఎన్ని నిర్మాణాత్మక సాదృశ్యకాలు ఉన్నాయి? (a) 1 (b) 3 (c) 2 (d) 4
14. C₃H₆Br₂ ఫార్ములా గల జెమినల్ డైబ్రోమైడ్లు ఎన్ని? (a) 2 (b) 1 (c) 3 (d) 4
15. Swarts చర్యలో వాడే కారకం ఏది? (a) NaI (b) Hg₂F₂ (c) CuCl (d) Na
16. దృశ్య సక్రియ 2° ఆల్కైల్ బ్రోమైడ్ ఎసిటోన్లో I⁻ తో SN2 ద్వారా చర్య జరుపుతుంది. ఏర్పడిన ఆల్కైల్ అయోడైడ్కు (a) నిలిచిన విన్యాసం (b) రేసిమిక్ కూర్పు (c) కైరల్ కార్బన్ లేకపోవడం (d) విలోమ విన్యాసం ఉంటాయి
17. CH₃Cl లోని C–Cl బంధంతో పోలిస్తే క్లోరోబెంజీన్లో C–Cl బంధం (a) పొడవైనది, బలహీనమైనది (b) అదే పొడవు (c) చిన్నది, బలమైనది (d) అయానికం
18. ద్విధ్రువ భ్రామకం తగ్గే సరైన క్రమం (a) CH₃Cl > CH₃F > CH₃Br > CH₃I (b) CH₃F > CH₃Cl > CH₃Br > CH₃I (c) CH₃I > CH₃Br > CH₃Cl > CH₃F (d) CH₃Br > CH₃Cl > CH₃F > CH₃I
19. క్లోరోఫామ్ గాలి, కాంతికి గురైనప్పుడు ఏర్పడే విషవాయువు (a) CCl₄ (b) COCl₂ (c) CH₂Cl₂ (d) Cl₂O
20. ధ్రువ అప్రోటిక ద్రావణి ఏది? (a) మిథనాల్ (b) నీరు (c) ఎసిటిక్ ఆమ్లం (d) DMSO
21. C₂H₅MgBr మిథనాల్తో చర్య జరిపి ఇచ్చేది (a) ప్రొపేన్ (b) ఇథనాల్ (c) ఈథేన్ (d) మీథేన్
22. 4-Methylaniline ను 273 K వద్ద డయజోటీకరణం చేసి, తర్వాత CuCl/HCl తో చర్య జరిపించారు. ఉత్పన్నం (a) 2-chlorotoluene (b) 4-chlorotoluene (c) బెంజైల్ క్లోరైడ్ (d) 4-chlorobenzoic acid
23. క్లోరోబెంజీన్ను గాఢ H₂SO₄ తో వేడి చేస్తే ప్రధానంగా వచ్చేది (a) 3-chlorobenzenesulphonic acid (b) benzenesulphonic acid (c) ఫినాల్ (d) 4-chlorobenzenesulphonic acid
24. SN2 చర్యాశీలత తగ్గే సరైన క్రమం (a) CH₃F > CH₃Cl > CH₃Br > CH₃I (b) CH₃Cl > CH₃Br > CH₃I > CH₃F (c) CH₃I > CH₃Br > CH₃Cl > CH₃F (d) CH₃Br > CH₃I > CH₃F > CH₃Cl
25. గది ఉష్ణోగ్రత వద్ద ఘనమై, పురుగుమాత్రల్లో (moth balls) వాడే హాలోజన్ సమ్మేళనం ఏది? (a) p-Dichlorobenzene (b) o-Dichlorobenzene (c) క్లోరోఫామ్ (d) డైక్లోరోమీథేన్
26. 3-Bromopentane డీహైడ్రోహాలోజనీకరణంలో ఇచ్చేది (a) pent-1-ene మాత్రమే (b) cis-, trans-pent-2-ene (c) సమాన పరిమాణాల్లో pent-1-ene, pent-2-ene (d) pentan-3-ol
27. రేసిమీకరణం దేని లక్షణం? (a) SN2 చర్యలు (b) Wurtz చర్యలు (c) Fittig చర్యలు (d) SN1 చర్యలు
28. k = 2.5 × 10⁻³ L mol⁻¹ s⁻¹, [RX] = 0.050 M, [Nu⁻] = 0.10 M ఉన్న SN2 చర్య రేటు (a) 1.25 × 10⁻⁵ mol L⁻¹ s⁻¹ (b) 2.5 × 10⁻⁴ mol L⁻¹ s⁻¹ (c) 1.25 × 10⁻⁴ mol L⁻¹ s⁻¹ (d) 5.0 × 10⁻⁶ mol L⁻¹ s⁻¹
29. కాంతిలో ప్రొపేన్ను క్లోరినీకరిస్తారు. ప్రతి H కి సాపేక్ష రేట్లు 1 (ప్రాథమిక), 3.8 (ద్వితీయ) అయితే 2-chloropropane వాటా సుమారు (a) 44% (b) 56% (c) 75% (d) 25%
