అధ్యాయం 7: అణు ఆర్బిటాల్ సిద్ధాంతం (Molecular Orbital Theory)
మీరు ఏమి నేర్చుకుంటారు
అణు ఆర్బిటాల్ (MO) సిద్ధాంతం ప్రధాన లక్షణాలు.
పరమాణు ఆర్బిటాళ్లు ఎలా కలిసి (LCAO) బంధక, ప్రతిబంధక MO లను ఇస్తాయి.
కలయికకు షరతులు, MO ల రకాలు (σ, π).
రెండు MO శక్తి క్రమాలు: Li₂ నుంచి N₂ వరకు (s–p మిశ్రమంతో) ఒకటి, O₂ నుంచి Ne₂ వరకు మరొకటి.
H₂ నుంచి Ne₂ వరకు ద్విపరమాణుక అణువులు, అయాన్ల MO విన్యాసాలు, బంధ క్రమం, బంధ దైర్ఘ్యం, బంధ శక్తి, అయస్కాంత స్వభావం.
7.1 మరో సిద్ధాంతం ఎందుకు?
O₂ లూయిస్ నిర్మాణంలో అన్ని ఎలక్ట్రాన్లూ జతకట్టి ఉంటాయి. అయినా ద్రవ ఆక్సిజన్ బలమైన అయస్కాంతం ధ్రువాల మధ్య అతుక్కుంటుంది: O₂ అనుచుంబకీయం (paramagnetic). సంయోజకత బంధ సిద్ధాంతం దీన్ని సులభంగా వివరించలేదు. ఒకే ఒక ఎలక్ట్రాన్ ఉన్నా కలిసి ఉండే H₂⁺ వంటి జాతులను వివరించడంలోనూ ఇది ఇబ్బంది పడుతుంది.
F. హుండ్, R. S. ముల్లికెన్ (1932) అభివృద్ధి చేసిన అణు ఆర్బిటాల్ సిద్ధాంతం (Molecular orbital theory) మొత్తం అణువును ఒకే యూనిట్గా చూస్తుంది. ఎలక్ట్రాన్లు వేర్వేరు పరమాణువులకు కాకుండా అణువుకు చెందుతాయి.
7.2 MO సిద్ధాంతం ప్రధాన లక్షణాలు
పరమాణువులో ఎలక్ట్రాన్లు పరమాణు ఆర్బిటాళ్లను ఆక్రమించినట్లే, అణువులో ఎలక్ట్రాన్లు అణు ఆర్బిటాళ్లను (molecular orbitals) ఆక్రమిస్తాయి.
సమాన శక్తి, సరైన సౌష్టవం గల పరమాణు ఆర్బిటాళ్లు కలిసి MO లు ఏర్పడతాయి.
పరమాణు ఆర్బిటాల్పై ఒకే కేంద్రకం ప్రభావం ఉంటుంది (ఏకకేంద్రీయం). అణు ఆర్బిటాల్పై రెండు లేదా అంతకంటే ఎక్కువ కేంద్రకాల ప్రభావం ఉంటుంది (బహుకేంద్రీయం).
ఏర్పడే MO ల సంఖ్య కలిసిన పరమాణు ఆర్బిటాళ్ల సంఖ్యకు సమానం. రెండు AO లు రెండు MO లను ఇస్తాయి: ఒకటి బంధక, ఒకటి ప్రతిబంధక.
బంధక MO కు ప్రతిబంధక MO కంటే తక్కువ శక్తి, ఎక్కువ స్థిరత్వం ఉంటాయి.
ప్రతి MO కేంద్రకాల చుట్టూ ఎలక్ట్రాన్ సంభావ్యత వితరణను వర్ణిస్తుంది.
పరమాణు ఆర్బిటాళ్ల లాగే MO లు ఆఫ్బావు సూత్రం, పాలి వర్జన సూత్రం, హుండ్ నియమం ప్రకారం నిండుతాయి.
7.3 పరమాణు ఆర్బిటాళ్ల రేఖీయ సంయోగం (LCAO)
అణువులకు ష్రోడింగర్ సమీకరణాన్ని ఖచ్చితంగా సాధించలేం. పరమాణు ఆర్బిటాళ్ల తరంగ ప్రవేశికలను కలపడం లేదా తీసివేయడం ఒక సుమారు పద్ధతి. A, B అనే రెండు పరమాణువులకు:
బంధక MO (Bonding MO): కేంద్రకాల మధ్య తరంగాలు ఒకదాన్నొకటి బలపరుస్తాయి (నిర్మాణాత్మక వ్యతికరణం). కేంద్రకాల మధ్య ఎలక్ట్రాన్ సాంద్రత పెరిగి వాటిని కలిపి ఉంచుతుంది. దీని శక్తి మాతృ AO ల కంటే తక్కువ.
ప్రతిబంధక MO (Antibonding MO): కేంద్రకాల మధ్య తరంగాలు రద్దవుతాయి (వినాశక వ్యతికరణం). కేంద్రకాల మధ్య ఎలక్ట్రాన్ సాంద్రత సున్నా అయ్యే నోడల్ తలం (nodal plane) ఉంటుంది. బహిర్గతమైన కేంద్రకాలు వికర్షించుకుంటాయి. దీని శక్తి మాతృ AO ల కంటే ఎక్కువ.
బంధక MO ఎంత తగ్గుతుందో దానికంటే ప్రతిబంధక MO కొంచెం ఎక్కువగా పెరుగుతుంది. అందుకే రెండు పూర్తిగా నిండితే (He₂ లో లాగా) నికర బంధం ఏర్పడదు.
ఉయ్యాలలో రెండు వైపులా ఇద్దరు ఒకే సమయానికి తోస్తే ఊపు పెరుగుతుంది (బంధక). సమయం తప్పి తోస్తే కదలికలు రద్దవుతాయి (ప్రతిబంధక). ఈ సీసా ఉదాహరణ బంధక, ప్రతిబంధక MO ల తేడాను సులభంగా గుర్తుంచుకోవడానికి సహాయపడుతుంది.
7.4 పరమాణు ఆర్బిటాళ్ల కలయికకు షరతులు
సమాన శక్తి. ఒక పరమాణువు 1s మరొక పరమాణువు 1s తో కలుస్తుంది, 2p తో కాదు.
అణు అక్షం చుట్టూ ఒకే సౌష్టవం. z ను అక్షంగా తీసుకుంటే 2p_z, 2p_z తో లేదా 2s తో కలుస్తుంది; కానీ 2pₓ, 2p_z తో కలవదు.
