పంచాయతీ రాజ్ మరియు గ్రామీణాభివృద్ధి · Chapter 8

గ్రామీణ రుణం మరియు సహకార సంఘాలు

గుర్తుంచుకోవలసినవి

గ్రామీణ రుణం సంస్థాగత వనరుల (సహకార సంఘాలు, వాణిజ్య బ్యాంకులు, ప్రాంతీయ గ్రామీణ బ్యాంకులు, నాబార్డ్ రీఫైనాన్స్) నుంచి మరియు సంస్థాగతేతర వనరుల (వడ్డీ వ్యాపారులు, వ్యాపారులు, బంధువులు) నుంచి వస్తుంది; రైతులను సంస్థాగత రుణం వైపు మళ్లించడం విధాన లక్ష్యం.
నాబార్డ్ వ్యవసాయం మరియు గ్రామీణాభివృద్ధికి అత్యున్నత అభివృద్ధి బ్యాంకు; మూడంచెల సహకార రుణ నిర్మాణం రాష్ట్ర సహకార బ్యాంకు నుంచి జిల్లా కేంద్ర సహకార బ్యాంకులకు, అక్కడి నుంచి ప్రాథమిక వ్యవసాయ పరపతి సంఘాలకు (PACS) సాగుతుంది.
కిసాన్ క్రెడిట్ కార్డ్ (KCC) రైతులకు సకాలంలో, సరళంగా, తక్కువ వడ్డీతో స్వల్పకాలిక రుణం ఇస్తుంది, మరియు మైక్రోఫైనాన్స్ మరియు SHG బ్యాంకు అనుసంధానం హామీ లేనివారికి చేరుతాయి.

1. గ్రామీణ రుణం ఎందుకు అవసరం

రైతులకు విత్తనాలు, ఎరువులు, కూలీలు, పరికరాలు, భూమి అభివృద్ధి మరియు గృహ అవసరాలకు డబ్బు కావాలి. ఆదాయం కోత తర్వాత మాత్రమే వస్తుంది, కాబట్టి రుణం ద్వారా పూడ్చవలసిన అంతరం ఉంటుంది.

కాలం ఆధారంగా రుణ రకాలు:

రకం	కాలం	ఉపయోగం
స్వల్పకాలిక	సుమారు 12-15 నెలల వరకు	విత్తనాలు, ఎరువులు, కూలీలు, పురుగుమందులు
మధ్యకాలిక	15 నెలల నుంచి సుమారు 5 సంవత్సరాల వరకు	పంపు సెట్లు, పశువులు, చిన్న యంత్రాలు
దీర్ఘకాలిక	సుమారు 5 సంవత్సరాలకు పైగా	భూమి అభివృద్ధి, ట్రాక్టర్లు, బావులు, ప్రధాన ఆస్తులు

2. గ్రామీణ రుణ వనరులు

సంస్థాగతేతర: గ్రామ వడ్డీ వ్యాపారులు, వ్యాపారులు మరియు కమీషన్ ఏజెంట్లు, భూస్వాములు, బంధువులు మరియు స్నేహితులు. వీరి వడ్డీ రేట్లు తరచూ చాలా ఎక్కువగా ఉంటాయి, మరియు వారు రుణాన్ని తక్కువ ధరకు పంట అమ్మకంతో ముడిపెట్టి రుణగ్రహీతలను దోపిడీ చేయవచ్చు.

సంస్థాగత: సహకార పరపతి సంఘాలు మరియు బ్యాంకులు, వాణిజ్య బ్యాంకులు, ప్రాంతీయ గ్రామీణ బ్యాంకులు (RRBలు), చిన్న ఆర్థిక బ్యాంకులు, నాబార్డ్ (రీఫైనాన్సర్‌గా), మరియు ప్రభుత్వ రుణాలు.

సంస్థాగత రుణాన్ని విస్తరించడానికి భారతదేశ విధానం ఇలా ఉంది:

1904 నుంచి సహకార సంఘాలు,
1969లో 14 ప్రధాన బ్యాంకుల జాతీయీకరణ (1980లో మరిన్ని),
ప్రతి జిల్లాకు ఒక లీడ్ బ్యాంకు ఇచ్చే లీడ్ బ్యాంక్ పథకం (1960ల చివర),
1975 నుంచి RRBలు,
1982లో నాబార్డ్ స్థాపన,
ప్రాధాన్యతా రంగ రుణాలు (Priority Sector Lending), దీని కింద బ్యాంకులు వ్యవసాయం, చిన్న సంస్థలు మరియు బలహీన వర్గాలకు నిర్ణీత వాటాను రుణంగా ఇవ్వాలి,
ప్రధాన మంత్రి జన్ ధన్ యోజన (2014) మరియు బిజినెస్ కరస్పాండెంట్ల వంటి ఆర్థిక సమ్మిళిత కార్యక్రమాలు.

3. రిజర్వ్ బ్యాంక్ మరియు నాబార్డ్

భారతీయ రిజర్వ్ బ్యాంక్ (RBI) కేంద్ర బ్యాంకు. ఇది బ్యాంకులను నియంత్రిస్తుంది, విధాన రేట్లను నిర్ణయిస్తుంది మరియు గ్రామీణ రుణ విధానంపై సలహా ఇస్తుంది.

