పాఠశాల సాంఘిక శాస్త్రం అదనపు పుస్తకం (VI-X తరగతుల అంశాలు) · Chapter 2

ఆంధ్రప్రదేశ్ భూరూపాలు మరియు వనరులు

గుర్తుంచుకోవలసినవి

ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో మూడు ప్రధాన భూరూప ప్రాంతాలు ఉన్నాయి: తూర్పు కనుమలు మరియు కొండ ప్రాంతాలు, నదీ డెల్టాలతో కూడిన తూర్పు తీర మైదానాలు, మరియు పొడిగా ఉండే రాయలసీమ పీఠభూమి. గోదావరి, కృష్ణ మరియు పెన్నా ప్రధాన నదీ వ్యవస్థలు.
పోడు అనేది కొండ గిరిజనులు చేసే స్థానాంతర (నరికి కాల్చే, slash-and-burn) వ్యవసాయానికి స్థానిక పేరు; ఇది అడవిని నరికి, కొన్ని సంవత్సరాలు పంటలు పండించి, ఆపై వేరే చోటికి వెళుతుంది. బీడు కాలం తగ్గినప్పుడు ఇది హానికరంగా మారుతుంది.
నేల, నీరు మరియు అడవి పునరుత్పాదక వనరులు, వీటిని దుర్వినియోగం చేస్తే కోల్పోవచ్చు; వాటిని మెట్ల సాగు (terracing), చెరువులు, వాటర్‌షెడ్ పనులు, అడవుల పెంపకం మరియు వివేకవంతమైన వినియోగం ద్వారా సంరక్షించాలి.

1. ఆంధ్రప్రదేశ్ భూరూపాలు

ఆంధ్రప్రదేశ్ భారతదేశ తూర్పు తీరంలో, బంగాళాఖాతానికి ఎదురుగా ఉంది. భారత రాష్ట్రాలలో ఇది అత్యంత పొడవైన తీరరేఖలలో ఒకటి కలిగి ఉంది (సుమారు 1,053 కి.మీ.; 2024-25 పునఃకొలతలో గుజరాత్ మరియు తమిళనాడు తర్వాత మూడవది, గతంలో రెండవదిగా లెక్కించారు). దీని భూభాగాన్ని మూడు ప్రాంతాలుగా విభజించవచ్చు.

ప్రాంతం	ప్రధాన లక్షణాలు	సాధారణ ఉదాహరణలు
తూర్పు కనుమలు మరియు కొండ ప్రాంతాలు	విరిగిన, నిరంతరం లేని కొండ శ్రేణులు; అడవులు; గిరిజన ప్రాంతాలు	రాష్ట్రంలోనే ఎత్తైన శిఖరం అర్మకొండ ఉన్న ఉత్తర కొండలు, నల్లమల, శేషాచలం, వెలికొండ, పాలకొండ
తీర మైదానాలు	నదీ నిక్షేపాల వలన ఏర్పడిన చదునైన, సారవంతమైన భూమి; డెల్టాలు; మడుగులు (lagoons); ఇసుక తీరాలు	గోదావరి డెల్టా, కృష్ణా డెల్టా, విశాఖపట్నం మరియు నెల్లూరు సమీప తీరం
రాయలసీమ పీఠభూమి	దక్కన్ పీఠభూమిలో భాగం; రాతి, ఎగుడుదిగుడు; తక్కువ వర్షపాతం	రాష్ట్రంలో నైరుతి లోపలి భాగం

తూర్పు కనుమలు: పశ్చిమ కనుమల వలె కాకుండా, ఇవి నదీ లోయల వలన వేర్వేరు శ్రేణులుగా విరిగి ఉంటాయి. ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో నల్లమల కొండలు కృష్ణ మరియు పెన్నా మధ్య ఉన్నాయి; శేషాచలం కొండలు (తిరుమలతో) మరింత దక్షిణాన ఉన్నాయి. అరకు లోయ మరియు పాడేరు ఉత్తరాన ప్రసిద్ధ కొండ ప్రాంతాలు.
డెల్టాలు: గోదావరి మరియు కృష్ణ సముద్రం చేరేటప్పుడు ఒండ్రు మట్టిని నిక్షేపించి డెల్టాలను ఏర్పరుస్తాయి. డెల్టా నేలలు చాలా సారవంతమైనవి మరియు దట్టమైన కాలువల జాలం కలిగి ఉంటాయి; ఈ ప్రాంతాన్ని రాష్ట్ర వరి భాండాగారం (rice bowl) అంటారు.
సరస్సులు మరియు మడుగులు: కొల్లేరు గోదావరి మరియు కృష్ణా డెల్టాల మధ్య ఉన్న పెద్ద మంచినీటి సరస్సు, ఇది ముఖ్యమైన పక్షుల ఆవాసం. పులికాట్ దక్షిణ తీరంలో తమిళనాడుతో పంచుకునే ఉప్పు నీటి మడుగు, శ్రీహరికోట అవరోధ ద్వీపం ద్వారా సముద్రం నుండి వేరు చేయబడింది.
మడ అడవులు: గోదావరి డెల్టాలో కోరింగ మడ అడవి మరియు వన్యప్రాణి అభయారణ్యం ఉన్నాయి; మడ అడవులు తీరాన్ని తుపానుల నుండి, సైక్లోన్ల నుండి కాపాడతాయి.