గరిష్ఠ అతివ్యాపనం. ఎక్కువ అతివ్యాపనం బంధక MO ను మరింత కిందకు తోస్తుంది.
7.5 అణు ఆర్బిటాళ్ల రకాలు
| MO | ఏర్పడే విధానం | సౌష్టవం | కేంద్రకాల మధ్య నోడల్ తలం? |
|---|---|---|---|
| σ1s, σ2s | s + s | అక్షం చుట్టూ సౌష్టవం | లేదు |
| σ*1s, σ*2s | s − s | అక్షం చుట్టూ సౌష్టవం | ఉంది |
| σ2p_z | 2p_z + 2p_z, ముఖాముఖి | అక్షం చుట్టూ సౌష్టవం | లేదు |
| σ*2p_z | 2p_z − 2p_z | అక్షం చుట్టూ సౌష్టవం | ఉంది |
| π2pₓ, π2p_y | పక్క అతివ్యాపనం | సౌష్టవం లేదు (లోబ్లు పైన, కింద) | లేదు, కానీ అక్షాన్ని కలిగిన ఒక నోడల్ తలం ఉంటుంది |
| π*2pₓ, π*2p_y | పక్క అతివ్యాపనం, వ్యతిరేక దశ | సౌష్టవం లేదు | ఉంది, అక్షాన్ని కలిగిన తలం కూడా |
π2pₓ, π2p_y లకు ఒకే శక్తి (సమశక్తి, degenerate). π*2pₓ, π*2p_y లకు కూడా అంతే.
7.6 MO ల శక్తి క్రమం
శక్తి క్రమం 2s, 2p స్థాయిలు ఎంత దగ్గరగా ఉన్నాయనే దానిపై ఆధారపడుతుంది.
Li₂, Be₂, B₂, C₂, N₂ లకు (మొత్తం ఎలక్ట్రాన్లు 14 వరకు): 2s, 2p శక్తులు దగ్గరగా ఉంటాయి. σ2s, σ2p_z MO ల మధ్య పరస్పర చర్య (s–p మిశ్రమం) జరిగి, σ2p_z π2p జంట కంటే పైకి వెళుతుంది.
O₂, F₂, Ne₂ లకు (14 కంటే ఎక్కువ ఎలక్ట్రాన్లు): 2s–2p అంతరం ఎక్కువ, s–p మిశ్రమం బలహీనం. అందువల్ల σ2p_z, π2p కంటే కింద ఉంటుంది.

N₂ లో రెండు π2p ఆర్బిటాళ్లు σ2p కంటే ముందే నిండుతాయి; పది సంయోజక ఎలక్ట్రాన్లూ బంధక, σ*2s ఆర్బిటాళ్లలో జతకట్టుతాయి, π* సమితి ఖాళీగా ఉంటుంది.

O₂ లో σ2p స్థాయి π2p కంటే కిందకు దిగుతుంది; దాని పన్నెండు సంయోజక ఎలక్ట్రాన్లలో చివరి రెండు హుండ్ నియమం ప్రకారం రెండు π*2p ఆర్బిటాళ్లలోకి ఒక్కొక్కటిగా వెళతాయి; ఇదే దాని అనుచుంబకత్వానికి మూలం.
7.7 బంధ క్రమం, దాని నుంచి తెలిసేవి
బంధక MO లలోని ఎలక్ట్రాన్ల సంఖ్య N(b), ప్రతిబంధక MO లలోని సంఖ్య N(a) అనుకుందాం.
స్థిరత్వం: బంధ క్రమం 0 కంటే ఎక్కువ అయితే అణువు స్థిరం. బంధ క్రమం 0 అయితే అణువు ఉనికిలో ఉండదు (He₂, Be₂, Ne₂).
బంధ దైర్ఘ్యం: బంధ క్రమం ఎక్కువైతే బంధం పొట్టిది.
బంధ ఎంథాల్పీ: బంధ క్రమం ఎక్కువైతే బంధం బలమైనది.
అయస్కాంత స్వభావం: ఏ MO లోనైనా ఒక జతకట్టని ఎలక్ట్రాన్ ఉంటే ఆ జాతి అనుచుంబకీయం (Paramagnetic) (అయస్కాంతానికి ఆకర్షితమవుతుంది). అన్ని ఎలక్ట్రాన్లూ జతకట్టి ఉంటే అది ప్రతిచుంబకీయం (Diamagnetic) (స్వల్పంగా వికర్షితమవుతుంది).
సంక్షిప్త రూపం: KK అంటే నిండిన σ1s² σ*1s² కోర్; ఇది బంధ క్రమానికి ఏమీ చేర్చదు.
7.8 H₂ నుంచి Ne₂ వరకు సమకేంద్రక ద్విపరమాణుక అణువులు
| జాతి | మొత్తం e⁻ | MO విన్యాసం | బంధ క్రమం | జతకట్టని e⁻ | అయస్కాంత స్వభావం |
|---|---|---|---|---|---|
| H₂⁺ | 1 | σ1s¹ | 0.5 | 1 | అనుచుంబకీయం |
| H₂ | 2 | σ1s² | 1 | 0 | ప్రతిచుంబకీయం |
| He₂⁺ | 3 | σ1s² σ*1s¹ | 0.5 | 1 | అనుచుంబకీయం |
| He₂ | 4 | σ1s² σ*1s² | 0 | 0 | ఉనికిలో లేదు |
| Li₂ | 6 | KK σ2s² | 1 | 0 | ప్రతిచుంబకీయం |
| Be₂ | 8 | KK σ2s² σ*2s² | 0 | 0 | ఉనికిలో లేదు |
| B₂ | 10 | KK σ2s² σ*2s² π2pₓ¹ π2p_y¹ | 1 | 2 | అనుచుంబకీయం |
| C₂ | 12 | KK σ2s² σ*2s² π2pₓ² π2p_y² | 2 | 0 | ప్రతిచుంబకీయం |
| N₂ | 14 | KK σ2s² σ*2s² π2pₓ² π2p_y² σ2p_z² | 3 | 0 | ప్రతిచుంబకీయం |
| O₂ | 16 | KK σ2s² σ*2s² σ2p_z² π2pₓ² π2p_y² π*2pₓ¹ π*2p_y¹ | 2 | 2 | అనుచుంబకీయం |
| F₂ | 18 | KK σ2s² σ*2s² σ2p_z² π2pₓ² π2p_y² π*2pₓ² π*2p_y² | 1 | 0 | ప్రతిచుంబకీయం |
| Ne₂ | 20 | అన్ని బంధక, ప్రతిబంధక MO లూ నిండినవి | 0 | 0 | ఉనికిలో లేదు |
రెండు అంశాలు ముఖ్యం. π2p, σ2p_z కంటే కింద ఉండటం (s–p మిశ్రమం) వల్లే B₂ అనుచుంబకీయం; ప్రయోగం దీన్ని ధృవీకరిస్తుంది. MO విధానంలో C₂ లోని రెండు బంధాలూ π బంధాలే; 2p సమితి నుంచి σ బంధం లేదు.
