పట్టణ వరదలు మరియు విపత్తు నిర్వహణ

గుర్తుంచుకోవలసినవి

• విపత్తు అంటే బలహీన సమాజాన్ని తాకిన ప్రమాదం (hazard). ప్రమాదం, ఎక్స్‌పోజర్ పెరిగితే రిస్క్ పెరుగుతుంది; సామర్థ్యం పెరిగితే తగ్గుతుంది. మంచి ప్రణాళిక ఎక్స్‌పోజర్‌ను తగ్గించి సామర్థ్యాన్ని పెంచుతుంది.
• విపత్తు నిర్వహణ చట్టం, 2005 మూడు అంచెల వ్యవస్థను ఇస్తుంది: జాతీయ (NDMA), రాష్ట్ర (SDMA), జిల్లా (DDMA). వార్డు స్థాయిలో ముందస్తు హెచ్చరిక, తరలింపు సహాయం, సహాయక చర్యలు జరుగుతాయి.
• పట్టణ వరదలు ఎక్కువగా మానవ కారణంగా తీవ్రమవుతాయి. మూసుకుపోయిన కాలువలు, ఆక్రమణకు గురైన నీటి వనరులు, కాంక్రీట్ ఉపరితలాలు సాధారణ వర్షాన్ని వరదగా మారుస్తాయి.

ప్రాథమిక పదాలు

ప్రమాదం (Hazard) అంటే హాని కలిగించగల సహజ లేదా మానవ సంఘటన (తుపాను, వరద, భూకంపం, అగ్నిప్రమాదం). విపత్తు (Disaster) అంటే ఒక సమాజం తన స్వంత వనరులతో ఎదుర్కోలేని తీవ్ర అంతరాయం. దుర్బలత్వం (Vulnerability) అంటే ప్రజలు, ఇళ్లు, సేవలు ఎంత సులభంగా దెబ్బతింటాయో తెలిపేది. సామర్థ్యం (Capacity) అంటే ప్రమాదానికి సిద్ధపడటానికి, ఎదుర్కోవడానికి, కోలుకోవడానికి ఉన్న బలం. సులభంగా గుర్తుంచుకునే మార్గం: రిస్క్ = (ప్రమాదం x దుర్బలత్వం) / సామర్థ్యం.

విపత్తులను సహజ (వరద, తుపాను, కరవు, భూకంపం, సునామీ, కొండచరియలు, వడగాలి), మానవ కల్పిత (పారిశ్రామిక ప్రమాదం, అగ్నిప్రమాదం, తొక్కిసలాట, రసాయన లీకేజీ), మిశ్రమ (పేలవమైన డ్రైనేజీతో తీవ్రమైన పట్టణ వరద) అని వర్గీకరిస్తారు. ప్రమాదాలు వేగాన్ని బట్టి కూడా భిన్నంగా ఉంటాయి: వేగంగా మొదలయ్యేవి (భూకంపం, ఆకస్మిక వరద), నెమ్మదిగా మొదలయ్యేవి (కరవు).

విపత్తు నిర్వహణ చక్రం

విపత్తు నిర్వహణ ఒక చక్రం, ఒకే చర్య కాదు.

సంఘటన తర్వాత మొదటి గంటను ప్రాణాలు కాపాడటానికి గోల్డెన్ అవర్ (Golden hour) అంటారు.

చట్టపరమైన మరియు సంస్థాగత చట్రం

విపత్తు నిర్వహణ చట్టం, 2005 ప్రధాన చట్టం. ఇది ఏర్పాటు చేసినవి:

• జాతీయ విపత్తు నిర్వహణ సంస్థ (NDMA): ప్రధానమంత్రి అధ్యక్షత వహిస్తారు. జాతీయ విధానం, ప్రణాళికలను రూపొందిస్తుంది.
• రాష్ట్ర విపత్తు నిర్వహణ సంస్థ (SDMA): ముఖ్యమంత్రి అధ్యక్షత వహిస్తారు. ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో ఇది రాష్ట్ర విపత్తు నిర్వహణ సంస్థ.
• జిల్లా విపత్తు నిర్వహణ సంస్థ (DDMA): జిల్లా కలెక్టర్ అధ్యక్షత వహిస్తారు. స్థానిక సంస్థ ఎన్నికైన అధిపతి (గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో జిల్లా పరిషత్ అధ్యక్షుడు/అధ్యక్షురాలు) సహ-అధ్యక్షులు.
• జాతీయ కార్యనిర్వాహక కమిటీ, జాతీయ విపత్తు నిర్వహణ సంస్థ (NIDM) మరియు రక్షణకు ప్రత్యేక దళమైన జాతీయ విపత్తు ప్రతిస్పందన దళం (NDRF). రాష్ట్రాలకు సొంత రాష్ట్ర విపత్తు ప్రతిస్పందన దళం (SDRF) ఉంటుంది.
• నిధులు: సహాయానికి జాతీయ, రాష్ట్ర విపత్తు ప్రతిస్పందన నిధులు, నివారణ పనులకు ఉపశమన నిధులు.

పట్టణ స్థానిక సంస్థలతో సహా స్థానిక సంస్థలు జిల్లా ప్రణాళికలో భాగంగా విపత్తు ప్రణాళికలను తయారు చేసి అనుసరించాలి. కాలువలు, వర్షపు నీటి పనులు, అగ్నిమాపక సేవలకు మున్సిపల్ కార్పొరేషన్లు బాధ్యత వహిస్తాయి.

అంతర్జాతీయ చట్రాలు: యోకోహామా వ్యూహం (1994), హ్యోగో చట్రం (2005-2015), విపత్తు ప్రమాద తగ్గింపునకు సెండాయ్ చట్రం (2015-2030). సెండాయ్ చట్రానికి ఏడు ప్రపంచ లక్ష్యాలు, నాలుగు ప్రాధాన్యాలు ఉన్నాయి: ప్రమాదాన్ని అర్థం చేసుకోవడం, ప్రమాద పాలనను బలోపేతం చేయడం, ప్రమాద తగ్గింపులో పెట్టుబడి పెట్టడం, మెరుగైన సన్నద్ధత మరియు "build back better".

