←
బోధనా శాస్త్రం, మూల్యాంకనం మరియు విద్యలో ICT · Chapter 5

ICT ప్రాథమికాలు: హార్డ్‌వేర్, సాఫ్ట్‌వేర్, ఇంటర్నెట్, నెటికెట్ మరియు OER

గుర్తుంచుకోవలసినవి

  • ICT (సమాచార మరియు సంభాషణ సాంకేతికత) అంటే సమాచారాన్ని సేకరించడానికి, నిల్వ చేయడానికి, ప్రాసెస్ చేయడానికి, పంచుకోవడానికి మరియు ప్రదర్శించడానికి ఉపయోగించే అన్ని సాధనాలు. హార్డ్‌వేర్ అంటే కంప్యూటర్ యొక్క భౌతిక భాగం; సాఫ్ట్‌వేర్ అంటే దానిపై నడిచే ప్రోగ్రామ్‌ల సమితి.
  • నిల్వ యూనిట్లు: 8 బిట్లు = 1 బైట్; 1 KB = 1024 బైట్లు; 1 MB = 1024 KB; 1 GB = 1024 MB; 1 TB = 1024 GB.
  • నెటికెట్ (Netiquette) అంటే ఆన్‌లైన్‌లో మంచి ప్రవర్తన. OER అంటే ఉపయోగించడానికి ఉచితమైన మరియు బహిరంగ లైసెన్సు కింద మార్చుకోదగిన బోధన మరియు అభ్యసన వనరులు.

కంప్యూటర్ మరియు దాని ప్రాథమిక భాగాలు

కంప్యూటర్ అనేది డేటాను స్వీకరించి (ఇన్‌పుట్), దానిని ప్రాసెస్ చేసి, నిల్వ చేసి, ఫలితాలను ఇచ్చే (అవుట్‌పుట్) ఎలక్ట్రానిక్ పరికరం. దీని పని చక్రం ఇన్‌పుట్, ప్రాసెస్, అవుట్‌పుట్, నిల్వ.

హార్డ్‌వేర్ సమూహాలు.

సమూహంపాత్రఉదాహరణలు
ఇన్‌పుట్ పరికరాలుకంప్యూటర్‌లోకి డేటాను పంపుతాయికీబోర్డ్, మౌస్, స్కానర్, మైక్రోఫోన్, వెబ్‌క్యామ్, టచ్ స్క్రీన్, బార్‌కోడ్ రీడర్
అవుట్‌పుట్ పరికరాలుఫలితాలను చూపుతాయిమానిటర్, ప్రింటర్, స్పీకర్, ప్రొజెక్టర్, ప్లాటర్
ప్రాసెసింగ్ యూనిట్ (CPU)కంప్యూటర్ మెదడునియంత్రణ యూనిట్ (CU), అంకగణిత తార్కిక యూనిట్ (ALU), రిజిస్టర్లు
మెమరీడేటా మరియు ప్రోగ్రామ్‌లను ఉంచుతుందిRAM, ROM, కాష్
నిల్వ పరికరాలుడేటాను శాశ్వతంగా ఉంచుతాయిహార్డ్ డిస్క్, SSD, పెన్ డ్రైవ్, మెమరీ కార్డ్, CD/DVD

CPU. నియంత్రణ యూనిట్ (Control Unit) అన్ని భాగాల పనిని నిర్దేశిస్తుంది. ALU అంకగణిత (కూడిక, తీసివేత) మరియు తార్కిక (పోల్చడం) పనులు చేస్తుంది. వేగాన్ని హెర్ట్జ్‌లో (MHz, GHz) కొలుస్తారు.

మెమరీ.

  • RAM (Random Access Memory): ప్రధాన పని మెమరీ; అస్థిరమైనది (volatile), కాబట్టి విద్యుత్ ఆగిపోతే డేటా పోతుంది.
  • ROM (Read Only Memory): శాశ్వతమైనది; ప్రారంభ సూచనలను (ఫర్మ్‌వేర్) ఉంచుతుంది; స్థిరమైనది (non-volatile).
  • కాష్ (Cache): CPU మరియు RAM మధ్య ఉండే చాలా వేగవంతమైన చిన్న మెమరీ.
  • ద్వితీయ నిల్వ: స్థిరమైనది; RAM కంటే పెద్దది మరియు నెమ్మదైనది.

యూనిట్లు. బిట్ అంటే 0 లేదా 1. 8 బిట్లు = 1 బైట్ = ఒక అక్షరం. బైనరీ 0 మరియు 1 మాత్రమే ఉపయోగిస్తుంది.

*సాధించిన ఉదాహరణలు.* బైనరీ 1011 = 1×8 + 0×4 + 1×2 + 1×1 = 11. దశాంశ 13 = 8 + 4 + 1 = బైనరీ 1101. 2 MB = 2 × 1024 = 2048 KB.

కంప్యూటర్ రకాలు: సూపర్‌కంప్యూటర్, మెయిన్‌ఫ్రేమ్, మినీకంప్యూటర్, మైక్రోకంప్యూటర్ (డెస్క్‌టాప్, ల్యాప్‌టాప్, టాబ్లెట్, స్మార్ట్‌ఫోన్). తరాలు: 1వ వాక్యూమ్ ట్యూబ్‌లు, 2వ ట్రాన్సిస్టర్లు, 3వ ఇంటిగ్రేటెడ్ సర్క్యూట్లు (IC), 4వ మైక్రోప్రాసెసర్లు (VLSI), 5వ కృత్రిమ మేధస్సు.

సాఫ్ట్‌వేర్

సాఫ్ట్‌వేర్ అనేది హార్డ్‌వేర్ ఏమి చేయాలో చెప్పే సూచనల సమితి.