సాధించిన ఉదాహరణ 7.1: MO సిద్ధాంతంతో H₂ ఎందుకు ఉంటుందో, He₂ ఎందుకు ఉండదో వివరించండి.
సాధన: H₂: σ1s², N(b) = 2, N(a) = 0, బంధ క్రమం = ½(2 − 0) = 1. స్థిరం. He₂: σ1s² σ*1s², బంధ క్రమం = ½(2 − 2) = 0. ప్రతిబంధక జంట బంధక జంటను రద్దు చేస్తుంది, కాబట్టి బంధం ఏర్పడదు.
సాధించిన ఉదాహరణ 7.2: N₂ MO విన్యాసం రాసి, దాని బంధ క్రమం, అయస్కాంత స్వభావం కనుక్కోండి.
సాధన: 14 ఎలక్ట్రాన్లు: σ1s² σ*1s² σ2s² σ*2s² π2pₓ² π2p_y² σ2p_z². N(b) = 2 + 2 + 4 + 2 = 10, N(a) = 2 + 2 = 4. బంధ క్రమం = ½(10 − 4) = 3. అన్ని ఎలక్ట్రాన్లూ జతకట్టినవి: ప్రతిచుంబకీయం. త్రి బంధం చాలా ఎక్కువ బంధ ఎంథాల్పీని (946 kJ mol⁻¹), పొట్టి బంధాన్ని (110 pm) వివరిస్తుంది.
సాధించిన ఉదాహరణ 7.3: O₂ అనుచుంబకీయమని, దాని బంధ క్రమం 2 అని చూపండి.
సాధన: 16 ఎలక్ట్రాన్లు: KK σ2s² σ*2s² σ2p_z² π2pₓ² π2p_y² π*2pₓ¹ π*2p_y¹. KK తో కలిపి N(b) = 10, N(a) = 6. బంధ క్రమం = ½(10 − 6) = 2. హుండ్ నియమం ప్రకారం చివరి రెండు ఎలక్ట్రాన్లు రెండు సమశక్తి π* ఆర్బిటాళ్లలోకి ఒక్కొక్కటిగా వెళతాయి. రెండు జతకట్టని ఎలక్ట్రాన్లు: అనుచుంబకీయం.
సాధించిన ఉదాహరణ 7.4: O₂⁺, O₂⁻, O₂²⁻ ల బంధ క్రమాలు కనుక్కోండి. O₂⁺, O₂, O₂⁻, O₂²⁻ లను బంధ దైర్ఘ్యం ప్రకారం అమర్చండి.
సాధన: ఎలక్ట్రాన్లు π* (ప్రతిబంధక) ఆర్బిటాళ్లలోకి చేరుతాయి లేదా వాటి నుంచి తొలగిపోతాయి. O₂⁺ (15 e⁻): N(b) = 10, N(a) = 5, బంధ క్రమం 2.5. O₂ (16): 2. O₂⁻ (17): N(a) = 7, బంధ క్రమం 1.5. O₂²⁻ (18): N(a) = 8, బంధ క్రమం 1. బంధ క్రమం తగ్గేకొద్దీ బంధ దైర్ఘ్యం పెరుగుతుంది: O₂⁺ < O₂ < O₂⁻ < O₂²⁻. O₂⁺, O₂⁻ లకు ఒక్కో జతకట్టని ఎలక్ట్రాన్, O₂ కు రెండు; కాబట్టి మూడూ అనుచుంబకీయాలు. O₂²⁻ ప్రతిచుంబకీయం.
| జాతి | బంధ క్రమం | జతకట్టని e⁻ | సుమారు బంధ దైర్ఘ్యం (pm) |
|---|---|---|---|
| O₂⁺ | 2.5 | 1 | 112 |
| O₂ | 2 | 2 | 121 |
| O₂⁻ (సూపరాక్సైడ్) | 1.5 | 1 | 133 |
| O₂²⁻ (పెరాక్సైడ్) | 1 | 0 | 149 |
సాధించిన ఉదాహరణ 7.5: s–p మిశ్రమం లేకపోతే B₂ ఎలా ఉండేది?
సాధన: మిశ్రమం లేకపోతే σ2p_z, π2p కంటే కింద ఉంటుంది. B₂ లోని 10 ఎలక్ట్రాన్లలో చివరి రెండు σ2p_z లో జతకట్టేవి. బంధ క్రమం ఇంకా 1 గానే ఉంటుంది, కానీ B₂ ప్రతిచుంబకీయం అవుతుంది. ప్రయోగం B₂ అనుచుంబకీయమని చూపిస్తుంది. కాబట్టి ఎలక్ట్రాన్లు π2pₓ, π2p_y లలో ఒక్కొక్కటిగా ఉండాలి; ఇది B₂ కు π2p కింద ఉంటుందని నిరూపిస్తుంది.
సాధించిన ఉదాహరణ 7.6: ఒక ఎలక్ట్రాన్ను తీసివేస్తే N₂ లో బంధం పొడవవుతుంది, కానీ O₂ లో పొట్టిదవుతుంది. వివరించండి.
సాధన: N₂ లో అత్యున్నత ఆక్రమిత MO σ2p_z, ఇది బంధక ఆర్బిటాల్. దాని నుంచి ఒక ఎలక్ట్రాన్ను తీసితే బంధ క్రమం 3 నుంచి 2.5 కు తగ్గుతుంది; కాబట్టి N₂⁺ కు పొడవైన, బలహీనమైన బంధం. O₂ లో అత్యున్నత ఆక్రమిత MO π*, ఇది ప్రతిబంధక ఆర్బిటాల్. దాని నుంచి ఒక ఎలక్ట్రాన్ను తీసితే బంధ క్రమం 2 నుంచి 2.5 కు పెరుగుతుంది; కాబట్టి O₂⁺ కు పొట్టి, బలమైన బంధం.
సాధించిన ఉదాహరణ 7.7: N₂⁺, N₂⁻, NO, O₂⁺, CO లలో ఏవి బంధ క్రమం 2.5 కలిగి ఉంటాయి?