30. 30 g propan-1-ol (M = 60 g mol⁻¹) ను పూర్తిగా 1-chloropropane గా మార్చడానికి ఎంత PCl₅ అవసరం? (PCl₅ = 208.2 g mol⁻¹) (a) 52.1 g (b) 208.2 g (c) 104.1 g (d) 34.7 g
31. Freon-11 (a) CCl₂F₂ (b) CHClF₂ (c) CClF₃ (d) CCl₃F
32. ఓజోన్ నాశన చక్రంలో ఆక్సిజన్ పరమాణువుతో చర్య జరిపి Cl• ను తిరిగి ఇచ్చే జాతి (a) ClO• (b) Cl₂ (c) HCl (d) CF₂Cl•
33. DDT చేపలు తినే పక్షులకు ప్రధానంగా హాని చేసే విధానం (a) వాటి ఊపిరితిత్తులను విషపూరితం చేయడం (b) వాటి ఈకలను చంపడం (c) కాల్షియం జీవక్రియను దెబ్బతీసి గుడ్డు పెంకులను పలుచన చేయడం (d) నీటిలో ఆక్సిజన్ను తగ్గించడం
34. జల NaOH తో అతి వేగంగా చర్య జరిపే సమ్మేళనం ఏది? (a) క్లోరోబెంజీన్ (b) 1-Chloro-2,4-dinitrobenzene (c) 1-Chloro-4-nitrobenzene (d) 1-Chloro-3-nitrobenzene
35. క్లోరోఫామ్ ఆవిరికి దీర్ఘకాలం గురైతే ప్రధానంగా దెబ్బతినేవి (a) ఎముకలు (b) చర్మ వర్ణద్రవ్యం (c) దంతాలు (d) కాలేయం, మూత్రపిండాలు
36. జ్యామితీయ సాదృశ్యకాలతో సహా, 2-bromo-3-methylpentane డీహైడ్రోహాలోజనీకరణంలో ఎన్ని ఆల్కీన్లు ఏర్పడవచ్చు? (a) 2 (b) 4 (c) 3 (d) 5
37. ఆల్కైల్ హాలైడ్ దేనితో ఐసోసయనైడ్ను ప్రధాన ఉత్పన్నంగా ఇస్తుంది? (a) AgCN (b) KCN (c) NaCN (d) HCN
38. నీటిలో జలవిశ్లేషణంలో దాదాపు రేసిమిక్ ఉత్పన్నాన్ని ఇచ్చే హాలైడ్ ఏది? (a) బ్రోమోఈథేన్ (b) దృశ్య సక్రియ 3-chloro-3-methylhexane (c) క్లోరోబెంజీన్ (d) 1-Bromobutane
39. సున్నా ద్విధ్రువ భ్రామకం ఉన్న సమ్మేళనం ఏది? (a) CH₂Cl₂ (b) CHCl₃ (c) CH₃Cl (d) CCl₄
40. అత్యంత స్థిరమైన కార్బోకాటయాన్ ఏది? (a) C₆H₅CH₂⁺ (b) (C₆H₅)₂CH⁺ (c) (C₆H₅)₃C⁺ (d) CH₃CH₂⁺
41. 2-Bromopropane వేడి చేసినప్పుడు ఆల్కహాలిక్ KOH తో P ను, జల KOH తో Q ను ఇస్తుంది. P, Q లు (a) ప్రొపీన్, propan-2-ol (b) propan-2-ol, ప్రొపీన్ (c) ప్రొపేన్, ప్రొపీన్ (d) propan-1-ol, ప్రొపీన్
42. అయోడోఫామ్ (CHI₃) లో ద్రవ్యరాశి పరంగా అయోడిన్ శాతం సుమారు (C = 12.01, H = 1.008, I = 126.9) (a) 75.0% (b) 89.2% (c) 64.5% (d) 96.7%
43. ప్రతిపాదన (A): అల్లైల్ క్లోరైడ్ 1-chloropropane కంటే వేగంగా SN1 చర్య జరుపుతుంది.
కారణం (R): అల్లైల్ కార్బోకాటయాన్ అనునాదంతో స్థిరపడుతుంది.
(a) రెండూ సరైనవి, R అనేది A కి సరైన వివరణ (b) రెండూ సరైనవి, R అనేది A కి వివరణ కాదు (c) A సరైనది, R తప్పు (d) A తప్పు, R సరైనది
44. ప్రతిపాదన (A): కేంద్రక ప్రియ ప్రతిక్షేపణ పట్ల ఆల్కైల్ హాలైడ్ల కంటే ఎరైల్ హాలైడ్లు ఎక్కువ చర్యాశీలమైనవి.
కారణం (R): ఎరైల్ హాలైడ్లలో C–X బంధానికి పాక్షిక ద్విబంధ లక్షణం ఉంది.
(a) రెండూ సరైనవి, R అనేది A కి సరైన వివరణ (b) రెండూ సరైనవి, R అనేది A కి వివరణ కాదు (c) A సరైనది, R తప్పు (d) A తప్పు, R సరైనది
45. వాక్యం I: అయోడోఫామ్ క్రిమినాశక చర్యకు కారణం అది విడుదల చేసే అయోడిన్.