నాబార్డ్ (జాతీయ వ్యవసాయ మరియు గ్రామీణాభివృద్ధి బ్యాంకు) శివరామన్ కమిటీ సిఫారసుల ఆధారంగా 12 జూలై 1982న స్థాపించబడింది. ఇది RBI యొక్క వ్యవసాయ రుణ విధులను మరియు వ్యవసాయ రీఫైనాన్స్ మరియు అభివృద్ధి కార్పొరేషన్ యొక్క రీఫైనాన్స్ పాత్రను స్వీకరించింది. ముఖ్య విధులు:

వ్యవసాయ మరియు గ్రామీణ రుణాల కోసం సహకార బ్యాంకులకు, RRBలకు మరియు ఇతరులకు రీఫైనాన్స్ అందిస్తుంది.
సహకార బ్యాంకులు మరియు RRBలను పర్యవేక్షిస్తుంది మరియు తనిఖీ చేస్తుంది.
1990ల మధ్యలో ప్రారంభమైన గ్రామీణ మౌలిక సదుపాయాల అభివృద్ధి నిధి (RIDF) ద్వారా గ్రామీణ మౌలిక సదుపాయాలకు నిధులు ఇస్తుంది.
SHG-బ్యాంకు అనుసంధాన కార్యక్రమాన్ని (పైలట్ 1992) ప్రోత్సహిస్తుంది.
వాటర్‌షెడ్, గిరిజన, వ్యవసాయ మరియు వ్యవసాయేతర అభివృద్ధికి తోడ్పడుతుంది మరియు శిక్షణ ఇస్తుంది.
చేతివృత్తుల వారికి మరియు గ్రామ పరిశ్రమలకు అభివృద్ధి సహాయం అందిస్తుంది.

4. సహకార రుణ నిర్మాణం

సహకార సంఘం అంటే పరస్పర ప్రయోజనం కోసం వనరులను కలిపే వ్యక్తుల స్వచ్ఛంద సంఘం; ఇది "ఒక సభ్యుడు, ఒక ఓటు" సూత్రంపై నడుస్తుంది.

భారతదేశంలో మొదటి సహకార చట్టం సహకార పరపతి సంఘాల చట్టం, 1904, దీనిని తరువాత సహకార సంఘాల చట్టం, 1912 భర్తీ చేసింది. రోచ్‌డేల్ మార్గదర్శకులు (ఇంగ్లండ్, 1844) ఆధునిక సహకార ఉద్యమానికి మూలంగా పరిగణించబడతారు.

రాజ్యాంగ హోదా: 97వ సవరణ (2011) సహకార సంఘాలను ఏర్పాటు చేసుకునే హక్కును ప్రాథమిక హక్కుగా (ప్రకరణ 19(1)(c)) చేసింది, ఒక ఆదేశిక సూత్రాన్ని (ప్రకరణ 43B) చేర్చింది మరియు సహకార సంఘాలపై రాజ్యాంగంలో IXB భాగాన్ని సృష్టించింది.

స్వల్పకాలిక నిర్మాణం (మూడంచెలు):

అంచె	సంస్థ	ప్రాంతం
అగ్ర	రాష్ట్ర సహకార బ్యాంకు (అపెక్స్)	రాష్ట్రం
మధ్య	జిల్లా కేంద్ర సహకార బ్యాంకు (DCCB)	జిల్లా
మూల	ప్రాథమిక వ్యవసాయ పరపతి సంఘం (PACS)	గ్రామం లేదా గ్రామాల సమూహం

PACS అట్టడుగు యూనిట్ మరియు రైతులతో నేరుగా వ్యవహరించేది. ఇది పంట రుణాలు ఇస్తుంది, ఇన్‌పుట్‌లను సరఫరా చేస్తుంది మరియు తరచూ చౌక ధరల దుకాణాలు మరియు నిల్వ సదుపాయాలను నడుపుతుంది. ఇది DCCB నుంచి అప్పు తీసుకునే సభ్యుల యాజమాన్యంలోని సంఘం.
DCCB PACSల సమాఖ్య మరియు కొంతమంది వినియోగదారులతో నేరుగా కూడా వ్యవహరిస్తుంది.
రాష్ట్ర సహకార బ్యాంకు జిల్లాల మధ్య నిధులను సమతుల్యం చేస్తుంది మరియు వ్యవస్థను నాబార్డ్ మరియు RBIతో కలుపుతుంది.

దీర్ఘకాలిక నిర్మాణం: ప్రాథమిక సహకార వ్యవసాయ మరియు గ్రామీణాభివృద్ధి బ్యాంకులు (ఇంతకుముందు భూమి అభివృద్ధి బ్యాంకులు అని పిలిచేవారు) భూమి అభివృద్ధి మరియు ఆస్తుల కోసం దీర్ఘకాలిక రుణాలు ఇస్తాయి; అవి రాష్ట్ర స్థాయి అపెక్స్ బ్యాంకుల కింద సమాఖ్యగా ఏర్పడతాయి.

గ్రామీణ ఏపీలో ఇతర సహకార సంఘాలు: పాడి సహకార సంఘాలు, చక్కెర సహకార సంఘాలు, మార్కెటింగ్ సంఘాలు, నేతపనివారి సంఘాలు, మత్స్యకారుల సంఘాలు, శ్రమ కాంట్రాక్టు సంఘాలు మరియు వినియోగదారుల దుకాణాలు. రాష్ట్రం పరస్పర సహాయ సహకార సంఘాలను (mutually aided co-operative societies) కూడా అభివృద్ధి చేసింది; ఇవి ప్రభుత్వ నియంత్రణ తక్కువగా ఉన్న సభ్యులు నడిపే సంస్థలు.

సమస్యలు: రుణ ఎగవేత, రాజకీయ జోక్యం, బలహీన నిర్వహణ, తక్కువ డిపాజిట్లు, నిద్రాణ సంఘాలు. సంస్కరణలు PACSల కంప్యూటరీకరణ, PACSకు బహుళ-సేవా పాత్ర (గోదాములు, కస్టమ్ హైరింగ్, సాధారణ సేవా కేంద్రాలు) మరియు మెరుగైన ఆడిట్‌పై దృష్టి పెట్టాయి.

