←
పాఠశాల సాంఘిక శాస్త్రం అదనపు పుస్తకం (VI-X తరగతుల అంశాలు) · Chapter 8

మతం మరియు సమాజం: మతాలు, భక్తి మరియు సూఫీ ఉద్యమాలు

గుర్తుంచుకోవలసినవి

  • భారతదేశం హిందూ, బౌద్ధ, జైన, సిక్కు మతాల జన్మస్థలం, మరియు క్రైస్తవం, ఇస్లాం, జొరాస్ట్రియన్ మతాలను స్వాగతించింది. అన్నీ నైతిక జీవనాన్ని బోధిస్తాయి, కానీ నమ్మకాలు, గ్రంథాలు, ఆచారాలలో తేడాలు ఉన్నాయి.
  • భక్తి ఉద్యమం వ్యక్తిగత దైవం పట్ల భక్తిని, సమానత్వాన్ని, స్థానిక భాషలను ప్రోత్సహించింది, సూఫీ ఉద్యమం దైవంపై ప్రేమను, ప్రజలకు సేవను ప్రోత్సహించింది. రెండూ కులం, ఆచారాల ప్రభావాన్ని తగ్గించాయి.
  • బౌద్ధం, జైనం క్రీ.పూ. ఆరవ శతాబ్దంలో ఖర్చుతో కూడిన ఆచారాలు, పుట్టుక ఆధారిత హోదాకు వ్యతిరేకంగా నిరసనలుగా ఉద్భవించాయి. వారి బోధనలు అహింస, సరళ జీవనం మరియు సరైన ప్రవర్తన.

1. ప్రధాన మతాలు ఒక్క చూపులో

మతంస్థాపకుడు / మూలంపవిత్ర గ్రంథంఆరాధనా స్థలంముఖ్య భావనలు
హిందూ మతంఒకే స్థాపకుడు లేడు; వైదిక సంప్రదాయాల నుండి పెరిగిందివేదాలు, ఉపనిషత్తులు, గీతదేవాలయం (మందిరం)ధర్మం, కర్మ, పునర్జన్మ, మోక్షం
బౌద్ధంగౌతమ బుద్ధుడుత్రిపిటకాలు (పాళీలో)విహారం, స్తూపం, చైత్యంనాలుగు ఆర్య సత్యాలు, అష్టాంగ మార్గం
జైనంమహావీరుడు (24వ తీర్థంకరుడు)ఆగమాలుజైన దేవాలయంఅహింస, ఐదు వ్రతాలు, అనేకాంతవాదం
సిక్కు మతంగురు నానక్గురు గ్రంథ్ సాహిబ్గురుద్వారాఒకే దేవుడు, సమానత్వం, సేవ
క్రైస్తవంయేసు క్రీస్తుబైబిల్చర్చిప్రేమ, క్షమ, సేవ
ఇస్లాంప్రవక్త ముహమ్మద్ఖురాన్మసీదుఒకే దేవుడు (అల్లా), ఐదు స్తంభాలు
జొరాస్ట్రియన్ మతంజరతుష్ట్రుడుఅవెస్తాఅగ్ని దేవాలయంమంచి ఆలోచనలు, మంచి మాటలు, మంచి పనులు

ఉమ్మడి విలువలు. ప్రతి మతం సత్యం, దయ, ఇతరుల పట్ల గౌరవాన్ని బోధిస్తుంది. బహుళత్వం (Pluralism) అంటే వివిధ మతాల పట్ల గౌరవంతో కలిసి జీవించడం. దీపావళి, ఈద్, క్రిస్మస్, బుద్ధ పూర్ణిమ, గురు నానక్ జయంతి వంటి మత పండుగలు ఉమ్మడి సమాజ జీవనాన్ని చూపుతాయి.

1A. ఇస్లాం, సిక్కు మతం, క్రైస్తవం, హిందూ మతం గురించి మరిన్ని వివరాలు

  • ఇస్లాం ఐదు స్తంభాలపై ఆధారపడి ఉంటుంది: విశ్వాస ప్రకటన (*షహాదా*), రోజుకు ఐదుసార్లు ప్రార్థన (*సలాత్*), దానం (*జకాత్*), రంజాన్ నెలలో ఉపవాసం (*సౌమ్*) మరియు మక్కా యాత్ర (*హజ్*). ఇస్లాం తీరంలోని వ్యాపారుల ద్వారా, తరువాత పాలకులు, సూఫీ సాధువుల ద్వారా భారతదేశానికి వచ్చింది.
  • సిక్కు మతం గురు నానక్‌తో మొదలైంది, ఆయన ఒకే దేవుడు ఉన్నాడని, ప్రజలందరూ సమానమని, నిజాయితీగా సంపాదించి పంచుకోవాలని బోధించారు. గురు గ్రంథ్ సాహిబ్ పవిత్ర గ్రంథం. పదవ గురువు గురు గోవింద్ సింగ్ ఖాల్సాను స్థాపించారు. సామూహిక వంటశాల (*లంగర్*) భేదం లేకుండా అందరికీ భోజనం పెడుతుంది.
  • క్రైస్తవం వ్యాపారులు, మిషనరీల ద్వారా చాలా ముందుగానే భారత తీరానికి చేరింది, మరియు యూరోపియన్ పాలనలో విస్తృతంగా వ్యాపించింది. క్రైస్తవ మిషన్లు తెలుగు ప్రాంతంతో సహా అనేక ప్రాంతాలలో పాఠశాలలు, ఆసుపత్రులు, ముద్రణాలయాలు తెరిచాయి.
  • హిందూ మతంలో అనేక నమ్మకాలు, ఆచారాలు ఉన్నాయి. వేదాలు దాని అత్యంత పురాతన గ్రంథాలు, ఉపనిషత్తులు ఆత్మ (*ఆత్మన్*) మరియు విశ్వాత్మ (*బ్రహ్మన్*) గురించి చర్చిస్తాయి. రామాయణం, మహాభారతం ఇతిహాసాలు, భగవద్గీత విధిని, భక్తిని బోధిస్తాయి. గుర్తుంచుకోవలసిన పదాలు *ధర్మం* (విధి), *కర్మ* (చర్య మరియు దాని ఫలితం), *సంసారం* (జనన మరణ చక్రం) మరియు *మోక్షం* (చక్రం నుండి విముక్తి).
  • జొరాస్ట్రియన్లు (పార్సీలు) పర్షియా నుండి భారతదేశానికి వచ్చారు మరియు ప్రధానంగా పశ్చిమ తీరంలో నివసిస్తారు. వారు వాణిజ్యానికి, పరిశ్రమకు గొప్పగా తోడ్పడిన చిన్న సముదాయం.