2. నదులు మరియు వర్షపాతం

గోదావరి: మహారాష్ట్రలోని త్రయంబకం సమీపంలో పుడుతుంది; ద్వీపకల్ప భారతదేశంలో అత్యంత పొడవైన నది, "దక్షిణ గంగ" అని పిలుస్తారు. ఇది ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో తూర్పున ప్రవేశించి, రాజమహేంద్రవరం సమీపంలో శాఖలుగా చీలి బంగాళాఖాతంలో కలుస్తుంది. సర్ ఆర్థర్ కాటన్ ధవళేశ్వరం వద్ద బ్యారేజీని నిర్మించాడు.
కృష్ణ: మహారాష్ట్రలోని మహాబలేశ్వర్ సమీపంలో పశ్చిమ కనుమలలో పుడుతుంది. తుంగ మరియు భద్రల కలయికతో ఏర్పడిన తుంగభద్ర దీని ముఖ్యమైన ఉపనది. ప్రకాశం బ్యారేజీ విజయవాడ వద్ద ఉంది; శ్రీశైలం మరియు నాగార్జున సాగర్ ఈ నదిపై పెద్ద ఆనకట్టలు.
పెన్నా (Pennar): కర్ణాటకలో పుట్టి, రాయలసీమ గుండా ప్రవహించి నెల్లూరు సమీపంలో సముద్రంలో కలుస్తుంది. ఇది కాలానుగుణ నది. గండికోట లోయ ఈ నదిపై ఉంది.
ఇతర తూర్పు వైపు ప్రవహించే నదులు: వంశధార, నాగావళి, స్వర్ణముఖి. రాష్ట్రంలోని ప్రధాన నదులన్నీ తూర్పు వైపు ప్రవహించి బంగాళాఖాతంలో కలుస్తాయి.
పోలవరం గోదావరిపై జాతీయ బహుళార్థ సాధక సాగునీటి ప్రాజెక్టు.
వర్షపాతం: రాష్ట్రం నైరుతి రుతుపవనాలు (జూన్ నుండి సెప్టెంబర్) మరియు ఈశాన్య (తిరోగమన) రుతుపవనాలు (అక్టోబర్ నుండి డిసెంబర్) రెండింటి నుండి వర్షం పొందుతుంది. దక్షిణ తీరం (నెల్లూరు, ప్రకాశం) ఈశాన్య రుతుపవనాల నుండి ప్రధాన వాటా పొందుతుంది, మరియు తీరం మొత్తం తుపానుల వలన ప్రభావితమవుతుంది. రాయలసీమ వర్షచ్ఛాయా ప్రాంతంలో (rain-shadow) ఉంది మరియు పొడిగా, కరువు పీడితంగా ఉంటుంది.

3. భూ వనరులు మరియు భూ వినియోగం

భూమి వ్యవసాయం, అడవులు, పశుపోషణ, ఇళ్లు, పరిశ్రమలు మరియు రోడ్లకు ఉపయోగించబడుతుంది. ప్రామాణిక భూ వినియోగ వర్గాలు:

అటవీ ప్రాంతం
వ్యవసాయేతర వినియోగంలో ఉన్న భూమి (భవనాలు, రోడ్లు)
బంజరు మరియు సాగుకు పనికిరాని భూమి
శాశ్వత పచ్చిక బయళ్లు మరియు మేత భూమి
బీడు భూమి (కొంత కాలం విత్తకుండా వదిలినది)
నికర విత్తిన విస్తీర్ణం (net sown area) (పంటలు నిజంగా పండించే ప్రాంతం)

స్థూల పంట విస్తీర్ణం (Gross cropped area) ఒక సంవత్సరంలో రెండు పంటలు పండిస్తే ఒక ప్రాంతాన్ని రెండుసార్లు లెక్కిస్తుంది. పంట తీవ్రత (Cropping intensity) అంటే స్థూల పంట విస్తీర్ణానికి, నికర విత్తిన విస్తీర్ణానికి ఉన్న నిష్పత్తి.

భూమి నేల కోత, అతిగా మేపడం, అడవుల నరికివేత, నీరు నిలవడం, ఉప్పు పేరుకుపోవడం మరియు తవ్వకాల వలన క్షీణిస్తుంది. పరిష్కారాలు: పంట మార్పిడి, సమోన్నత దుక్కి (contour ploughing), మెట్ల సాగు, అడవుల పెంపకం, రక్షణ చెట్ల వరుసల (shelter belts) పెంపకం మరియు సరైన నీటి పారుదల.

4. ఆంధ్రప్రదేశ్ నేలలు

నేల	ఎక్కడ	లక్షణాలు	పంటలు
ఎర్ర నేల	విస్తృతంగా, ముఖ్యంగా రాయలసీమ మరియు ఈశాన్యంలో	ఇనుప ఆక్సైడ్ వలన ఎరుపు రంగు; తేలికైనది, రంధ్రాలు గలది; నత్రజని, భాస్వరం మరియు సున్నం తక్కువ	వేరుశనగ, చిరుధాన్యాలు, పప్పులు, పొగాకు, పండ్ల పంటలు
నల్ల (రేగడి) నేల	రాయలసీమ భాగాలు మరియు కృష్ణా-గుంటూరు మైదానాలు	బంకమట్టి, తేమను నిలుపుకుంటుంది, తడిసినప్పుడు ఉబ్బుతుంది మరియు ఎండినప్పుడు పగుళ్లు తీస్తుంది	పత్తి, మిరప, పప్పులు, పొద్దుతిరుగుడు
ఒండ్రు నేల	డెల్టాలు మరియు నదీ మైదానాలు	లోతైనది, సారవంతమైనది, పొటాష్ అధికం	వరి, చెరకు, అరటి, కొబ్బరి
లేటరైట్ నేల	తూర్పు కనుమలు మరియు అధిక వర్షపాతం గల కొండలు	భారీ వర్షం పోషకాలను కడిగివేయడం (leaching) వలన ఏర్పడుతుంది; ఆమ్ల స్వభావం	జీడిమామిడి, తేయాకు, కాఫీ, రబ్బరు, కర్రపెండలం
తీర ఇసుక నేల	తీరం వెంట	ఇసుక, పోషకాలు తక్కువ	సరుగుడు (casuarina), కొబ్బరి, జీడిమామిడి

నేల సంరక్షణ పద్ధతులు: సమోన్నత దుక్కి (వాలుకు అడ్డంగా దున్నడం), కొండ వాలులపై మెట్ల సాగు, గుంతలలో చెక్ డ్యాములు, మల్చింగ్ (నేలను కప్పడం), చెట్ల రక్షణ వరుసలు, పట్టీ పంటలు (strip cropping), గడ్డి నాటడం, మరియు వాలులను బోడిగా వదలకపోవడం.