5. వాణిజ్య బ్యాంకులు మరియు RRBలు

వాణిజ్య బ్యాంకులలో ప్రభుత్వ రంగ, ప్రైవేట్ రంగ మరియు చిన్న ఆర్థిక బ్యాంకులు ఉన్నాయి. అవి ప్రాధాన్యతా రంగ లక్ష్యాలను చేరుకుంటాయి; వ్యవసాయానికి ఉప-లక్ష్యం ఉంది.
ప్రాంతీయ గ్రామీణ బ్యాంకులు నరసింహం వర్కింగ్ గ్రూప్ తర్వాత 1975లో ఏర్పాటయ్యాయి మరియు RRB చట్టం, 1976 ద్వారా పాలించబడతాయి. వాటి యాజమాన్యాన్ని కేంద్ర ప్రభుత్వం, రాష్ట్ర ప్రభుత్వం మరియు స్పాన్సర్ బ్యాంకు పంచుకుంటాయి. అవి చిన్న మరియు సన్నకారు రైతులు, చేతివృత్తుల వారు మరియు గ్రామీణ కార్మికులకు సేవ చేస్తాయి. ఏపీ RRBలు కాలక్రమేణా విలీనం చేయబడ్డాయి; 'ఒక రాష్ట్రం, ఒక RRB' (1 మే 2025) కింద అవి ఒకే బ్యాంకుగా, ఆంధ్రప్రదేశ్ గ్రామీణ బ్యాంకుగా మారాయి.
లీడ్ బ్యాంక్ పథకం: ప్రతి జిల్లాకు రుణ ప్రణాళికను సమన్వయం చేయడానికి ఒక లీడ్ బ్యాంకు ఉంటుంది. రాష్ట్ర స్థాయి బ్యాంకర్ల కమిటీ (SLBC) రాష్ట్ర స్థాయిలో బ్యాంకులను సమన్వయం చేస్తుంది, మరియు జిల్లా సంప్రదింపుల కమిటీ జిల్లా స్థాయిలో.

6. కిసాన్ క్రెడిట్ కార్డ్ (KCC)

KCC ఒక కమిటీ నివేదిక మరియు నాబార్డ్ మార్గదర్శకాల ఆధారంగా 1998లో ప్రవేశపెట్టబడింది. ముఖ్యాంశాలు:

రైతులకు అవసరమైనప్పుడు తీసుకోవడానికి పాస్‌బుక్ లేదా కార్డుతో పునరావృత రుణ పరిమితిని ఇస్తుంది.
పంట సాగు ఖర్చులు, కోత తర్వాత అవసరాలు, మార్కెటింగ్ రుణాలు మరియు వినియోగ అవసరాల కోసం ఉద్దేశించబడింది.
కార్డుదారుకు వ్యక్తిగత ప్రమాద బీమా రక్షణ ఉంటుంది.
వడ్డీ సబ్‌వెన్షన్ (ప్రభుత్వం ఇచ్చే వడ్డీ రాయితీ) మరియు సకాలంలో తిరిగి చెల్లింపు ప్రోత్సాహకం వాస్తవ వడ్డీ ఖర్చును తగ్గిస్తాయి.
తరువాత పశుపోషణ మరియు మత్స్య పరిశ్రమలో ఉన్నవారికి విస్తరించబడింది.
RBI నిర్ణయించిన పరిమితి వరకు హామీ రహితం (పరిమితి కోసం తాజా అధికారిక ప్రకటనను చూడండి).
కౌలు రైతులు, మౌఖిక లీజుదారులు మరియు వాటాదారులు కూడా అర్హులు; వారికి సహాయపడటానికి ఏపీ కౌలు రైతు కార్డులు జారీ చేసింది.

7. మైక్రోఫైనాన్స్

మైక్రోఫైనాన్స్ అంటే హామీ లేని పేద ప్రజలకు చాలా చిన్న రుణాలు, పొదుపు మరియు బీమా అందించడం. నమూనాలు:

SHG-బ్యాంకు అనుసంధానం: మహిళల సమూహాలు పొదుపు చేస్తాయి, మరియు బ్యాంకులు సమూహానికి రుణం ఇస్తాయి.
సూక్ష్మ ఆర్థిక సంస్థలు (MFIలు): కంపెనీలుగా (NBFC-MFI) లేదా లాభాపేక్ష లేని సంస్థలుగా నమోదై, ఉమ్మడి బాధ్యత సమూహాలకు రుణం ఇస్తాయి.
గ్రామీణ్ నమూనా: బంగ్లాదేశ్ నుంచి వచ్చినది, సమూహ రుణం మరియు సహచరుల ఒత్తిడిపై ఆధారపడినది.

ఇక్కడ ఏపీకి ప్రత్యేక చరిత్ర ఉంది: రాష్ట్రంలో SHG ఉద్యమం వేగంగా పెరిగింది, మరియు 2010లో రుణగ్రహీతలు తిరిగి చెల్లింపు విషయంలో తీవ్ర ఒత్తిడిని ఎదుర్కొన్న MFIల సంక్షోభం, మైక్రోఫైనాన్స్ రుణాన్ని నియంత్రించడానికి ఏపీ ప్రత్యేక ఆర్డినెన్స్‌ను (తరువాత చట్టాన్ని) ఆమోదించడానికి దారితీసింది. ఇది జాతీయ MFI నియంత్రణను తీసుకురావడానికి RBIని కూడా ప్రేరేపించింది.

8. ఆర్థిక సమ్మిళిత సాధనాలు

రూపే కార్డు మరియు ఓవర్‌డ్రాఫ్ట్‌తో జన్ ధన్ ఖాతాలు.
గ్రామ స్థాయిలో బిజినెస్ కరస్పాండెంట్లు మరియు బ్యాంక్ మిత్ర.
సూక్ష్మ బీమా మరియు పింఛను పథకాలు (PM సురక్ష బీమా, PM జీవన్ జ్యోతి, అటల్ పెన్షన్).
బ్యాంకు ఖాతాల్లోకి ప్రత్యక్ష లబ్ధి బదిలీ (DBT).
UPI వంటి డిజిటల్ చెల్లింపులు.
పంట బీమా (ప్రధాన మంత్రి ఫసల్ బీమా యోజన).

9. ఇటీవలి పోకడలు

PACSల కంప్యూటరీకరణ మరియు అవి బహుళ-సేవా కేంద్రాలుగా (గోదాములు, ఎరువుల దుకాణాలు, కస్టమ్ హైరింగ్) పనిచేయడం వాటిని బలోపేతం చేయడానికి ఉద్దేశించబడింది. డిజిటల్ రుణం, ఇ-కేవైసీ మరియు ఆన్‌లైన్ తిరిగి చెల్లింపు కాగితపు పనిని తగ్గించాయి. రుణ హామీ పథకాలు చిన్న రుణగ్రహీతలకు తోడ్పడతాయి. గోదాము రసీదులు రైతులు నిల్వ చేసిన ఉత్పత్తులపై రుణం తీసుకోవడానికి అనుమతిస్తాయి. రైతు సమూహాలకు మరియు ఉమ్మడి బాధ్యత సమూహాలకు కూడా బ్యాంకులు నిధులు ఇస్తాయి.