మతం మరియు సమాజం ఎందుకు అనుసంధానమై ఉన్నాయి. మతం పండుగలను, ఆహార అలవాట్లను, కళను, చట్టాన్ని తీర్చిదిద్దుతుంది. దేవాలయాలు, మసీదులు, చర్చిలు, మఠాలు విద్య, దాతృత్వ కేంద్రాలుగా కూడా ఉండేవి. అదే సమయంలో, ఆచారాలు, నియమాలు కొన్నిసార్లు విభజనలను సృష్టించాయి, కాబట్టి సంస్కరణ ఉద్యమాలు వాటిని ప్రశ్నించాయి.

2. బౌద్ధం మరియు జైనం

గౌతమ బుద్ధుడు. లుంబినిలో (ఇప్పుడు నేపాల్‌లో) సిద్ధార్థుడిగా జన్మించి, ఇల్లు వదిలి, బోధ్ గయలో బోధి వృక్షం కింద జ్ఞానోదయం పొంది, సారనాథ్‌లో మొదటి ప్రసంగం ఇచ్చి ("ధర్మచక్ర ప్రవర్తనం"), కుశీనగరంలో నిర్యాణం చెందారు.

  • నాలుగు ఆర్య సత్యాలు: జీవితంలో దుఃఖం ఉంది; దుఃఖానికి కారణం (కోరిక) ఉంది; దుఃఖం అంతం కాగలదు; దానిని అంతం చేసే మార్గం ఉంది.
  • అష్టాంగ మార్గం: సరైన దృష్టి, సంకల్పం, వాక్కు, కర్మ, జీవనోపాధి, ప్రయత్నం, స్మృతి మరియు ఏకాగ్రత. దీనిని మధ్య మార్గం అని కూడా అంటారు.
  • సంఘం అంటే బౌద్ధ భిక్షువులు, భిక్షుణుల సముదాయం. త్రిపిటకాలు పాళీ భాషలో రాసిన బౌద్ధ ప్రామాణిక గ్రంథాలు.
  • చక్రవర్తి అశోకుడు బౌద్ధాన్ని ఆదరించి విదేశాలకు ప్రచారకులను పంపాడు. ఆంధ్రలో అమరావతి, నాగార్జునకొండ, భట్టిప్రోలు మరియు సాలిహుండం ప్రధాన బౌద్ధ స్థలాలు.

మహావీరుడు. ఆయన వర్ధమానుడు, జైనుల 24వ తీర్థంకరుడు, క్రీ.పూ. ఆరవ శతాబ్దంలో వైశాలి దగ్గర జన్మించారు. ఆయన అహింస (non-violence)కు, ఐదు వ్రతాలకు ప్రాధాన్యం ఇచ్చారు: అహింస, సత్యం, అస్తేయం (దొంగతనం చేయకపోవడం), అపరిగ్రహం (వ్యామోహం లేకపోవడం) మరియు బ్రహ్మచర్యం. సత్యానికి అనేక కోణాలు ఉన్నాయని జైనులు విశ్వసిస్తారు (అనేకాంతవాదం). జైనమతం వ్యాపార సమూహాలు, సన్యాసుల ద్వారా వ్యాపించింది మరియు తరువాత దిగంబర, శ్వేతాంబర శాఖలుగా చీలింది.

అంశంబౌద్ధంజైనం
నాయకుడుగౌతమ బుద్ధుడుమహావీరుడు (24వ తీర్థంకరుడు)
గ్రంథాల భాషపాళీప్రాకృతం (అర్ధమాగధి)
మార్గంమధ్య మార్గంకఠిన ఆత్మ నియంత్రణ, అహింస
ఆత్మప్రాధాన్యం లేదు; దుఃఖం అంతంపై దృష్టిప్రతి జీవికి ఆత్మ ఉంది
శాఖలుథేరవాద, మహాయానదిగంబర, శ్వేతాంబర

3. భక్తి ఉద్యమం

భక్తి అంటే దేవుని పట్ల ప్రేమపూర్వక భక్తి. ఇది మొదట దక్షిణ భారతదేశంలో పెరిగి, ఎనిమిదవ శతాబ్దం నుండి పదిహేడవ శతాబ్దం వరకు ఉత్తరం వైపు వ్యాపించింది.