  • సిస్టమ్ సాఫ్ట్‌వేర్: కంప్యూటర్‌ను నడుపుతుంది మరియు నిర్వహిస్తుంది. ఇందులో ఆపరేటింగ్ సిస్టమ్ (OS) (Windows, Linux, macOS, Android), డివైస్ డ్రైవర్లు, యుటిలిటీ ప్రోగ్రామ్‌లు (యాంటీవైరస్, డిస్క్ క్లీనప్) మరియు భాషా అనువాదకాలు ఉంటాయి.
  • అప్లికేషన్ సాఫ్ట్‌వేర్: వినియోగదారు పనుల కోసం ఉపయోగిస్తారు: వర్డ్ ప్రాసెసర్ (MS Word), స్ప్రెడ్‌షీట్ (Excel), ప్రజెంటేషన్ (PowerPoint), డేటాబేస్ (Access), బ్రౌజర్లు, మీడియా ప్లేయర్లు, విద్యా యాప్‌లు.
  • అనువాదకాలు (Translators): అసెంబ్లర్ (అసెంబ్లీ నుండి మెషిన్ కోడ్‌కు), కంపైలర్ (మొత్తం ప్రోగ్రామ్‌ను ఒకేసారి), ఇంటర్‌ప్రెటర్ (లైన్ వారీగా).
  • ఓపెన్-సోర్స్ సాఫ్ట్‌వేర్: సోర్స్ కోడ్‌ను చూడటానికి మరియు మార్చడానికి ఉచితం (Linux, LibreOffice). యాజమాన్య సాఫ్ట్‌వేర్ (Proprietary) స్వంతం చేసుకున్నది మరియు లైసెన్సుతో ఉంటుంది. ఫ్రీవేర్ (Freeware) ఉపయోగించడానికి ఉచితం కానీ కోడ్ మూసివేయబడి ఉంటుంది. షేర్‌వేర్ (Shareware) ట్రయల్ కాలానికి ఉచితం.

OS విధులు: మెమరీ, ఫైళ్లు, ప్రక్రియలు మరియు పరికరాలను నిర్వహిస్తుంది మరియు వినియోగదారు ఇంటర్‌ఫేస్ (GUI: విండోలు, ఐకాన్లు, మెనూలు) ఇస్తుంది.

సాధారణ షార్ట్‌కట్లు. Ctrl+C కాపీ, Ctrl+X కట్, Ctrl+V పేస్ట్, Ctrl+Z అన్‌డూ, Ctrl+S సేవ్, Ctrl+P ప్రింట్, Ctrl+A అన్నీ ఎంచుకో.

నెట్‌వర్క్‌లు మరియు ఇంటర్నెట్

నెట్‌వర్క్ రకాలు:

రకంప్రాంతంఉదాహరణ
LAN (Local Area Network)గది లేదా భవనంపాఠశాల కంప్యూటర్ ల్యాబ్
MAN (Metropolitan)ఒక నగరంనగర కేబుల్ నెట్‌వర్క్
WAN (Wide Area)దేశం లేదా ప్రపంచంఇంటర్నెట్

ఇంటర్నెట్ అనేది నెట్‌వర్క్‌ల ప్రపంచవ్యాప్త నెట్‌వర్క్. ఇది ARPANET గా ప్రారంభమైంది. వరల్డ్ వైడ్ వెబ్ (WWW) అనేది హైపర్‌లింక్‌లతో అనుసంధానమైన వెబ్ పేజీల సమాహారం మరియు దీనిని టిమ్ బెర్నర్స్-లీ (Tim Berners-Lee) కనుగొన్నారు. వెబ్ ఇంటర్నెట్‌పై ఒక సేవ; ఇంటర్నెట్ మరియు వెబ్ ఒకటి కాదు.

ముఖ్య పదాలు.

  • బ్రౌజర్: వెబ్ పేజీలను చూడటానికి సాఫ్ట్‌వేర్ (Chrome, Firefox, Edge, Safari).
  • సెర్చ్ ఇంజిన్: కీవర్డ్‌ల ద్వారా వెబ్ పేజీలను కనుగొంటుంది (Google, Bing).
  • URL: వెబ్ చిరునామా, ఉదాహరణకు https://example.org/page.
  • HTTP / HTTPS: వెబ్ పేజీల ప్రోటోకాల్; HTTPS సురక్షిత రూపం.
  • IP చిరునామా: నెట్‌వర్క్‌లో ఒక పరికరానికి ప్రత్యేక సంఖ్య. DNS వెబ్‌సైట్ పేర్లను IP చిరునామాలుగా మారుస్తుంది.
  • ISP: ఇంటర్నెట్ సర్వీస్ ప్రొవైడర్.
  • హైపర్‌లింక్, హోమ్ పేజీ, వెబ్ సర్వర్, డౌన్‌లోడ్, అప్‌లోడ్, బ్యాండ్‌విడ్త్.
  • ఇమెయిల్: ఎలక్ట్రానిక్ మెయిల్; To, CC (కార్బన్ కాపీ; అందరికీ కనిపిస్తుంది) మరియు BCC (బ్లైండ్ కాపీ; దాచబడుతుంది).
  • Wi-Fi: వైర్‌లెస్ నెట్‌వర్కింగ్; బ్లూటూత్: తక్కువ దూర వైర్‌లెస్.
  • క్లౌడ్ కంప్యూటింగ్: ఇంటర్నెట్ ద్వారా నిల్వ మరియు సేవలు (Google Drive, OneDrive).
  • వీడియో కాన్ఫరెన్సింగ్, ఫోరమ్‌లు, బ్లాగులు, వికీలు, సోషల్ మీడియా, MOOCలు.