పరీక్షలో పొరపాట్లు

నాబార్డ్ 1982లో స్థాపించబడింది; RRBలు 1975లో; మొదటి సహకార చట్టం 1904లో; బ్యాంకుల జాతీయీకరణ 1969లో.
PACS మూల అంచె; రాష్ట్ర సహకార బ్యాంకు అగ్ర అంచె.
నాబార్డ్ రీఫైనాన్స్ చేస్తుంది; ఇది సాధారణంగా వ్యక్తిగత రైతులకు నేరుగా రుణం ఇవ్వదు.
RBI కేంద్ర బ్యాంకు; నాబార్డ్ వ్యవసాయం మరియు గ్రామీణాభివృద్ధికి అత్యున్నత బ్యాంకు.
KCC ప్రధానంగా స్వల్పకాలిక పంట రుణం కోసం; దీర్ఘకాలిక రుణాలు ఇతర బ్యాంకుల ద్వారా వెళతాయి.
97వ సవరణ సహకార సంఘాలకు సంబంధించినది; 73వది పంచాయతీలకు సంబంధించినది.
ప్రకరణ 19(1)(c) సహకార సంఘాలను ఏర్పాటు చేసుకునే హక్కును ఇస్తుంది; ప్రకరణ 43B ఆదేశిక సూత్రం.
SHG-బ్యాంకు అనుసంధానం సమూహాలకు రుణం ఇస్తుంది; MFIలు తరచూ ఉమ్మడి బాధ్యత సమూహాల్లోని వ్యక్తులకు రుణం ఇస్తాయి.

ఒక్క వాక్యంలో

1. నాబార్డ్ 12 జూలై 1982న స్థాపించబడింది.
2. RRB చట్టం 1976 నాటిది.
3. PACS గ్రామ స్థాయి సహకార పరపతి యూనిట్.
4. మూడంచెల స్వల్పకాలిక సహకార నిర్మాణం రాష్ట్ర సహకార బ్యాంకు, DCCB మరియు PACS.
5. 97వ రాజ్యాంగ సవరణ సహకార సంఘాలకు రాజ్యాంగ హోదా ఇచ్చింది.
6. సహకార సంఘాలు ఒక సభ్యుడు, ఒక ఓటు సూత్రాన్ని అనుసరిస్తాయి.
7. KCC 1998లో ప్రవేశపెట్టబడింది.
8. KCCలో ప్రమాద బీమా రక్షణ ఉంటుంది.
9. ప్రాధాన్యతా రంగ రుణాలు బ్యాంకు రుణాన్ని వ్యవసాయ మరియు బలహీన వర్గాల వైపు మళ్లిస్తాయి.
10. లీడ్ బ్యాంక్ పథకం ప్రతి జిల్లాకు ఒక లీడ్ బ్యాంకును ఇస్తుంది.
11. RIDF గ్రామీణ మౌలిక సదుపాయాల కోసం నాబార్డ్ నిధి.
12. SHG-బ్యాంకు అనుసంధాన కార్యక్రమం 1992లో నాబార్డ్ పైలట్‌గా ప్రారంభమైంది.