దక్షిణ భారతదేశం:

  • ఆళ్వారులు విష్ణువును, నాయనార్లు శివుడిని ఆరాధించారు. వారు తమిళంలో పాడారు మరియు అన్ని కులాల వారిని స్వాగతించారు.
  • శంకరాచార్యులు (సుమారు ఎనిమిదవ శతాబ్దం) అద్వైతాన్ని బోధించారు: ఆత్మ, బ్రహ్మ ఒక్కటే.
  • రామానుజాచార్యులు (సుమారు పదకొండవ-పన్నెండవ శతాబ్దం) విశిష్టాద్వైతాన్ని బోధించారు: దేవుడు, ఆత్మ సంబంధం కలిగి ఉన్నాయి, భక్తి విముక్తికి దారితీస్తుంది.
  • బసవన్న (కర్ణాటక, పన్నెండవ శతాబ్దం) వీరశైవ లేదా లింగాయత్ సంప్రదాయాన్ని స్థాపించారు, ఇది కులం, ఆచారాలను వ్యతిరేకించి మహిళల సమానత్వాన్ని సమర్థించింది.

ఉత్తర మరియు పశ్చిమ భారతదేశం:

  • కబీర్ మరియు రవిదాస్ విగ్రహారాధనను, కులాన్ని విమర్శించారు. కబీర్ దోహాలు హిందువులకు, ముస్లింలకు ఒకే దేవుడు అని చెబుతాయి.
  • గురు నానక్ సిక్కు మతాన్ని స్థాపించి ఒకే దేవుడు, నిజాయితీ పని, పంచుకోవడం బోధించారు.
  • మీరాబాయి కృష్ణ భక్తురాలు; సూరదాస్, తులసీదాస్ కృష్ణుడు, రాముని గురించి రాశారు; చైతన్యుడు బెంగాల్‌లో కృష్ణ భక్తిని వ్యాపింపజేశారు; తుకారాం, నామదేవ్ మరియు ఏకనాథ్ విఠలుని మహారాష్ట్ర సంత్-కవులు.
  • రామానందుడు అన్ని కులాల వారికి భక్తిని బోధించినవాడిగా అనుసంధానించబడ్డాడు.

తెలుగు ప్రాంతం:

  • అన్నమాచార్యులు (తాళ్లపాక) తిరుమల వేంకటేశ్వరస్వామిపై వేల భక్తి కీర్తనలు రచించారు.
  • భద్రాచలం భక్త రామదాసు శ్రీరాముని పై కీర్తనలు రచించారు.
  • పోతన భాగవతాన్ని తెలుగులోకి అనువదించారు.
  • వేమన కులాన్ని, ఆచారాలను విమర్శించే నైతికతపై సరళమైన పద్యాలు రచించారు.
  • త్యాగరాజు తమిళ ప్రాంతంలో నివసించినప్పటికీ, కర్ణాటక సంగీతం కోసం తెలుగులో కృతులు రచించారు.

భక్తి ఉద్యమం లక్షణాలు: వ్యక్తిగత భక్తి, సమానత్వం, స్థానిక భాషల వాడకం, ఆచారాలు, కులం తిరస్కరణ మరియు అన్ని సముదాయాల నుండి సంత్-కవులు. ఈ ఉద్యమం మతాన్ని మరింత బహిరంగంగా మార్చింది మరియు ప్రాంతీయ సాహిత్యాన్ని, సంగీతాన్ని సుసంపన్నం చేసింది.

4. సూఫీ ఉద్యమం

సూఫీలు దైవంపై ప్రేమను, మానవాళికి సేవను నొక్కి చెప్పిన ముస్లిం ఆధ్యాత్మికవేత్తలు. వారు సరళంగా జీవించారు మరియు అన్ని సముదాయాలను స్వాగతించారు.

  • సూఫీలు శాఖలుగా (సిల్సిలాలు) సంఘటితమయ్యారు. చిష్తీ శాఖ భారతదేశంలో బాగా ప్రసిద్ధి.
  • సూఫీ కేంద్రాలను ఖాన్‌ఖాలు లేదా దర్గాలు అంటారు. అక్కడ సూఫీ సంగీతం ఖవ్వాలీ పాడతారు.
  • అజ్మీర్‌కు చెందిన ఖ్వాజా మొయినుద్దీన్ చిష్తీ, ఢిల్లీకి చెందిన నిజాముద్దీన్ ఔలియా మరియు బాబా ఫరీద్ ప్రసిద్ధ చిష్తీ సాధువులు. అమీర్ ఖుస్రో నిజాముద్దీన్ ఔలియా కవి-శిష్యుడు.
  • సామాన్య ప్రజలను చేరడానికి సూఫీలు హిందవీ, పంజాబీ, దక్ఖనీ వంటి స్థానిక భాషలను వాడారు.
అంశంభక్తి సాధువులుసూఫీ సాధువులు
మతంప్రధానంగా హిందూముస్లిం
ప్రధాన భావనవ్యక్తిగత దైవం పట్ల భక్తిదైవంపై, మానవాళిపై ప్రేమ
స్థలందేవాలయం, ఇల్లు, రహదారిఖాన్‌ఖా, దర్గా
ఉమ్మడి సందేశంసమానత్వం, సరళత, అర్థం లేని ఆచారాల తిరస్కరణసమానత్వం, సరళత, అర్థం లేని ఆచారాల తిరస్కరణ

భక్తి, సూఫీ భావనలు కలిసి భారతదేశ సమ్మిశ్ర సంస్కృతిని (composite culture) నిర్మించాయి. వారి ప్రభావం కబీర్, గురు నానక్‌లలో కనిపిస్తుంది.

