బోధనా శాస్త్రం, మూల్యాంకనం మరియు విద్యలో ICT · Chapter 7

విద్యా సాంకేతికత మరియు సంభాషణ (Communication)

గుర్తుంచుకోవలసినవి

విద్యా సాంకేతికత అంటే బోధన, అభ్యసనను మరింత ప్రభావవంతంగా చేయడానికి పరికరాలు, మాధ్యమాలు, చక్కగా ప్రణాళిక చేసిన పద్ధతులను ఉపయోగించడం. దీనికి హార్డ్‌వేర్ వైపు (యంత్రాలు), సాఫ్ట్‌వేర్ వైపు (కార్యక్రమాలు, పద్ధతులు), వ్యవస్థల వైపు (మొత్తం ప్రక్రియ ప్రణాళిక) అనే మూడు అంశాలు ఉన్నాయి.
ఫ్లాండర్స్ పరస్పర చర్య విశ్లేషణ (Flanders Interaction Analysis) తరగతి గదిలో మాటలను ప్రతి 3 సెకన్లకు 10 వర్గాలలో నమోదు చేస్తుంది. ఉపాధ్యాయుడు ఎక్కువగా "పరోక్ష" (ప్రోత్సహించే) విధానంలో ఉన్నాడా, లేక "ప్రత్యక్ష" (నియంత్రించే) విధానంలో ఉన్నాడా అని చూపిస్తుంది.
ప్రోగ్రామ్డ్ ఇన్‌స్ట్రక్షన్ (Programmed instruction) విషయాన్ని చిన్న సోపానాలుగా విభజించి, క్రియాశీల ప్రతిస్పందన, తక్షణ ప్రతిపుష్టి (feedback) ఇస్తుంది; స్కిన్నర్‌ది రేఖీయం (linear), క్రౌడర్‌ది శాఖీయం (branching). వెబ్ 2.0 సాధనాలు అభ్యాసకులకు చదవడానికి, రాయడానికి వీలు కల్పిస్తాయి; వర్చువల్ తరగతి గది ఉపాధ్యాయుడిని, విద్యార్థులను ఆన్‌లైన్‌లో కలుపుతుంది.

తరగతి గదిలో సంభాషణ

బోధన ఒక సంభాషణ ప్రక్రియ. సందేశం పంపేవారి నుంచి స్వీకరించేవారికి మాధ్యమం (channel) ద్వారా చేరుతుంది. స్వీకర్త ప్రతిపుష్టి ఇస్తాడు. సందేశానికి భంగం కలిగించే దేనినైనా ఆటంకం (noise) అంటారు (ఉదాహరణకు పెద్ద శబ్దం, అస్పష్టమైన పదం, లేదా చెదిరిన మనసు).

షానన్ మరియు వీవర్ నమూనా: మూలం, ప్రసారిణి, మాధ్యమం, స్వీకర్త, గమ్యం, ఆటంకంతో కలిపి. ఇది ఏకదిశా, సాంకేతిక నమూనా.
బెర్లో SMCR నమూనా: Source (మూలం), Message (సందేశం), Channel (మాధ్యమం), Receiver (స్వీకర్త). మూలానికి, స్వీకర్తకు ఒకే విధమైన నైపుణ్యాలు, వైఖరులు, జ్ఞానం ఉండాలని ఇది నొక్కి చెబుతుంది.
ద్విదిశా సంభాషణ: ప్రతిపుష్టి తరగతి గదిని పరస్పర చర్యతో కూడినదిగా చేస్తుంది. ఏకదిశా సంభాషణ (ఉపన్యాసం మాత్రమే)లో అభ్యసనం గురించి ఉపాధ్యాయుడికి ఎలాంటి సమాచారం అందదు.
రకాలు: వాచిక (మాట, రాత), అవాచిక (హావభావాలు, ముఖ కవళికలు, కంటి చూపు, భంగిమ).
అడ్డంకులు: భాషా సమస్యలు, ఆటంకం, సరిగా వినకపోవడం, ఆసక్తి లేకపోవడం, ఉపాధ్యాయుడి స్థాయికి, అభ్యాసకుడి స్థాయికి మధ్య పెద్ద అంతరం.

బోధనా మాధ్యమాలు

మాధ్యమాలు అంటే ఉపాధ్యాయుడి నుంచి అభ్యాసకుడికి సందేశాన్ని చేర్చే మార్గాలు.

రకం	ఉదాహరణలు	ప్రధాన ఉపయోగం
శ్రవణ	రేడియో, ఆడియో రికార్డింగులు, పాడ్‌కాస్ట్‌లు	వినడం, ఉచ్చారణ, కథలు
దృశ్య (ప్రొజెక్ట్ చేయనివి)	చార్టు, నమూనా, ఫ్లాష్ కార్డు, నల్లబల్ల, పోస్టరు	నిర్మాణం, దశలు, భావనలను చూపడం
దృశ్య (ప్రొజెక్ట్ చేసేవి)	స్లైడులు, ఓవర్‌హెడ్ ప్రొజెక్టర్, LCD ప్రొజెక్టర్	పెద్ద సమూహానికి చిత్రాలు చూపడం
శ్రవణ-దృశ్య	సినిమా, టెలివిజన్, వీడియో, యానిమేషన్	ప్రక్రియలు, సంఘటనలు, శబ్దం, దృశ్యంతో కూడిన పాఠాలు
కంప్యూటర్ ఆధారిత	మల్టీమీడియా, అనుకరణలు (simulations), ఇ-కంటెంట్	పరస్పర చర్య, సాధన

ఎడ్గార్ డేల్ అనుభవాల శంఖువు (Edgar Dale's Cone of Experience) అనుభవాలను మూర్తం నుంచి అమూర్తం వరకు క్రమంలో అమరుస్తుంది: అడుగున ప్రత్యక్ష ఉద్దేశపూర్వక అనుభవం, ఆ తర్వాత కృత్రిమ అనుభవాలు, ప్రదర్శనలు, క్షేత్ర పర్యటనలు, ప్రదర్శనశాలలు, టెలివిజన్, సినిమాలు, చిత్రాలు, చివరగా పైన వాచిక సంకేతాలు. మూర్త అనుభవాలు లోతైన అభ్యసనాన్ని ఇస్తాయి.
మంచి బోధనా సహాయక సామగ్రి సరళంగా, లక్ష్యానికి సంబంధించినదిగా, తక్కువ ఖర్చుతో, సురక్షితంగా ఉండి, సరైన సమయంలో వాడేదిగా ఉండాలి.
శ్రవణ-దృశ్య సాధనాలు ఉపాధ్యాయుడికి తోడ్పడటానికి వాడతారు; అవి ఉపాధ్యాయుడికి ప్రత్యామ్నాయం కావు.
ఓపెన్ ఎడ్యుకేషనల్ రిసోర్సెస్ (OER) అంటే ఎవరైనా వాడుకోవడానికి, మార్చుకోవడానికి వీలున్న ఉచిత బోధన, అభ్యసన సామగ్రి.