5. అటవీ వనరులు

అడవులు తూర్పు కనుమలు మరియు కొండ ప్రాంతాలను కప్పి ఉంటాయి. ప్రధాన రకాలు: ఉష్ణమండల పొడి ఆకురాల్చే అడవులు (అత్యంత సాధారణం), తడిగా ఉండే ఈశాన్యంలో తేమ ఆకురాల్చే అడవులు, పొడి ప్రాంతాలలో పొదలు మరియు ముళ్ల అడవులు, మరియు డెల్టా తీరంలో మడ అడవులు.

ఉత్పత్తులు: కలప (టేకు, ఎర్రచందనం/రోజ్‌వుడ్, వెదురు), వంట చెరకు, తేనె, బంక, చింతపండు, కుంకుడు కాయలు, తునికి ఆకులు, ఔషధ మొక్కలు మరియు లక్క. ఎర్రచందనం (Red sanders) (Pterocarpus santalinus) రాష్ట్రంలోని శేషాచలం మరియు నల్లమల కొండలలో సహజంగా పెరిగే విలువైన చెట్టు మరియు నరకడం నుండి రక్షించబడింది.
ఉపయోగాలు: నేలను పట్టి ఉంచడం, వర్షం తీసుకురావడం, కార్బన్ డయాక్సైడ్‌ను గ్రహించి ఆక్సిజన్ ఇవ్వడం, వన్యప్రాణులకు ఆవాసం కల్పించడం, మరియు గిరిజనులకు జీవనోపాధి ఇవ్వడం.
రక్షిత ప్రాంతాలు: పాపికొండ జాతీయ పార్కు, శ్రీ వెంకటేశ్వర జాతీయ పార్కు, కోరింగ వన్యప్రాణి అభయారణ్యం, నాగార్జునసాగర్-శ్రీశైలం పులుల అభయారణ్యం.
ముప్పులు: నరికివేత, అడవి మంటలు, ఆక్రమణలు, పోడు వ్యవసాయం మరియు ఎర్రచందనం అక్రమ రవాణా.
సంరక్షణ: వనమహోత్సవం (జూలైలో మొక్కలు నాటే వారం, కె.ఎం. మున్షీ ప్రారంభించారు), సామాజిక వనీకరణ, గ్రామస్తులతో ఉమ్మడి అటవీ నిర్వహణ, మరియు అటవీ నివాసుల హక్కులను గుర్తించే అటవీ హక్కుల చట్టం, 2006.

6. పోడు వ్యవసాయం (స్థానాంతర వ్యవసాయం)

పోడు అనేది తూర్పు కనుమల కొండ వాలులపై గిరిజన సముదాయాలు పాటించే నరికి కాల్చే పద్ధతికి తెలుగు పేరు (ఉదాహరణకు కొండ, సవర, జాతాపు, కొండరెడ్డి మరియు వాల్మీకి వర్గాలు). అదే పద్ధతిని భారతదేశ ఈశాన్యంలో ఝూమ్ (jhum) అంటారు.

పోడు దశలు:

1. వాలుపై అడవిలో ఒక భాగాన్ని ఎంచుకొని చిన్న చెట్లను, పొదలను నరకడం (slash).
2. నరికిన మొక్కలను ఎండనిచ్చి నిప్పు పెట్టడం (burn). బూడిద పోషకాలను చేరుస్తుంది.
3. బూడిద కప్పిన భూమిపై సాధారణ పనిముట్లు మరియు వర్షపు నీటితో విత్తనాలు (చిరుధాన్యాలు, పప్పులు, కొండ వరి, కూరగాయలు) చల్లడం.
4. సారం తగ్గే వరకు రెండు లేదా మూడు సంవత్సరాలు కోత కోయడం.
5. ఆ భాగాన్ని వదిలి కొత్త దానికి వెళ్లడం. పాత భాగంలో అనేక సంవత్సరాలలో అడవి తిరిగి పెరుగుతుంది (బీడు చక్రం, fallow cycle).

అంశం	బీడు కాలం ఎక్కువైతే	బీడు కాలం తక్కువైతే
అడవి తిరిగి పెరగడం	పూర్తి కోలుకోలు	తక్కువ కోలుకోలు
నేల	సారం పునరుద్ధరించబడుతుంది	కోత మరియు తక్కువ దిగుబడి
ప్రభావం	ప్రకృతితో సమతుల్యం	అడవుల నరికివేత మరియు కష్టాలు

జనాభా తక్కువగా ఉన్నప్పుడు పోడు సుస్థిరంగా ఉండేది. ఎక్కువ మంది ఉన్నప్పుడు, భాగాలు మరీ త్వరగా మళ్లీ వాడబడతాయి, అడవి నష్టమవుతుంది మరియు నేల కొట్టుకుపోతుంది. ప్రభుత్వ ప్రయత్నాలలో గిరిజన ప్రాంతాల అభివృద్ధి సంస్థలు (సమీకృత గిరిజన అభివృద్ధి సంస్థ, ITDA), అటవీ ఉత్పత్తుల కోసం గిరిజన సహకార సంస్థ (Girijan Cooperative Corporation), స్థిర వ్యవసాయం మరియు ఉద్యానవనాలు, మరియు అరకు ప్రాంతంలో కాఫీ వంటి తోట పంటలు ఉన్నాయి. గిరిజన సముదాయాలు పోడును తమ సంస్కృతి మరియు ఆహార భద్రతలో భాగంగా చూస్తారు, కాబట్టి ఏ మార్పులోనైనా వారిని భాగస్వాములను చేయాలి మరియు వారి హక్కులను గౌరవించాలి.

7. నీటి వనరులు

వనరులు: వర్షం, నదులు, చెరువులు (cheruvulu), బావులు, గొట్టపు బావులు, కాలువలు మరియు కుంటలు.