వాక్యం II: Freon-12 ఫార్ములా CHClF₂.
(a) రెండూ సరైనవి (b) రెండూ తప్పు (c) I సరైనది, II తప్పు (d) I తప్పు, II సరైనది
జవాబులు మరియు కారణాలు
| Q | Ans | కారణం |
|---|---|---|
| 1 | b | వలయం పక్కన ఉన్న sp³ కార్బన్పై Cl. |
| 2 | c | X పెద్దదయ్యే కొద్దీ బంధ బలం తగ్గుతుంది. |
| 3 | d | C=C కు కనిష్ఠ సంఖ్య; Br C-3 వద్ద. |
| 4 | a | SO₂, HCl వాయువులుగా బయటకు పోతాయి. |
| 5 | c | పొడి ఎసిటోన్ నుంచి NaCl/NaBr అవక్షేపం అవుతాయి. |
| 6 | d | అతి తక్కువ అవరోధం ఉన్న కార్బన్. |
| 7 | a | అతి బరువైన హాలోజన్, శాఖలు లేని గొలుసు. |
| 8 | b | కేంద్రక ప్రియం నెమ్మదైన దశలో ఉండదు. |
| 9 | a | సమయోజనీయ AgNO₂ N ద్వారా దాడి చేస్తుంది. |
| 10 | c | ఆల్కహాలిక్ క్షారంతో 3° హాలైడ్ విలోపనం చెందుతుంది. |
| 11 | d | Wurtz–Fittig: Ar–R. |
| 12 | b | అనునాద స్థిర అల్లైల్ కాటయాన్. |
| 13 | c | 1-Bromopropane, 2-bromopropane. |
| 14 | a | 1,1-, 2,2-dibromopropane. |
| 15 | b | లోహ ఫ్లోరైడ్ Br లేదా Cl స్థానంలో F ను ఉంచుతుంది. |
| 16 | d | SN2 విలోమాన్ని ఇస్తుంది. |
| 17 | c | sp² కార్బన్, అనునాదం. |
| 18 | a | చిన్న C–F బంధం CH₃F భ్రామకాన్ని తగ్గిస్తుంది. |
| 19 | b | ఫాస్జీన్, కార్బోనిల్ క్లోరైడ్. |
| 20 | d | O–H లేదా N–H బంధం లేదు. |
| 21 | c | మిథనాల్ O–H ఇథైల్ సమూహానికి ప్రోటాన్ను ఇస్తుంది. |
| 22 | b | Sandmeyer: C-4 వద్ద N₂⁺ స్థానంలో Cl. |
| 23 | d | Cl o/p నిర్దేశకం; పారా ప్రధానం. |
| 24 | c | ఉత్తమ నిష్క్రమించే సమూహం I⁻. |
| 25 | a | సౌష్ఠవ అణువులు ఘనంగా దగ్గరగా అమరుతాయి. |
| 26 | b | రెండు β-కార్బన్లూ pent-2-ene నే ఇస్తాయి. |
| 27 | d | చదునైన కార్బోకాటయాన్పై రెండు ముఖాల నుంచీ దాడి. |
| 28 | a | 2.5e-3 × 0.050 × 0.10 = 1.25e-5. |
| 29 | b | 7.6/(6 + 7.6) ≈ 0.56. |
| 30 | c | 0.5 mol ఆల్కహాల్కు 0.5 mol PCl₅ కావాలి. |
| 31 | d | 11 + 90 = 101: 1 C, 0 H, 1 F, 3 Cl. |
| 32 | a | ClO• + O → Cl• + O₂. |
| 33 | c | పలుచని గుడ్డు పెంకులు త్వరగా పగులుతాయి. |
| 34 | b | రెండు o/p NO₂ సమూహాలు మధ్యస్థాన్ని స్థిరపరుస్తాయి. |
| 35 | d | కాలేయంలో ఫాస్జీన్ ఏర్పడుతుంది; మూత్రపిండాలూ దెబ్బతింటాయి. |
| 36 | c | 3-Methylpent-1-ene, E, Z 3-methylpent-2-ene. |
| 37 | a | సమయోజనీయ AgCN N ద్వారా దాడి చేస్తుంది. |
| 38 | b | 3° కైరల్ హాలైడ్: SN1, రేసిమీకరణం. |
| 39 | d | నాలుగు C–Cl భ్రామకాలు రద్దవుతాయి. |
| 40 | c | మూడు వలయాలు ధనావేశాన్ని పంచుకుంటాయి. |
| 41 | a | ఆల్కహాలిక్: విలోపనం; జల: ప్రతిక్షేపణ. |
| 42 | d | 380.7/393.7 ≈ 96.7%. |
| 43 | a | అనునాదం వేగవంతమైన అయనీకరణాన్ని వివరిస్తుంది. |
| 44 | d | ఎరైల్ హాలైడ్లు తక్కువ చర్యాశీలం; R సరైనది. |
| 45 | c | Freon-12 = CCl₂F₂. |