ఫ్లాండర్స్ పరస్పర చర్య విశ్లేషణ (FIAC)

నెడ్ ఫ్లాండర్స్ తరగతి గదిలో వాచిక ప్రవర్తనను అధ్యయనం చేయడానికి ఈ విధానాన్ని రూపొందించారు. పరిశీలకుడు ప్రతి 3 సెకన్లకు వర్గం సంఖ్యను నమోదు చేస్తాడు.

సమూహం	వర్గం	అర్థం
ఉపాధ్యాయుని మాట: పరోక్ష ప్రభావం	1	భావాలను అంగీకరించడం
	2	ప్రశంసించడం లేదా ప్రోత్సహించడం
	3	విద్యార్థుల ఆలోచనలను అంగీకరించడం లేదా వాడుకోవడం
	4	ప్రశ్నలు అడగడం
ఉపాధ్యాయుని మాట: ప్రత్యక్ష ప్రభావం	5	ఉపన్యాసం ఇవ్వడం
	6	ఆదేశాలు ఇవ్వడం
	7	విమర్శించడం లేదా అధికారాన్ని సమర్థించుకోవడం
విద్యార్థుల మాట	8	విద్యార్థి మాట: ప్రతిస్పందన
	9	విద్యార్థి మాట: ప్రారంభం (initiation)
నిశ్శబ్దం	10	నిశ్శబ్దం లేదా గందరగోళం

1 నుంచి 4 వర్గాలు పరోక్షం; 5 నుంచి 7 ప్రత్యక్షం. I/D నిష్పత్తి పరోక్ష, ప్రత్యక్ష ఉపాధ్యాయ మాటలను పోలుస్తుంది. ఎక్కువ విలువ అంటే మరింత ప్రజాస్వామ్యయుతమైన, ప్రోత్సాహకరమైన తరగతి.
డేటాను 10 x 10 మాత్రిక (matrix)లో నమోదు చేస్తారు. వరుసగా వచ్చే వర్గాల జతలను (ఉదాహరణకు 4 తర్వాత 8) గడులుగా నమోదు చేస్తారు.
సాధారణంగా కనిపించే ఫలితం "మూడింట రెండు వంతుల నియమం": చాలా తరగతి గదులలో దాదాపు మూడింట రెండు వంతుల సమయం ఎవరో ఒకరు మాట్లాడుతుంటారు, ఆ మాటలలో దాదాపు మూడింట రెండు వంతులు ఉపాధ్యాయునివే.
ఉపయోగాలు: శిక్షణ ఉపాధ్యాయులకు ప్రతిపుష్టి ఇవ్వడం, బోధనా శైలులను అధ్యయనం చేయడం, ప్రశ్నించే పద్ధతిని మెరుగుపరచడం.

ప్రోగ్రామ్డ్ ఇన్‌స్ట్రక్షన్ (Programmed instruction)

ప్రోగ్రామ్డ్ ఇన్‌స్ట్రక్షన్ (PI) విషయాన్ని చిన్న, తార్కికమైన సోపానాలలో అందిస్తుంది. ఇది క్రియాశీల నియత్యనుబంధం (operant conditioning), పునర్బలనంపై ఆధారపడింది.

సూత్రాలు: చిన్న సోపానాలు, క్రియాశీల ప్రతిస్పందన, తక్షణ ప్రతిపుష్టి (పునర్బలనం), స్వీయ వేగం, అభ్యాసకుల ద్వారా ధృవీకరణ (కార్యక్రమాన్ని అభ్యాసకులపై పరీక్షించి సవరించడం).

లక్షణం	రేఖీయం (స్కిన్నర్)	శాఖీయం (క్రౌడర్)
మార్గం	అభ్యాసకులందరికీ ఒకే క్రమం	అభ్యాసకుడి సమాధానంపై మార్గం ఆధారపడుతుంది
ఫ్రేమ్ పరిమాణం	చిన్నది	పెద్దది
ప్రతిస్పందన	నిర్మిత (అభ్యాసకుడు రాస్తాడు)	బహుళైచ్ఛిక
తప్పు సమాధానం	అరుదుగా వస్తుంది; అభ్యాసకుడు ముందుకు వెళ్తాడు	అభ్యాసకుడిని నివారణ ఫ్రేమ్‌కు పంపుతారు
ఇతర పేరు	బాహ్య ప్రోగ్రామింగ్	అంతర్గత ప్రోగ్రామింగ్

మాథెటిక్స్ (Mathetics)ను థామస్ గిల్బర్ట్ రూపొందించారు; ఇది ఒక పనిని విశ్లేషించి, దానిని తిరోగమన శృంఖలం (reverse chain)లో నేర్పడంపై ఆధారపడింది.
కార్యక్రమం ఫ్రేమ్‌లతో రూపొందుతుంది: ప్రేరణ (stimulus), ప్రతిస్పందన, ప్రతిపుష్టి.
బలాలు: స్వీయ వేగం, వ్యక్తిగత శ్రద్ధ, క్రియాశీల అభ్యసనం. పరిమితులు: యాంత్రికంగా మారవచ్చు, తయారీకి ఖర్చు ఎక్కువ.
బోధనా యంత్రాలు (Teaching machines), ఆ తర్వాత కంప్యూటర్ సహాయక బోధన (CAI) ఈ ఆలోచన నుంచే పెరిగాయి.