సురక్షిత మరియు బాధ్యతాయుత వినియోగం

ముప్పులు: వైరస్, వార్మ్, ట్రోజన్, స్పైవేర్, రాన్సమ్‌వేర్, ఫిషింగ్ (phishing) (డేటాను దొంగిలించడానికి నకిలీ సందేశాలు), హ్యాకింగ్, సైబర్ బెదిరింపు. రక్షణలు: యాంటీవైరస్, ఫైర్‌వాల్, క్రమం తప్పకుండా అప్‌డేట్‌లు, బలమైన పాస్‌వర్డ్‌లు (పొడవైనవి, మిశ్రమ అక్షరాలు, పంచుకోనివి), రెండు-దశల ధృవీకరణ, బ్యాకప్‌లు, మరియు తెలియని లింకులు, అటాచ్‌మెంట్ల పట్ల జాగ్రత్త. సమాచార సాంకేతిక చట్టం, 2000 (Information Technology Act, 2000) సైబర్ నేరాలు మరియు ఎలక్ట్రానిక్ రికార్డులపై ప్రధాన భారతీయ చట్టం.

డిజిటల్ పౌరసత్వం: సాంకేతికతను బాధ్యతాయుతంగా, నైతికంగా మరియు సురక్షితంగా ఉపయోగించడం. కాపీరైట్ సృష్టికర్తల హక్కులను కాపాడుతుంది. కాపీ కొట్టడం (Plagiarism) అంటే మరొకరి పనిని క్రెడిట్ ఇవ్వకుండా ఉపయోగించడం. న్యాయమైన వినియోగం (Fair use) మరియు క్రియేటివ్ కామన్స్ అనుమతించబడిన పునర్వినియోగ మార్గాలు.

నెటికెట్

నెటికెట్ (నెట్‌వర్క్ మర్యాద) అంటే ఆన్‌లైన్‌లో మర్యాదపూర్వక ప్రవర్తన.

  • గౌరవంగా మరియు దయతో ఉండండి; దూషణ వద్దు, బెదిరింపు వద్దు.
  • అన్నీ పెద్ద అక్షరాలలో (ALL CAPS) టైప్ చేయవద్దు (అది అరిచినట్లు కనిపిస్తుంది).
  • పోస్ట్ చేసే ముందు ఆలోచించండి; ఆన్‌లైన్ కంటెంట్ చాలా కాలం ఉంటుంది.
  • వ్యక్తిగత వివరాలు, పాస్‌వర్డ్‌లు లేదా ఇతరుల ఫోటోలను అనుమతి లేకుండా పంచుకోవద్దు.
  • మూలానికి క్రెడిట్ ఇవ్వండి; కాపీ కొట్టవద్దు.
  • ఇమెయిల్‌లలో స్పష్టమైన సబ్జెక్టు ఉపయోగించండి; క్లుప్తంగా మరియు భాషలో సరిగ్గా ఉండండి.
  • తప్పుడు వార్తలను వ్యాప్తి చేయవద్దు లేదా ధృవీకరించని సందేశాలను ఫార్వర్డ్ చేయవద్దు.
  • గ్రూపులలో ఇతరుల సమయాన్ని మరియు గోప్యతను గౌరవించండి; మర్యాదగా స్పందించండి.

ఓపెన్ ఎడ్యుకేషనల్ రిసోర్సెస్ (OER)

OER అంటే పబ్లిక్ డొమైన్‌లో ఉన్న లేదా ఇతరులు ఖర్చు లేకుండా ఉపయోగించడానికి మరియు మార్చడానికి అనుమతించే బహిరంగ లైసెన్సుతో విడుదల చేసిన బోధన, అభ్యసన మరియు పరిశోధన సామగ్రి. ఈ పదాన్ని 2002 లో యునెస్కో (UNESCO) వేదికలో స్వీకరించారు.

డేవిడ్ వైలీ (David Wiley) 5R లు: ఉంచుకోవడం (Retain) (కాపీలు ఉంచుకోవడం), పునర్వినియోగం (Reuse), సవరించడం (Revise) (మార్చుకోవడం), కలపడం (Remix) (సమ్మేళనం చేయడం) మరియు పునఃపంపిణీ (Redistribute) (పంచుకోవడం).

క్రియేటివ్ కామన్స్ (CC) లైసెన్సు అంశాలు:

కోడ్అర్థం
BYఆపాదన (Attribution): రచయితకు క్రెడిట్ ఇవ్వాలి
SAషేర్‌అలైక్ (ShareAlike): కొత్త పనిని అదే లైసెన్సు కింద పంచుకోవాలి
NCనాన్‌కమర్షియల్ (NonCommercial): అమ్మకానికి కాదు
NDనో డెరివేటివ్స్ (NoDerivatives): మార్చవద్దు

భారతీయ మరియు ప్రపంచ ఉదాహరణలు. NROER (ఓపెన్ ఎడ్యుకేషనల్ రిసోర్సెస్ జాతీయ రిపోజిటరీ), DIKSHA (పాఠశాల విద్యకు డిజిటల్ వేదిక), e-Pathshala (NCERT), SWAYAM (ఆన్‌లైన్ కోర్సులు), NPTEL (ఇంజనీరింగ్ మరియు సైన్స్ ఉపన్యాసాలు), వికీపీడియా (Wikipedia), ఖాన్ అకాడమీ (Khan Academy) మరియు OpenStax. ఉపాధ్యాయులు ఖర్చు మరియు సమయాన్ని ఆదా చేయడానికి OER ను కనుగొని, మార్చి, పంచుకోవచ్చు మరియు తమ సొంత పనిని కూడా CC లైసెన్సు కింద విడుదల చేయవచ్చు.

ఆన్‌లైన్ వనరును మూల్యాంకనం చేయడం: రచయిత, తేదీ, కచ్చితత్వం, ఉద్దేశ్యం, లైసెన్సు మరియు అభ్యాసకుల వయస్సుకు తగినదా అని తనిఖీ చేయండి.