సాధన: N₂⁺ (13 e⁻): ఒక బంధక ఎలక్ట్రాన్ తక్కువ, 2.5. N₂⁻ (15 e⁻): π* లో ఒక ఎలక్ట్రాన్, 2.5. NO (15 e⁻): N₂⁻ లాగానే, 2.5. O₂⁺ (15 e⁻): 2.5. CO (14 e⁻): N₂ తో సమ ఎలక్ట్రానికం, 3. కాబట్టి CO తప్ప మిగతావన్నీ బంధ క్రమం 2.5.
సాధించిన ఉదాహరణ 7.8: కాల్షియం కార్బైడ్ CaC₂ లో C₂²⁻ ఉంటుంది. దాని బంధ క్రమం, అయస్కాంత స్వభావం కనుక్కోండి.
సాధన: C₂²⁻ కు 12 + 2 = 14 ఎలక్ట్రాన్లు, N₂ లాగా. విన్యాసం: KK σ2s² σ*2s² π2pₓ² π2p_y² σ2p_z². బంధ క్రమం = 3. ప్రతిచుంబకీయం. అదనపు రెండు ఎలక్ట్రాన్లు బంధక σ2p_z లోకి వెళతాయి, కాబట్టి C₂²⁻ బంధం C₂ కంటే బలమైనది.
సాధించిన ఉదాహరణ 7.9 (NEET కఠినం): μ = √(n(n + 2)) BM (n = జతకట్టని ఎలక్ట్రాన్ల సంఖ్య) వాడి O₂ స్పిన్-ఓన్లీ అయస్కాంత భ్రామకాన్ని అంచనా వేయండి.
సాధన: O₂ కు n = 2. μ = √(2 × 4) = √8 ≈ 2.83 BM. O₂⁻ (n = 1) కు μ = √3 ≈ 1.73 BM. O₂²⁻ కు μ = 0.
త్వరిత పునశ్చరణ
MO సిద్ధాంతం: సమాన శక్తి, ఒకే సౌష్టవం గల AO లు కలుస్తాయి; n AO లు n MO లను ఇస్తాయి.
బంధక MO (ψA + ψB) శక్తి తక్కువ; ప్రతిబంధక MO (ψA − ψB) శక్తి ఎక్కువ, కేంద్రకాల మధ్య నోడ్ ఉంటుంది.
N₂ (14 e⁻) వరకు: π2p, σ2p_z కంటే కింద. O₂ నుంచి: σ2p_z, π2p కంటే కింద.
బంధ క్రమం = ½[N(b) − N(a)]. సున్నా అయితే అణువు ఉండదు: He₂, Be₂, Ne₂.
అనుచుంబకీయం: H₂⁺, He₂⁺, B₂, O₂, O₂⁺, O₂⁻, N₂⁺, NO. ప్రతిచుంబకీయం: H₂, Li₂, C₂, N₂, F₂, O₂²⁻, CO.
బంధ క్రమాలు: O₂⁺ 2.5 > O₂ 2 > O₂⁻ 1.5 > O₂²⁻ 1. బంధ దైర్ఘ్యం వ్యతిరేక క్రమంలో.
N₂ → N₂⁺: బంధ క్రమం తగ్గుతుంది (3 నుంచి 2.5). O₂ → O₂⁺: బంధ క్రమం పెరుగుతుంది (2 నుంచి 2.5).
MO విధానంలో C₂ లో రెండు π బంధాలు ఉంటాయి.
NEET లో సాధారణ తప్పులు
B₂, C₂, N₂ లకు O₂-రకం శక్తి క్రమాన్ని వాడటం. దీనివల్ల B₂ ప్రతిచుంబకీయంగా, C₂ అనుచుంబకీయంగా తప్పుగా వస్తాయి.
O₂ కు సరి సంఖ్యలో ఎలక్ట్రాన్లు ఉన్నా అది అనుచుంబకీయమని మరచిపోవడం. అనుచుంబకత్వం జతకట్టని ఎలక్ట్రాన్ల వల్ల వస్తుంది, బేసి సంఖ్య వల్ల కాదు.
ఒక ఎలక్ట్రాన్ను చేర్చితే ఎప్పుడూ బంధం బలహీనమవుతుందని అనుకోవడం. అది బంధక MO లోకి వెళుతుందా, ప్రతిబంధక MO లోకా అనేదానిపై ఆధారపడుతుంది (C₂ → C₂⁻ బలపడుతుంది; O₂ → O₂⁻ బలహీనపడుతుంది).
బంధ క్రమాన్ని, జతకట్టని ఎలక్ట్రాన్ల సంఖ్యను కలగలపడం. O₂ కు బంధ క్రమం 2, జతకట్టని ఎలక్ట్రాన్లు 2; కానీ N₂ కు బంధ క్రమం 3, జతకట్టనివి లేవు.
లెక్కించేటప్పుడు KK ఎలక్ట్రాన్లను వదిలేసి, అసంగతంగా భాగించడం. σ1s², σ*1s² రెండింటినీ చేర్చండి లేదా రెండింటినీ వదిలేయండి; అవి రద్దవుతాయి.
He₂⁺ ఉనికిలో లేదని చెప్పడం. దాని బంధ క్రమం 0.5, కాబట్టి అది ఉండగలదు.