5. తరగతి గదిలో మతాన్ని బోధించడం

ఉపాధ్యాయుడు మతాలను ఏ ఒక్కదానికీ ర్యాంకు ఇవ్వకుండా, ఉమ్మడి వారసత్వంలో భాగంగా ప్రదర్శించాలి. ఉపయోగకరమైన కార్యకలాపాలు: అన్ని మతాల పండుగల తరగతి క్యాలెండర్, స్థాపకులు, గ్రంథాలు, చిహ్నాల సరళ చార్ట్, మరియు సాధువులపై సమూహ ప్రదర్శనలు. పిల్లలు గౌరవం, సహనం నేర్చుకోవాలి, ఉపాధ్యాయులు మూసపోత అభిప్రాయాలను నివారించాలి.

పరీక్షలో తప్పులు చేసే చోట్లు

  • లుంబిని - బోధ్ గయ - సారనాథ్ - కుశీనగరం: బుద్ధుని జన్మ, జ్ఞానోదయం, మొదటి ప్రసంగం, నిర్యాణం.
  • శంకరుడు - రామానుజుడు: అద్వైతం (ఒకటి) - విశిష్టాద్వైతం (విశిష్టతతో కూడిన ఒకటి).
  • ఆళ్వారులు - నాయనార్లు: విష్ణువు - శివుడు.
  • భక్తి - సూఫీ: భక్తి హిందూ సంప్రదాయానికి చెందినది; సూఫీ ఇస్లాంకు. రెండూ ప్రేమను, సమానత్వాన్ని నొక్కి చెబుతాయి.
  • పాళీ - ప్రాకృతం: బౌద్ధ గ్రంథాలు పాళీలో; జైన గ్రంథాలు ప్రాకృతంలో.
  • దిగంబర - శ్వేతాంబర: జైన శాఖలు; థేరవాద, మహాయాన బౌద్ధ శాఖలు.
  • అన్నమాచార్యులు - రామదాసు: తిరుమల వేంకటేశ్వరుడు - భద్రాచలం రాముడు.
  • చిష్తీ సాధువులు: అజ్మీర్ మొయినుద్దీన్ చిష్తీ; ఢిల్లీ నిజాముద్దీన్ ఔలియా.

ఒక్క వాక్యంలో

  • 1. బుద్ధుడు తన మొదటి ప్రసంగాన్ని సారనాథ్‌లో ఇచ్చాడు.
  • 2. బుద్ధుడు బోధ్ గయలో జ్ఞానోదయం పొందాడు.
  • 3. మహావీరుడు 24వ తీర్థంకరుడు.
  • 4. బౌద్ధ ప్రామాణిక గ్రంథాలు త్రిపిటకాలు.
  • 5. అహింస జైనమతానికి మూలం.
  • 6. శంకరాచార్యులు అద్వైతాన్ని బోధించారు; రామానుజులు విశిష్టాద్వైతాన్ని బోధించారు.
  • 7. ఆళ్వారులు విష్ణువును, నాయనార్లు శివుడిని ఆరాధించారు.
  • 8. బసవన్న లింగాయత్ సంప్రదాయాన్ని స్థాపించారు.
  • 9. కబీర్ కులాన్ని, విగ్రహారాధనను విమర్శించారు.
  • 10. గురు నానక్ సిక్కు మతాన్ని స్థాపించారు; గురు గ్రంథ్ సాహిబ్ దాని పవిత్ర గ్రంథం.
  • 11. చిష్తీ శాఖ భారతదేశంలో బాగా ప్రసిద్ధి చెందిన సూఫీ శాఖ.
  • 12. అమరావతి, నాగార్జునకొండ ఆంధ్రలోని ప్రసిద్ధ బౌద్ధ స్థలాలు.

సాధన ప్రశ్నలు

  1. గౌతమ బుద్ధుడు తన మొదటి ప్రసంగాన్ని ఎక్కడ ఇచ్చాడు?

    1. లుంబిని
    2. బోధ్ గయ
    3. సారనాథ్
    4. కుశీనగరం
    సమాధానం

    C. సారనాథ్

    Where did Gautama Buddha give his first sermon?

    1. Lumbini
    2. Bodh Gaya
    3. Sarnath
    4. Kushinagar
  2. గౌతమ బుద్ధుడు జ్ఞానోదయం పొందిన ప్రదేశం

    1. రాజగృహ
    2. వైశాలి
    3. సారనాథ్
    4. బోధ్ గయ
    సమాధానం

    D. బోధ్ గయ

    Gautama Buddha attained enlightenment at

    1. Rajgir
    2. Vaishali
    3. Sarnath
    4. Bodh Gaya
  3. బౌద్ధుల పవిత్ర గ్రంథం

    1. గురు గ్రంథ్ సాహిబ్
    2. అవెస్తా
    3. త్రిపిటకాలు
    4. ఆగమాలు
    సమాధానం

    C. త్రిపిటకాలు

    The holy book of the Buddhists is the

    1. Guru Granth Sahib
    2. Avesta
    3. Tripitaka
    4. Agamas
  4. బౌద్ధమతంలోని అష్టాంగ మార్గాన్ని ఇంకా ఏమని పిలుస్తారు?