నగరాలు ఎందుకు మునుగుతాయి

పట్టణ వరదలు నదీ వరదలకు భిన్నమైనవి. తక్కువ సమయంలో కురిసే భారీ వర్షాన్ని బయటకు పంపలేని నగరంపై పడటం వల్ల ఇవి వస్తాయి.

• 1. నీరు ఇంకని ఉపరితలాలు: రోడ్లు, పైకప్పులు, కాంక్రీట్ వర్షం భూమిలోకి ఇంకకుండా ఆపుతాయి, అందువల్ల ప్రవాహం వేగంగా, ఎక్కువగా ఉంటుంది.
• 2. పేలవమైన లేదా చిన్న కాలువలు: తక్కువ వర్షానికి నిర్మించిన పాత వర్షపు నీటి కాలువలు, ప్లాస్టిక్, బురదతో మూసుకుపోయి ఉంటాయి.
• 3. ఆక్రమణ: చెరువులు, సరస్సులు, కాలువలు, సహజ వాగులపై నిర్మాణాలు చేయడం వల్ల నీటికి వెళ్ళడానికి చోటు ఉండదు.
• 4. లోతట్టు ప్రాంతాల నివాసాలు మరియు వరద మైదానాల్లో నిర్మాణాలు.
• 5. తీర నగరాల్లో ఆటుపోటు ప్రభావం: ఎగసిన అలలు (high tide) లేదా తుపాను ఉప్పెన కాలువలు సముద్రంలో లేదా నదిలో కలవకుండా అడ్డుకుంటాయి.
• 6. వాతావరణ మార్పు: తక్కువ వ్యవధిలో తీవ్ర వర్షపు సంఘటనలు ఎక్కువ కావడం.
• 7. ఘన వ్యర్థాల నిర్వహణ లోపం మరియు వర్షాకాలానికి ముందు బలహీనమైన నిర్వహణ.
• 8. భారీ వర్షంతో పాటే ఎగువన డ్యామ్ లేదా చెరువు నీటి విడుదల.

ఆకస్మిక వరద (Flash flood) తీవ్ర వర్షం కురిసిన కొన్ని గంటల్లోనే, తక్కువ హెచ్చరికతో వస్తుంది. క్లౌడ్‌బర్స్ట్ (Cloudburst) అంటే చిన్న ప్రాంతంలో తక్కువ సమయంలో కురిసే అతి భారీ వర్షం.

పట్టణ వరదల నివారణ మరియు నిర్వహణ

నిర్మాణాత్మక చర్యలు అంటే భౌతిక పనులు. నిర్మాణేతర చర్యలు అంటే నియమాలు, ప్రణాళికలు, హెచ్చరికలు, శిక్షణ; ఇవి సాధారణంగా చౌక. మంచి ప్రణాళిక రెండింటినీ ఉపయోగిస్తుంది. నదీ వరద అంచనాలను కేంద్ర జల సంఘం (Central Water Commission) ఇస్తుంది. వాతావరణ హెచ్చరికలను భారత వాతావరణ శాఖ (IMD) ఇస్తుంది. సునామీ, సముద్ర స్థితి హెచ్చరికలను హైదరాబాద్‌లోని భారత జాతీయ సముద్ర సమాచార సేవల కేంద్రం (INCOIS) ఇస్తుంది.

తుపాన్లు మరియు ఆంధ్రప్రదేశ్

ఆంధ్రప్రదేశ్‌కు బంగాళాఖాతం వెంట పొడవైన తీరం ఉంది; గోదావరి, కృష్ణా పరీవాహక ప్రాంతాల్లో వరదలతో పాటు తుపాన్లు, తుపాను ఉప్పెన, తీర వరదలకు గురవుతుంది. విశాఖపట్నం మరియు ఇతర తీర పట్టణాలు గాలి, వరద రెండు ప్రమాదాలనూ ఎదుర్కొంటాయి. ఉత్తర హిందూ మహాసముద్రానికి సంబంధించిన ప్రాంతీయ వ్యవస్థ ప్రకారం తుపాన్లకు పేర్లు పెడతారు.

గరిష్ఠ నిరంతర గాలి వేగం ఆధారంగా IMD తుపాను వర్గాలు:

IMD రంగు సంకేత హెచ్చరికలు: ఆకుపచ్చ (చర్య అవసరం లేదు), పసుపు (అప్రమత్తంగా ఉండండి), నారింజ (సిద్ధంగా ఉండండి), ఎరుపు (చర్య తీసుకోండి).

తుపాను భద్రత: నిర్దేశిత తుపాను షెల్టర్‌కు వెళ్ళండి, రేడియో దగ్గర ఉంచుకోండి, తీరానికి దూరంగా ఉండండి, విద్యుత్తు ఆపివేయండి, అధికారులు అనుమతి ఇచ్చే వరకు బయటకు వెళ్ళవద్దు. వరద భద్రత: ఎత్తైన ప్రదేశానికి వెళ్ళండి, ప్రవహించే నీటిలో నడవవద్దు, వాహనం నడపవద్దు, తాగునీటిని మరిగించండి, విద్యుత్ తీగలకు దూరంగా ఉండండి.

భారత ప్రమాణాల బ్యూరో ప్రకారం భారతదేశంలో భూకంప జోన్లు II, III, IV, V; జోన్ V అత్యంత తీవ్రమైనది.

వార్డు స్థాయి అధికారుల పాత్ర

ప్రజలకు, వ్యవస్థకు మధ్య వార్డు కార్యదర్శి మొదటి లింక్. విధులు: దుర్బల కుటుంబాల (వృద్ధులు, దివ్యాంగులు, గర్భిణులు, పిల్లలు) జాబితా ఉంచడం, ముందస్తు హెచ్చరికలను వ్యాప్తి చేయడం, తరలింపు మరియు ఆశ్రయంలో సహాయం చేయడం, మూసుకుపోయిన కాలువలు, ఆక్రమణలను మున్సిపాలిటీకి నివేదించడం, నష్టం అంచనాకు సహాయపడటం, వరదల తర్వాత వ్యాధుల నివారణకు ఆరోగ్య, పారిశుధ్య బృందాలతో సమన్వయం చేయడం. ఆశ్రయాల్లో మహిళలు, పిల్లలు, దివ్యాంగులకు ప్రత్యేక శ్రద్ధ అవసరం.