సాధన ప్రశ్నలు

NABARD ఏ సంవత్సరంలో స్థాపించబడింది?
1. 1991
2. 1969
3. 1975
4. 1982
సమాధానం
D. 1982
NABARD was established in
1. 1991
2. 1969
3. 1975
4. 1982
NABARD దేనికి అత్యున్నత సంస్థ?
1. స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజీలు
2. వ్యవసాయ, గ్రామీణాభివృద్ధి ఫైనాన్స్
3. విదేశీ వాణిజ్యం
4. బీమా మాత్రమే
సమాధానం
B. వ్యవసాయ, గ్రామీణాభివృద్ధి ఫైనాన్స్
NABARD is the apex institution for
1. stock exchanges
2. agriculture and rural development finance
3. foreign trade
4. insurance only
స్వల్పకాలిక సహకార రుణ నిర్మాణంలో అడుగు స్థాయి ఏది?
1. జిల్లా కేంద్ర సహకార బ్యాంకు
2. భూ అభివృద్ధి బ్యాంకు
3. రాష్ట్ర సహకార బ్యాంకు
4. ప్రాథమిక వ్యవసాయ పరపతి సంఘం (PACS)
సమాధానం
D. ప్రాథమిక వ్యవసాయ పరపతి సంఘం (PACS)
The base tier of the short-term co-operative credit structure is the
1. District Central Co-operative Bank
2. Land Development Bank
3. State Co-operative Bank
4. Primary Agricultural Credit Society
స్వల్పకాలిక సహకార రుణ నిర్మాణంలో అత్యున్నత స్థాయి ఏది?
1. PACS
2. DCCB
3. RRB
4. రాష్ట్ర సహకార బ్యాంకు
సమాధానం
D. రాష్ట్ర సహకార బ్యాంకు
The apex tier of the short-term co-operative credit structure is the
1. PACS
2. DCCB
3. RRB
4. State Co-operative Bank
ప్రాంతీయ గ్రామీణ బ్యాంకులు (RRBలు) ఏ సంవత్సరంలో ఏర్పాటయ్యాయి?
1. 1949
2. 1998
3. 1982
4. 1975
సమాధానం
D. 1975
Regional Rural Banks were set up in
1. 1949
2. 1998
3. 1982
4. 1975
భారతదేశపు మొదటి సహకార చట్టం ఏ సంవత్సరంలో ఆమోదం పొందింది?
1. 1882
2. 1912
3. 1904
4. 1947
సమాధానం
C. 1904
The first co-operative law of India was passed in
1. 1882
2. 1912
3. 1904
4. 1947
కిసాన్ క్రెడిట్ కార్డ్ పథకం ఏ సంవత్సరంలో ప్రవేశపెట్టబడింది?
1. 2011
2. 1982
3. 1998
4. 1969
సమాధానం
C. 1998
The Kisan Credit Card scheme was introduced in
1. 2011
2. 1982
3. 1998
4. 1969
14 ప్రధాన బ్యాంకుల జాతీయీకరణ ఎప్పుడు జరిగింది?
1. 1975
2. 1949
3. 1991
4. 1969
సమాధానం
D. 1969
Nationalisation of 14 major banks took place in
1. 1975
2. 1949
3. 1991
4. 1969
సహకార సంఘాలకు రాజ్యాంగ హోదా ఇచ్చిన రాజ్యాంగ సవరణ ఏది?
1. 86వ
2. 97వ
3. 73వ
4. 74వ
సమాధానం
B. 97వ
Which Constitutional Amendment gave constitutional status to co-operative societies?
1. 86th
2. 97th
3. 73rd
4. 74th
సహకార సంఘాలపై ఆదేశిక సూత్రం ఏ ఆర్టికల్‌లో ఉంది?
1. 243-I
2. 19(1)(c)
3. 40
4. 43B
సమాధానం
D. 43B
The Directive Principle on co-operative societies is in Article
1. 243-I
2. 19(1)(c)
3. 40
4. 43B
సహకార సంఘాల మార్గదర్శక సూత్రం
1. ఒక సభ్యుడికి ఒక ఓటు
2. ఒక వాటాకు ఒక ఓటు
3. ఒక కుటుంబం, ఓటు లేదు
4. ఒక రూపాయికి ఒక ఓటు
సమాధానం
A. ఒక సభ్యుడికి ఒక ఓటు
The guiding principle of co-operatives is
1. one member, one vote
2. one share, one vote
3. one family, no vote
4. one rupee, one vote
లీడ్ బ్యాంక్ పథకం ప్రతి జిల్లాకు కేటాయించేది
1. ఒక స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజీ
2. రుణ సమన్వయం కోసం ఒక లీడ్ బ్యాంకు
3. ఒక సహకార సంఘం
4. ఒక RBI కార్యాలయం
సమాధానం
B. రుణ సమన్వయం కోసం ఒక లీడ్ బ్యాంకు
The Lead Bank Scheme assigns to each district
1. one stock exchange
2. one lead bank for credit co-ordination
3. one co-operative society
4. one RBI office
RIDF అనేది NABARD యొక్క ఏ నిధి?
1. పట్టణ గృహనిర్మాణం
2. స్టాక్ ట్రేడింగ్
3. గ్రామీణ మౌలిక సదుపాయాలు
4. విదేశీ రుణాలు
సమాధానం
C. గ్రామీణ మౌలిక సదుపాయాలు
RIDF is a fund of NABARD for
1. urban housing
2. stock trading
3. rural infrastructure
4. foreign loans
SHG-బ్యాంక్ అనుసంధాన కార్యక్రమం ఏ సంవత్సరంలో పైలట్‌గా ప్రారంభమైంది?
1. 1992
2. 1969
3. 1975
4. 2005
సమాధానం
A. 1992
The SHG-Bank Linkage Programme began as a pilot in
1. 1992
2. 1969
3. 1975
4. 2005
గ్రామీణ రుణానికి సంస్థేతర మూలం ఏది?
1. సహకార బ్యాంకు
2. గ్రామంలోని వడ్డీ వ్యాపారి
3. ప్రాంతీయ గ్రామీణ బ్యాంకు
4. NABARD
సమాధానం
B. గ్రామంలోని వడ్డీ వ్యాపారి
Which one is a non-institutional source of rural credit?
1. Co-operative bank
2. Village moneylender
3. Regional Rural Bank
4. NABARD
పంపుసెట్లు, చిన్న యంత్రాల కోసం ఇచ్చే రుణాలు సాధారణంగా
1. స్వల్పకాలిక రుణం
2. రుణం లేదు
3. వినియోగ రుణం మాత్రమే
4. మధ్యకాలిక రుణం
సమాధానం
D. మధ్యకాలిక రుణం
Loans for pump sets and small machinery are generally
1. short-term credit
2. no credit
3. only consumption credit