    1. రాజమార్గం
    2. మధ్యమ మార్గం
    3. జ్ఞాన మార్గం
    4. తపో మార్గం
    సమాధానం

    B. మధ్యమ మార్గం

    The Eightfold Path of Buddhism is also known as the

    1. Royal Path
    2. Middle Path
    3. Path of Knowledge
    4. Path of Penance
  5. వీటిలో చతురార్య సత్యాల్లో లేనిది ఏది?

    1. కర్మకాండలు పునర్జన్మ నుంచి విముక్తి కలిగిస్తాయి
    2. దుఃఖాన్ని అంతం చేయవచ్చు
    3. జీవితంలో దుఃఖం ఉంది
    4. దుఃఖానికి కారణం ఉంది
    సమాధానం

    A. కర్మకాండలు పునర్జన్మ నుంచి విముక్తి కలిగిస్తాయి

    Which is NOT one of the Four Noble Truths?

    1. Rituals bring release from rebirth
    2. Suffering can be ended
    3. Life has suffering
    4. Suffering has a cause
  6. మహావీరుడు జైనుల ____ తీర్థంకరుడు.

    1. 12వ
    2. 1వ
    3. 23వ
    4. 24వ
    సమాధానం

    D. 24వ

    Mahavira was the ____ Tirthankara of the Jains.

    1. 12th
    2. 1st
    3. 23rd
    4. 24th
  7. జైనమతం యొక్క ప్రధాన సూత్రం

    1. కేవలం ధ్యానం
    2. యజ్ఞం
    3. భక్తి
    4. అహింస
    సమాధానం

    D. అహింస

    The central principle of Jainism is

    1. meditation alone
    2. sacrifice
    3. bhakti
    4. ahimsa
  8. జైన పవిత్ర గ్రంథాలు ప్రధానంగా ఏ భాషలో రాయబడ్డాయి?

    1. పాళీ
    2. తమిళం
    3. ప్రాకృతం
    4. పర్షియన్
    సమాధానం

    C. ప్రాకృతం

    Jain sacred texts were written mainly in

    1. Pali
    2. Tamil
    3. Prakrit
    4. Persian
  9. దిగంబర, శ్వేతాంబర శాఖలు ఏ మతానికి చెందినవి?

    1. జైనమతం
    2. జొరాస్ట్రియన్ మతం
    3. బౌద్ధమతం
    4. సిక్కుమతం
    సమాధానం

    A. జైనమతం

    Digambara and Shvetambara are sects of

    1. Jainism
    2. Zoroastrianism
    3. Buddhism
    4. Sikhism
  10. కింది వాటిలో ఆంధ్రప్రదేశ్‌లోని ప్రధాన బౌద్ధ క్షేత్రం ఏది?

    1. సాంచి
    2. అమరావతి
    3. బోధ్ గయ
    4. సారనాథ్
    సమాధానం

    B. అమరావతి

    Which of the following is a major Buddhist site in Andhra Pradesh?

    1. Sanchi
    2. Amaravati
    3. Bodh Gaya
    4. Sarnath
  11. ఆళ్వార్లు ఎవరి భక్తులు?

    1. సూర్యుడు
    2. దుర్గ
    3. శివుడు
    4. విష్ణువు
    సమాధానం

    D. విష్ణువు

    The Alvars were devotees of

    1. Surya
    2. Durga
    3. Shiva
    4. Vishnu
  12. నాయనార్లు ఎవరిని ఆరాధించారు?

    1. విష్ణువు
    2. రాముడిని మాత్రమే
    3. గణేశుడిని మాత్రమే
    4. శివుడు
    సమాధానం

    D. శివుడు

    The Nayanars worshipped

    1. Vishnu
    2. Rama only
    3. Ganesha only
    4. Shiva
  13. శంకరాచార్యుల తత్వాన్ని ఏమంటారు?

    1. ద్వైతం
    2. భక్తి యోగం
    3. అద్వైతం
    4. విశిష్టాద్వైతం
    సమాధానం

    C. అద్వైతం

    Shankaracharya's philosophy is called

    1. Dvaita
    2. Bhakti yoga
    3. Advaita
    4. Vishishtadvaita
  14. రామానుజుడు బోధించిన సిద్ధాంతం

    1. విశిష్టాద్వైతం
    2. అష్టాంగ మార్గం
    3. అనేకాంతవాదం
    4. అద్వైతం
    సమాధానం

    A. విశిష్టాద్వైతం

    Ramanuja taught the doctrine of

    1. Vishishtadvaita
    2. Eightfold Path
    3. Anekantavada
    4. Advaita
  15. బసవన్న స్థాపించినది

    1. చిష్తీ సంప్రదాయం
    2. లింగాయత (వీరశైవ) సంప్రదాయం
    3. సత్యశోధక్ సమాజ్
    4. ఖాల్సా
    సమాధానం

    B. లింగాయత (వీరశైవ) సంప్రదాయం

    Basavanna founded the

    1. Chishti order
    2. Lingayat (Virashaiva) tradition
    3. Satyashodhak Samaj
    4. Khalsa
  16. విగ్రహారాధనను, కులాన్ని రెండింటినీ విమర్శించి, హిందువులు, ముస్లింలు ఇద్దరూ తమవాడని చెప్పుకున్న సాధువు ఎవరు?

    1. సూరదాసు
    2. కబీర్
    3. తులసీదాసు
    4. తుకారాం
    సమాధానం

    B. కబీర్

    Which saint criticised both idol worship and caste and was claimed by both Hindus and Muslims?