తట్టుకునే నగరాల కోసం ప్రణాళిక

మంచి పట్టణ ప్రణాళిక ప్రతి భూ వినియోగ నిర్ణయంలో విపత్తు ప్రమాదాన్ని భాగంగా పరిగణిస్తుంది. నగర అభివృద్ధి ప్రణాళిక వరద ప్రమాద జోన్లను, సహజ డ్రైనేజీ మార్గాలను, లోతట్టు ప్రాంతాలను మ్యాప్ చేసి వాటిని నిర్మాణాలు లేకుండా ఉంచాలి. భవనాలు భూకంపం, గాలి, అగ్ని కోసం భద్రతా నిబంధనలను పాటించాలి. ఆసుపత్రులు, పాఠశాలలు, ఆశ్రయాలను సురక్షిత నేలపై ఉంచాలి, వాటికి విద్యుత్, నీటి బ్యాకప్ ఉండాలి.

ఇతర ఉపయోగకరమైన చర్యలు:

• ప్రమాద, దుర్బలత్వ, రిస్క్ మ్యాప్‌లు వార్డు కార్యాలయాలతో పంచుకోవడం, తద్వారా ఏ వీధులు ముందు మునుగుతాయో అధికారులకు తెలుస్తుంది.
• సమాజ ఆధారిత విపత్తు నిర్వహణ: ప్రాంతం తెలిసి, నిమిషాల్లో చర్య తీసుకోగల శిక్షణ పొందిన స్థానిక వాలంటీర్లు, స్వయం సహాయక సంఘాలు, యువత.
• వరదల తర్వాత పారిశుధ్యం: కలరా, డెంగ్యూ, లెప్టోస్పైరోసిస్ నివారణకు నీటి క్లోరినేషన్, వ్యర్థాల తొలగింపు, ఫాగింగ్.
• ఇళ్లు, పంటలకు బీమా మరియు పరిహారం, నష్టం త్వరగా అంచనా వేయడం.
• సమాచార వ్యవస్థ: లౌడ్‌స్పీకర్లు, SMS, స్థానిక టెలివిజన్, రేడియో ద్వారా, స్థానిక భాషలో, ఎక్కడికి వెళ్ళాలో స్పష్టమైన సూచనలతో హెచ్చరికలు.
• ప్రత్యేక అవసరాలు: మహిళలకు ప్రత్యేక స్థలం, మరుగుదొడ్లు, గోప్యత; పిల్లలకు సురక్షిత స్థలాలు; దివ్యాంగులకు ర్యాంపులు లేదా సహాయం.

సహాయక చర్యలు ప్రాథమిక ప్రమాణాలను అనుసరిస్తాయి: సురక్షిత నీరు, మరుగుదొడ్లు, ఆహారం, ఆరోగ్య సంరక్షణ, భద్రత ఉన్న ఆశ్రయాలు. సహాయం సరైన వ్యక్తులకు చేరేలా కుటుంబాలు, నష్టం, సహాయం రికార్డులు ఉంచాలి. సంఘటన తర్వాత పాఠాలను రాసి ప్రణాళికను మెరుగుపరుస్తారు. ఈ నేర్చుకునే దశ విపత్తు నిర్వహణ చక్రాన్ని పూర్తి చేస్తుంది.

పరీక్షలో పొరపాట్లు

• NDMAకి ప్రధానమంత్రి, SDMAకి ముఖ్యమంత్రి, DDMAకి జిల్లా కలెక్టర్ అధ్యక్షులు. వీటిని కలపవద్దు.
• హ్యోగో (2005-2015) సెండాయ్ (2015-2030) కంటే ముందు.
• ఉపశమనం సంఘటనకు ముందు; ప్రతిస్పందన సంఘటన సమయంలో, తర్వాత; పునరుద్ధరణ ఆ తర్వాత.
• నిర్మాణాత్మక అంటే భౌతిక పనులు; నిర్మాణేతర అంటే నియమాలు, ప్రణాళిక, హెచ్చరికలు.
• ఆకస్మిక వరద వేగంగా, స్థానికంగా వస్తుంది; నదీ వరద నెమ్మదిగా, విస్తృతంగా వస్తుంది.
• అల్పపీడనం బలహీనమైన తుపాను వర్గం; సూపర్ తుపాను బలమైనది.
• IMD వాతావరణ హెచ్చరికలు ఇస్తుంది; CWC నదీ వరద అంచనాలు ఇస్తుంది; INCOIS సునామీ హెచ్చరికలు ఇస్తుంది.
• NDRF జాతీయ ప్రతిస్పందన దళం; SDRF రాష్ట్రానికి చెందినది.

ఒక్క వాక్యంలో

• 1. విపత్తు నిర్వహణ చట్టం 2005లో చేశారు.
• 2. NDMAకు ప్రధానమంత్రి అధిపతి.
• 3. DDMAకు జిల్లా కలెక్టర్ అధ్యక్షులు.
• 4. సెండాయ్ చట్రం 2015 నుంచి 2030 వరకు.
• 5. హ్యోగో చట్రం 2005-2015 కోసం.
• 6. NDRF విపత్తు ప్రతిస్పందనకు ప్రత్యేక దళం.
• 7. హైదరాబాద్‌లోని INCOIS సునామీ హెచ్చరికలు ఇస్తుంది.
• 8. నీరు ఇంకని ఉపరితలాలు నగరాల్లో ప్రవాహాన్ని పెంచుతాయి.
• 9. IMD ఎరుపు హెచ్చరిక అంటే చర్య తీసుకోండి.
• 10. తుపానులో గాలి వేగం 62-88 కి.మీ./గం.
• 11. వర్షపు నీటి సేకరణ ప్రవాహాన్ని తగ్గించి భూగర్భ జలాలను రీఛార్జ్ చేస్తుంది.
• 12. విపత్తు తర్వాత మొదటి గంట గోల్డెన్ అవర్.

సాధన ప్రశ్నలు

1. జాతీయ విపత్తు నిర్వహణ అథారిటీ (NDMA)కి విపత్తు నిర్వహణ చట్టం, 2005 ప్రకారం ఎవరు అధ్యక్షత వహిస్తారు?