ఇ-లెర్నింగ్ మరియు మిశ్రమ అభ్యసనం (Blended learning)

ఇ-లెర్నింగ్ అంటే కంప్యూటర్లు, మొబైల్ ఫోన్లు, ఇంటర్నెట్ వంటి ఎలక్ట్రానిక్ మాధ్యమాల ద్వారా నేర్చుకోవడం.

సమకాలిక (Synchronous): ఉపాధ్యాయుడు, అభ్యాసకుడు ఒకే సమయంలో కలుస్తారు (ప్రత్యక్ష ఆన్‌లైన్ తరగతి, వీడియో కాన్ఫరెన్స్, చాట్).
అసమకాలిక (Asynchronous): అభ్యాసకుడు ఏ సమయంలోనైనా చదువుకుంటాడు (రికార్డు చేసిన ఉపన్యాసాలు, చర్చా వేదికలు, ఇ-మెయిల్, ముందుగా తయారు చేసిన మాడ్యూళ్లు).
మిశ్రమ అభ్యసనం (Blended learning): తరగతి గది బోధన, ఆన్‌లైన్ అభ్యసనం కలయిక.
ఫ్లిప్డ్ క్లాస్‌రూమ్ (Flipped classroom): అభ్యాసకులు విషయాన్ని (వీడియో, పఠనం) ఇంట్లో నేర్చుకుంటారు; తరగతి సమయాన్ని చర్చ, సమస్యా పరిష్కారానికి వాడతారు.
మొబైల్ లెర్నింగ్ (m-learning) ఫోన్లు, టాబ్లెట్లను ఉపయోగిస్తుంది.
CAI మరియు CAL: కంప్యూటర్ సహాయక బోధన, అభ్యసనం. అనుకరణలు (Simulations) నిజమైన పరిస్థితులను సురక్షితంగా అనుకరిస్తాయి.
ప్రయోజనాలు: సమయం, స్థలం విషయంలో సౌలభ్యం, మళ్లీ మళ్లీ అందుబాటు, విస్తృత పరిధి. పరిమితులు: పరికరాలు, ఇంటర్నెట్ అవసరం, ముఖాముఖి సంబంధం తక్కువ, స్వీయ క్రమశిక్షణ అవసరం.

వెబ్ 2.0 మరియు వర్చువల్ తరగతి గదులు

వెబ్ వెర్షన్	స్వభావం	ఉదాహరణ
వెబ్ 1.0	చదవడానికి మాత్రమే; స్థిర పేజీలు	తొలినాటి వెబ్‌సైట్లు
వెబ్ 2.0	చదవడం, రాయడం; వినియోగదారులు కంటెంట్ సృష్టిస్తారు	బ్లాగులు, వికీలు, సామాజిక నెట్‌వర్క్‌లు, వీడియో షేరింగ్
వెబ్ 3.0	సెమాంటిక్ వెబ్; యంత్రాలు డేటాను అర్థం చేసుకుంటాయి	తెలివైన, వ్యక్తిగతీకరించిన శోధన

వెబ్ 2.0 అనే పదం టిమ్ ఓ'రైలీ (Tim O'Reilly) ద్వారా విస్తృతంగా ప్రసిద్ధమైంది.
బ్లాగ్: ఉపాధ్యాయుడు లేదా విద్యార్థి పోస్టులు రాసే ఆన్‌లైన్ డైరీ. వికీ: చాలామంది వినియోగదారులు కలిసి సవరించగల పేజీ (వికీపీడియా అత్యంత ప్రసిద్ధమైనది). పాడ్‌కాస్ట్: ఆడియో ఎపిసోడ్లు. సోషల్ బుక్‌మార్కింగ్, వీడియో షేరింగ్ ఇతర సాధనాలు.
వర్చువల్ తరగతి గది: ప్రత్యక్ష వీడియో, ఆడియో, షేర్డ్ వైట్‌బోర్డ్, చాట్, పోల్స్, బ్రేకౌట్ రూములతో కూడిన ఆన్‌లైన్ స్థలం. వీడియో కాన్ఫరెన్సింగ్ యాప్‌లు, లెర్నింగ్ మేనేజ్‌మెంట్ సిస్టమ్‌లు దీనికి సాధారణ సాధనాలు.
లెర్నింగ్ మేనేజ్‌మెంట్ సిస్టమ్ (LMS): కోర్సులను నిర్వహించడానికి, హాజరు నమోదు చేయడానికి, పరీక్షలు ఇవ్వడానికి, పురోగతిని గమనించడానికి వాడే సాఫ్ట్‌వేర్.
ఆన్‌లైన్‌లో ఉపాధ్యాయుడి పాత్ర: ప్రణాళిక వేయడం, స్పష్టమైన సూచనలు ఇవ్వడం, సెషన్లను చిన్నవిగా ఉంచడం, పాల్గొనేలా ప్రోత్సహించడం.

తరగతి గదిలో సాంకేతికత వినియోగం

మాధ్యమాన్ని అభ్యసన లక్ష్యం ఆధారంగా ఎంచుకోవాలి, నాగరికత (fashion) ఆధారంగా కాదు. ప్రక్రియకు వీడియో, నిర్మాణానికి నమూనా, సారాంశానికి చార్టు సరిపోతాయి.
పాఠానికి ముందే సిద్ధం కావాలి: పరికరాన్ని పరీక్షించాలి, శబ్దం, ప్రదర్శనను చూసుకోవాలి, కరెంటు లేదా ఇంటర్నెట్ పోతే సాదా బోర్డు ప్రణాళికను సిద్ధంగా ఉంచుకోవాలి.
స్లైడులను సరళంగా ఉంచాలి: తక్కువ పదాలు, పెద్ద అక్షరాలు, ప్రతి స్లైడుకు ఒకే ఆలోచన.
పాఠం ప్రారంభంలో (ప్రేరణ), భావనను వివరించడానికి, చివరలో పునశ్చరణకు మాధ్యమాలను వాడాలి.
ICT (Information and Communication Technology - సమాచార, సంభాషణ సాంకేతికత) అంటే అభ్యసనం కోసం వాడే కంప్యూటర్లు, ఇంటర్నెట్, మొబైల్ పరికరాలు, ప్రొజెక్టర్లు, సాఫ్ట్‌వేర్. దీని వినియోగం కేవలం విషయాన్ని చూపడానికి కాకుండా క్రియాశీల అభ్యసనానికి దారితీయాలి.
స్మార్ట్ తరగతి గది: ప్రొజెక్టర్ లేదా ఇంటరాక్టివ్ ప్యానెల్, ఇంటర్నెట్, డిజిటల్ కంటెంట్ ఉన్న గది.
ఇంటరాక్టివ్ వైట్‌బోర్డ్: కంప్యూటర్‌కు అనుసంధానమైన, స్పర్శకు స్పందించే బోర్డు; దానిపై ఉపాధ్యాయుడు రాస్తాడు, గీస్తాడు, మాధ్యమాలను ప్లే చేస్తాడు.
భాషా ప్రయోగశాల (Language laboratory): వినడం, మాట్లాడటం సాధన కోసం ఆడియో పరికరాలు ఉన్న గది.
ఎడ్యుసాట్ (Edusat) విద్య కోసం భారతదేశం ప్రయోగించిన ఉపగ్రహం; ఉపగ్రహ, టెలివిజన్ పాఠాలు మారుమూల ప్రాంతాలకు చేరతాయి.