    1. Surdas
    2. Kabir
    3. Tulsidas
    4. Tukaram
  17. సిక్కుమత స్థాపకుడు

    1. గురు నానక్
    2. గురు గోబింద్ సింగ్
    3. కబీర్
    4. మీరాబాయి
    సమాధానం

    A. గురు నానక్

    The founder of Sikhism was

    1. Guru Nanak
    2. Guru Gobind Singh
    3. Kabir
    4. Mirabai
  18. మీరాబాయి ఎవరి భక్తురాలు?

    1. శివుడు
    2. విఠలుడు
    3. కృష్ణుడు
    4. రాముడు
    సమాధానం

    C. కృష్ణుడు

    Mirabai was a devotee of

    1. Shiva
    2. Vitthala
    3. Krishna
    4. Rama
  19. అన్నమాచార్యుడు ఎవరిపై భక్తి కీర్తనలు రచించాడు?

    1. భద్రాచలం శ్రీరాముడు
    2. శ్రీశైలం శివుడు
    3. శ్రీ వేంకటేశ్వరుడు
    4. నరసింహస్వామి మాత్రమే
    సమాధానం

    C. శ్రీ వేంకటేశ్వరుడు

    Annamacharya composed devotional songs on

    1. Lord Rama of Bhadrachalam
    2. Lord Shiva of Srisailam
    3. Lord Venkateswara
    4. Lord Narasimha only
  20. భక్త రామదాసు ఏ ఆలయంతో సంబంధం కలిగి ఉన్నాడు?

    1. భద్రాచలం
    2. శ్రీశైలం
    3. సింహాచలం
    4. తిరుమల
    సమాధానం

    A. భద్రాచలం

    Bhakta Ramadasu is associated with the temple at

    1. Bhadrachalam
    2. Srisailam
    3. Simhachalam
    4. Tirumala
  21. భాగవతాన్ని తెలుగులోకి అనువదించినవారు ఎవరు?

    1. అన్నమాచార్యుడు
    2. వేమన
    3. త్యాగరాజు
    4. పోతన
    సమాధానం

    D. పోతన

    Who translated the Bhagavata into Telugu?

    1. Annamacharya
    2. Vemana
    3. Tyagaraja
    4. Potana
  22. వేమన దేనికి ప్రసిద్ధి?

    1. తిరుమలలో ఆలయం
    2. కులాన్ని, కర్మకాండలను ప్రశ్నించే నీతి పద్యాలు
    3. ఖాల్సా
    4. బౌద్ధ స్తూపాలు
    సమాధానం

    B. కులాన్ని, కర్మకాండలను ప్రశ్నించే నీతి పద్యాలు

    Vemana is remembered for

    1. a temple at Tirumala
    2. moral verses that question caste and ritual
    3. the Khalsa
    4. Buddhist stupas
  23. కింది వాటిలో భక్తి ఉద్యమ లక్షణం ఏది?

    1. కులానికి సంబంధించి కఠిన నియమాలు
    2. కేవలం సంస్కృతాన్ని మాత్రమే ఉపయోగించడం
    3. సంగీతంపై నిషేధం
    4. స్థానిక భాషల్లో భక్తి, అన్ని కులాలకు అందుబాటులో ఉండటం
    సమాధానం

    D. స్థానిక భాషల్లో భక్తి, అన్ని కులాలకు అందుబాటులో ఉండటం

    Which of the following is a feature of the Bhakti movement?

    1. Strict rules of caste
    2. Use of only Sanskrit
    3. Ban on music
    4. Devotion in local languages, open to all castes
  24. సూఫీ సాధువులు

    1. దైవప్రేమను ప్రధానంగా చెప్పిన ముస్లిం ఆధ్యాత్మికవేత్తలు
    2. వైదిక పురోహితులు
    3. జైన తీర్థంకరులు
    4. బౌద్ధ భిక్షువులు
    సమాధానం

    A. దైవప్రేమను ప్రధానంగా చెప్పిన ముస్లిం ఆధ్యాత్మికవేత్తలు

    The Sufi saints were

    1. Muslim mystics who stressed love of God
    2. Vedic priests
    3. Jain Tirthankaras
    4. Buddhist monks
  25. భారతదేశంలో బాగా ప్రసిద్ధి చెందిన సూఫీ సంప్రదాయం

    1. లింగాయత
    2. చిష్తీ
    3. థేరవాద
    4. దిగంబర
    సమాధానం

    B. చిష్తీ

    The best-known Sufi order in India was the

    1. Lingayat
    2. Chishti
    3. Theravada
    4. Digambara
  26. ఖ్వాజా మొయినుద్దీన్ చిష్తీ దర్గా ఎక్కడ ఉంది?

    1. హైదరాబాద్
    2. ఆగ్రా
    3. అజ్మీర్
    4. ఢిల్లీ
    సమాధానం

    C. అజ్మీర్

    Khwaja Moinuddin Chishti's dargah is at

    1. Hyderabad
    2. Agra
    3. Ajmer
    4. Delhi
  27. సూఫీల భక్తి సంగీతాన్ని ఏమంటారు?

    1. కీర్తన్
    2. ఖవ్వాలీ
    3. గజల్
    4. భజన
    సమాధానం

    B. ఖవ్వాలీ

    The devotional music of the Sufis is called

    1. kirtan
    2. qawwali
    3. ghazal
    4. bhajan
  28. సూఫీలు నివసించి, బోధనలు చేసిన స్థలాన్ని ఏమంటారు?