   1. ప్రధానమంత్రి
   2. భారత ప్రధాన న్యాయమూర్తి
   3. కేంద్ర హోంమంత్రి
   4. రాష్ట్రపతి
   సమాధానం

   A. ప్రధానమంత్రి

   Who chairs the National Disaster Management Authority under the Disaster Management Act, 2005?

   1. The Prime Minister
   2. The Chief Justice
   3. The Home Minister
   4. The President

2. జిల్లా విపత్తు నిర్వహణ అథారిటీకి ఎవరు అధ్యక్షత వహిస్తారు?

   1. రెవెన్యూ డివిజనల్ అధికారి
   2. జిల్లా కలెక్టర్
   3. జిల్లా పరిషత్ చైర్‌పర్సన్
   4. జిల్లా పోలీసు సూపరింటెండెంట్
   సమాధానం

   B. జిల్లా కలెక్టర్

   Who chairs the District Disaster Management Authority?

   1. The Revenue Divisional Officer
   2. The District Collector
   3. The Zilla Parishad chairperson
   4. The Superintendent of Police

3. రాష్ట్ర విపత్తు నిర్వహణ అథారిటీకి అధ్యక్షత వహించేది

   1. గవర్నర్
   2. ముఖ్యమంత్రి
   3. రెవెన్యూ మంత్రి
   4. ప్రధాన కార్యదర్శి
   సమాధానం

   B. ముఖ్యమంత్రి

   The State Disaster Management Authority is chaired by

   1. The Governor
   2. The Chief Minister
   3. The Revenue Minister
   4. The Chief Secretary

4. విపత్తు ప్రమాద తగ్గింపునకు సంబంధించిన సెండై ఫ్రేమ్‌వర్క్ (Sendai Framework) ఏ కాలాన్ని కవర్ చేస్తుంది?

   1. 2015-2030
   2. 1994-2004
   3. 2020-2040
   4. 2005-2015
   సమాధానం

   A. 2015-2030

   The Sendai Framework for Disaster Risk Reduction covers the period

   1. 2015-2030
   2. 1994-2004
   3. 2020-2040
   4. 2005-2015

5. సెండై ఫ్రేమ్‌వర్క్ కంటే ముందు వచ్చిన ఫ్రేమ్‌వర్క్ ఏది?

   1. క్యోటో ప్రోటోకాల్
   2. యోకోహామా వ్యూహం (Yokohama Strategy)
   3. పారిస్ ఒప్పందం
   4. హ్యోగో ఫ్రేమ్‌వర్క్ (Hyogo Framework)
   సమాధానం

   D. హ్యోగో ఫ్రేమ్‌వర్క్ (Hyogo Framework)

   Which framework came immediately before the Sendai Framework?

   1. Kyoto Protocol
   2. Yokohama Strategy
   3. Paris Agreement
   4. Hyogo Framework

6. భవన నిర్మాణ నియమావళి, వరద ప్రాంత విభజన (జోనింగ్) ఏ విపత్తు దశలో భాగం?

   1. ప్రతిస్పందన (Response)
   2. పునరుద్ధరణ (Recovery)
   3. సహాయం (Relief)
   4. ఉపశమనం/నివారణ (Mitigation)
   సమాధానం

   D. ఉపశమనం/నివారణ (Mitigation)

   Which phase of the disaster cycle includes building codes and flood zoning?

   1. Response
   2. Recovery
   3. Relief
   4. Mitigation

7. ప్రాణాలను కాపాడటానికి కీలకమైన, విపత్తు తర్వాత మొదటి గంటను ఏమని పిలుస్తారు?

   1. గోల్డెన్ అవర్ (Golden hour)
   2. రెస్పాన్స్ క్లాక్ (Response clock)
   3. సిల్వర్ అవర్ (Silver hour)
   4. క్రిటికల్ విండో (Critical window)
   సమాధానం

   A. గోల్డెన్ అవర్ (Golden hour)

   The first hour after a disaster, important for saving lives, is called the

   1. Golden hour
   2. Response clock
   3. Silver hour
   4. Critical window

8. హైదరాబాద్ నుంచి భారతదేశంలో సునామీ హెచ్చరికలను జారీ చేసే సంస్థ ఏది?

   1. NIDM
   2. CWC
   3. INCOIS
   4. NDRF
   సమాధానం

   C. INCOIS

   Which agency gives tsunami warnings in India from Hyderabad?

   1. NIDM
   2. CWC
   3. INCOIS
   4. NDRF

9. భారతదేశంలో నదీ వరద సూచనలను జారీ చేసే సంస్థ ఏది?

   1. NDMA
   2. కేంద్ర జల సంఘం (Central Water Commission)
   3. INCOIS
   4. భారత వాతావరణ శాఖ (IMD)
   సమాధానం

   B. కేంద్ర జల సంఘం (Central Water Commission)

   Which body issues river flood forecasts in India?

   1. NDMA
   2. Central Water Commission
   3. INCOIS
   4. India Meteorological Department

10. IMD రంగుల సంకేతంలో "చర్య తీసుకోండి" అని సూచించే రంగు ఏది?

    1. నారింజ
    2. పసుపు
    3. ఎరుపు
    4. ఆకుపచ్చ
    సమాధానం

    C. ఎరుపు

    In the IMD colour code, which colour means "take action"?

    1. Orange
    2. Yellow
    3. Red
    4. Green

11. IMD హెచ్చరిక రంగుల సంకేతంలో "సిద్ధంగా ఉండండి" అని సూచించే రంగు ఏది?

    1. నారింజ
    2. ఆకుపచ్చ
    3. పసుపు
    4. ఎరుపు
    సమాధానం

    A. నారింజ

    Which colour in the IMD warning code means "be prepared"?

    1. Orange
    2. Green
    3. Yellow
    4. Red

12. కింది వాటిలో వరదలకు సంబంధించిన నిర్మాణేతర (non-structural) చర్య ఏది?

    1. కట్ట (ఎంబాంక్‌మెంట్)
    2. నిలుపుదల చెరువు
    3. వర్షపు నీటి పంపు
    4. ముందస్తు హెచ్చరిక వ్యవస్థ
    సమాధానం

    D. ముందస్తు హెచ్చరిక వ్యవస్థ

    Which of the following is a non-structural flood measure?