పరీక్షలో పొరపాట్లు

ఫ్లాండర్స్ వర్గాలు 1 నుంచి 4 పరోక్షం; 5 నుంచి 7 ప్రత్యక్షం. ప్రశ్నించడం (4) పరోక్షం; ఉపన్యాసం (5) ప్రత్యక్షం.
వర్గం 8 విద్యార్థి ప్రతిస్పందన; వర్గం 9 విద్యార్థి ప్రారంభం (initiation). వర్గం 10 నిశ్శబ్దం లేదా గందరగోళం.
స్కిన్నర్ రేఖీయం; క్రౌడర్ శాఖీయం. నిర్మిత ప్రతిస్పందన రేఖీయంలో ఉంటుంది; బహుళైచ్ఛిక శాఖీయంలో ఉంటుంది.
సమకాలికం అంటే ఒకే సమయం; అసమకాలికం అంటే ఏ సమయమైనా.
వెబ్ 1.0 చదవడానికి మాత్రమే; వెబ్ 2.0 చదవడం, రాయడం. వీటిని తారుమారు చేయవద్దు.
వికీని చాలామంది వినియోగదారులు సవరిస్తారు; బ్లాగును ప్రధానంగా ఒకే రచయిత రాస్తారు, ఇతరులు వ్యాఖ్యలు రాస్తారు.
డేల్ శంఖువులో అడుగున ప్రత్యక్ష అనుభవం ఉంటుంది; వాచిక సంకేతాలు పైన ఉంటాయి.
ఆటంకం (noise) అంటే సంభాషణలో ఏ భంగమైనా, కేవలం శబ్దం మాత్రమే కాదు.

ఒక్క వాక్యంలో

1. ఫ్లాండర్స్ విశ్లేషణ 10 వర్గాలను ఉపయోగిస్తుంది.
2. పరిశీలనలు ప్రతి 3 సెకన్లకు నమోదు చేస్తారు.
3. ఉపాధ్యాయుడు "భావాలను అంగీకరించడం" వర్గం 1.
4. ఆదేశాలు ఇవ్వడం వర్గం 6.
5. విద్యార్థి ప్రారంభం (initiation) వర్గం 9.
6. ఫ్లాండర్స్ డేటాను పట్టికగా నమోదు చేయడానికి 10 x 10 మాత్రిక వాడతారు.
7. స్కిన్నర్ రేఖీయ ప్రోగ్రామింగ్‌ను రూపొందించారు.
8. క్రౌడర్ శాఖీయ (అంతర్గత) ప్రోగ్రామింగ్‌ను రూపొందించారు.
9. మాథెటిక్స్ థామస్ గిల్బర్ట్‌తో ముడిపడి ఉంది.
10. బెర్లో నమూనాను SMCR అంటారు.
11. ఫ్లిప్డ్ క్లాస్‌రూమ్‌లో విషయ అధ్యయనం ఇంటికి, చర్చ తరగతికి మారతాయి.
12. లెర్నింగ్ మేనేజ్‌మెంట్ సిస్టమ్ కోర్సులను నిర్వహిస్తుంది, అభ్యాసకుల పురోగతిని గమనిస్తుంది.