ఉపాధ్యాయుడు ఉపయోగించే ఆఫీస్ సాధనాలు

  • వర్డ్ ప్రాసెసర్: నోట్సులు, ప్రశ్నపత్రాలు మరియు లేఖలను టైప్ చేయడం, ఫార్మాట్ చేయడం మరియు ప్రింట్ చేయడం. లక్షణాలు: ఫాంట్, అమరిక, బుల్లెట్లు, పట్టికలు, హెడర్ మరియు ఫుటర్, స్పెల్ చెక్, మెయిల్ మెర్జ్.
  • స్ప్రెడ్‌షీట్: వరుసలు మరియు నిలువు వరుసలలో గడులు; గడి చిరునామా అంటే నిలువు వరుస అక్షరం మరియు అడ్డు వరుస సంఖ్య (ఉదాహరణకు B3). ఫార్ములాలు = తో ప్రారంభమవుతాయి. సాధారణ ఫంక్షన్లు: SUM, AVERAGE, MAX, MIN, COUNT. మార్కుల జాబితాలు, హాజరు మరియు చార్టుల కోసం ఉపయోగిస్తారు. *ఉదాహరణ:* =AVERAGE(B2:B6) ఐదు మార్కుల సగటును కనుగొంటుంది.
  • ప్రజెంటేషన్ సాఫ్ట్‌వేర్: టెక్స్ట్, చిత్రాలు, ఆడియో, వీడియో మరియు యానిమేషన్‌తో స్లైడ్లు. మంచి స్లైడ్లు తక్కువ టెక్స్ట్, పెద్ద ఫాంట్లు మరియు అధిక కాంట్రాస్ట్ ఉపయోగిస్తాయి.
  • ఫైల్ ఫార్మాట్లు: .docx (పత్రం), .xlsx (స్ప్రెడ్‌షీట్), .pptx (ప్రజెంటేషన్), .pdf (స్థిర లేఅవుట్), .jpg మరియు .png (చిత్రాలు), .mp3 (ఆడియో), .mp4 (వీడియో), .txt (సాదా టెక్స్ట్).
  • ఇమెయిల్ మరియు క్లౌడ్ సాధనాలు: లింక్ ద్వారా ఫైళ్లను పంచుకోవడం, చూడటం లేదా సవరించే హక్కులను నిర్ణయించడం, మరియు బ్యాకప్ కాపీని ఉంచడం.

తరగతి గది కోణం: డిజిటల్ అక్షరాస్యత

ఉపాధ్యాయులకు డిజిటల్ అక్షరాస్యత అవసరం: డిజిటల్ సాధనాలతో సమాచారాన్ని సురక్షితంగా కనుగొనడం, అంచనా వేయడం, సృష్టించడం మరియు పంచుకోవడం అనే సామర్థ్యం. అభ్యాసకులకు కూడా మూలాలను తనిఖీ చేయడం, తప్పుడు వార్తలను గుర్తించడం, గోప్యతను కాపాడుకోవడం మరియు స్క్రీన్ సమయాన్ని సమతుల్యం చేయడం నేర్పించాలి. ఉపాధ్యాయుడు పరికరాల వినియోగానికి తరగతి నియమాలు పెడతాడు, ఆన్‌లైన్ పనులను పర్యవేక్షిస్తాడు, పాఠశాల ఆమోదించిన వేదికలను ఉపయోగిస్తాడు మరియు పాస్‌వర్డ్‌లను పంచుకోవద్దని పిల్లలకు నేర్పిస్తాడు. ఇంటర్నెట్ సదుపాయం బలహీనంగా ఉన్న చోట, వనరులను ముందుగా డౌన్‌లోడ్ చేసి ఆఫ్‌లైన్‌లో ఉపయోగించవచ్చు. స్క్రీన్ రీడర్లు, క్యాప్షన్లు మరియు పెద్ద టెక్స్ట్ వంటి అందుబాటు లక్షణాలు వికలాంగ అభ్యాసకులకు సహాయపడతాయి. ICT ఒక సాధనం; అది మంచి బోధనకు తోడ్పడుతుంది కానీ ఉపాధ్యాయుడికి ప్రత్యామ్నాయం కాదు.

పరీక్షలో పొరపాట్లు

  • ఇంటర్నెట్ మరియు WWW ఒకటి కాదు.
  • RAM అస్థిరమైనది; ROM మరియు ద్వితీయ నిల్వ అలా కాదు.
  • కంపైలర్ మొత్తం ప్రోగ్రామ్‌ను అనువదిస్తుంది; ఇంటర్‌ప్రెటర్ లైన్ వారీగా అనువదిస్తుంది.
  • BCC గ్రహీతలను దాచుతుంది; CC వారిని చూపుతుంది.
  • HTTPS సురక్షితం; HTTP కాదు.
  • CC లైసెన్సు "ND" మార్పులను నిషేధిస్తుంది; "SA" అదే లైసెన్సుతో పంచుకోవాలని కోరుతుంది.
  • ఓపెన్ సోర్స్ అంటే ఎల్లప్పుడూ లైసెన్సు లేనిది కాదు; దానికి లైసెన్సు నిబంధనలు ఉంటాయి.
  • కంప్యూటింగ్‌లో 1 KB అంటే 1024 బైట్లు, ఈ సిలబస్‌లో 1000 కాదు.

ఒక్క వాక్యంలో

  • 1. 8 బిట్లు 1 బైట్ అవుతాయి.
  • 2. CPU లో నియంత్రణ యూనిట్ మరియు ALU ఉంటాయి.
  • 3. విద్యుత్ ఆగిపోతే RAM డేటాను కోల్పోతుంది.
  • 4. Linux ఓపెన్-సోర్స్ ఆపరేటింగ్ సిస్టమ్ సాఫ్ట్‌వేర్.
  • 5. టిమ్ బెర్నర్స్-లీ వరల్డ్ వైడ్ వెబ్‌ను కనుగొన్నారు.
  • 6. DNS డొమైన్ పేర్లను IP చిరునామాలుగా మారుస్తుంది.
  • 7. ఫైర్‌వాల్ అనధికారిక నెట్‌వర్క్ ప్రవేశాన్ని అడ్డుకుంటుంది.
  • 8. ఫిషింగ్ నకిలీ సందేశాల ద్వారా డేటాను దొంగిలించడానికి ప్రయత్నిస్తుంది.
  • 9. IT చట్టం సంవత్సరం 2000 నాటిది.
  • 10. పెద్ద అక్షరాలలో టైప్ చేయడాన్ని ఆన్‌లైన్‌లో అరవడం అంటారు.
  • 11. డేవిడ్ వైలీ OER యొక్క 5R లను వివరించారు.
  • 12. NROER మరియు DIKSHA భారతీయ డిజిటల్ విద్యా వేదికలు.