    1. Embankment
    2. Retention pond
    3. Storm-water pump
    4. Early warning system

13. చాలా తక్కువ సమయంలో ఒక చిన్న ప్రాంతంపై కురిసే భారీ వర్షాన్ని ఏమంటారు?

    1. రుతుపవనాల విరామం
    2. మేఘ విస్ఫోటనం (Cloudburst)
    3. పశ్చిమ ఆటంకం
    4. తుంపర
    సమాధానం

    B. మేఘ విస్ఫోటనం (Cloudburst)

    Heavy rain over a small area in a very short time is called

    1. Monsoon break
    2. Cloudburst
    3. Western disturbance
    4. Drizzle

14. గరిష్ఠ స్థిర గాలి వేగం 62-88 km/h ఉన్న తుఫానును IMD ఏ తరగతిగా వర్గీకరిస్తుంది?

    1. తుఫాను (Cyclonic storm)
    2. తీవ్ర అల్పపీడనం (Deep depression)
    3. తీవ్ర తుఫాను (Severe cyclonic storm)
    4. అల్పపీడనం (Depression)
    సమాధానం

    A. తుఫాను (Cyclonic storm)

    A cyclone with maximum sustained winds of 62-88 km/h is classed by IMD as a

    1. Cyclonic storm
    2. Deep depression
    3. Severe cyclonic storm
    4. Depression

15. 222 km/h లేదా అంతకంటే ఎక్కువ గాలి వేగం ఉన్న తుఫానును ఏమంటారు?

    1. తీవ్ర తుఫాను (Severe cyclonic storm)
    2. అత్యంత తీవ్ర తుఫాను (Extremely severe cyclonic storm)
    3. అతి తీవ్ర తుఫాను (Very severe cyclonic storm)
    4. సూపర్ సైక్లోన్ (Super cyclonic storm)
    సమాధానం

    D. సూపర్ సైక్లోన్ (Super cyclonic storm)

    A cyclone with winds of 222 km/h and above is called a

    1. Severe cyclonic storm
    2. Extremely severe cyclonic storm
    3. Very severe cyclonic storm
    4. Super cyclonic storm

16. నగరంలో ఉపరితల ప్రవాహాన్ని (surface runoff) అత్యంత ప్రత్యక్షంగా పెంచే అంశం ఏది?

    1. నీరు ఇంకే నేల
    2. తారు, కాంక్రీటు ఉపరితలాలు
    3. చెట్ల విస్తీర్ణం
    4. బహిరంగ ఉద్యానవనాలు
    సమాధానం

    B. తారు, కాంక్రీటు ఉపరితలాలు

    Which factor most directly increases surface runoff in a city?

    1. Permeable soil
    2. Paved and concrete surfaces
    3. Tree cover
    4. Open parks

17. విపత్తు అధ్యయనాల్లో ప్రమాదాన్ని (risk) ఉత్తమంగా వ్యక్తీకరించే సూత్రం

    1. బలహీనత మైనస్ ఆపద
    2. ఆపద ప్లస్ సామర్థ్యం
    3. ఆపద గుణించి బలహీనత, సామర్థ్యంతో భాగించడం
    4. సామర్థ్యం భాగించి ఆపద
    సమాధానం

    C. ఆపద గుణించి బలహీనత, సామర్థ్యంతో భాగించడం

    Risk in disaster studies is best expressed as

    1. Vulnerability minus hazard
    2. Hazard plus capacity
    3. Hazard multiplied by vulnerability divided by capacity
    4. Capacity divided by hazard

18. పాత వర్షపాత ప్రమాణాల కోసం నిర్మించిన నగర కాలువ కొత్త భారీ వర్షంలో పొంగిపొర్లింది. దీని నుంచి నేర్చుకోవలసిన ప్రధాన పాఠం

    1. వర్షం సమయంలో కాలువలను మూసివేయాలి
    2. వర్షం ఎల్లప్పుడూ ముందుగా తెలుస్తుంది
    3. మారుతున్న వర్షపాతానికి కాలువ సామర్థ్యం సరిపోవాలి, వాటిని నిర్వహించాలి
    4. వరదలు కేవలం సహజమైనవి
    సమాధానం

    C. మారుతున్న వర్షపాతానికి కాలువ సామర్థ్యం సరిపోవాలి, వాటిని నిర్వహించాలి

    A city drain built for old rain norms overflows in a new heavy rain. The main lesson is that

    1. Drains should be closed during rain
    2. Rain is always predictable
    3. Drain capacity must match changing rainfall and be maintained
    4. Floods are only natural

19. నగరంలో చెరువులు, సహజ వాగులపై నిర్మాణాలు చేయడం ప్రధానంగా దేనికి దారితీస్తుంది?

    1. భూగర్భ జలాల రీఛార్జ్ మెరుగుపడటం
    2. బురద తగ్గడం
    3. ప్రవాహం తగ్గడం
    4. సహజ నీటి నిల్వ కోల్పోయి వరదలు రావడం
    సమాధానం

    D. సహజ నీటి నిల్వ కోల్పోయి వరదలు రావడం

    Building over tanks and natural streams in a city mainly leads to

    1. Better groundwater recharge
    2. Less silt
    3. Lower runoff
    4. Loss of natural water storage and flooding

20. ప్రవాహాన్ని తగ్గించి, భూగర్భ జలాలను కూడా రీఛార్జ్ చేసే చర్య ఏది?

    1. కాలువలను మూసివేయడం
    2. వర్షపు నీటి సేకరణ గుంతలు (Rainwater harvesting pits)
    3. చెరువులకు కాంక్రీటు లైనింగ్
    4. ఎత్తైన ప్రహరీ గోడలు
    సమాధానం

    B. వర్షపు నీటి సేకరణ గుంతలు (Rainwater harvesting pits)

    Which measure both cuts runoff and recharges groundwater?

    1. Closing drains
    2. Rainwater harvesting pits
    3. Concrete lining of tanks
    4. Higher compound walls

21. తీర నగరంలో భారీ వర్షం సమయంలో అధిక ఆటుపోటు (high tide) వరదను ఎందుకు మరింత పెంచుతుంది?