కాలువ సాగునీరు గోదావరి మరియు కృష్ణా డెల్టాలలో బలంగా ఉంది.
చెరువుల సాగునీరు పాత మరియు ముఖ్యమైన వ్యవస్థ, ముఖ్యంగా నదులు కాలానుగుణంగా ఉండే రాయలసీమ మరియు దక్షిణ జిల్లాలలో. చెరువులు వర్షపు నీటిని సేకరించి భూగర్భ జలాలను రీఛార్జ్ చేస్తాయి.
బావులు మరియు గొట్టపు బావులు భూగర్భ జలాన్ని ఉపయోగిస్తాయి; ఎక్కువ తోడటం వలన భూగర్భ జల మట్టం తగ్గుతుంది.
సంరక్షణ: వర్షపు నీటి సంరక్షణ, చెరువుల పూడిక తీత, పొలం కుంటలు, చెక్ డ్యాములు, వాటర్‌షెడ్ నిర్వహణ, బిందు మరియు తుంపర సేద్యం, మరియు పొడి ప్రాంతాలలో ఎక్కువ నీరు కావలసిన పంటలు పండించకపోవడం. రాష్ట్ర నీటి సంరక్షణ కార్యక్రమం నీరు-చెట్టు మరియు జాతీయ జల్ శక్తి అభియాన్ ఈ భావనలను ప్రోత్సహిస్తాయి.
బహుళార్థ సాధక ప్రాజెక్టులు సాగునీరు, విద్యుత్తు, వరద నియంత్రణ మరియు తాగునీటిని ఇస్తాయి. ఉదాహరణలు: శ్రీశైలం, నాగార్జున సాగర్, తుంగభద్ర, సోమశిల మరియు పోలవరం.

తరగతి గది కోణం: పిల్లలను గ్రామ చెరువు లేదా పొలాల వద్దకు నడిపించి నేల రంగు, నిర్మాణం, చెట్లు మరియు నీటి వనరులను నమోదు చేయనివ్వండి. మెట్ల సాగును చూపడానికి వాలు నమూనాను ఉపయోగించండి, మరియు వారి కుటుంబం నీటిని ఎలా ఆదా చేస్తుందో జాబితా రాయమనండి. సానుభూతిని పెంచడానికి పోడుపై గ్రామ సభ పాత్రాభినయం చేయించండి.

పరీక్షలో ఉచ్చులు

1. పోడు స్థానాంతర వ్యవసాయం; ఇది మెట్ల సాగు లేదా తోట వ్యవసాయం కాదు.
2. తూర్పు కనుమలు విరిగిన శ్రేణులు; పశ్చిమ కనుమలు నిరంతరంగా ఉంటాయి.
3. నల్ల నేల పత్తి నేల; ఒండ్రు నేల డెల్టాల వరి నేల.
4. లేటరైట్ నేల భారీ వర్షంలో కడిగివేయడం (leaching) వలన ఏర్పడుతుంది; ఇది ఎర్ర నేలతో సమానం కాదు.
5. గోదావరి ద్వీపకల్ప భారతదేశంలో అత్యంత పొడవైన నది; కృష్ణ మరియు పెన్నా కాదు.
6. కొల్లేరు మంచినీటి సరస్సు; పులికాట్ ఉప్పు నీటి మడుగు.
7. నికర విత్తిన విస్తీర్ణం నిజంగా పంట వేసిన భూమి; స్థూల పంట విస్తీర్ణం పునరావృత పంటలను లెక్కిస్తుంది.
8. రాయలసీమ వర్షచ్ఛాయా ప్రాంతం; దక్షిణ తీరం తన వర్షంలో ఎక్కువ భాగం ఈశాన్య రుతుపవనాల నుండి పొందుతుంది.

ఒక్క వాక్య సమాచారాలు

1. 2024-25 పునఃకొలత తర్వాత భారతదేశంలో ఆంధ్రప్రదేశ్ మూడవ అత్యంత పొడవైన తీరరేఖను కలిగి ఉంది (పాత పుస్తకాలు రెండవదిగా చెబుతాయి).
2. అర్మకొండ రాష్ట్రంలోని ఎత్తైన శిఖరం.
3. గోదావరిని దక్షిణ గంగ అంటారు.
4. కొల్లేరు గోదావరి మరియు కృష్ణా డెల్టాల మధ్య ఉంది.
5. పులికాట్ తమిళనాడుతో పంచుకునే మడుగు.
6. ఎర్రచందనం శేషాచలం కొండలలో సహజంగా పెరుగుతుంది.
7. పోడు అంటే నరికి కాల్చే వ్యవసాయం.
8. పత్తికి నల్ల నేల ఉత్తమం.
9. మెట్ల సాగు మరియు సమోన్నత దుక్కి నేల కోతను నివారిస్తాయి.
10. ప్రకాశం బ్యారేజీ కృష్ణపై విజయవాడ వద్ద ఉంది.
11. వనమహోత్సవం జూలైలో జరుపుకుంటారు.
12. నీరు-చెట్టు రాష్ట్ర నీరు మరియు చెట్ల సంరక్షణ మిషన్.