అభ్యాస బహుళైచ్ఛిక ప్రశ్నలు (MCQs): అధ్యాయం 7
స్థాయి 1: భావన పరీక్ష
1. అణు ఆర్బిటాల్ సిద్ధాంతాన్ని ప్రధానంగా అభివృద్ధి చేసినవారు (a) హైట్లర్, లండన్ (b) లూయిస్ (c) సిడ్విక్, పవెల్ (d) ముల్లికెన్, హుండ్
2. రెండు పరమాణు ఆర్బిటాళ్లు కలిసి ఏర్పరిచేవి (a) ఒక అణు ఆర్బిటాల్ (b) రెండు అణు ఆర్బిటాళ్లు (c) నాలుగు అణు ఆర్బిటాళ్లు (d) మూడు అణు ఆర్బిటాళ్లు
3. బంధక, ప్రతిబంధక MO లలోని ఎలక్ట్రాన్ల సంఖ్యలు N(b), N(a) అయితే బంధ క్రమం (a) N(b) − N(a) (b) ½[N(b) + N(a)] (c) ½[N(b) − N(a)] (d) 2[N(b) − N(a)]
4. ప్రతిబంధక MO శక్తి (a) కలిసే AO ల కంటే ఎక్కువ (b) కలిసే AO ల కంటే తక్కువ (c) కలిసే AO లకు సమానం (d) సున్నా
5. MO సిద్ధాంతం ప్రకారం ఏ జాతి ఉనికిలో ఉండదు? (a) H₂⁺ (b) He₂ (c) He₂⁺ (d) Li₂
6. ఏ అణువు అనుచుంబకీయం? (a) N₂ (b) C₂ (c) F₂ (d) O₂
7. N₂ బంధ క్రమం (a) 1 (b) 2 (c) 3 (d) 2.5
8. బంధక MO ఏర్పడేది (a) పరమాణు తరంగ ప్రవేశికల కూడిక (నిర్మాణాత్మక వ్యతికరణం) వల్ల (b) పరమాణు తరంగ ప్రవేశికల తీసివేత వల్ల (c) పరమాణు తరంగ ప్రవేశికల గుణకారం వల్ల (d) ఇవేవీ కాదు
9. He₂⁺ బంధ క్రమం (a) 0 (b) 1 (c) 1.5 (d) 0.5
10. ప్రతిబంధక σ* ఆర్బిటాల్కు (a) ఎక్కడా నోడల్ తలం ఉండదు (b) కేంద్రకాల మధ్య నోడల్ తలం ఉంటుంది (c) కేంద్రకాల మధ్య గరిష్ఠ ఎలక్ట్రాన్ సాంద్రత ఉంటుంది (d) బంధక ఆర్బిటాల్ కంటే తక్కువ శక్తి ఉంటుంది
స్థాయి 2: NEET ప్రమాణం
11. O₂⁻ బంధ క్రమం (a) 1.5 (b) 2.5 (c) 1 (d) 2
12. బంధ దైర్ఘ్యం ఆరోహణ సరైన క్రమం (a) O₂²⁻ < O₂⁻ < O₂ < O₂⁺ (b) O₂ < O₂⁺ < O₂⁻ < O₂²⁻ (c) O₂⁺ < O₂ < O₂⁻ < O₂²⁻ (d) O₂⁻ < O₂²⁻ < O₂ < O₂⁺
13. B₂ లో జతకట్టని ఎలక్ట్రాన్ల సంఖ్య (a) 0 (b) 2 (c) 1 (d) 3
14. ఏ జాతి ప్రతిచుంబకీయం? (a) O₂⁻ (b) O₂⁺ (c) B₂ (d) C₂
15. MO వర్ణనలో C₂ లోని రెండు బంధాలు (a) రెండు π బంధాలు (b) ఒక σ, ఒక π బంధం (c) రెండు σ బంధాలు (d) ఒక σ, రెండు π బంధాలు
16. ఏ జాతికి బంధ క్రమం 2.5? (a) N₂ (b) O₂ (c) NO (d) CO
17. N₂, N₂⁺ గా అయనీకరణం చెందినప్పుడు బంధ దైర్ఘ్యం (a) తగ్గుతుంది (b) పెరుగుతుంది (c) మారదు (d) సున్నా అవుతుంది
18. O₂, O₂⁺ గా అయనీకరణం చెందినప్పుడు బంధ క్రమం, అయస్కాంత స్వభావం (a) తగ్గుతుంది, ప్రతిచుంబకీయం (b) పెరుగుతుంది, ప్రతిచుంబకీయం (c) తగ్గుతుంది, అనుచుంబకీయం (d) పెరుగుతుంది, అనుచుంబకీయం
19. ఏ అణువుకు σ2p_z, π2p ఆర్బిటాళ్ల కంటే కింద ఉంటుంది? (a) N₂ (b) C₂ (c) O₂ (d) B₂
20. N₂ అత్యున్నత ఆక్రమిత అణు ఆర్బిటాల్ (a) σ2p_z (b) π2p (c) π*2p (d) σ*2s
21. ఏ జత సమ ఎలక్ట్రానికమై, ఒకే బంధ క్రమం కలిగి ఉంటుంది? (a) O₂, N₂ (b) CN⁻, NO⁺ (c) O₂⁻, NO (d) F₂, O₂
22. Be₂ బంధ క్రమం (a) 1 (b) 2 (c) 0.5 (d) 0
స్థాయి 3: సవాలు
23. μ = √(n(n + 2)) BM వాడితే O₂ స్పిన్-ఓన్లీ అయస్కాంత భ్రామకం సుమారు (a) 1.73 BM (b) 0 (c) 2.83 BM (d) 3.87 BM
24. బంధ వియోజన ఎంథాల్పీల గురించి సరైన వాక్యం (a) N₂ > N₂⁺, O₂⁺ > O₂ (b) N₂⁺ > N₂, O₂ > O₂⁺ (c) N₂ > N₂⁺, O₂ > O₂⁺ (d) N₂⁺ > N₂, O₂⁺ > O₂
25. ఏ జతలో రెండింటికీ ఒకే బంధ క్రమం, రెండూ అనుచుంబకీయాలు? (a) O₂, N₂ (b) C₂, O₂ (c) F₂, O₂²⁻ (d) N₂⁺, N₂⁻
26. s–p మిశ్రమం లేకపోతే B₂ (a) బంధ క్రమం 1 తో అనుచుంబకీయం (b) బంధ క్రమం 1 తో ప్రతిచుంబకీయం (c) బంధ క్రమం 2 తో అనుచుంబకీయం (d) బంధ క్రమం 0 తో ప్రతిచుంబకీయం
27. O₂ ప్రతిబంధక MO లలోని మొత్తం ఎలక్ట్రాన్లు (1s స్థాయి నుంచి వచ్చినవాటితో కలిపి) (a) 4 (b) 2 (c) 6 (d) 8
28. స్థిరత్వం సరైన క్రమం (a) O₂⁺ > O₂ > O₂⁻ > O₂²⁻ (b) O₂²⁻ > O₂⁻ > O₂ > O₂⁺ (c) O₂ > O₂⁺ > O₂⁻ > O₂²⁻ (d) O₂⁻ > O₂ > O₂⁺ > O₂²⁻
29. ప్రతిపాదన (A): O₂ అనుచుంబకీయం.
కారణం (R): O₂ లో బేసి సంఖ్యలో ఎలక్ట్రాన్లు ఉంటాయి.
(a) రెండూ సరైనవే, R అనేది A కి సరైన వివరణ (b) రెండూ సరైనవే, కానీ R అనేది A కి వివరణ కాదు (c) A సరైనది, R తప్పు (d) A తప్పు, R సరైనది
30. వాక్యం I: He₂⁺ బంధ క్రమం సున్నా.
వాక్యం II: ప్రతిబంధక MO లు బంధక MO ల కంటే తక్కువ శక్తిలో ఉంటాయి.