    1. కాలువలు సముద్రంలోకి నీటిని వదలకుండా అడ్డుకుంటుంది
    2. బురదను తొలగిస్తుంది
    3. వర్షం తీవ్రతను పెంచుతుంది
    4. నేల నీటి శోషణను పెంచుతుంది
    సమాధానం

    A. కాలువలు సముద్రంలోకి నీటిని వదలకుండా అడ్డుకుంటుంది

    A high tide at the time of heavy rain in a coastal city worsens flooding because

    1. It stops drains from emptying into the sea
    2. It removes silt
    3. It raises rain intensity
    4. It increases soil absorption

22. మాక్ డ్రిల్స్, వాలంటీర్లకు శిక్షణ ఏ దశకు చెందుతాయి?

    1. ఉపశమనం/నివారణ (Mitigation)
    2. సన్నద్ధత (Preparedness)
    3. పునర్నిర్మాణం
    4. పునరుద్ధరణ (Recovery)
    సమాధానం

    B. సన్నద్ధత (Preparedness)

    Mock drills and training of volunteers belong to the phase of

    1. Mitigation
    2. Preparedness
    3. Reconstruction
    4. Recovery

23. "మరింత మెరుగ్గా పునర్నిర్మించు" (Build back better) అనేది దేని ప్రాధాన్యత?

    1. క్యోటో ప్రోటోకాల్
    2. యోకోహామా వ్యూహం
    3. మాంట్రియల్ ప్రోటోకాల్
    4. సెండై ఫ్రేమ్‌వర్క్
    సమాధానం

    D. సెండై ఫ్రేమ్‌వర్క్

    "Build back better" is a priority of

    1. The Kyoto Protocol
    2. The Yokohama Strategy
    3. The Montreal Protocol
    4. The Sendai Framework

24. గ్రామీణ జిల్లాలో జిల్లా విపత్తు నిర్వహణ అథారిటీకి సహ-అధ్యక్షుడు ఎవరు?

    1. జిల్లా జడ్జి
    2. పోలీసు సూపరింటెండెంట్
    3. జిల్లా పరిషత్ చైర్‌పర్సన్
    4. మండల అభివృద్ధి అధికారి (BDO)
    సమాధానం

    C. జిల్లా పరిషత్ చైర్‌పర్సన్

    Who is the co-chair of the District Disaster Management Authority in a rural district?

    1. The District Judge
    2. The Superintendent of Police
    3. The Zilla Parishad chairperson
    4. The Block Development Officer

25. బ్యూరో ఆఫ్ ఇండియన్ స్టాండర్డ్స్ చేసిన భారతదేశ భూకంప జోనింగ్‌లో అత్యంత తీవ్రమైన ప్రాంతం ఏ జోన్‌లో ఉంది?

    1. జోన్ V
    2. జోన్ II
    3. జోన్ III
    4. జోన్ I
    సమాధానం

    A. జోన్ V

    Seismic zoning of India by the Bureau of Indian Standards places the most severe area in

    1. Zone V
    2. Zone II
    3. Zone III
    4. Zone I

26. నగర వరదలకు కారణం కానిది ఏది?

    1. ఆక్రమణకు గురైన నీటి వనరులు
    2. కాలువలను అడ్డుకునే ప్లాస్టిక్
    3. వెడల్పైన, క్రమం తప్పకుండా పూడిక తీసిన కాలువలు
    4. విస్తారమైన కాంక్రీటు/తారు ప్రాంతం
    సమాధానం

    C. వెడల్పైన, క్రమం తప్పకుండా పూడిక తీసిన కాలువలు

    Which is NOT a cause of urban flooding?

    1. Encroached water bodies
    2. Plastic choking the drains
    3. Wide, regularly desilted drains
    4. Extensive paved area

27. విపత్తులకు సంబంధించి ఏ ప్రకటన సరైనది?

    1. విపత్తులు ఎల్లప్పుడూ సహజమైనవే
    2. సామర్థ్యం నష్టాన్ని పెంచుతుంది
    3. ప్రతి ఆపద ఒక విపత్తే
    4. బలహీనమైన సమాజాన్ని ఆపద తాకినప్పుడు అది విపత్తుగా మారుతుంది
    సమాధానం

    D. బలహీనమైన సమాజాన్ని ఆపద తాకినప్పుడు అది విపత్తుగా మారుతుంది

    Which statement about disasters is correct?

    1. Disasters are always natural
    2. Capacity increases the damage
    3. Every hazard is a disaster
    4. A hazard becomes a disaster when it meets a vulnerable community

28. వార్డు స్థాయిలో, వరద హెచ్చరిక సమయంలో ముఖ్యమైన బాధ్యత

    1. బలహీన కుటుంబాల జాబితాను ఉంచి, వారిని ఆశ్రయానికి తరలించడంలో సహాయపడటం
    2. అన్ని పాఠశాలలను శాశ్వతంగా మూసివేయడం
    3. నది తగ్గే వరకు వేచి ఉండటం
    4. అన్ని సమాచార సాధనాలను ఆపివేయడం
    సమాధానం

    A. బలహీన కుటుంబాల జాబితాను ఉంచి, వారిని ఆశ్రయానికి తరలించడంలో సహాయపడటం

    At the ward level, an important duty during a flood warning is to

    1. Keep a list of vulnerable families and help them move to shelter
    2. Close all schools permanently
    3. Wait for the river to fall
    4. Stop all communication

29. సరిగ్గా జతచేసిన జత ఏది?

    1. భూకంపం - నెమ్మదిగా ప్రారంభమయ్యేది
    2. ఆకస్మిక వరద (Flash flood) - వేగంగా ప్రారంభమయ్యేది
    3. కరువు - వేగంగా ప్రారంభమయ్యేది
    4. మేఘ విస్ఫోటనం - ఎక్కువ కాలం కొనసాగేది
    సమాధానం

    B. ఆకస్మిక వరద (Flash flood) - వేగంగా ప్రారంభమయ్యేది

    Which pair is correctly matched?

    1. Earthquake - slow onset
    2. Flash flood - fast onset
    3. Drought - rapid onset
    4. Cloudburst - long duration

30. సంకర (సహజ మరియు మానవ కారణాల) విపత్తు ఏది?