సాధన ప్రశ్నలు

  1. కింది వాటిలో ఇన్‌పుట్ పరికరం ఏది?

    1. మానిటర్
    2. స్పీకర్
    3. ప్రింటర్
    4. స్కానర్
    సమాధానం

    D. స్కానర్

    Which of these is an input device?

    1. Monitor
    2. Speaker
    3. Printer
    4. Scanner

  2. కింది వాటిలో అవుట్‌పుట్ పరికరం ఏది?

    1. మైక్రోఫోన్
    2. కీబోర్డ్
    3. మానిటర్
    4. మౌస్
    సమాధానం

    C. మానిటర్

    Which of these is an output device?

    1. Microphone
    2. Keyboard
    3. Monitor
    4. Mouse

  3. కంప్యూటర్ 'మెదడు'

    1. ప్రింటర్
    2. హార్డ్ డిస్క్
    3. మానిటర్
    4. CPU
    సమాధానం

    D. CPU

    The 'brain' of the computer is the

    1. printer
    2. hard disk
    3. monitor
    4. CPU

  4. అంకగణిత, తార్కిక ప్రక్రియలను నిర్వహించేది

    1. కేవలం కంట్రోల్ యూనిట్
    2. ALU
    3. ROM
    4. కాష్
    సమాధానం

    B. ALU

    Arithmetic and logic operations are done by the

    1. Control Unit only
    2. ALU
    3. ROM
    4. Cache

  5. విద్యుత్ ఆపివేసినప్పుడు డేటాను కోల్పోయే మెమరీ

    1. హార్డ్ డిస్క్
    2. ROM
    3. RAM
    4. పెన్ డ్రైవ్
    సమాధానం

    C. RAM

    Memory that loses its data when power is switched off is

    1. hard disk
    2. ROM
    3. RAM
    4. pen drive

  6. ప్రారంభ సూచనలు శాశ్వతంగా నిల్వ ఉండేది

    1. కాష్
    2. RAM
    3. క్లిప్‌బోర్డ్
    4. ROM
    సమాధానం

    D. ROM

    Start-up instructions are permanently stored in

    1. cache
    2. RAM
    3. clipboard
    4. ROM

  7. కింది వాటిలో సిస్టమ్ సాఫ్ట్‌వేర్ ఏది?

    1. ఆపరేటింగ్ సిస్టమ్
    2. Excel
    3. MS Word
    4. ఒక గేమ్
    సమాధానం

    A. ఆపరేటింగ్ సిస్టమ్

    Which of these is system software?

    1. Operating system
    2. Excel
    3. MS Word
    4. A game

  8. కింది వాటిలో అప్లికేషన్ సాఫ్ట్‌వేర్ ఏది?

    1. డివైస్ డ్రైవర్
    2. BIOS
    3. స్ప్రెడ్‌షీట్
    4. కంపైలర్
    సమాధానం

    C. స్ప్రెడ్‌షీట్

    Which of these is application software?

    1. Device driver
    2. BIOS
    3. Spreadsheet
    4. Compiler

  9. మొత్తం ప్రోగ్రామ్‌ను ఒకేసారి మెషీన్ కోడ్‌గా మార్చే అనువాదకం ఏది?

    1. ఇంటర్‌ప్రెటర్
    2. కంపైలర్
    3. లింకర్
    4. బ్రౌజర్
    సమాధానం

    B. కంపైలర్

    Which translator converts a whole program at once into machine code?

    1. Interpreter
    2. Compiler
    3. Linker
    4. Browser

  10. లినక్స్ (Linux) దేనికి ఉదాహరణ?

    1. ఓపెన్-సోర్స్ సాఫ్ట్‌వేర్
    2. కేవలం షేర్‌వేర్
    3. హార్డ్‌వేర్
    4. సెర్చ్ ఇంజిన్
    సమాధానం

    A. ఓపెన్-సోర్స్ సాఫ్ట్‌వేర్

    Linux is an example of

    1. open-source software
    2. shareware only
    3. hardware
    4. a search engine

  11. వరల్డ్ వైడ్ వెబ్‌ను కనుగొన్నవారు

    1. చార్లెస్ బాబేజ్
    2. బిల్ గేట్స్
    3. విన్ట్ సెర్ఫ్
    4. టిమ్ బెర్నర్స్-లీ
    సమాధానం

    D. టిమ్ బెర్నర్స్-లీ

    The World Wide Web was invented by

    1. Charles Babbage
    2. Bill Gates
    3. Vint Cerf
    4. Tim Berners-Lee

  12. డొమైన్ పేర్లను IP చిరునామాలుగా మార్చే వ్యవస్థ

    1. SMTP
    2. URL
    3. DNS
    4. HTTP
    సమాధానం

    C. DNS

    The system that converts domain names into IP addresses is

    1. SMTP
    2. URL
    3. DNS
    4. HTTP

  13. సురక్షిత వెబ్ చిరునామా దేనితో మొదలవుతుంది?

    1. http
    2. ftp
    3. https
    4. కేవలం www
    సమాధానం

    C. https

    A secure web address begins with

    1. http
    2. ftp
    3. https
    4. www only

  14. పాఠశాల భవనాన్ని కవర్ చేసే నెట్‌వర్క్

    1. MAN
    2. WAN
    3. PAN
    4. LAN
    సమాధానం

    D. LAN

    A network that covers a school building is a

    1. MAN
    2. WAN
    3. PAN
    4. LAN

  15. ఈమెయిల్‌లో ఇతరులకు కనిపించకుండా దాచిన గ్రహీతల జాబితా

    1. సబ్జెక్ట్
    2. BCC
    3. CC
    4. To
    సమాధానం

    B. BCC

    In an email, the recipient list that is hidden from others is

    1. Subject
    2. BCC
    3. CC
    4. To

  16. పాస్‌వర్డ్‌లు లేదా బ్యాంకు వివరాలను దొంగిలించడానికి చేసే నకిలీ సందేశాలను ఏమంటారు?