సాధన ప్రశ్నలు

ఫ్లాండర్స్ పరస్పర చర్య విశ్లేషణలో ఎన్ని వర్గాలు ఉపయోగిస్తారు?
1. 7
2. 8
3. 12
4. 10
సమాధానం
D. 10
How many categories are used in Flanders Interaction Analysis?
1. 7
2. 8
3. 12
4. 10
ఫ్లాండర్స్ విశ్లేషణలో పరిశీలకుడు ప్రతి ఎంత సమయానికి వర్గం సంఖ్యను నమోదు చేస్తాడు?
1. 3 సెకన్లు
2. 10 సెకన్లు
3. 1 నిమిషం
4. 1 సెకను
సమాధానం
A. 3 సెకన్లు
In Flanders analysis, the observer records the category number after every
1. 3 seconds
2. 10 seconds
3. 1 minute
4. 1 second
'ప్రశ్నలు అడగడం'ను సూచించే ఫ్లాండర్స్ వర్గం ఏది?
1. వర్గం 5
2. వర్గం 4
3. వర్గం 2
4. వర్గం 8
సమాధానం
B. వర్గం 4
Which Flanders category stands for 'asks questions'?
1. Category 5
2. Category 4
3. Category 2
4. Category 8
ఉపాధ్యాయుడి ఉపన్యాసాన్ని ఫ్లాండర్స్ విశ్లేషణలో ఏ వర్గంగా నమోదు చేస్తారు?
1. 3
2. 4
3. 6
4. 5
సమాధానం
D. 5
Lecturing by the teacher is recorded in Flanders analysis as category
1. 3
2. 4
3. 6
4. 5
విద్యార్థి స్వయంగా ప్రారంభించే మాటను ఫ్లాండర్స్ విశ్లేషణలో ఏ వర్గంగా పరిగణిస్తారు?
1. విద్యార్థి చొరవ (వర్గం 9)
2. విద్యార్థి ప్రతిస్పందన (వర్గం 8)
3. నిశ్శబ్దం (వర్గం 10)
4. ఆలోచనలను అంగీకరించడం (వర్గం 3)
సమాధానం
A. విద్యార్థి చొరవ (వర్గం 9)
Student talk that begins on the student's own is classed in Flanders analysis as
1. Student initiation (category 9)
2. Student response (category 8)
3. Silence (category 10)
4. Accepting ideas (category 3)
ఫ్లాండర్స్ మాత్రిక పరిమాణం
1. 12 x 12
2. 7 x 7
3. 10 x 10
4. 9 x 9
సమాధానం
C. 10 x 10
The Flanders matrix has the size
1. 12 x 12
2. 7 x 7
3. 10 x 10
4. 9 x 9
ఫ్లాండర్స్ విశ్లేషణలో ఉపాధ్యాయుడి పరోక్ష ప్రభావం కింది వాటిలో ఏది?
1. ఆదేశాలు ఇవ్వడం
2. విద్యార్థులను ప్రశంసించడం లేదా ప్రోత్సహించడం
3. విద్యార్థులను విమర్శించడం
4. ఉపన్యసించడం
సమాధానం
B. విద్యార్థులను ప్రశంసించడం లేదా ప్రోత్సహించడం
Which of these is an INDIRECT influence of the teacher in Flanders analysis?
1. Giving directions
2. Praising or encouraging students
3. Criticising students
4. Lecturing
ఫ్లాండర్స్ విశ్లేషణలో ఉపాధ్యాయుడి ప్రత్యక్ష ప్రభావం కింది వాటిలో ఏది?
1. విద్యార్థుల ఆలోచనలను ఉపయోగించడం
2. భావాలను అంగీకరించడం
3. ఆదేశాలు ఇవ్వడం
4. ప్రశ్నలు అడగడం
సమాధానం
C. ఆదేశాలు ఇవ్వడం
Which of these is a DIRECT influence of the teacher in Flanders analysis?
1. Using student ideas
2. Accepting feeling
3. Giving directions
4. Asking questions
తరగతిలో అధిక I/D నిష్పత్తి ఉపాధ్యాయుడు ఎలా ఉన్నాడో చూపిస్తుంది?
1. ఎక్కువగా ప్రోత్సహించే, ప్రజాస్వామిక
2. ఎక్కువగా విమర్శించే
3. ఎక్కువగా ఉపన్యసించే
4. ఎక్కువసేపు మౌనంగా ఉండే
సమాధానం
A. ఎక్కువగా ప్రోత్సహించే, ప్రజాస్వామిక
A high I/D ratio in a class shows that the teacher is
1. mostly encouraging and democratic
2. mostly criticising
3. mostly lecturing
4. silent for long periods
పీరియడ్‌లో ఎక్కువ భాగం నిరంతరం మాట్లాడుతూ పాఠం వివరించే ఉపాధ్యాయుడు ఫ్లాండర్స్ ఏ వర్గంలో ఎక్కువ స్కోరు పొందుతాడు?
1. 5
2. 1
3. 2
4. 9
సమాధానం
A. 5
A teacher who explains a lesson by speaking continuously for most of the period would score most in Flanders category
1. 5
2. 1
3. 2
4. 9
స్కిన్నర్ ప్రోగ్రామ్డ్ అభ్యసనాన్ని ఏమంటారు?
1. అంతర్గత ప్రోగ్రామింగ్
2. శాఖా (branching) ప్రోగ్రామింగ్
3. మాథెటిక్స్
4. రేఖీయ (linear) ప్రోగ్రామింగ్
సమాధానం
D. రేఖీయ (linear) ప్రోగ్రామింగ్
Skinner's programmed learning is known as
1. intrinsic programming
2. branching programming
3. mathetics
4. linear programming
శాఖా ప్రోగ్రామ్డ్ బోధనను అభివృద్ధి చేసినవారు
1. ఎడ్గర్ డేల్
2. నార్మన్ క్రౌడర్
3. బి. ఎఫ్. స్కిన్నర్
4. నెడ్ ఫ్లాండర్స్
సమాధానం
B. నార్మన్ క్రౌడర్
Branching programmed instruction was developed by
1. Edgar Dale
2. Norman Crowder
3. B. F. Skinner
4. Ned Flanders
రేఖీయ ప్రోగ్రామ్‌లో అభ్యాసకుడు సాధారణంగా
1. ఇష్టం వచ్చినట్లు ఫ్రేమ్‌లను దాటవేస్తాడు
2. ప్రతి తప్పు తర్వాత నివారణ శాఖకు పంపబడతాడు
3. అనేక ఎంపికలలో ఒకదాన్ని ఎంచుకుంటాడు
4. స్వయంగా రాసిన సమాధానం ఇస్తాడు
సమాధానం
D. స్వయంగా రాసిన సమాధానం ఇస్తాడు
In a linear programme, the learner usually
1. skips frames at will