    1. చంద్రుని ఆటుపోటు
    2. అడ్డుపడిన కాలువల వల్ల తీవ్రమైన నగర వరద
    3. అగ్నిపర్వత విస్ఫోటనం
    4. సూర్యగ్రహణం
    సమాధానం

    B. అడ్డుపడిన కాలువల వల్ల తీవ్రమైన నగర వరద

    Which is a hybrid (natural plus human) disaster?

    1. Lunar tide
    2. Urban flood made worse by blocked drains
    3. Volcanic eruption
    4. Solar eclipse

31. తీర గ్రామంలో తుఫానులకు బలహీనతను తగ్గించేది ఏది?

    1. తుఫాను ఆశ్రయాలు, ముందస్తు హెచ్చరిక
    2. తీరానికి దగ్గరగా ఇళ్లు కట్టడం
    3. మడ అడవులను తొలగించడం
    4. హెచ్చరికలను పట్టించుకోకపోవడం
    సమాధానం

    A. తుఫాను ఆశ్రయాలు, ముందస్తు హెచ్చరిక

    Which of the following lowers vulnerability to cyclones in a coastal village?

    1. Cyclone shelters and early warning
    2. Building near the shore
    3. Removing mangroves
    4. Ignoring warnings

32. విపత్తు నిర్వహణ చట్టం, 2005పై ఈ ప్రకటనలను పరిగణించండి: 1. ఇది జాతీయ, రాష్ట్ర, జిల్లా స్థాయి నిర్మాణాన్ని అందిస్తుంది. 2. NDMAకి ముఖ్యమంత్రి అధ్యక్షత వహిస్తారు.

    1. 1 మాత్రమే
    2. 2 మాత్రమే
    3. 1 మరియు 2 రెండూ
    4. 1 లేదా 2 కాదు
    సమాధానం

    A. 1 మాత్రమే

    Consider the statements on the Disaster Management Act, 2005: 1. It provides a National, State and District level structure. 2. The NDMA is chaired by the Chief Minister.

    1. 1 only
    2. 2 only
    3. Both 1 and 2
    4. Neither 1 nor 2

33. ఈ ప్రకటనలను పరిగణించండి: 1. కట్టలు, పంపులు నిర్మాణాత్మక చర్యలు. 2. ముందస్తు హెచ్చరిక ఒక నిర్మాణాత్మక చర్య.

    1. 1 మాత్రమే
    2. 2 మాత్రమే
    3. 1 మరియు 2 రెండూ
    4. 1 లేదా 2 కాదు
    సమాధానం

    A. 1 మాత్రమే

    Consider the statements: 1. Structural measures include embankments and pumps. 2. Early warning is a structural measure.

    1. 1 only
    2. 2 only
    3. Both 1 and 2
    4. Neither 1 nor 2

34. ఈ ప్రకటనలను పరిగణించండి: 1. సెండై ఫ్రేమ్‌వర్క్ కంటే ముందు హ్యోగో ఫ్రేమ్‌వర్క్ వచ్చింది. 2. సెండై ఫ్రేమ్‌వర్క్‌కు నాలుగు ప్రాధాన్యతలు ఉన్నాయి.

    1. 1 మాత్రమే
    2. 2 మాత్రమే
    3. 1 మరియు 2 రెండూ
    4. 1 లేదా 2 కాదు
    సమాధానం

    C. 1 మరియు 2 రెండూ

    Consider the statements: 1. The Hyogo Framework preceded the Sendai Framework. 2. The Sendai Framework has four priorities.

    1. 1 only
    2. 2 only
    3. Both 1 and 2
    4. Neither 1 nor 2

35. ఈ ప్రకటనలను పరిగణించండి: 1. INCOIS సునామీ హెచ్చరికలను ఇస్తుంది. 2. CWC నదీ వరద సూచనలను ఇస్తుంది.

    1. 1 మాత్రమే
    2. 2 మాత్రమే
    3. 1 మరియు 2 రెండూ
    4. 1 లేదా 2 కాదు
    సమాధానం

    C. 1 మరియు 2 రెండూ

    Consider the statements: 1. INCOIS gives tsunami warnings. 2. CWC gives river flood forecasts.

    1. 1 only
    2. 2 only
    3. Both 1 and 2
    4. Neither 1 nor 2

36. ఈ ప్రకటనలను పరిగణించండి: 1. ఆకస్మిక వరదలో హెచ్చరిక సమయం చాలా తక్కువ. 2. కరువు నెమ్మదిగా ప్రారంభమయ్యే ఆపదల్లో ఒకటి.

    1. 1 మాత్రమే
    2. 2 మాత్రమే
    3. 1 మరియు 2 రెండూ
    4. 1 లేదా 2 కాదు
    సమాధానం

    C. 1 మరియు 2 రెండూ

    Consider the statements: 1. A flash flood has little warning time. 2. Slow-onset hazards include drought.

    1. 1 only
    2. 2 only
    3. Both 1 and 2
    4. Neither 1 nor 2

37. ఈ ప్రకటనలను పరిగణించండి: 1. అల్పపీడనం తుఫానులలో అత్యంత బలమైన తరగతి. 2. సూపర్ సైక్లోన్‌లో గాలి వేగం 222 km/h లేదా అంతకంటే ఎక్కువ.

    1. 1 మాత్రమే
    2. 2 మాత్రమే
    3. 1 మరియు 2 రెండూ
    4. 1 లేదా 2 కాదు
    సమాధానం

    B. 2 మాత్రమే

    Consider the statements: 1. A depression is the strongest class of cyclone. 2. A super cyclonic storm has winds of 222 km/h and above.

    1. 1 only
    2. 2 only
    3. Both 1 and 2
    4. Neither 1 nor 2

38. ఈ ప్రకటనలను పరిగణించండి: 1. ఉపశమన/నివారణ చర్యలు విపత్తు తర్వాత మాత్రమే జరుగుతాయి. 2. సన్నద్ధతలో మాక్ డ్రిల్స్ భాగం.

    1. 1 మాత్రమే
    2. 2 మాత్రమే
    3. 1 మరియు 2 రెండూ
    4. 1 లేదా 2 కాదు
    సమాధానం

    B. 2 మాత్రమే

    Consider the statements: 1. Mitigation takes place only after a disaster. 2. Preparedness includes mock drills.