4. medium-term credit
విత్తనాలు, ఎరువుల కోసం ఇచ్చే రుణాలు సాధారణంగా
1. మధ్యకాలిక రుణం
2. దీర్ఘకాలిక రుణం
3. స్వల్పకాలిక రుణం
4. విదేశీ రుణం
సమాధానం
C. స్వల్పకాలిక రుణం
Loans for seeds and fertiliser are generally
1. medium-term credit
2. long-term credit
3. short-term credit
4. foreign credit
'ప్రాధాన్య రంగ రుణ' (Priority Sector Lending) నియమం బ్యాంకులను ఏమి చేయమని కోరుతుంది?
1. వ్యవసాయ రుణాలను నివారించడం
2. వ్యవసాయానికి, బలహీన వర్గాలకు నిర్ణీత వాటా రుణాలు ఇవ్వడం
3. పెద్ద పరిశ్రమలకు మాత్రమే రుణాలు ఇవ్వడం
4. బంగారం కొనడం
సమాధానం
B. వ్యవసాయానికి, బలహీన వర్గాలకు నిర్ణీత వాటా రుణాలు ఇవ్వడం
The 'Priority Sector Lending' rule requires banks to
1. avoid farm loans
2. lend a set share to agriculture and weaker sections
3. lend only to big industry
4. buy gold
NABARD పాత్రను ఏ ప్రకటన ఉత్తమంగా వివరిస్తుంది?
1. ఇది ఆదాయపు పన్నును నిర్ణయిస్తుంది
2. ఇది ఎన్నికలు నిర్వహిస్తుంది
3. గ్రామీణ రుణగ్రహీతలకు రుణాలిచ్చే బ్యాంకులకు రీఫైనాన్స్ చేస్తుంది
4. ఇది కరెన్సీని ముద్రిస్తుంది
సమాధానం
C. గ్రామీణ రుణగ్రహీతలకు రుణాలిచ్చే బ్యాంకులకు రీఫైనాన్స్ చేస్తుంది
Which statement best describes the role of NABARD?
1. It sets income tax
2. It conducts elections
3. It refinances banks that lend to rural borrowers
4. It prints currency
PACS నేరుగా సేవలందించేది
1. గ్రామాల్లోని రైతు సభ్యులకు
2. విదేశీ పెట్టుబడిదారులకు
3. కేంద్ర మంత్రిత్వ శాఖలకు
4. స్టాక్ బ్రోకర్లకు
సమాధానం
A. గ్రామాల్లోని రైతు సభ్యులకు
PACS directly serve
1. farmer members in villages
2. foreign investors
3. central ministries
4. stock brokers
ఆధునిక మార్గదర్శకాల ప్రకారం కౌలు రైతులు KCCకి ఎందుకు అర్హులు?
1. వారు బ్యాంకర్లు కాబట్టి
2. వారు పన్ను చెల్లించరు కాబట్టి
3. వారికి పంటలు లేవు కాబట్టి
4. భూమి లేకపోయినా రుణ సౌకర్యం కల్పించడానికి
సమాధానం
D. భూమి లేకపోయినా రుణ సౌకర్యం కల్పించడానికి
Why are tenant farmers eligible for KCC under modern guidelines?
1. Because they are bankers
2. Because they pay no tax
3. Because they have no crops
4. To give access to credit even without owning land
KCC రైతులకు అందించేది
1. ఒకసారి ఇచ్చే గ్రాంట్
2. పునరావృత రుణ పరిమితి
3. భూమి యాజమాన్యం
4. ఉచిత విత్తనాలు మాత్రమే
సమాధానం
B. పునరావృత రుణ పరిమితి
KCC provides farmers with
1. a one-time grant
2. a revolving credit limit
3. land ownership
4. free seeds only
స్వల్పకాలిక పంట రుణాలపై వడ్డీ రాయితీ (interest subvention) అంటే
1. వడ్డీ ఖర్చులో కొంత భాగాన్ని ప్రభుత్వం చెల్లిస్తుంది
2. రుణాలు మాఫీ అవుతాయి
3. బ్యాంకులు ఎక్కువ వసూలు చేస్తాయి
4. రైతులు రెట్టింపు చెల్లిస్తారు
సమాధానం
A. వడ్డీ ఖర్చులో కొంత భాగాన్ని ప్రభుత్వం చెల్లిస్తుంది
Interest subvention on short-term crop loans means
1. the Government pays part of the interest cost
2. loans are written off
3. banks charge more
4. farmers pay double
పేద మహిళలకు SHG-బ్యాంక్ అనుసంధానం ప్రధాన ప్రయోజనం
1. భూమి కేటాయింపులు
2. ప్రభుత్వ ఉద్యోగాలు
3. సమూహం ద్వారా హామీ (collateral) లేకుండా రుణం
4. ఎప్పటికీ ఉచిత రుణాలు
సమాధానం
C. సమూహం ద్వారా హామీ (collateral) లేకుండా రుణం
The main benefit of SHG-Bank Linkage to poor women is
1. land grants
2. government jobs
3. credit without collateral through the group
4. free loans forever
MFI ప్రధానంగా అందించేది
1. పెద్ద కార్పొరేట్ రుణాలు
2. స్టాక్ సలహా
3. విదేశీ మారకద్రవ్యం
4. పేదలకు చిన్న రుణాలు
సమాధానం
D. పేదలకు చిన్న రుణాలు
An MFI mainly provides
1. large corporate loans
2. stock advice
3. foreign exchange
4. small loans to the poor
రాష్ట్ర స్థాయిలో బ్యాంకులను సమన్వయం చేసే సంస్థ ఏది?
1. జిల్లా పరిషత్
2. గ్రామసభ
3. రాష్ట్ర స్థాయి బ్యాంకర్ల కమిటీ
4. ఆర్థిక సంఘం
సమాధానం
C. రాష్ట్ర స్థాయి బ్యాంకర్ల కమిటీ
Which body co-ordinates banks at the State level?
1. Zilla Parishad
2. Gram Sabha
3. State Level Bankers' Committee
4. Finance Commission
రాచ్‌డేల్ మార్గదర్శకులు (Rochdale pioneers) ఏ దాని ఆవిర్భావంతో ముడిపడి ఉన్నారు?
1. ఆధునిక సహకార ఉద్యమం
2. స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజీలు
3. భారతదేశంలో సూక్ష్మ రుణ వ్యవస్థ
4. RBI
సమాధానం
A. ఆధునిక సహకార ఉద్యమం
The Rochdale pioneers are associated with the origin of
1. the modern co-operative movement
2. stock exchanges
3. microfinance in India
4. the RBI
సహకార పరపతి సంఘాల ప్రధాన సమస్య