సాధన ప్రశ్నలు

పోడు వ్యవసాయానికి మరో పేరు
1. నీటిపారుదలతో కూడిన మెట్ట వ్యవసాయం
2. తోట పంటల వ్యవసాయం
3. మెట్ల వ్యవసాయం
4. స్థానాంతర (కొట్టి కాల్చే) వ్యవసాయం
సమాధానం
D. స్థానాంతర (కొట్టి కాల్చే) వ్యవసాయం
Podu cultivation is another name for
1. dry farming with irrigation
2. plantation farming
3. terrace farming
4. shifting (slash-and-burn) cultivation
ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో ఎత్తైన శిఖరం ఏది?
1. మహేంద్రగిరి
2. దొడ్డబెట్ట
3. ఆనైముడి
4. అర్మ కొండ
సమాధానం
D. అర్మ కొండ
Which is the highest peak of Andhra Pradesh?
1. Mahendragiri
2. Doddabetta
3. Anamudi
4. Arma Konda
గోదావరిని ఏమని పిలుస్తారు?
1. వృద్ధ గంగ
2. తెలుగు గంగ మాత్రమే
3. దక్షిణాది సోన్
4. దక్షిణ గంగ
సమాధానం
D. దక్షిణ గంగ
The Godavari is known as the
1. Vridha Ganga
2. Telugu Ganga only
3. Sone of the south
4. Dakshin Ganga
కొల్లేరు ఒక
1. మడ అడవి
2. హిమానీ సరస్సు
3. మంచినీటి సరస్సు
4. ఉప్పునీటి మడుగు (Lagoon)
సమాధానం
C. మంచినీటి సరస్సు
Kolleru is a
1. mangrove forest
2. glacial lake
3. freshwater lake
4. brackish lagoon
పులికాట్ ఒక
1. ఆనకట్ట వెనుక ఉన్న జలాశయం
2. మంచినీటి సరస్సు
3. ఉప్పునీటి మడుగు (Lagoon)
4. ఉప్పు ఎడారి
సమాధానం
C. ఉప్పునీటి మడుగు (Lagoon)
Pulicat is a
1. reservoir behind a dam
2. freshwater lake
3. brackish-water lagoon
4. salt desert
రేగడి (Regur) అని పిలవబడి, పత్తికి అనుకూలమైన నేల ఏది?
1. ఒండ్రు నేల
2. ఎర్ర నేల
3. లేటరైట్ నేల
4. నల్ల నేల
సమాధానం
D. నల్ల నేల
Which soil is called regur and suits cotton?
1. Alluvial soil
2. Red soil
3. Laterite soil
4. Black soil
ఎర్ర నేలకు ఆ రంగు ఏ పదార్థం వల్ల వస్తుంది?
1. ఐరన్ ఆక్సైడ్
2. హ్యూమస్
3. లవణం
4. సున్నం
సమాధానం
A. ఐరన్ ఆక్సైడ్
Red soil gets its colour from
1. iron oxide
2. humus
3. salt
4. lime
భారీ వర్షాలు పోషకాలను కడిగివేయడం (leaching) వల్ల ఏర్పడే నేల ఏది?
1. నల్ల నేల
2. ఒండ్రు నేల
3. తీర ఇసుక నేల
4. లేటరైట్ నేల
సమాధానం
D. లేటరైట్ నేల
Which soil forms by heavy rain washing out nutrients (leaching)?
1. Black
2. Alluvial
3. Coastal sand
4. Laterite
ప్రకాశం బ్యారేజీ ఏ నదిపై నిర్మించబడింది?
1. గోదావరి
2. పెన్నా
3. కృష్ణా
4. తుంగభద్ర
సమాధానం
C. కృష్ణా
The Prakasam Barrage is built on the river
1. Godavari
2. Pennar
3. Krishna
4. Tungabhadra
సర్ ఆర్థర్ కాటన్‌తో సంబంధం ఉన్న ధవళేశ్వరం ఆనకట్ట ఏ నదిపై ఉంది?
1. వంశధార
2. కృష్ణా
3. నాగావళి
4. గోదావరి
సమాధానం
D. గోదావరి
The Dowleswaram barrage, associated with Sir Arthur Cotton, is on the
1. Vamsadhara
2. Krishna
3. Nagavali
4. Godavari
కర్ణాటకలో పుట్టి రాయలసీమ గుండా ప్రవహించే నది ఏది?
1. నాగావళి
2. వంశధార
3. పెన్నా
4. గోదావరి
సమాధానం
C. పెన్నా
Which river rises in Karnataka and flows through Rayalaseema?
1. Nagavali
2. Vamsadhara
3. Pennar
4. Godavari
తుంగభద్ర ఏ నదికి ముఖ్యమైన ఉపనది?
1. కృష్ణా
2. పెన్నా
3. కావేరి
4. గోదావరి
సమాధానం
A. కృష్ణా
The Tungabhadra is an important tributary of the
1. Krishna
2. Pennar
3. Cauvery
4. Godavari
రాయలసీమ ప్రధానంగా పొడిగా ఉండటానికి కారణం అది ఉండటం
1. హిమాలయ పాదప్రాంతంలో
2. డెల్టా ప్రాంతంలో
3. వర్షఛాయా ప్రాంతంలో
4. తీర మైదానంలో
సమాధానం
C. వర్షఛాయా ప్రాంతంలో
Rayalaseema is dry mainly because it lies in the
1. Himalayan foothills
2. delta region
3. rain-shadow region
4. coastal plain
కోస్తా ఆంధ్రప్రదేశ్‌కు వర్షపాతంలో ప్రధాన వాటాను ఇచ్చే రుతుపవనం ఏది?
1. ఈశాన్య (తిరోగమన) రుతుపవనం
2. పశ్చిమ ఆటంకాలు
3. రుతుపవన పూర్వ జల్లులు మాత్రమే
4. శీతాకాల పశ్చిమ పవనాలు
సమాధానం
A. ఈశాన్య (తిరోగమన) రుతుపవనం
Which monsoon gives a major share of rain to coastal Andhra Pradesh?
1. North-east (retreating) monsoon
2. Western disturbance
3. Pre-monsoon showers only
4. Winter westerlies
తూర్పు కనుమలు పశ్చిమ కనుమల కంటే ఏ విధంగా భిన్నంగా ఉంటాయి?
1. చాలా ఎత్తైనవి
2. యువ ముడత పర్వతాలతో ఏర్పడినవి
3. నిరంతరంగా, విరామం లేకుండా ఉన్నవి
4. వేర్వేరు శ్రేణులుగా విడిపోయినవి
సమాధానం
D. వేర్వేరు శ్రేణులుగా విడిపోయినవి
The Eastern Ghats differ from the Western Ghats in being
1. much higher
2. made of young fold mountains
3. continuous and unbroken
4. broken into separate ranges