    1. 1 only
    2. 2 only
    3. Both 1 and 2
    4. Neither 1 nor 2

39. ఈ ప్రకటనలను పరిగణించండి: 1. నీరు ఇంకే పేవ్‌మెంట్లు ప్రవాహాన్ని తగ్గిస్తాయి. 2. కాంక్రీటు ఉపరితలాలు ప్రవాహాన్ని తగ్గిస్తాయి.

    1. 1 మాత్రమే
    2. 2 మాత్రమే
    3. 1 మరియు 2 రెండూ
    4. 1 లేదా 2 కాదు
    సమాధానం

    A. 1 మాత్రమే

    Consider the statements: 1. Permeable pavements reduce runoff. 2. Concrete surfaces reduce runoff.

    1. 1 only
    2. 2 only
    3. Both 1 and 2
    4. Neither 1 nor 2

40. సంస్థను దాని పాత్రతో జతచేయండి: NDRF, INCOIS, CWC, IMD

    1. సునామీ హెచ్చరిక, వాతావరణ హెచ్చరికలు, రక్షణ దళం, నదీ సూచనలు
    2. వాతావరణ హెచ్చరికలు, రక్షణ దళం, సునామీ హెచ్చరిక, నదీ సూచనలు
    3. నదీ సూచనలు, రక్షణ దళం, వాతావరణ హెచ్చరికలు, సునామీ హెచ్చరిక
    4. రక్షణ దళం, సునామీ హెచ్చరిక, నదీ సూచనలు, వాతావరణ హెచ్చరికలు
    సమాధానం

    D. రక్షణ దళం, సునామీ హెచ్చరిక, నదీ సూచనలు, వాతావరణ హెచ్చరికలు

    Match the body with its role: NDRF, INCOIS, CWC, IMD

    1. Tsunami warning, weather warnings, rescue force, river forecasts
    2. Weather warnings, rescue force, tsunami warning, river forecasts
    3. River forecasts, rescue force, weather warnings, tsunami warning
    4. Rescue force, tsunami warning, river forecasts, weather warnings

41. దశను దాని ఉదాహరణతో వరుసగా జతచేయండి: ఉపశమనం/నివారణ, సన్నద్ధత, ప్రతిస్పందన, పునరుద్ధరణ

    1. శోధన, రక్షణ; ఇంటి మరమ్మతు; మాక్ డ్రిల్; వరద ప్రాంత విభజన
    2. ఇంటి మరమ్మతు; శోధన, రక్షణ; వరద ప్రాంత విభజన; మాక్ డ్రిల్
    3. మాక్ డ్రిల్; వరద ప్రాంత విభజన; ఇంటి మరమ్మతు; శోధన, రక్షణ
    4. వరద ప్రాంత విభజన; మాక్ డ్రిల్; శోధన, రక్షణ; ఇంటి మరమ్మతు
    సమాధానం

    D. వరద ప్రాంత విభజన; మాక్ డ్రిల్; శోధన, రక్షణ; ఇంటి మరమ్మతు

    Match the phase with an example in order: Mitigation, Preparedness, Response, Recovery

    1. Search and rescue, house repair, mock drill, flood zoning
    2. House repair, search and rescue, flood zoning, mock drill
    3. Mock drill, flood zoning, house repair, search and rescue
    4. Flood zoning, mock drill, search and rescue, house repair

42. ఒక పరివాహక ప్రాంతాన్ని కాంక్రీటుతో కప్పడం వల్ల ప్రవాహం పెరిగితే, అదే వర్షానికి తుఫాను నీటి కాలువలో ఏ మార్పు ఆశించవచ్చు?

    1. తక్కువ గరిష్ఠ ప్రవాహం
    2. ప్రవాహంలో మార్పు లేదు
    3. త్వరగా చేరే ఎక్కువ గరిష్ఠ ప్రవాహం
    4. ఒక రోజు తర్వాత మాత్రమే ప్రవాహం
    సమాధానం

    C. త్వరగా చేరే ఎక్కువ గరిష్ఠ ప్రవాహం

    If a catchment is paved so that runoff rises, which change in a storm-water drain should be expected for the same rain?

    1. Lower peak flow
    2. No change in flow
    3. Higher peak flow arriving sooner
    4. Flow only after a day

43. నిర్మాణాత్మక చర్యలతో పాటు నిర్మాణేతర చర్యలకు తరచుగా ఎందుకు ప్రాధాన్యత ఇస్తారు?

    1. అవి వర్షాన్ని పూర్తిగా ఆపుతాయి
    2. కాలువల అవసరాన్ని పూర్తిగా తొలగిస్తాయి
    3. అవి ఎల్లప్పుడూ శాశ్వత నిర్మాణాలు
    4. అవి చౌకైనవి, హెచ్చరిక, ప్రణాళిక, శిక్షణను కవర్ చేస్తాయి
    సమాధానం

    D. అవి చౌకైనవి, హెచ్చరిక, ప్రణాళిక, శిక్షణను కవర్ చేస్తాయి

    Why are non-structural measures often preferred along with structural ones?

    1. They stop all rain
    2. They remove the need for any drain
    3. They are always permanent works
    4. They are cheaper and cover warning, planning and training

44. బలహీనమైన నుంచి బలమైన వరకు IMD తుఫాను తరగతుల సరైన క్రమం ఏది?

    1. తీవ్ర అల్పపీడనం, అల్పపీడనం, తీవ్ర తుఫాను, తుఫాను
    2. అల్పపీడనం, తీవ్ర అల్పపీడనం, తుఫాను, తీవ్ర తుఫాను
    3. తుఫాను, అల్పపీడనం, తీవ్ర అల్పపీడనం, తీవ్ర తుఫాను
    4. తీవ్ర తుఫాను, తుఫాను, అల్పపీడనం, తీవ్ర అల్పపీడనం
    సమాధానం

    B. అల్పపీడనం, తీవ్ర అల్పపీడనం, తుఫాను, తీవ్ర తుఫాను

    Which is the correct order of the IMD cyclone classes from weakest to strongest?

    1. Deep depression, depression, severe cyclonic storm, cyclonic storm
    2. Depression, deep depression, cyclonic storm, severe cyclonic storm
    3. Cyclonic storm, depression, deep depression, severe cyclonic storm
    4. Severe cyclonic storm, cyclonic storm, depression, deep depression