1. చాలా తక్కువ వడ్డీ
2. చాలా ఎక్కువ శాఖలు
3. సభ్యులు లేకపోవడం
4. బకాయి రుణాలు, బలహీన నిర్వహణ
సమాధానం
D. బకాయి రుణాలు, బలహీన నిర్వహణ
A major problem of co-operative credit societies is
1. too little interest
2. too many branches
3. no members
4. overdue loans and weak management
బిజినెస్ కరస్పాండెంట్లు (Business correspondents) దేనికి సహాయపడతారు?
1. కోర్టులను నడపడానికి
2. గ్రామాల్లో బ్యాంకింగ్ సేవలను అందించడానికి
3. పన్నులు నిర్ణయించడానికి
4. నోట్లు ముద్రించడానికి
సమాధానం
B. గ్రామాల్లో బ్యాంకింగ్ సేవలను అందించడానికి
Business correspondents help in
1. running courts
2. delivering banking services in villages
3. fixing taxes
4. printing notes
దీర్ఘకాలిక గ్రామీణ సహకార రుణ నిర్మాణం ఎవరి ద్వారా నడుస్తుంది?
1. PACS మాత్రమే
2. వ్యవసాయ, గ్రామీణాభివృద్ధి బ్యాంకులు
3. వాణిజ్య బీమా సంస్థలు
4. పోస్టాఫీసులు
సమాధానం
B. వ్యవసాయ, గ్రామీణాభివృద్ధి బ్యాంకులు
The long-term rural co-operative credit structure is run through
1. PACS only
2. agriculture and rural development banks
3. commercial insurers
4. post offices
సూక్ష్మ రుణాలను నియంత్రించడానికి ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రత్యేక చట్టం తేవడానికి కారణమైన సంక్షోభం ఏది?
1. ఒక తుఫాను
2. బ్యాంకు జాతీయీకరణ
3. పత్తి ధరల పతనం
4. సూక్ష్మ రుణ రంగంలో 2010లో తిరిగి చెల్లింపు ఒత్తిడి సంక్షోభం
సమాధానం
D. సూక్ష్మ రుణ రంగంలో 2010లో తిరిగి చెల్లింపు ఒత్తిడి సంక్షోభం
Which crisis led AP to bring a special law to regulate microfinance?
1. A cyclone
2. Bank nationalisation
3. A cotton price crash
4. The 2010 repayment-pressure crisis in microfinance
ఈ క్రింది వాటిలో స్వల్పకాలిక సహకార బ్యాంకు స్థాయి కానిది ఏది?
1. భూ అభివృద్ధి బ్యాంకు
2. DCCB
3. PACS
4. రాష్ట్ర సహకార బ్యాంకు
సమాధానం
A. భూ అభివృద్ధి బ్యాంకు
Which of the following is NOT a short-term co-operative bank tier?
1. Land development bank
2. DCCB
3. PACS
4. State Co-operative Bank
ఈ క్రింది ప్రకటనలను పరిగణించండి: 1. NABARD 1982లో ఏర్పాటైంది. 2. NABARD ప్రతి రైతుకు నేరుగా రుణం ఇస్తుంది. ఏ ప్రకటన/ప్రకటనలు సరైనవి?
1. 1 మాత్రమే
2. 2 మాత్రమే
3. 1 మరియు 2 రెండూ
4. 1 లేదా 2 కాదు
సమాధానం
A. 1 మాత్రమే
Consider the statements: 1. NABARD was set up in 1982. 2. NABARD directly lends to every farmer. Which of the statements is/are correct?
1. 1 only
2. 2 only
3. Both 1 and 2
4. Neither 1 nor 2
ఈ క్రింది ప్రకటనలను పరిగణించండి: 1. RRBలు 1975లో ఏర్పాటయ్యాయి. 2. RRBలు RRB చట్టం, 1976 ద్వారా పాలించబడతాయి. ఏ ప్రకటన/ప్రకటనలు సరైనవి?
1. 1 మాత్రమే
2. 2 మాత్రమే
3. 1 మరియు 2 రెండూ
4. 1 లేదా 2 కాదు
సమాధానం
C. 1 మరియు 2 రెండూ
Consider the statements: 1. RRBs were set up in 1975. 2. RRBs are governed by the RRB Act, 1976. Which of the statements is/are correct?
1. 1 only
2. 2 only
3. Both 1 and 2
4. Neither 1 nor 2
ఈ క్రింది ప్రకటనలను పరిగణించండి: 1. PACS సహకార రుణంలో అత్యున్నత స్థాయి. 2. DCCB జిల్లా స్థాయిలో పనిచేస్తుంది. ఏ ప్రకటన/ప్రకటనలు సరైనవి?
1. 1 మాత్రమే
2. 2 మాత్రమే
3. 1 మరియు 2 రెండూ
4. 1 లేదా 2 కాదు
సమాధానం
B. 2 మాత్రమే
Consider the statements: 1. PACS is the apex tier of co-operative credit. 2. DCCB operates at district level. Which of the statements is/are correct?
1. 1 only
2. 2 only
3. Both 1 and 2
4. Neither 1 nor 2
ఈ క్రింది ప్రకటనలను పరిగణించండి: 1. 97వ సవరణ భాగం IXBని సృష్టించింది. 2. ఆర్టికల్ 19(1)(c) సహకార సంఘాలను ఏర్పరచుకునే హక్కును కవర్ చేస్తుంది. ఏ ప్రకటన/ప్రకటనలు సరైనవి?
1. 1 మాత్రమే
2. 2 మాత్రమే
3. 1 మరియు 2 రెండూ
4. 1 లేదా 2 కాదు
సమాధానం
C. 1 మరియు 2 రెండూ
Consider the statements: 1. The 97th Amendment created Part IXB. 2. Article 19(1)(c) covers the right to form co-operatives. Which of the statements is/are correct?
1. 1 only
2. 2 only
3. Both 1 and 2
4. Neither 1 nor 2
ఈ క్రింది ప్రకటనలను పరిగణించండి: 1. KCCలో కార్డుదారునికి ప్రమాద బీమా రక్షణ ఉంటుంది. 2. KCC పశుపోషణ, మత్స్య రంగాలకు విస్తరించబడింది. ఏ ప్రకటన/ప్రకటనలు సరైనవి?
1. 1 మాత్రమే
2. 2 మాత్రమే
3. 1 మరియు 2 రెండూ
4. 1 లేదా 2 కాదు
సమాధానం
C. 1 మరియు 2 రెండూ
Consider the statements: 1. KCC includes accident insurance cover for the holder. 2. KCC was extended to animal husbandry and fisheries. Which of the statements is/are correct?
1. 1 only
2. 2 only
3. Both 1 and 2