    1. ఖాన్‌ఖా
    2. గురుద్వారా
    3. మఠం
    4. విహారం
    సమాధానం

    A. ఖాన్‌ఖా

    The place where Sufis lived and taught is called a

    1. khanqah
    2. gurudwara
    3. mutt
    4. vihara
  29. గురు గ్రంథ్ సాహిబ్ ఏ మతస్థుల పవిత్ర గ్రంథం?

    1. బౌద్ధులు
    2. జైనులు
    3. సిక్కులు
    4. పార్సీలు
    సమాధానం

    C. సిక్కులు

    The Guru Granth Sahib is the holy book of the

    1. Buddhists
    2. Jains
    3. Sikhs
    4. Parsis
  30. భారతదేశంలోని జొరాస్ట్రియన్లను ఇంకా ఏమని పిలుస్తారు?

    1. జైనులు
    2. సిక్కులు
    3. బోహ్రాలు
    4. పార్సీలు
    సమాధానం

    D. పార్సీలు

    Zoroastrians in India are also called

    1. Jains
    2. Sikhs
    3. Bohras
    4. Parsis
  31. కింది వాటిలో ఇస్లాం ఐదు మూలస్తంభాల్లో ఒకటి ఏది?

    1. హజ్
    2. అష్టాంగ మార్గం
    3. లంగర్
    4. అహింస
    సమాధానం

    A. హజ్

    Which of the following is one of the five pillars of Islam?

    1. Hajj
    2. Eightfold Path
    3. Langar
    4. Ahimsa
  32. ఒక ఉపాధ్యాయుడు మత సామరస్యంపై పాఠం ప్రణాళిక చేశాడు. ఏ కృత్యం ఉత్తమం?

    1. ఏ మతం గొప్పదో అనే దానిపై చర్చ
    2. మతాల ర్యాంకింగ్‌పై పరీక్ష
    3. పండుగల అంశాలను మినహాయించడం
    4. అన్ని మతాల పండుగల క్యాలెండర్‌ను విద్యార్థులతో తయారు చేయించడం
    సమాధానం

    D. అన్ని మతాల పండుగల క్యాలెండర్‌ను విద్యార్థులతో తయారు చేయించడం

    A teacher plans a lesson on religious harmony. Which activity is best?

    1. A debate on which religion is best
    2. A test on religious rankings
    3. Excluding festival topics
    4. A calendar of festivals of all faiths made by students
  33. ఏ జంట సరిగ్గా జతచేయబడింది?

    1. బసవన్న - చిష్తీ సంప్రదాయం
    2. కబీర్ - ఖాల్సా
    3. శంకరుడు - అద్వైతం
    4. రామానుజుడు - అద్వైతం
    సమాధానం

    C. శంకరుడు - అద్వైతం

    Which pair is correctly matched?

    1. Basavanna - Chishti order
    2. Kabir - Khalsa
    3. Shankara - Advaita
    4. Ramanuja - Advaita
  34. భక్తి, సూఫీ సాధువులు ఇద్దరూ ఏ విషయంలో సమానం?

    1. కర్మకాండలను నొక్కి చెప్పడం
    2. కుల విభజనలను సమర్థించడం
    3. దైవప్రేమను, సమానత్వాన్ని నొక్కి చెప్పడం
    4. కేవలం శాస్త్రీయ భాషలను మాత్రమే ఉపయోగించడం
    సమాధానం

    C. దైవప్రేమను, సమానత్వాన్ని నొక్కి చెప్పడం

    Bhakti and Sufi saints were alike in that both

    1. insisted on rituals
    2. supported caste divisions
    3. stressed love of God and equality
    4. used only classical languages
  35. కింది ప్రవచనాలను పరిశీలించండి. 1. బుద్ధుడు లుంబినిలో జన్మించాడు. 2. బుద్ధుడు తన మొదటి ప్రసంగాన్ని బోధ్ గయలో ఇచ్చాడు. ఏది/ఏవి సరైనవి?

    1. 1 మాత్రమే
    2. 2 మాత్రమే
    3. 1 మరియు 2 రెండూ
    4. 1 లేదా 2 కాదు
    సమాధానం

    A. 1 మాత్రమే

    Consider the statements: 1. Buddha was born at Lumbini. 2. Buddha gave his first sermon at Bodh Gaya. Which of the statements is/are correct?

    1. 1 only
    2. 2 only
    3. Both 1 and 2
    4. Neither 1 nor 2
  36. కింది ప్రవచనాలను పరిశీలించండి. 1. ఆళ్వార్లు విష్ణు భక్తులు. 2. నాయనార్లు శివ భక్తులు. ఏది/ఏవి సరైనవి?

    1. 1 మాత్రమే
    2. 2 మాత్రమే
    3. 1 మరియు 2 రెండూ
    4. 1 లేదా 2 కాదు
    సమాధానం

    C. 1 మరియు 2 రెండూ

    Consider the statements: 1. The Alvars were devotees of Vishnu. 2. The Nayanars were devotees of Shiva. Which of the statements is/are correct?

    1. 1 only
    2. 2 only
    3. Both 1 and 2
    4. Neither 1 nor 2
  37. కింది ప్రవచనాలను పరిశీలించండి. 1. శంకరాచార్యులు విశిష్టాద్వైతాన్ని బోధించారు. 2. రామానుజుడు అద్వైతాన్ని బోధించాడు. ఏది/ఏవి సరైనవి?