    1. ఫిషింగ్ (Phishing)
    2. ఫైర్‌వాలింగ్
    3. స్ట్రీమింగ్
    4. కంపైలింగ్
    సమాధానం

    A. ఫిషింగ్ (Phishing)

    Fake messages meant to steal passwords or bank data are called

    1. phishing
    2. firewalling
    3. streaming
    4. compiling

  17. ఫైర్‌వాల్‌ను దేనికి ఉపయోగిస్తారు?

    1. నెట్‌వర్క్‌కు అనధికార ప్రవేశాన్ని అడ్డుకోవడానికి
    2. RAM పెంచడానికి
    3. ఫైళ్లను కుదించడానికి
    4. పత్రాలను వేగంగా ముద్రించడానికి
    సమాధానం

    A. నెట్‌వర్క్‌కు అనధికార ప్రవేశాన్ని అడ్డుకోవడానికి

    A firewall is used to

    1. block unauthorised access to a network
    2. increase RAM
    3. compress files
    4. print documents faster

  18. ఆన్‌లైన్‌లో సందేశాన్ని మొత్తం పెద్ద అక్షరాలలో (ALL CAPITAL) టైప్ చేయడాన్ని ఎలా పరిగణిస్తారు?

    1. సరైన శైలి
    2. అరవడం
    3. మర్యాదపూర్వక ఉద్ఘాటన
    4. భద్రతా చర్య
    సమాధానం

    B. అరవడం

    Typing a message in ALL CAPITAL letters online is treated as

    1. correct style
    2. shouting
    3. polite emphasis
    4. a safety measure

  19. ఇతరుల పనిని క్రెడిట్ ఇవ్వకుండా ఉపయోగించడం

    1. ఎన్‌క్రిప్షన్
    2. బ్యాకప్
    3. దొంగతనం (Plagiarism)
    4. నెట్‌ఎటికెట్
    సమాధానం

    C. దొంగతనం (Plagiarism)

    Using another person's work without giving credit is

    1. encryption
    2. backup
    3. plagiarism
    4. netiquette

  20. OER సంక్షిప్త రూపం దేనిని సూచిస్తుంది?

    1. Official Education Rules
    2. Online Education Records
    3. Open Electronic Routers
    4. Open Educational Resources
    సమాధానం

    D. Open Educational Resources

    The abbreviation OER stands for

    1. Official Education Rules
    2. Online Education Records
    3. Open Electronic Routers
    4. Open Educational Resources

  21. కింది వాటిలో OER యొక్క 5Rలలో లేనిది ఏది?

    1. Remix
    2. Redistribute
    3. Restrict
    4. Retain
    సమాధానం

    C. Restrict

    Which of the following is NOT one of the 5Rs of OER?

    1. Remix
    2. Redistribute
    3. Restrict
    4. Retain

  22. క్రియేటివ్ కామన్స్ లైసెన్స్‌లో 'BY' అంటే

    1. వాణిజ్య వినియోగం లేదు
    2. మార్పులకు అనుమతి లేదు
    3. అదే లైసెన్స్ కింద పంచుకోవాలి
    4. రచయితకు క్రెడిట్ ఇవ్వాలి
    సమాధానం

    D. రచయితకు క్రెడిట్ ఇవ్వాలి

    In a Creative Commons licence, 'BY' means

    1. no commercial use
    2. no changes allowed
    3. share under the same licence
    4. you must credit the author

  23. పనిని మార్చడానికి అనుమతించని CC లైసెన్స్ అంశం

    1. ND
    2. BY
    3. SA
    4. NC
    సమాధానం

    A. ND

    A CC licence element that does not allow the work to be changed is

    1. ND
    2. BY
    3. SA
    4. NC

  24. పాఠశాల విద్య కోసం భారతీయ డిజిటల్ వేదిక కింది వాటిలో ఏది?

    1. వికీపీడియా
    2. DIKSHA
    3. OpenStax
    4. కేవలం Coursera
    సమాధానం

    B. DIKSHA

    Which of these is an Indian digital platform for school education?

    1. Wikipedia
    2. DIKSHA
    3. OpenStax
    4. Coursera only

  25. సైబర్ నేరాలు, ఎలక్ట్రానిక్ రికార్డులను నియంత్రించే ప్రధాన భారతీయ చట్టం

    1. సమాచార హక్కు చట్టం
    2. కేవలం కాపీరైట్ చట్టం
    3. సమాచార సాంకేతిక చట్టం, 2000
    4. RTE చట్టం, 2009
    సమాధానం

    C. సమాచార సాంకేతిక చట్టం, 2000

    The main Indian law dealing with cyber crime and electronic records is the

    1. Right to Information Act
    2. Copyright Act only
    3. Information Technology Act, 2000
    4. RTE Act, 2009

  26. ద్విసంఖ్య 1011 ఏ దశాంశ సంఖ్యకు సమానం?

    1. 9
    2. 11
    3. 15
    4. 13
    సమాధానం

    B. 11

    The binary number 1011 equals which decimal number?

    1. 9
    2. 11
    3. 15
    4. 13

  27. దశాంశ సంఖ్య 13 ద్విసంఖ్య రూపంలో

    1. 1101
    2. 1110
    3. 1001
    4. 1011
    సమాధానం

    A. 1101

    The decimal number 13 in binary is

    1. 1101
    2. 1110
    3. 1001
    4. 1011

  28. 2 MBలో ఎన్ని KB ఉంటాయి?

    1. 2000
    2. 4096
    3. 1024
    4. 2048
    సమాధానం

    D. 2048

    How many KB are there in 2 MB?