గోదావరి డెల్టాలో మడ అడవులకు ప్రసిద్ధి చెందిన అడవి ఏది?
1. నల్లమల
2. శేషాచలం
3. పాపికొండలు
4. కోరింగ
సమాధానం
D. కోరింగ
Which forest in the Godavari delta is famous for mangroves?
1. Nallamala
2. Seshachalam
3. Papikonda
4. Coringa
ఎర్రచందనం (Pterocarpus santalinus) సహజంగా ఎక్కడ పెరుగుతుంది?
1. శేషాచలం కొండలలో
2. థార్ ప్రాంతంలో
3. పశ్చిమ కనుమలలో
4. హిమాలయ పాదప్రాంతంలో
సమాధానం
A. శేషాచలం కొండలలో
Red sanders (Pterocarpus santalinus) grow naturally in the
1. Seshachalam hills
2. Thar region
3. Western Ghats
4. Himalayan foothills
వన మహోత్సవాన్ని ఏ నెలలో జరుపుకుంటారు?
1. జనవరి
2. జూలై
3. నవంబర్
4. మార్చి
సమాధానం
B. జూలై
Van Mahotsav is observed in the month of
1. January
2. July
3. November
4. March
రాష్ట్రంలోని గిరిజన ప్రాంతాలలో గిరిజన అభివృద్ధి సంస్థను ఏమంటారు?
1. NABARD
2. DRDA
3. ITDA
4. APIIC
సమాధానం
C. ITDA
The tribal development agency in tribal areas of the state is called
1. NABARD
2. DRDA
3. ITDA
4. APIIC
అరకు ప్రాంతంలోని కొండలపై విరివిగా పండించే పంట ఏది?
1. జనుము
2. గోధుమ
3. కాఫీ
4. టీ మాత్రమే
సమాధానం
C. కాఫీ
Which crop is popularly grown on the hills of the Araku region?
1. Jute
2. Wheat
3. Coffee
4. Tea only
పోడు వ్యవసాయంలో కాల్చిన తరువాత మిగిలిన బూడిద దేనిగా పనిచేస్తుంది?
1. పురుగుమందుగా
2. పోషకాల వనరుగా
3. కలుపు మొక్కగా
4. నీటి కోసం కప్పు (మల్చ్)గా
సమాధానం
B. పోషకాల వనరుగా
In podu cultivation, the ash left after burning acts as
1. a pesticide
2. a source of nutrients
3. a weed
4. a mulch for water
పోడు వ్యవసాయం హానికరంగా మారేది
1. బీడు కాలం చాలా తక్కువగా మారినప్పుడు
2. బీడు కాలం చాలా ఎక్కువగా ఉన్నప్పుడు
3. కేవలం చిరుధాన్యాలు పండించినప్పుడు
4. భూమికి నీటిపారుదల ఉన్నప్పుడు
సమాధానం
A. బీడు కాలం చాలా తక్కువగా మారినప్పుడు
Podu becomes harmful when
1. the fallow period becomes very short
2. the fallow period is very long
3. only millets are grown
4. the land is irrigated
నికర విత్తిన విస్తీర్ణం (Net sown area) అంటే
1. అడవి కింద ఉన్న విస్తీర్ణం
2. ఒకటి కంటే ఎక్కువసార్లు విత్తిన విస్తీర్ణాన్ని రెండుసార్లు లెక్కించడం
3. బీడు విస్తీర్ణం మాత్రమే
4. వాస్తవంగా పంటలు విత్తిన విస్తీర్ణం
సమాధానం
D. వాస్తవంగా పంటలు విత్తిన విస్తీర్ణం
Net sown area means the
1. area under forest
2. area sown more than once counted twice
3. fallow area only
4. area on which crops are actually sown
ఒక రైతు ఒకే ఒక హెక్టారు నుండి సంవత్సరానికి రెండు పంటలు తీసుకుంటే, స్థూల పంట విస్తీర్ణం (Gross cropped area) ఎంత?
1. 1 హెక్టారు
2. 0.5 హెక్టారు
3. 3 హెక్టార్లు
4. 2 హెక్టార్లు
సమాధానం
D. 2 హెక్టార్లు
If a farmer takes two crops a year from the same one hectare, gross cropped area is
1. 1 hectare
2. 0.5 hectare
3. 3 hectares
4. 2 hectares
నేల కోతను తగ్గించడానికి వాలుకు అడ్డంగా దున్నడాన్ని ఏమంటారు?
1. స్థానాంతర వ్యవసాయం
2. స్ట్రిప్ మైనింగ్
3. కాంటూర్ దున్నకం (Contour ploughing)
4. బీడు పెట్టడం
సమాధానం
C. కాంటూర్ దున్నకం (Contour ploughing)
Ploughing across the slope to reduce soil erosion is called
1. shifting cultivation
2. strip mining
3. contour ploughing
4. fallowing
గోదావరిపై ఉన్న బహుళార్థక సాధక ప్రాజెక్టు కింది వాటిలో ఏది?
1. సోమశిల
2. పోలవరం
3. శ్రీశైలం
4. తుంగభద్ర ఆనకట్ట
సమాధానం
B. పోలవరం
Which of these is a multi-purpose project on the Godavari?
1. Somasila
2. Polavaram
3. Srisailam
4. Tungabhadra Dam
పొటాష్ అధికంగా ఉండి, డెల్టాలలో వరికి అత్యంత అనువైన నేల ఏది?
1. ఒండ్రు నేల
2. లేటరైట్ నేల
3. ఎర్ర నేల
4. నల్ల నేల
సమాధానం
A. ఒండ్రు నేల
Which soil is rich in potash and best for paddy in the deltas?
1. Alluvial soil
2. Laterite soil
3. Red soil
4. Black soil
రాయలసీమలో చెరువుల ద్వారా నీటిపారుదల చాలా ముఖ్యమైనది ఎందుకంటే
1. అక్కడ పెద్ద డెల్టాలు ఉన్నాయి
2. అక్కడ బావులు లేవు
3. అక్కడి నదులు సంవత్సరమంతా నీటిని తీసుకువెళతాయి
4. అక్కడి నదులు రుతు ఆధారితమైనవి, వర్షపాతం తక్కువ
సమాధానం
D. అక్కడి నదులు రుతు ఆధారితమైనవి, వర్షపాతం తక్కువ
Tank irrigation is very important in Rayalaseema because
1. it has large deltas
2. there are no wells
3. rivers there carry water throughout the year
4. rivers there are seasonal and rain is low