    1. 1 మాత్రమే
    2. 2 మాత్రమే
    3. 1 మరియు 2 రెండూ
    4. 1 లేదా 2 కాదు
    సమాధానం

    D. 1 లేదా 2 కాదు

    Consider the statements: 1. Shankaracharya taught Vishishtadvaita. 2. Ramanuja taught Advaita. Which of the statements is/are correct?

    1. 1 only
    2. 2 only
    3. Both 1 and 2
    4. Neither 1 nor 2
  38. కింది ప్రవచనాలను పరిశీలించండి. 1. బౌద్ధ గ్రంథాలు పాళీ భాషలో రాయబడ్డాయి. 2. జైన గ్రంథాలు ప్రాకృత భాషలో రాయబడ్డాయి. ఏది/ఏవి సరైనవి?

    1. 1 మాత్రమే
    2. 2 మాత్రమే
    3. 1 మరియు 2 రెండూ
    4. 1 లేదా 2 కాదు
    సమాధానం

    C. 1 మరియు 2 రెండూ

    Consider the statements: 1. Buddhist texts were written in Pali. 2. Jain texts were written in Prakrit. Which of the statements is/are correct?

    1. 1 only
    2. 2 only
    3. Both 1 and 2
    4. Neither 1 nor 2
  39. కింది ప్రవచనాలను పరిశీలించండి. 1. సూఫీలు సాదాసీదాగా జీవించి పేదలకు సేవ చేశారు. 2. సూఫీ సాధువులు స్థానిక భాషలను వ్యతిరేకించారు. ఏది/ఏవి సరైనవి?

    1. 1 మాత్రమే
    2. 2 మాత్రమే
    3. 1 మరియు 2 రెండూ
    4. 1 లేదా 2 కాదు
    సమాధానం

    A. 1 మాత్రమే

    Consider the statements: 1. Sufis lived simply and served the poor. 2. Sufi saints were opposed to local languages. Which of the statements is/are correct?

    1. 1 only
    2. 2 only
    3. Both 1 and 2
    4. Neither 1 nor 2
  40. కింది ప్రవచనాలను పరిశీలించండి. 1. కబీర్ కుల వ్యవస్థను సమర్థించాడు. 2. గురు నానక్ ఒకే దేవుడు ఉన్నాడని బోధించాడు. ఏది/ఏవి సరైనవి?

    1. 1 మాత్రమే
    2. 2 మాత్రమే
    3. 1 మరియు 2 రెండూ
    4. 1 లేదా 2 కాదు
    సమాధానం

    B. 2 మాత్రమే

    Consider the statements: 1. Kabir supported the caste system. 2. Guru Nanak taught that there is one God. Which of the statements is/are correct?

    1. 1 only
    2. 2 only
    3. Both 1 and 2
    4. Neither 1 nor 2
  41. కింది ప్రవచనాలను పరిశీలించండి. 1. జైనమతం అహింసను నొక్కి చెబుతుంది. 2. అష్టాంగ మార్గం బౌద్ధమత బోధన. ఏది/ఏవి సరైనవి?

    1. 1 మాత్రమే
    2. 2 మాత్రమే
    3. 1 మరియు 2 రెండూ
    4. 1 లేదా 2 కాదు
    సమాధానం

    C. 1 మరియు 2 రెండూ

    Consider the statements: 1. Jainism stresses ahimsa. 2. The Eightfold Path is a teaching of Buddhism. Which of the statements is/are correct?

    1. 1 only
    2. 2 only
    3. Both 1 and 2
    4. Neither 1 nor 2
  42. కింది ప్రవచనాలను పరిశీలించండి. 1. నాగార్జునకొండ, అమరావతి బౌద్ధమతంతో సంబంధం కలిగి ఉన్నాయి. 2. భక్తి ఉద్యమం ఉత్తర భారతదేశంలో ప్రారంభమై తర్వాత దక్షిణానికి వ్యాపించింది. ఏది/ఏవి సరైనవి?

    1. 1 మాత్రమే
    2. 2 మాత్రమే
    3. 1 మరియు 2 రెండూ
    4. 1 లేదా 2 కాదు
    సమాధానం

    A. 1 మాత్రమే

    Consider the statements: 1. Nagarjunakonda and Amaravati are associated with Buddhism. 2. The Bhakti movement began in North India and later spread south. Which of the statements is/are correct?

    1. 1 only
    2. 2 only
    3. Both 1 and 2
    4. Neither 1 nor 2
  43. ఖాల్సాను స్థాపించినవారు

    1. గురు నానక్
    2. గురు గోబింద్ సింగ్
    3. గురు తేగ్ బహదూర్
    4. గురు అర్జన్
    సమాధానం

    B. గురు గోబింద్ సింగ్

    The Khalsa was founded by

    1. Guru Nanak
    2. Guru Gobind Singh
    3. Guru Tegh Bahadur
    4. Guru Arjan
  44. చైతన్యుడు కృష్ణ భక్తిని ప్రధానంగా ఎక్కడ వ్యాప్తి చేశాడు?

    1. కర్ణాటక
    2. బెంగాల్
    3. కేరళ
    4. పంజాబ్
    సమాధానం

    B. బెంగాల్

    Chaitanya spread Krishna bhakti mainly in

    1. Karnataka
    2. Bengal
    3. Kerala
    4. Punjab
Page 1 of 1
‹
›