    1. 2000
    2. 4096
    3. 1024
    4. 2048

  29. 4 GBలో ఎన్ని MB ఉంటాయి?

    1. 4096
    2. 1024
    3. 2048
    4. 4000
    సమాధానం

    A. 4096

    How many MB are there in 4 GB?

    1. 4096
    2. 1024
    3. 2048
    4. 4000

  30. 3 బైట్లలో ఎన్ని బిట్లు ఉంటాయి?

    1. 12
    2. 24
    3. 30
    4. 8
    సమాధానం

    B. 24

    How many bits are there in 3 bytes?

    1. 12
    2. 24
    3. 30
    4. 8

  31. ద్విసంఖ్య 110 దీనికి సమానం

    1. 5
    2. 8
    3. 6
    4. 7
    సమాధానం

    C. 6

    The binary number 110 equals

    1. 5
    2. 8
    3. 6
    4. 7

  32. 5 KBలో ఎన్ని బైట్లు ఉంటాయి?

    1. 5000
    2. 1024
    3. 512
    4. 5120
    సమాధానం

    D. 5120

    How many bytes are there in 5 KB?

    1. 5000
    2. 1024
    3. 512
    4. 5120

  33. స్ప్రెడ్‌షీట్‌లో A1, A2, A3 సెల్స్‌లో 4, 5, 6 ఉన్నాయి. =SUM(A1:A3) సూత్రం ఇచ్చే విలువ

    1. 456
    2. 120
    3. 15
    4. 5
    సమాధానం

    C. 15

    In a spreadsheet, cells A1, A2 and A3 hold 4, 5 and 6. The formula =SUM(A1:A3) gives

    1. 456
    2. 120
    3. 15
    4. 5

  34. స్ప్రెడ్‌షీట్‌లో B2 నుండి B6 వరకు 10, 20, 30, 40, 50 ఉన్నాయి. =AVERAGE(B2:B6) ఇచ్చే విలువ

    1. 150
    2. 25
    3. 35
    4. 30
    సమాధానం

    D. 30

    In a spreadsheet, B2 to B6 hold 10, 20, 30, 40 and 50. =AVERAGE(B2:B6) gives

    1. 150
    2. 25
    3. 35
    4. 30

  35. ఒక ఉపాధ్యాయుడు రికార్డు చేసిన పాఠాన్ని ఒక వేదికపై పంచుకుని, ఇతరులు దానిని సవరించడానికి, క్రెడిట్‌తో తిరిగి పంచుకోవడానికి అనుమతిస్తాడు. ఆయన ఎక్కువగా దేనిని ఉపయోగిస్తున్నాడు?

    1. స్ప్రెడ్‌షీట్
    2. ఓపెన్ లైసెన్స్
    3. ఫైర్‌వాల్
    4. వైరస్
    సమాధానం

    B. ఓపెన్ లైసెన్స్

    A teacher shares a recorded lesson on a platform and lets others edit and re-share it with credit. The teacher is most likely using

    1. a spreadsheet
    2. an open licence
    3. a firewall
    4. a virus

  36. ఒక విద్యార్థికి లింక్ ద్వారా తన బ్యాంకు పాస్‌వర్డ్ అడుగుతూ ఈమెయిల్ వస్తుంది. ఉత్తమ చర్య ఏది?

    1. దానిని విస్మరించి, ఫిషింగ్‌గా నివేదించడం
    2. పాస్‌వర్డ్‌తో జవాబు ఇవ్వడం
    3. స్నేహితులందరికీ ఫార్వర్డ్ చేయడం
    4. పరిశీలించడానికి లింక్‌ను క్లిక్ చేయడం
    సమాధానం

    A. దానిని విస్మరించి, ఫిషింగ్‌గా నివేదించడం

    A student receives an email asking for his bank password through a link. The best action is to

    1. ignore it and report it as phishing
    2. reply with the password
    3. forward to all friends
    4. click the link to check

  37. ఈ క్రింది వాక్యాలను పరిశీలించండి: 1. ఇంటర్నెట్ అనేది నెట్‌వర్క్‌ల నెట్‌వర్క్. 2. ఇంటర్నెట్, వరల్డ్ వైడ్ వెబ్ ఒకటే. ఏది/ఏవి సరైనవి?

    1. 1 మాత్రమే
    2. 2 మాత్రమే
    3. 1 మరియు 2 రెండూ
    4. 1 లేదా 2 కాదు
    సమాధానం

    A. 1 మాత్రమే

    Consider the statements: 1. The Internet is a network of networks. 2. The Internet and the World Wide Web are the same thing.

    1. 1 only
    2. 2 only
    3. Both 1 and 2
    4. Neither 1 nor 2

  38. ఈ క్రింది వాక్యాలను పరిశీలించండి: 1. విద్యుత్ ఆపివేసినప్పుడు ROM డేటాను కోల్పోతుంది. 2. RAM అస్థిర (volatile) మెమరీ. ఏది/ఏవి సరైనవి?

    1. 1 మాత్రమే
    2. 2 మాత్రమే
    3. 1 మరియు 2 రెండూ
    4. 1 లేదా 2 కాదు
    సమాధానం

    B. 2 మాత్రమే

    Consider the statements: 1. ROM loses data when power is off. 2. RAM is volatile memory.

    1. 1 only
    2. 2 only
    3. Both 1 and 2
    4. Neither 1 nor 2

  39. సాఫ్ట్‌వేర్ గురించి ఈ క్రింది వాక్యాలను పరిశీలించండి: 1. ఇంటర్‌ప్రెటర్ ప్రోగ్రామ్‌ను పంక్తి పంక్తిగా అనువదిస్తుంది. 2. అసెంబ్లర్ అసెంబ్లీ భాషను మెషీన్ కోడ్‌గా అనువదిస్తుంది. ఏది/ఏవి సరైనవి?