2. is sent to a remedial branch after each error
3. picks one of several options
4. writes a constructed response
శాఖా ప్రోగ్రామ్‌కు అత్యంత విలక్షణమైన లక్షణం ఏది?
1. ఒక పదంలో స్వయంగా రాసే సమాధానం
2. అభ్యాసకుడికి ప్రతిస్పందన లేకపోవడం
3. నివారణ ఫ్రేమ్‌లతో బహుళైచ్ఛిక సమాధానం
4. అందరికీ ఒకే మార్గంతో చాలా చిన్న ఫ్రేమ్‌లు
సమాధానం
C. నివారణ ఫ్రేమ్‌లతో బహుళైచ్ఛిక సమాధానం
Which feature is MOST typical of a branching programme?
1. A constructed one-word response
2. No feedback to the learner
3. Multiple-choice response with remedial frames
4. Very small frames with the same path for all
ప్రోగ్రామ్డ్ బోధన సూత్రాలలో కానిది ఏది?
1. తక్షణ ప్రతిస్పందన
2. అభ్యాసకుడి క్రియాశీల సమాధానం
3. ఉపాధ్యాయుడు నిర్ణయించే సమూహ వేగం
4. చిన్న అడుగులు
సమాధానం
C. ఉపాధ్యాయుడు నిర్ణయించే సమూహ వేగం
Which of these is NOT a principle of programmed instruction?
1. Immediate feedback
2. Active response by the learner
3. Group pacing set by the teacher
4. Small steps
ప్రోగ్రామ్‌ను నిజమైన అభ్యాసకులపై పరీక్షించి, సవరించడాన్ని ఏమంటారు?
1. అభ్యాసకుల ధృవీకరణ (learner verification)
2. శబ్ద నివారణ
3. రివర్స్ చైనింగ్
4. ఫ్రేమ్ విశ్లేషణ
సమాధానం
A. అభ్యాసకుల ధృవీకరణ (learner verification)
Testing and revising a programme on actual learners is called
1. learner verification
2. noise reduction
3. reverse chaining
4. frame analysis
మాథెటిక్స్ (Mathetics) ఎవరితో సంబంధం కలిగి ఉంది?
1. బి. ఎఫ్. స్కిన్నర్
2. థామస్ గిల్బర్ట్
3. నార్మన్ క్రౌడర్
4. టిమ్ ఓ'రైలీ
సమాధానం
B. థామస్ గిల్బర్ట్
Mathetics is associated with
1. B. F. Skinner
2. Thomas Gilbert
3. Norman Crowder
4. Tim O'Reilly
ప్రోగ్రామ్డ్ బోధన ప్రధానంగా ఏ అభ్యసన సిద్ధాంతంపై ఆధారపడి ఉంది?
1. పియాజే నిర్మితవాదం
2. గెస్టాల్ట్ అంతర్దృష్టి సిద్ధాంతం
3. పరిశీలన ద్వారా సామాజిక అభ్యసనం
4. క్రియాప్రసూత నియత్తి (operant conditioning)
సమాధానం
D. క్రియాప్రసూత నియత్తి (operant conditioning)
Programmed instruction is mainly based on which learning theory?
1. Constructivism of Piaget
2. Gestalt theory of insight
3. Social learning by observation
4. Operant conditioning
బెర్లో SMCR నమూనాలో 'C' దేనిని సూచిస్తుంది?
1. కోడ్
2. తరగతి
3. సందర్భం
4. మార్గం (Channel)
సమాధానం
D. మార్గం (Channel)
In Berlo's SMCR model, 'C' stands for
1. Code
2. Classroom
3. Context
4. Channel
సందేశ స్పష్టతను తగ్గించే ఏ అంతరాయాన్నైనా ఏమంటారు?
1. శబ్దం (noise)
2. మాధ్యమం
3. ప్రతిస్పందన
4. సంకేతీకరణ
సమాధానం
A. శబ్దం (noise)
Any disturbance that reduces the clarity of a message is called
1. noise
2. medium
3. feedback
4. encoding
కమ్యూనికేషన్ ప్రక్రియలో ప్రతిస్పందన ఉపాధ్యాయుడికి దేనికి తోడ్పడుతుంది?
1. మాధ్యమాల సంఖ్యను తగ్గించడానికి
2. ద్విమార్గ సంభాషణను నివారించడానికి
3. సందేశం అర్థమైందో లేదో తెలుసుకోవడానికి
4. శబ్ద స్థాయిని పెంచడానికి
సమాధానం
C. సందేశం అర్థమైందో లేదో తెలుసుకోవడానికి
Feedback in the communication process helps the teacher to
1. reduce the number of media
2. avoid two-way talk
3. know whether the message was understood
4. increase the noise level
ఎడ్గర్ డేల్ అనుభవ శంఖువు ఆధారం
1. శాబ్దిక చిహ్నాలు
2. ప్రత్యక్ష ఉద్దేశపూర్వక అనుభవం
3. టెలివిజన్
4. నిశ్చల చిత్రాలు
సమాధానం
B. ప్రత్యక్ష ఉద్దేశపూర్వక అనుభవం
At the base of Edgar Dale's Cone of Experience is
1. verbal symbols
2. direct purposeful experience
3. television
4. still pictures
రేడియో పాఠం ఏ రకమైన మాధ్యమానికి ఉదాహరణ?
1. శ్రవణ-దృశ్య
2. ముద్రణ
3. దృశ్య
4. శ్రవణ
సమాధానం
D. శ్రవణ
A radio lesson is an example of which type of medium?
1. Audio-visual
2. Print
3. Visual
4. Audio
కింది వాటిలో శ్రవణ-దృశ్య సాధనం ఏది?
1. విద్యా చలనచిత్రం
2. చార్టు
3. ఫ్లాష్ కార్డు
4. ఆడియో రికార్డింగ్
సమాధానం
A. విద్యా చలనచిత్రం
Which of these is an audio-visual aid?
1. Educational film
2. Chart
3. Flash card
4. Audio recording
ఉపయోగించడానికి, సవరించడానికి, పంచుకోవడానికి ఉచితమైన అభ్యసన సామగ్రిని ఏమంటారు?
1. యాజమాన్య సాఫ్ట్‌వేర్
2. మూసివేసిన కోర్సువేర్
3. ఓపెన్ ఎడ్యుకేషనల్ రిసోర్సెస్ (OER)
4. చెల్లింపు మాడ్యూళ్లు
సమాధానం
C. ఓపెన్ ఎడ్యుకేషనల్ రిసోర్సెస్ (OER)