సరైన జతను గుర్తించండి: నేల, దాని ప్రధాన పంట. ఏ జత సరైనది?
1. ఎర్ర నేల - జనుము
2. నల్ల నేల - పత్తి
3. ఒండ్రు నేల - టీ మాత్రమే
4. లేటరైట్ నేల - గోధుమ మాత్రమే
సమాధానం
B. నల్ల నేల - పత్తి
Match the pair correctly: soil and its main crop. Which pair is correct?
1. Red soil - jute
2. Black soil - cotton
3. Alluvial soil - tea only
4. Laterite soil - wheat only
సరైన జతను గుర్తించండి: లక్షణం, దాని ప్రదేశం. ఏ జత సరైనది?
1. పులికాట్ - దక్షిణ తీరంలోని మడుగు
2. కోరింగ - మంచినీటి నది
3. అర్మ కొండ - డెల్టా
4. కొల్లేరు - దక్షిణ తీరంలోని మడుగు
సమాధానం
A. పులికాట్ - దక్షిణ తీరంలోని మడుగు
Match the pair correctly: feature and its place. Which pair is correct?
1. Pulicat - lagoon on the southern coast
2. Coringa - freshwater river
3. Arma Konda - delta
4. Kolleru - lagoon on the southern coast
తమ గ్రామంలో నీటి సంరక్షణ గురించి పిల్లలు నేర్చుకోవాలని ఒక ఉపాధ్యాయుడు కోరుకుంటాడు. ఉత్తమ మొదటి చర్య
1. ఆనకట్టల పట్టికను కాపీ చేయమనడం
2. వర్షపాతంపై ప్రసంగం ఇవ్వడం
3. కేవలం భారతదేశ పటాన్ని చూపడం
4. గ్రామంలోని చెరువును, బావులను చూపడానికి తీసుకువెళ్లడం
సమాధానం
D. గ్రామంలోని చెరువును, బావులను చూపడానికి తీసుకువెళ్లడం
A teacher wants children to learn about water conservation in their village. The best first step is to
1. ask them to copy a table of dams
2. give a speech on rainfall
3. show only a map of India
4. take them to see the village tank and wells
భారతదేశంలో అటవీ నివాసుల హక్కులను గుర్తించే చట్టం ఏది?
1. వన్యప్రాణి చట్టం, 1872
2. భారత అటవీ చట్టం, 1865 మాత్రమే
3. అటవీ హక్కుల చట్టం, 2006
4. జల చట్టం, 1974
సమాధానం
C. అటవీ హక్కుల చట్టం, 2006
Which law recognises the rights of forest dwellers in India?
1. Wildlife Act, 1872
2. Indian Forest Act, 1865 only
3. Forest Rights Act, 2006
4. Water Act, 1974
మల్చింగ్ (Mulching) నేల సంరక్షణకు ఎలా సహాయపడుతుంది?
1. పైమట్టిని తొలగించడం ద్వారా
2. నీటి నష్టాన్ని, కోతను తగ్గించేందుకు నేలను కప్పడం ద్వారా
3. పంట అవశేషాలను కాల్చడం ద్వారా
4. వాలును పెంచడం ద్వారా
సమాధానం
B. నీటి నష్టాన్ని, కోతను తగ్గించేందుకు నేలను కప్పడం ద్వారా
Mulching helps in soil conservation by
1. removing top soil
2. covering the soil to reduce water loss and erosion
3. burning crop residue
4. increasing the slope
పోడు వ్యవసాయం గురించిన వాక్యాలను పరిశీలించండి. 1. రెండు మూడు సంవత్సరాల తరువాత రైతు బీడు కాలం లేకుండా అదే భూమికి తిరిగి వస్తాడు. 2. పోడును ప్రధానంగా గిరిజన సముదాయాలు కొండ వాలులలో చేస్తాయి.
1. 1 మాత్రమే
2. 2 మాత్రమే
3. 1 మరియు 2 రెండూ
4. 1 లేదా 2 కాదు
సమాధానం
B. 2 మాత్రమే
Consider the statements on podu cultivation. 1. After two or three years the farmer returns to the same patch without a fallow period. 2. Podu is practised mainly on hill slopes by tribal communities.
1. 1 only
2. 2 only
3. Both 1 and 2
4. Neither 1 nor 2
ఆంధ్రప్రదేశ్ నదుల గురించిన వాక్యాలను పరిశీలించండి. 1. గోదావరి మహారాష్ట్రలో పుడుతుంది. 2. రాష్ట్రంలోని ప్రధాన నదులు పశ్చిమాన అరేబియా సముద్రంలో కలుస్తాయి.
1. 1 మాత్రమే
2. 2 మాత్రమే
3. 1 మరియు 2 రెండూ
4. 1 లేదా 2 కాదు
సమాధానం
A. 1 మాత్రమే
Consider the statements on the rivers of Andhra Pradesh. 1. The Godavari rises in Maharashtra. 2. The main rivers of the state flow west into the Arabian Sea.
1. 1 only
2. 2 only
3. Both 1 and 2
4. Neither 1 nor 2
నేలల గురించిన వాక్యాలను పరిశీలించండి. 1. ఎర్ర నేలలో నత్రజని, సున్నం సమృద్ధిగా ఉంటాయి. 2. నల్ల నేల తడిసినప్పుడు ఉబ్బుతుంది, ఎండినప్పుడు పగుళ్లు వస్తాయి.
1. 1 మాత్రమే
2. 2 మాత్రమే
3. 1 మరియు 2 రెండూ
4. 1 లేదా 2 కాదు
సమాధానం
B. 2 మాత్రమే
Consider the statements on soils. 1. Red soil is rich in nitrogen and lime. 2. Black soil swells when wet and cracks when dry.
1. 1 only
2. 2 only
3. Both 1 and 2
4. Neither 1 nor 2
అడవుల గురించిన వాక్యాలను పరిశీలించండి. 1. మడ అడవులు తుపానుల నుండి తీరాన్ని రక్షించడంలో సహాయపడతాయి. 2. ఎర్రచందనాన్ని స్వేచ్ఛగా నరకవచ్చు.
1. 1 మాత్రమే
2. 2 మాత్రమే
3. 1 మరియు 2 రెండూ
4. 1 లేదా 2 కాదు
సమాధానం
A. 1 మాత్రమే
Consider the statements on forests. 1. Mangroves help to protect the coast from storms. 2. Red sanders can be felled freely.