(a) రెండూ సరైనవే (b) రెండూ తప్పు (c) I సరైనది, II తప్పు (d) I తప్పు, II సరైనది
జవాబులు మరియు కారణాలు
| Q | Ans | కారణం |
|---|---|---|
| 1 | d | హుండ్, ముల్లికెన్, 1932. |
| 2 | b | MO ల సంఖ్య = AO ల సంఖ్య. |
| 3 | c | నిర్వచనం. |
| 4 | a | వినాశక వ్యతికరణం శక్తిని పెంచుతుంది. |
| 5 | b | బంధ క్రమం 0. |
| 6 | d | π* లో రెండు జతకట్టని ఎలక్ట్రాన్లు. |
| 7 | c | ½(10 − 4). |
| 8 | a | ψA + ψB. |
| 9 | d | ½(2 − 1). |
| 10 | b | ψA − ψB మధ్యలో సున్నా. |
| 11 | a | ½(10 − 7). |
| 12 | c | బంధ క్రమాలు 2.5 > 2 > 1.5 > 1. |
| 13 | b | π2pₓ¹ π2p_y¹. |
| 14 | d | π2pₓ² π2p_y², అన్నీ జతకట్టినవి. |
| 15 | a | చివరి నాలుగు ఎలక్ట్రాన్లు π2pₓ, π2p_y లను నింపుతాయి. |
| 16 | c | NO కు 15 ఎలక్ట్రాన్లు. |
| 17 | b | ఒక బంధక ఎలక్ట్రాన్ పోతుంది; బంధ క్రమం 3 నుంచి 2.5. |
| 18 | d | ఒక π* ఎలక్ట్రాన్ పోతుంది; ఒక జతకట్టని ఎలక్ట్రాన్ మిగులుతుంది. |
| 19 | c | O₂ కు 14 కంటే ఎక్కువ ఎలక్ట్రాన్లు. |
| 20 | a | N₂ కు σ2p_z, π2p కంటే పైన ఉంటుంది. |
| 21 | b | రెండింటికీ 14 ఎలక్ట్రాన్లు, బంధ క్రమం 3. |
| 22 | d | ½(4 − 4) = 0 (KK లేకుండా ½(2 − 2)). |
| 23 | c | √8 ≈ 2.83. |
| 24 | a | బంధ క్రమాలు 3 vs 2.5, 2.5 vs 2. |
| 25 | d | రెండూ 2.5, ఒక్కో జతకట్టని ఎలక్ట్రాన్. |
| 26 | b | చివరి జంట σ2p_z ను నింపుతుంది. |
| 27 | c | σ*1s² σ*2s² π*¹ π*¹ = 6. |
| 28 | a | స్థిరత్వం బంధ క్రమాన్ని అనుసరిస్తుంది. |
| 29 | c | O₂ కు 16 ఎలక్ట్రాన్లు; π* లో రెండు జతకట్టనివి. |
| 30 | b | He₂⁺ బంధ క్రమం 0.5; ప్రతిబంధక MO లు ఎక్కువ శక్తిలో ఉంటాయి. |
అధ్యాయం 7 పునశ్చరణ పత్రం
ఒక పేజీ సారాంశం
అణు ఆర్బిటాల్ సిద్ధాంతం: పరమాణు ఆర్బిటాళ్లు కలిసి (LCAO) మొత్తం అణువుపై వ్యాపించే అణు ఆర్బిటాళ్లను ఇస్తాయి.
ఏర్పడే MO ల సంఖ్య = కలిసిన AO ల సంఖ్య; సగం బంధక, సగం ప్రతిబంధక.
బంధక MO: కూడిక అతివ్యాపనం, కేంద్రకాల మధ్య ఎలక్ట్రాన్ సాంద్రత, తక్కువ శక్తి. ప్రతిబంధక MO (*): తీసివేత అతివ్యాపనం, కేంద్రకాల మధ్య నోడ్, ఎక్కువ శక్తి.
సమాన శక్తి, బంధ అక్షం చుట్టూ ఒకే సౌష్టవం, మంచి అతివ్యాపనం ఉంటేనే AO లు బాగా కలుస్తాయి.
నింపడం ఆఫ్బావు, పాలి, హుండ్ నియమాలను అనుసరిస్తుంది.
14 ఎలక్ట్రాన్ల వరకు (B₂, C₂, N₂) శక్తి క్రమం: σ1s < σ*1s < σ2s < σ*2s < (π2px = π2py) < σ2pz < (π*2px = π*2py) < σ*2pz.
O₂, F₂ (మరియు Ne₂) లకు: s–p మిశ్రమం తక్కువ కాబట్టి σ2pz, π2p జంట కంటే కింద ఉంటుంది.
బంధ క్రమం = ½ (Nb − Na); సున్నా లేదా ఋణ బంధ క్రమం అంటే అణువు స్థిరం కాదు (He₂, Be₂, Ne₂).
ఎక్కువ బంధ క్రమం → పొట్టి బంధం, ఎక్కువ బంధ ఎంథాల్పీ, ఎక్కువ స్థిరత్వం.
జతకట్టని ఎలక్ట్రాన్లు → అనుచుంబకీయం; అన్నీ జతకట్టితే → ప్రతిచుంబకీయం. O₂ లో π*2p లో రెండు జతకట్టని ఎలక్ట్రాన్లు; లూయిస్ సిద్ధాంతంపై MO సిద్ధాంతం సాధించిన పెద్ద విజయం ఇదే.
B₂ అనుచుంబకీయం (π2p లో రెండు జతకట్టని ఎలక్ట్రాన్లు); C₂ ప్రతిచుంబకీయం, బంధ క్రమం 2, రెండు π బంధాలు; సాధారణ చిత్రంలో σ బంధం లేదు.
O₂ కుటుంబం: బంధ క్రమం O₂⁺ 2.5 > O₂ 2 > O₂⁻ 1.5 > O₂²⁻ 1; బంధ దైర్ఘ్యం వ్యతిరేక క్రమంలో.
ఒకే ఎలక్ట్రాన్ సంఖ్య గల సమ ఎలక్ట్రానిక జాతులకు ఒకే బంధ క్రమం: N₂, CO, CN⁻, NO⁺ అన్నిటికీ 14 ఎలక్ట్రాన్లు, బంధ క్రమం 3.