Learning materials that are free to use, adapt and share are called
1. Proprietary software
2. Closed courseware
3. Open Educational Resources
4. Paid modules
సమకాలిక (synchronous) ఈ-లెర్నింగ్ సెషన్‌లో అభ్యాసకులు, ఉపాధ్యాయుడు
1. ఒకే సమయంలో ఆన్‌లైన్‌లో ఉంటారు
2. వేర్వేరు సమయాల్లో చదువుతారు
3. ఎప్పుడూ పరస్పరం సంభాషించరు
4. కేవలం ముద్రిత సామగ్రి ఉపయోగిస్తారు
సమాధానం
A. ఒకే సమయంలో ఆన్‌లైన్‌లో ఉంటారు
In a synchronous e-learning session, learners and the teacher
1. are online at the same time
2. study at different times
3. never interact
4. use only printed material
కింది వాటిలో అసమకాలిక (asynchronous) ఈ-లెర్నింగ్ సాధనం ఏది?
1. లైవ్ చాట్
2. చర్చా వేదిక
3. లైవ్ వీడియో క్లాస్
4. లైవ్ వెబినార్
సమాధానం
B. చర్చా వేదిక
Which of these is an asynchronous e-learning tool?
1. Live chat
2. Discussion forum
3. Live video class
4. Live webinar
ఫ్లిప్డ్ క్లాస్‌రూమ్ అంటే
1. పాఠాలను కేవలం నల్లబల్లపై బోధించడం
2. విద్యార్థులే అన్ని పాఠాలను బోధించడం
3. విషయాన్ని ఇంట్లో చదివి, తరగతి సమయాన్ని చర్చ కోసం ఉపయోగించడం
4. ప్రతిరోజూ పరీక్షలు నిర్వహించడం
సమాధానం
C. విషయాన్ని ఇంట్లో చదివి, తరగతి సమయాన్ని చర్చ కోసం ఉపయోగించడం
A flipped classroom is one in which
1. lessons are taught only on the blackboard
2. students teach all the lessons
3. content is studied at home and class time is used for discussion
4. exams are held every day
వెబ్ 2.0ను ఉత్తమంగా వర్ణించేది
1. స్థిర పేజీలతో చదవడానికి మాత్రమే ఉండే వెబ్
2. వినియోగదారులు సృష్టించిన విషయంతో చదివి రాయగల వెబ్
3. యంత్రాలకు మాత్రమే అర్థమయ్యే వెబ్
4. ఆఫ్‌లైన్ సాఫ్ట్‌వేర్ ప్యాకేజీ
సమాధానం
B. వినియోగదారులు సృష్టించిన విషయంతో చదివి రాయగల వెబ్
Web 2.0 is best described as
1. read-only web with static pages
2. read and write web with user-created content
3. web understood only by machines
4. offline software package
చాలామంది వినియోగదారులు కలిసి సవరించగల వెబ్ పేజీ
1. స్లైడ్ డెక్
2. బ్లాగ్
3. పాడ్‌కాస్ట్
4. వికీ
సమాధానం
D. వికీ
A web page that many users can edit together is a
1. slide deck
2. blog
3. podcast
4. wiki
'వెబ్ 2.0' అనే పదం ఎవరి ద్వారా విస్తృతంగా ప్రాచుర్యం పొందింది?
1. నార్మన్ క్రౌడర్
2. నెడ్ ఫ్లాండర్స్
3. ఎడ్గర్ డేల్
4. టిమ్ ఓ'రైలీ
సమాధానం
D. టిమ్ ఓ'రైలీ
The term 'Web 2.0' became widely popular through
1. Norman Crowder
2. Ned Flanders
3. Edgar Dale
4. Tim O'Reilly
కోర్సులను నిర్వహించి, పరీక్షలు ఇచ్చి, అభ్యాసకుల పురోగతిని ట్రాక్ చేసే సాఫ్ట్‌వేర్‌ను ఏమంటారు?
1. అభ్యసన నిర్వహణ వ్యవస్థ (LMS)
2. సెర్చ్ ఇంజిన్
3. స్ప్రెడ్‌షీట్
4. ఆపరేటింగ్ సిస్టమ్
సమాధానం
A. అభ్యసన నిర్వహణ వ్యవస్థ (LMS)
Software that hosts courses, gives tests and tracks learner progress is called a
1. Learning Management System
2. Search engine
3. Spreadsheet
4. Operating system
బ్లాగ్ వికీ నుండి ప్రధానంగా ఎలా భిన్నంగా ఉంటుంది?
1. ప్రతి సందర్శకుడు స్వేచ్ఛగా సవరించగలడు
2. ప్రధానంగా తేదీలతో కూడిన పోస్టులలో ఒకే రచయిత రాస్తాడు
3. కేవలం ఆడియో ఫైళ్ల కోసం
4. ఒక రకమైన ఫైర్‌వాల్
సమాధానం
B. ప్రధానంగా తేదీలతో కూడిన పోస్టులలో ఒకే రచయిత రాస్తాడు
A blog differs from a wiki mainly because a blog is
1. edited by every visitor freely
2. mainly written by one author in dated posts
3. only for audio files
4. a type of firewall
మొబైల్ ఫోన్లు, టాబ్లెట్ల ద్వారా అభ్యసనాన్ని ఏమంటారు?
1. టెలికాన్ఫరెన్సింగ్
2. బట్టీ అభ్యసనం
3. ఎం-లెర్నింగ్ (m-learning)
4. ఈ-గవర్నెన్స్
సమాధానం
C. ఎం-లెర్నింగ్ (m-learning)
Learning through mobile phones and tablets is called
1. teleconferencing
2. rote learning
3. m-learning
4. e-governance
తరగతి బోధనను ఆన్‌లైన్ అభ్యసనంతో కలపడాన్ని ఏమంటారు?
1. కేవలం దూరవిద్య
2. బట్టీ అభ్యసనం
3. యాదృచ్ఛిక అభ్యసనం
4. సమ్మిశ్రిత అభ్యసనం (blended learning)
సమాధానం
D. సమ్మిశ్రిత అభ్యసనం (blended learning)
Mixing classroom teaching with online learning is called
1. distance learning only
2. rote learning
3. incidental learning
4. blended learning
ప్రకటనలు: 1. ఫ్లాండర్స్ వర్గాలు 1 నుండి 4 వరకు ఉపాధ్యాయుడి పరోక్ష ప్రభావాలు. 2. వర్గం 10 నిశ్శబ్దం లేదా గందరగోళాన్ని సూచిస్తుంది. ఏది/ఏవి సరైనవి?
1. 1 మాత్రమే
2. 2 మాత్రమే
3. 1 మరియు 2 రెండూ