4. Neither 1 nor 2
ఈ క్రింది ప్రకటనలను పరిగణించండి: 1. SHG-బ్యాంక్ అనుసంధానం సమూహానికి రుణం ఇస్తుంది. 2. ప్రతి రుణానికి SHGలకు హామీ (collateral) అవసరం. ఏ ప్రకటన/ప్రకటనలు సరైనవి?
1. 1 మాత్రమే
2. 2 మాత్రమే
3. 1 మరియు 2 రెండూ
4. 1 లేదా 2 కాదు
సమాధానం
A. 1 మాత్రమే
Consider the statements: 1. SHG-Bank Linkage lends to the group. 2. SHGs need collateral for every loan. Which of the statements is/are correct?
1. 1 only
2. 2 only
3. Both 1 and 2
4. Neither 1 nor 2
ఈ క్రింది ప్రకటనలను పరిగణించండి: 1. లీడ్ బ్యాంక్ పథకం ప్రతి జిల్లాకు ఒక లీడ్ బ్యాంకును ఇస్తుంది. 2. ప్రతి జిల్లాలో RBI లీడ్ బ్యాంకు. ఏ ప్రకటన/ప్రకటనలు సరైనవి?
1. 1 మాత్రమే
2. 2 మాత్రమే
3. 1 మరియు 2 రెండూ
4. 1 లేదా 2 కాదు
సమాధానం
A. 1 మాత్రమే
Consider the statements: 1. The Lead Bank Scheme gives each district a lead bank. 2. The RBI is the lead bank in every district. Which of the statements is/are correct?
1. 1 only
2. 2 only
3. Both 1 and 2
4. Neither 1 nor 2
ఈ క్రింది ప్రకటనలను పరిగణించండి: 1. NABARD సహకార బ్యాంకులను, RRBలను పర్యవేక్షిస్తుంది. 2. NABARD RIDF ద్వారా గ్రామీణ మౌలిక సదుపాయాలకు నిధులు సమకూరుస్తుంది. ఏ ప్రకటన/ప్రకటనలు సరైనవి?
1. 1 మాత్రమే
2. 2 మాత్రమే
3. 1 మరియు 2 రెండూ
4. 1 లేదా 2 కాదు
సమాధానం
C. 1 మరియు 2 రెండూ
Consider the statements: 1. NABARD supervises co-operative banks and RRBs. 2. NABARD funds rural infrastructure through RIDF. Which of the statements is/are correct?
1. 1 only
2. 2 only
3. Both 1 and 2
4. Neither 1 nor 2
ఈ క్రింది ప్రకటనలను పరిగణించండి: 1. 1904 సహకార సంఘాల చట్టం మొదటి సహకార చట్టం. 2. ఇది స్వాతంత్ర్యం తర్వాత ఆమోదం పొందింది. ఏ ప్రకటన/ప్రకటనలు సరైనవి?
1. 1 మాత్రమే
2. 2 మాత్రమే
3. 1 మరియు 2 రెండూ
4. 1 లేదా 2 కాదు
సమాధానం
A. 1 మాత్రమే
Consider the statements: 1. The Co-operative Societies Act of 1904 was the first co-operative law. 2. It was passed after Independence. Which of the statements is/are correct?
1. 1 only
2. 2 only
3. Both 1 and 2
4. Neither 1 nor 2
ఈ క్రింది ప్రకటనలను పరిగణించండి: 1. వాణిజ్య బ్యాంకులకు ప్రాధాన్య రంగ లక్ష్యం ఉంది. 2. వడ్డీ వ్యాపారులు సంస్థాగత వనరులు. ఏ ప్రకటన/ప్రకటనలు సరైనవి?
1. 1 మాత్రమే
2. 2 మాత్రమే
3. 1 మరియు 2 రెండూ
4. 1 లేదా 2 కాదు
సమాధానం
A. 1 మాత్రమే
Consider the statements: 1. Commercial banks have a priority-sector target. 2. Moneylenders are institutional sources. Which of the statements is/are correct?
1. 1 only
2. 2 only
3. Both 1 and 2
4. Neither 1 nor 2
ఈ క్రింది ప్రకటనలను పరిగణించండి: 1. జన్ ధన్ ఖాతాలు ఆర్థిక సమ్మిళితత్వాన్ని ప్రోత్సహిస్తాయి. 2. బిజినెస్ కరస్పాండెంట్లు మారుమూల ప్రాంతాల్లో సేవలందించడానికి సహాయపడతారు. ఏ ప్రకటన/ప్రకటనలు సరైనవి?
1. 1 మాత్రమే
2. 2 మాత్రమే
3. 1 మరియు 2 రెండూ
4. 1 లేదా 2 కాదు
సమాధానం
C. 1 మరియు 2 రెండూ
Consider the statements: 1. Jan Dhan accounts promote financial inclusion. 2. Business correspondents help in remote service. Which of the statements is/are correct?
1. 1 only
2. 2 only
3. Both 1 and 2
4. Neither 1 nor 2
ఈ క్రింది ప్రకటనలను పరిగణించండి: 1. స్వల్పకాలిక రుణం విత్తనాలు, ఎరువుల కోసం. 2. దీర్ఘకాలిక రుణం భూమి అభివృద్ధి కోసం. ఏ ప్రకటన/ప్రకటనలు సరైనవి?
1. 1 మాత్రమే
2. 2 మాత్రమే
3. 1 మరియు 2 రెండూ
4. 1 లేదా 2 కాదు
సమాధానం
C. 1 మరియు 2 రెండూ
Consider the statements: 1. Short-term credit is for seeds and fertiliser. 2. Long-term credit is for land development. Which of the statements is/are correct?
1. 1 only
2. 2 only
3. Both 1 and 2
4. Neither 1 nor 2
ఈ క్రింది ప్రకటనలను పరిగణించండి: 1. సహకార సంఘాలు ఒక సభ్యుడికి ఒక ఓటు సూత్రాన్ని అనుసరిస్తాయి. 2. సహకార సంఘాలు కేంద్ర ప్రభుత్వ యాజమాన్యంలో ఉంటాయి. ఏ ప్రకటన/ప్రకటనలు సరైనవి?
1. 1 మాత్రమే
2. 2 మాత్రమే
3. 1 మరియు 2 రెండూ
4. 1 లేదా 2 కాదు
సమాధానం
A. 1 మాత్రమే
Consider the statements: 1. Co-operatives follow one member, one vote. 2. Co-operatives are owned by the Union Government. Which of the statements is/are correct?
1. 1 only
2. 2 only
3. Both 1 and 2
4. Neither 1 nor 2

Page 1 of 1

Finished reading?

Test yourself in 10 minutes

A free 10-question mini-mock on your exam's real pattern, with negative marking and an instant score. अपनी तैयारी 10 मिनट में जाँचें।

Take a free mini-mock →Topic-wise practice