తప్పక గుర్తుంచుకోవలసినవి
| జాతి | మొత్తం ఎలక్ట్రాన్లు | బంధ క్రమం | అయస్కాంత స్వభావం |
|---|---|---|---|
| H₂ | 2 | 1 | ప్రతిచుంబకీయం |
| He₂⁺ | 3 | 0.5 | అనుచుంబకీయం |
| B₂ | 10 | 1 | అనుచుంబకీయం |
| C₂ | 12 | 2 | ప్రతిచుంబకీయం |
| N₂ | 14 | 3 | ప్రతిచుంబకీయం |
| N₂⁺ / N₂⁻ | 13 / 15 | 2.5 / 2.5 | అనుచుంబకీయం |
| O₂⁺ | 15 | 2.5 | అనుచుంబకీయం |
| O₂ | 16 | 2 | అనుచుంబకీయం (2 జతకట్టనివి) |
| O₂⁻ | 17 | 1.5 | అనుచుంబకీయం |
| O₂²⁻ | 18 | 1 | ప్రతిచుంబకీయం |
| F₂ | 18 | 1 | ప్రతిచుంబకీయం |
| NO | 15 | 2.5 | అనుచుంబకీయం |
జ్ఞాపక సూత్రాలు
"పద్నాలుగు వరకు పై ముందు" (Up to fourteen, pi comes first): 14 లేదా అంతకంటే తక్కువ ఎలక్ట్రాన్లకు π2p, σ2pz కంటే ముందే నిండుతుంది; O₂, F₂ లకు సిగ్మా ముందు.
"Odd is always odd-ball": బేసి ఎలక్ట్రాన్ సంఖ్య → ఎప్పుడూ అనుచుంబకీయం. సరి సంఖ్యల్లో B₂ (10), O₂ (16) మాత్రమే అనుచుంబకీయాలు → "Both Odd-ball" (B = B₂, O = O₂ అని గుర్తుంచుకోండి).
"పద్నాలుగే శిఖరం" (Fourteen is the peak): 14 ఎలక్ట్రాన్ల వద్ద బంధ క్రమం 3 కు చేరుతుంది; (10 నుంచి 18 మధ్య) ఒక ఎలక్ట్రాన్ చేరినా, తీసినా 0.5 చొప్పున తగ్గుతుంది.
"క్రమం పైకి, దైర్ఘ్యం కిందకి, బలం పైకి" (Order up, length down, strength up): ఎక్కువ బంధ క్రమం అంటే పొట్టి, బలమైన బంధాలు.
భావనల అనుసంధానం
ఎలక్ట్రాన్ల తరంగ స్వభావం, ఆర్బిటాల్ ఆకారాలు రసాయన శాస్త్రం పుస్తకం 2: పరమాణు నిర్మాణం నుంచి వస్తాయి.
O₂, N₂, CO, నైట్రోజన్ ఆక్సైడ్ల ధర్మాలు రసాయన శాస్త్రం పుస్తకం 10: p-బ్లాక్ మూలకాలలో మళ్లీ వస్తాయి.
జతకట్టని ఎలక్ట్రాన్లు, అయస్కాంత భ్రామకం రసాయన శాస్త్రం పుస్తకం 11: d-, f-బ్లాక్ మూలకాలలో మళ్లీ వాడబడతాయి.
అభ్యాస MCQs: అధ్యాయం 7, స్థాయి 4 (కొత్త NEET సరళి)
31. జాబితా I (జాతి) ని జాబితా II (బంధ క్రమం) తో జతపరచండి.
జాబితా I: A. O₂⁻ · B. O₂²⁻ · C. O₂⁺ · D. N₂
జాబితా II: (i) 1 · (ii) 1.5 · (iii) 2.5 · (iv) 3
(a) A-i, B-ii, C-iii, D-iv (b) A-ii, B-i, C-iv, D-iii (c) A-iii, B-i, C-ii, D-iv (d) A-ii, B-i, C-iii, D-iv
32. జాబితా I (అణువు) ని జాబితా II (అయస్కాంత స్వభావం, బంధ క్రమం) తో జతపరచండి.
జాబితా I: A. B₂ · B. C₂ · C. O₂ · D. F₂
జాబితా II: (i) అనుచుంబకీయం, బంధ క్రమం 2 · (ii) ప్రతిచుంబకీయం, బంధ క్రమం 1 · (iii) అనుచుంబకీయం, బంధ క్రమం 1 · (iv) ప్రతిచుంబకీయం, బంధ క్రమం 2
(a) A-i, B-iv, C-iii, D-ii (b) A-iii, B-ii, C-i, D-iv (c) A-iv, B-iii, C-i, D-ii (d) A-iii, B-iv, C-i, D-ii
33. జాబితా I (పదం) ని జాబితా II (వివరణ) తో జతపరచండి.
జాబితా I: A. బంధక MO · B. ప్రతిబంధక MO · C. బంధ క్రమం సున్నా · D. N₂ అత్యున్నత ఆక్రమిత MO
జాబితా II: (i) అణువు స్థిరం కాదు · (ii) కూడిక అతివ్యాపనం, కేంద్రకాల మధ్య ఎలక్ట్రాన్ సాంద్రత · (iii) σ2pz · (iv) తీసివేత అతివ్యాపనం, కేంద్రకాల మధ్య నోడ్
(a) A-ii, B-iv, C-i, D-iii (b) A-iv, B-ii, C-i, D-iii (c) A-ii, B-iv, C-iii, D-i (d) A-ii, B-i, C-iv, D-iii
34. జాబితా I (రెండవ ఆవర్తన సమకేంద్రక ద్విపరమాణుక జాతిలో మొత్తం ఎలక్ట్రాన్లు) ని జాబితా II (బంధ క్రమం) తో జతపరచండి.
జాబితా I: A. 10 · B. 14 · C. 15 · D. 16
జాబితా II: (i) 2.5 · (ii) 1 · (iii) 3 · (iv) 2
(a) A-ii, B-iii, C-iv, D-i (b) A-ii, B-iii, C-i, D-iv (c) A-iv, B-iii, C-i, D-ii (d) A-ii, B-i, C-iii, D-iv
35. కింది వాక్యాలలో ఎన్ని సరైనవి?
A. O₂ సాధారణ లూయిస్ నిర్మాణం వివరించలేని దాని అనుచుంబకత్వాన్ని MOT వివరిస్తుంది.
B. He₂ బంధ క్రమం సున్నా.
C. σ*1s శక్తి σ1s కంటే ఎక్కువ.
D. ఏర్పడే MO ల సంఖ్య కలిసిన AO ల సంఖ్యకు సమానం.
(a) ఒకటి (b) రెండు (c) మూడు (d) నాలుగు
36. MO శక్తి క్రమం గురించి సరైన వాక్యాల సమూహాన్ని ఎంచుకోండి.
A. N₂ లో σ2pz, π2px, π2py ల కంటే పైన ఉంటుంది.
B. O₂ లో σ2pz, π2px, π2py ల కంటే కింద ఉంటుంది.
C. O, F లకు s–p మిశ్రమం ఎక్కువగా ఉండటం వల్ల ఈ మార్పు జరుగుతుంది.
D. ఏ శక్తి క్రమం వాడినా N₂ బంధ క్రమం 3 గానే వస్తుంది.
(a) A, C మాత్రమే (b) A, B, D మాత్రమే (c) B, C మాత్రమే (d) A, B, C, D
37. ఎన్ని వాక్యాలు సరైనవి?