1. 1 only
2. 2 only
3. Both 1 and 2
4. Neither 1 nor 2
భూ వినియోగం గురించిన వాక్యాలను పరిశీలించండి. 1. నికర విత్తిన విస్తీర్ణంలో అటవీ భూమి కూడా ఉంటుంది. 2. స్థూల పంట విస్తీర్ణం నికర విత్తిన విస్తీర్ణం కంటే ఎక్కువగా ఉండవచ్చు.
1. 1 మాత్రమే
2. 2 మాత్రమే
3. 1 మరియు 2 రెండూ
4. 1 లేదా 2 కాదు
సమాధానం
B. 2 మాత్రమే
Consider the statements on land use. 1. Net sown area includes forest land. 2. Gross cropped area can be larger than net sown area.
1. 1 only
2. 2 only
3. Both 1 and 2
4. Neither 1 nor 2
పులికాట్, కొల్లేరు గురించిన వాక్యాలను పరిశీలించండి. 1. కొల్లేరు ఒక మంచినీటి సరస్సు. 2. పులికాట్ ఆంధ్రప్రదేశ్, తమిళనాడు మధ్య పంచుకోబడింది.
1. 1 మాత్రమే
2. 2 మాత్రమే
3. 1 మరియు 2 రెండూ
4. 1 లేదా 2 కాదు
సమాధానం
C. 1 మరియు 2 రెండూ
Consider the statements on Pulicat and Kolleru. 1. Kolleru is a freshwater lake. 2. Pulicat is shared between Andhra Pradesh and Tamil Nadu.
1. 1 only
2. 2 only
3. Both 1 and 2
4. Neither 1 nor 2
రుతుపవనాల గురించిన వాక్యాలను పరిశీలించండి. 1. కోస్తా ఆంధ్రప్రదేశ్‌కు అక్టోబర్ నుండి డిసెంబర్ వరకు గణనీయమైన వర్షం కురుస్తుంది. 2. రాయలసీమ అధిక వర్షపాత ప్రాంతం.
1. 1 మాత్రమే
2. 2 మాత్రమే
3. 1 మరియు 2 రెండూ
4. 1 లేదా 2 కాదు
సమాధానం
A. 1 మాత్రమే
Consider the statements on the monsoon. 1. Coastal Andhra Pradesh gets considerable rain in October to December. 2. Rayalaseema is a high-rainfall region.
1. 1 only
2. 2 only
3. Both 1 and 2
4. Neither 1 nor 2
నేల సంరక్షణ గురించిన వాక్యాలను పరిశీలించండి. 1. అతిమేత నేలను మెరుగుపరుస్తుంది. 2. వాలులలో నేల కోతను అరికట్టడానికి మెట్ల సాగు (terracing) సహాయపడుతుంది.
1. 1 మాత్రమే
2. 2 మాత్రమే
3. 1 మరియు 2 రెండూ
4. 1 లేదా 2 కాదు
సమాధానం
B. 2 మాత్రమే
Consider the statements on soil conservation. 1. Overgrazing improves the soil. 2. Terracing helps to check soil erosion on slopes.
1. 1 only
2. 2 only
3. Both 1 and 2
4. Neither 1 nor 2
తూర్పు కనుమల గురించిన వాక్యాలను పరిశీలించండి. 1. అవి విరామం లేని నిరంతర శ్రేణి. 2. అనేక నదులు వాటిని చీల్చుకుంటూ ప్రవహిస్తాయి.
1. 1 మాత్రమే
2. 2 మాత్రమే
3. 1 మరియు 2 రెండూ
4. 1 లేదా 2 కాదు
సమాధానం
B. 2 మాత్రమే
Consider the statements on the Eastern Ghats. 1. They are a continuous range without breaks. 2. Several rivers cut through them.
1. 1 only
2. 2 only
3. Both 1 and 2
4. Neither 1 nor 2
జల వనరుల గురించిన వాక్యాలను పరిశీలించండి. 1. చెరువులు భూగర్భజల పునరుద్ధరణకు ఉపయోగపడవు. 2. బోరుబావుల నుండి అధికంగా నీటిని తోడటం భూగర్భ జలమట్టాన్ని తగ్గించగలదు.
1. 1 మాత్రమే
2. 2 మాత్రమే
3. 1 మరియు 2 రెండూ
4. 1 లేదా 2 కాదు
సమాధానం
B. 2 మాత్రమే
Consider the statements on water resources. 1. Tanks are useless for recharging groundwater. 2. Heavy pumping of tube wells can lower the water table.
1. 1 only
2. 2 only
3. Both 1 and 2
4. Neither 1 nor 2
రక్షిత ప్రాంతాల గురించిన వాక్యాలను పరిశీలించండి. 1. కోరింగలో గోదావరి డెల్టాలోని మడ అడవులు ఉన్నాయి. 2. పాపికొండల జాతీయ ఉద్యానవనం రాష్ట్రంలోని తూర్పు కనుమల ప్రాంతంలో ఉంది.
1. 1 మాత్రమే
2. 2 మాత్రమే
3. 1 మరియు 2 రెండూ
4. 1 లేదా 2 కాదు
సమాధానం
C. 1 మరియు 2 రెండూ
Consider the statements on protected areas. 1. Coringa has mangroves in the Godavari delta. 2. Papikonda National Park lies in the Eastern Ghats region of the state.
1. 1 only
2. 2 only
3. Both 1 and 2
4. Neither 1 nor 2
డెల్టా ప్రాంతం గురించిన వాక్యాలను పరిశీలించండి. 1. డెల్టా నేలలు నదీ నిక్షేపాల వల్ల ఏర్పడతాయి. 2. గోదావరి, కృష్ణా డెల్టాలలో నీటిపారుదల తక్కువ.
1. 1 మాత్రమే
2. 2 మాత్రమే
3. 1 మరియు 2 రెండూ
4. 1 లేదా 2 కాదు
సమాధానం
A. 1 మాత్రమే
Consider the statements on the delta region. 1. Delta soils are formed by river deposits. 2. The Godavari and Krishna deltas are poor in irrigation.
1. 1 only
2. 2 only
3. Both 1 and 2
4. Neither 1 nor 2

Page 1 of 1

Finished reading?

Test yourself in 10 minutes

A free 10-question mini-mock on your exam's real pattern, with negative marking and an instant score. अपनी तैयारी 10 मिनट में जाँचें।

Take a free mini-mock →Topic-wise practice