4. 1 లేదా 2 కాదు
సమాధానం
C. 1 మరియు 2 రెండూ
Statements: 1. Flanders categories 1 to 4 are indirect teacher influences. 2. Category 10 stands for silence or confusion. Which is/are correct?
1. 1 only
2. 2 only
3. Both 1 and 2
4. Neither 1 nor 2
ప్రకటనలు: 1. స్కిన్నర్ ప్రోగ్రామ్ శాఖా రకం. 2. క్రౌడర్ ప్రోగ్రామ్ రేఖీయ రకం. ఏది/ఏవి సరైనవి?
1. 1 మాత్రమే
2. 2 మాత్రమే
3. 1 మరియు 2 రెండూ
4. 1 లేదా 2 కాదు
సమాధానం
D. 1 లేదా 2 కాదు
Statements: 1. Skinner's programme is a branching type. 2. Crowder's programme is a linear type. Which is/are correct?
1. 1 only
2. 2 only
3. Both 1 and 2
4. Neither 1 nor 2
ప్రకటనలు: 1. అసమకాలిక అభ్యసనంలో అభ్యాసకులందరూ ఒకే సమయంలో ఆన్‌లైన్‌లో ఉండాలి. 2. రికార్డు చేసిన ఉపన్యాసాలు అసమకాలిక అభ్యసనానికి ఉదాహరణ. ఏది/ఏవి సరైనవి?
1. 1 మాత్రమే
2. 2 మాత్రమే
3. 1 మరియు 2 రెండూ
4. 1 లేదా 2 కాదు
సమాధానం
B. 2 మాత్రమే
Statements: 1. Asynchronous learning needs all learners to be online at the same time. 2. Recorded lectures are an example of asynchronous learning. Which is/are correct?
1. 1 only
2. 2 only
3. Both 1 and 2
4. Neither 1 nor 2
ప్రకటనలు: 1. వెబ్ 1.0 ప్రధానంగా చదవడానికి మాత్రమే. 2. వెబ్ 2.0 వినియోగదారులు విషయాన్ని సృష్టించి, పంచుకోవడానికి అనుమతిస్తుంది. ఏది/ఏవి సరైనవి?
1. 1 మాత్రమే
2. 2 మాత్రమే
3. 1 మరియు 2 రెండూ
4. 1 లేదా 2 కాదు
సమాధానం
C. 1 మరియు 2 రెండూ
Statements: 1. Web 1.0 was mainly read-only. 2. Web 2.0 allows users to create and share content. Which is/are correct?
1. 1 only
2. 2 only
3. Both 1 and 2
4. Neither 1 nor 2
ప్రకటనలు: 1. ప్రోగ్రామ్డ్ బోధన స్వీయ వేగానికి అవకాశం ఇస్తుంది. 2. ప్రోగ్రామ్డ్ బోధన తక్షణ ప్రతిస్పందన ఇస్తుంది. ఏది/ఏవి సరైనవి?
1. 1 మాత్రమే
2. 2 మాత్రమే
3. 1 మరియు 2 రెండూ
4. 1 లేదా 2 కాదు
సమాధానం
C. 1 మరియు 2 రెండూ
Statements: 1. Programmed instruction allows self-pacing. 2. Programmed instruction gives immediate feedback. Which is/are correct?
1. 1 only
2. 2 only
3. Both 1 and 2
4. Neither 1 nor 2
ప్రకటనలు: 1. డేల్ శంఖువులో శాబ్దిక చిహ్నాలు అత్యంత మూర్త అనుభవం. 2. ప్రత్యక్ష అనుభవం ఆధారంలో ఉంటుంది. ఏది/ఏవి సరైనవి?
1. 1 మాత్రమే
2. 2 మాత్రమే
3. 1 మరియు 2 రెండూ
4. 1 లేదా 2 కాదు
సమాధానం
B. 2 మాత్రమే
Statements: 1. In Dale's cone, verbal symbols are the most concrete experience. 2. Direct experience is placed at the base. Which is/are correct?
1. 1 only
2. 2 only
3. Both 1 and 2
4. Neither 1 nor 2
జతపరచండి: ఫ్లాండర్స్ వర్గం 6 దేనిని సూచిస్తుంది?
1. ఆదేశాలు ఇవ్వడం
2. విద్యార్థి ప్రతిస్పందన
3. నిశ్శబ్దం
4. భావాలను అంగీకరించడం
సమాధానం
A. ఆదేశాలు ఇవ్వడం
Match: Flanders category 6 refers to
1. giving directions
2. student response
3. silence
4. accepting feeling
ప్రత్యక్ష ఆన్‌లైన్ తరగతిలో ఉపాధ్యాయుడు షేర్డ్ వైట్‌బోర్డ్, చాట్, బ్రేక్‌అవుట్ గదులను ఉపయోగిస్తాడు. ఈ ఏర్పాటు
1. వర్చువల్ తరగతి గది
2. భాషా ప్రయోగశాల
3. క్షేత్ర పర్యటన
4. బోధనా యంత్రం
సమాధానం
A. వర్చువల్ తరగతి గది
A teacher uses a shared whiteboard, chat and breakout rooms in a live online class. This setting is a
1. virtual classroom
2. language laboratory
3. field trip
4. teaching machine
మూలం, ప్రసారకం, మార్గం, గ్రహీత, గమ్యం, శబ్దం చూపించే కమ్యూనికేషన్ నమూనా ఏది?
1. డేల్ శంఖువు
2. షానన్, వీవర్ నమూనా
3. బెర్లో SMCR నమూనా
4. ఫ్లాండర్స్ మాత్రిక
సమాధానం
B. షానన్, వీవర్ నమూనా
Which model of communication shows source, transmitter, channel, receiver, destination and noise?
1. Dale's cone
2. Shannon and Weaver model
3. Berlo's SMCR model
4. Flanders matrix
'ఉద్దీపన, ప్రతిస్పందన, ప్రతిస్పందన (feedback)' క్రమం ప్రోగ్రామ్‌లో ఒక యూనిట్‌గా ఏర్పడుతుంది. దానిని ఏమంటారు?
1. ఫ్రేమ్
2. బ్లాగ్
3. మాడ్యూల్
4. మాత్రిక
సమాధానం
A. ఫ్రేమ్
The sequence 'stimulus, response, feedback' forms a unit of a programme called a
1. frame
2. blog
3. module
4. matrix

Page 1 of 1

Finished reading?

Test yourself in 10 minutes

A free 10-question mini-mock on your exam's real pattern, with negative marking and an instant score. अपनी तैयारी 10 मिनट में जाँचें।

Take a free mini-mock →Topic-wise practice