A. బంధ దైర్ఘ్య క్రమం: O₂²⁻ > O₂⁻ > O₂ > O₂⁺.
B. N₂⁺, N₂⁻ లకు ఒకే బంధ క్రమం.
C. N₂⁻, N₂⁺ కంటే ఎక్కువ స్థిరమైనది.
D. O₂ నుంచి ఒక ఎలక్ట్రాన్ను తీసివేస్తే దాని బంధ క్రమం పెరుగుతుంది.
(a) ఒకటి (b) రెండు (c) మూడు (d) నాలుగు
38. రెండు పరమాణు ఆర్బిటాళ్లు కలిసి అణు ఆర్బిటాళ్లుగా మారడానికి సరైన షరతుల సమూహాన్ని ఎంచుకోండి.
A. వాటికి దాదాపు సమాన శక్తులు ఉండాలి.
B. అణు అక్షం చుట్టూ వాటికి ఒకే సౌష్టవం ఉండాలి.
C. అవి ఎక్కువగా అతివ్యాపనం చెందాలి.
D. సమకేంద్రక అణువులో ఒక పరమాణువు 1s, మరొక పరమాణువు 2s తో ప్రభావవంతంగా కలుస్తుంది.
(a) A, B మాత్రమే (b) B, D మాత్రమే (c) A, B, C, D (d) A, B, C మాత్రమే
39. ఒక జాతి విన్యాసం σ1s² σ*1s² σ2s² σ*2s² σ2pz² π2px² π2py² π*2px² π*2py¹. ఆ జాతి (a) O₂⁻ (b) O₂⁺ (c) F₂ (d) N₂⁻
40. ఒక బార్ చార్ట్ బంధ క్రమాలను చూపిస్తుంది: H₂ = 1, He₂⁺ = 0.5, He₂ = 0. ఏ నిర్ధారణ సరైనది? (a) మూడూ సమానంగా స్థిరమైనవి (b) He₂, He₂⁺ కంటే ఎక్కువ స్థిరమైనది (c) He₂⁺ ఉండగలదు కానీ H₂ కంటే బలహీనమైనది, He₂ ఏర్పడదు (d) He₂⁺ ప్రతిచుంబకీయం
41. P, Q, R, S అనే నాలుగు ఆక్సిజన్ జాతుల సుమారు బంధ దైర్ఘ్యాలను పట్టిక ఇస్తుంది.
| జాతి | O–O దైర్ఘ్యం (pm) |
|---|---|
| P | 112 |
| Q | 121 |
| R | 130 |
| S | 149 |
O₂⁻ అయ్యే అవకాశం ఎక్కువగా ఉన్న జాతి ఏది? (a) P (b) R (c) Q (d) S
Q42–Q43 కు సన్నివేశం: నైట్రిక్ ఆక్సైడ్ NO కు 15 ఎలక్ట్రాన్లు ఉంటాయి. గాలిలో ఇది ఒక ఎలక్ట్రాన్ను కోల్పోయి నైట్రోసోనియం అయాన్ NO⁺ గా మారవచ్చు. రెండింటికీ N₂ శక్తి క్రమాన్నే వాడండి.
42. NO బంధ క్రమం (a) 2 (b) 2.5 (c) 3 (d) 1.5
43. NO, NO⁺ గా మారినప్పుడు (a) బంధ క్రమం 2 కు తగ్గి బంధం పొడవవుతుంది (b) బంధ క్రమం 3 అవుతుంది, అయాన్ అనుచుంబకీయంగానే ఉంటుంది (c) బంధ క్రమం 3 అవుతుంది, అయాన్ ప్రతిచుంబకీయంగా మారి బంధం పొట్టిదవుతుంది (d) బంధ క్రమం 2.5 గానే ఉంటుంది
44. ఏ జత సమ ఎలక్ట్రానికమై, ఒకే బంధ క్రమం కలిగి ఉంటుంది? (a) O₂, O₂⁺ (b) N₂, O₂ (c) CO, NO⁺ (d) CN⁻, O₂²⁻
45. బంధ ఎంథాల్పీ ఆరోహణ సరైన క్రమం (a) O₂²⁻ < O₂⁻ < O₂ < O₂⁺ (b) O₂⁺ < O₂ < O₂⁻ < O₂²⁻ (c) O₂ < O₂⁺ < O₂⁻ < O₂²⁻ (d) O₂⁻ < O₂²⁻ < O₂⁺ < O₂
స్థాయి 4 జవాబులు
| Q | Ans | కారణం |
|---|---|---|
| 31 | d | (10−7)/2, (10−8)/2, (10−5)/2, (10−4)/2 |
| 32 | d | B₂ 1 అను; C₂ 2 ప్రతి; O₂ 2 అను; F₂ 1 ప్రతి |
| 33 | a | ప్రామాణిక MO పదాలు; N₂ HOMO σ2pz |
| 34 | b | 10 → 1, 14 → 3, 15 → 2.5, 16 → 2 |
| 35 | d | నాలుగూ సరైనవే |
| 36 | b | s–p మిశ్రమం B, C, N లకు ఎక్కువ, O, F లకు తక్కువ |
| 37 | c | N₂⁻ లో ఎక్కువ ప్రతిబంధక ఎలక్ట్రాన్లు, కాబట్టి N₂⁺ ఎక్కువ స్థిరం |
| 38 | d | 1s, 2s శక్తులు చాలా భిన్నం |
| 39 | a | 17 ఎలక్ట్రాన్లు; బంధ క్రమం (10−7)/2 = 1.5 |
| 40 | c | ధన బంధ క్రమం అంటే ఉండగలదు; సున్నా అంటే ఉండదు |
| 41 | b | బంధ క్రమం 1.5, O₂ (121), O₂²⁻ (149) మధ్య |
| 42 | b | (10−5)/2 = 2.5 |
| 43 | c | ఒకే π* ఎలక్ట్రాన్ పోతుంది: (10−4)/2 = 3, అన్నీ జతకట్టినవి |
| 44 | c | రెండింటికీ 14 ఎలక్ట్రాన్లు, బంధ క్రమం 3 |
| 45 | a | బంధ క్రమాలు 1 < 1.5 < 2 < 2.5 |