    1. 1 మాత్రమే
    2. 2 మాత్రమే
    3. 1 మరియు 2 రెండూ
    4. 1 లేదా 2 కాదు
    సమాధానం

    C. 1 మరియు 2 రెండూ

    Consider the statements about software: 1. An interpreter translates a program line by line. 2. An assembler translates assembly language to machine code.

    1. 1 only
    2. 2 only
    3. Both 1 and 2
    4. Neither 1 nor 2

  40. నెట్‌ఎటికెట్ గురించి ఈ క్రింది వాక్యాలను పరిశీలించండి: 1. ఇతరుల ఫోటోలను అనుమతి లేకుండా స్వేచ్ఛగా పంచుకోవచ్చు. 2. ఆన్‌లైన్‌లో పోస్ట్ చేసే ముందు ఆలోచించాలి. ఏది/ఏవి సరైనవి?

    1. 1 మాత్రమే
    2. 2 మాత్రమే
    3. 1 మరియు 2 రెండూ
    4. 1 లేదా 2 కాదు
    సమాధానం

    B. 2 మాత్రమే

    Consider the statements about netiquette: 1. One may share others' photos freely without permission. 2. One should think before posting online.

    1. 1 only
    2. 2 only
    3. Both 1 and 2
    4. Neither 1 nor 2

  41. క్రియేటివ్ కామన్స్ లైసెన్స్‌ల గురించి ఈ క్రింది వాక్యాలను పరిశీలించండి: 1. 'SA' కొత్త పనిని అదే లైసెన్స్ కింద పంచుకోవాలని కోరుతుంది. 2. 'NC' వాణిజ్య అమ్మకాన్ని అనుమతిస్తుంది. ఏది/ఏవి సరైనవి?

    1. 1 మాత్రమే
    2. 2 మాత్రమే
    3. 1 మరియు 2 రెండూ
    4. 1 లేదా 2 కాదు
    సమాధానం

    A. 1 మాత్రమే

    Consider the statements about Creative Commons licences: 1. 'SA' asks that new work be shared under the same licence. 2. 'NC' allows commercial sale.

    1. 1 only
    2. 2 only
    3. Both 1 and 2
    4. Neither 1 nor 2

  42. OER గురించి ఈ క్రింది వాక్యాలను పరిశీలించండి: 1. రుసుము చెల్లించిన తర్వాతే వీటిని ఉపయోగించగలరు. 2. లైసెన్స్ అనుమతిస్తే వీటిని సవరించుకోవచ్చు. ఏది/ఏవి సరైనవి?

    1. 1 మాత్రమే
    2. 2 మాత్రమే
    3. 1 మరియు 2 రెండూ
    4. 1 లేదా 2 కాదు
    సమాధానం

    B. 2 మాత్రమే

    Consider the statements about OER: 1. They can only be used after paying a fee. 2. They can be adapted if the licence permits.

    1. 1 only
    2. 2 only
    3. Both 1 and 2
    4. Neither 1 nor 2

  43. పదాన్ని దాని అర్థంతో జతపరచండి: 1. DNS 2. ISP 3. URL 4. IP చిరునామా P. వెబ్ చిరునామా Q. ఇంటర్నెట్ సేవ అందించేది R. పేరును సంఖ్యగా మార్చడం S. నెట్‌వర్క్‌లో పరికరం సంఖ్య

    1. 1-R, 2-P, 3-Q, 4-S
    2. 1-Q, 2-R, 3-S, 4-P
    3. 1-S, 2-Q, 3-P, 4-R
    4. 1-R, 2-Q, 3-P, 4-S
    సమాధానం

    D. 1-R, 2-Q, 3-P, 4-S

    Match the term with its meaning: 1. DNS 2. ISP 3. URL 4. IP address P. Web address Q. Provider of Internet service R. Name to number conversion S. Number of a device on a network

    1. 1-R, 2-P, 3-Q, 4-S
    2. 1-Q, 2-R, 3-S, 4-P
    3. 1-S, 2-Q, 3-P, 4-R
    4. 1-R, 2-Q, 3-P, 4-S

  44. సాఫ్ట్‌వేర్‌ను దాని రకంతో జతపరచండి: 1. లినక్స్ 2. MS Excel 3. యాంటీవైరస్ 4. కంపైలర్ P. స్ప్రెడ్‌షీట్ అప్లికేషన్ Q. యుటిలిటీ R. ఆపరేటింగ్ సిస్టమ్ S. అనువాదకం

    1. 1-P, 2-R, 3-S, 4-Q
    2. 1-S, 2-P, 3-R, 4-Q
    3. 1-R, 2-P, 3-Q, 4-S
    4. 1-R, 2-Q, 3-P, 4-S
    సమాధానం

    C. 1-R, 2-P, 3-Q, 4-S

    Match the software with its type: 1. Linux 2. MS Excel 3. Antivirus 4. Compiler P. Spreadsheet application Q. Utility R. Operating system S. Translator

    1. 1-P, 2-R, 3-S, 4-Q
    2. 1-S, 2-P, 3-R, 4-Q
    3. 1-R, 2-P, 3-Q, 4-S
    4. 1-R, 2-Q, 3-P, 4-S

  45. హార్డ్‌వేర్ యూనిట్ల గురించి ఈ క్రింది వాక్యాలను పరిశీలించండి: 1. కంప్యూటింగ్‌లో 1 KB అంటే 1024 బైట్లు. 2. 1 MB అంటే 1024 KB. ఏది/ఏవి సరైనవి?

    1. 1 మాత్రమే
    2. 2 మాత్రమే
    3. 1 మరియు 2 రెండూ
    4. 1 లేదా 2 కాదు
    సమాధానం

    C. 1 మరియు 2 రెండూ

    Consider the statements about hardware units: 1. 1 KB is 1024 bytes in computing. 2. 1 MB is 1024 KB.

    1. 1 only
    2. 2 only
    3. Both 1 and 2
    4. Neither 1 nor 2
Page 1 of 1
‹
›