Chapter 2 of 11 · 6 min read

పరీక్ష వ్యూహం

NEET లో రసాయన గతిశాస్త్రం నుంచి సాధారణంగా 2–3 ప్రశ్నలు, అంటే సుమారు 8–12 మార్కులు వస్తాయి. వాటిలో ఎక్కువ భాగం ఒక నిమిషంలోపే పూర్తి చేయగల చిన్న లెక్కలు. సూత్రాలను వాటి గ్రాఫ్‌లతో కలిపి నేర్చుకోండి; తర్వాత ప్రథమ క్రమాంకం, ఆర్హీనియస్, ప్రారంభ వేగ లెక్కలను log దశలు అలవాటుగా మారేంత వరకు సాధన చేయండి.

అధ్యాయాల వారీ ప్రాధాన్యం

అధ్యాయంసాధారణ NEET ప్రశ్నలుప్రాధాన్యంఎందుకు
1. చర్యా వేగం0–1మధ్యస్థంస్టాయికియోమెట్రీ నుంచి వేగ సంబంధాలు త్వరగా వచ్చే మార్కులు; తర్వాతి ప్రతి అధ్యాయానికీ ఇవే ఆధారం
2. చర్యా వేగాన్ని ప్రభావితం చేసే అంశాలు0–1మధ్యస్థంఉష్ణోగ్రత గుణకం, ఉత్ప్రేరక వాక్యాలు వాక్య-ఆధారిత ప్రశ్నల్లో వస్తాయి
3. వేగ నియమం, క్రమాంకం మరియు అణుకత1ఎక్కువప్రారంభ వేగ పట్టికలు, k ప్రమాణాలు, నెమ్మది దశ చర్యా విధానాలు దాదాపు ప్రతి సంవత్సరం అడుగుతారు
4. శూన్య క్రమాంక చర్యలు0–1మధ్యస్థంగ్రాఫ్ ప్రశ్నలు, "అర్ధ జీవిత కాలం [A]₀ కి అనులోమానుపాతం" తరచుగా వస్తాయి
5. ప్రథమ క్రమాంక చర్యలు1ఎక్కువఅర్ధ జీవిత కాలం, "x% పూర్తి కావడానికి పట్టే సమయం" లెక్కలే గతిశాస్త్రంలో అత్యధికంగా వచ్చే ప్రశ్నలు
6. ఉష్ణోగ్రత మరియు ఆర్హీనియస్ సమీకరణం0–1ఎక్కువరెండు ఉష్ణోగ్రతల నుంచి Ea, ln k vs 1/T వాలు ప్రశ్నలు మళ్ళీ మళ్ళీ వస్తాయి
7. అభిఘాత సిద్ధాంతం మరియు ఉత్ప్రేరణం0–1మధ్యస్థంఫలవంతమైన అభిఘాతాలు, త్రెషోల్డ్ శక్తి, ఉత్ప్రేరకం ఏది మారుస్తుంది, ఏది మార్చదు

ఈ ప్రాధాన్యం ఇటీవలి పేపర్ల ఆధారంగా ఇచ్చిన సుమారు అంచనా మాత్రమే; NEET సిలబస్‌లోని ఏ భాగం నుంచైనా అడగవచ్చు.

ఎక్కువగా అడిగే అంశాలు

  • స్టాయికియోమెట్రీ నుంచి వేగ సమాసాలు: ప్రతి మార్పు రేటును దాని గుణకంతో భాగించండి; "d[B]/dt ఇస్తే −d[A]/dt కనుక్కోండి" అనే రూపంలో అడుగుతారు.

  • ప్రారంభ వేగ దత్తాంశం నుంచి క్రమాంకం: ఒకే గాఢత మారే రెండు ప్రయోగాలను పోల్చండి; తర్వాత k ను, దాని ప్రమాణాలను కనుక్కోండి.

  • k ప్రమాణాలు: (mol L⁻¹)^(1−n) s⁻¹; "ఈ ప్రమాణాల నుంచి క్రమాంకం గుర్తించండి" అని అడుగుతారు.

  • క్రమాంకం vs అణుకత: క్రమాంకం శూన్యం లేదా భిన్నం కావచ్చు, ప్రయోగం ద్వారా కనుగొంటాం; అణుకత ఒక ప్రాథమిక దశకు ఎప్పుడూ పూర్ణసంఖ్య.

  • నెమ్మది దశ, చర్యా విధానాలు: వేగ నియమం అత్యంత నెమ్మదిగా జరిగే దశను అనుసరిస్తుంది; మధ్యస్థ పదార్థాలను వేగవంతమైన పూర్వ-సమతాస్థితి ద్వారా తొలగించాలి.

  • శూన్య క్రమాంకం: [A] = [A]₀ − kt, t½ = [A]₀/2k, చర్య t = [A]₀/k వద్ద పూర్తవుతుంది; [A] vs t, వేగం vs [A] గ్రాఫ్‌లు.

  • ప్రథమ క్రమాంకం: k = (2.303/t) log([A]₀/[A]), t½ = 0.693/k; 75%, 87.5%, 90%, 99.9% పూర్తి కావడానికి పట్టే సమయం.

  • అర్ధ జీవిత కాలం ఆధారపడటం: t½ ∝ [A]₀^(1−n); అర్ధ జీవిత కాల దత్తాంశం నుంచి క్రమాంకం కనుక్కోవడానికి వాడతారు.

  • మిథ్యా ప్రథమ క్రమాంక చర్యలు: ఎస్టర్ ఆమ్ల జలవిశ్లేషణ, చెరకు చక్కెర విలోమనం; వీటిలో నీరు చాలా అధికంగా ఉంటుంది.

  • ఆర్హీనియస్ సమీకరణం: log(k₂/k₁) = (Ea/2.303R)(1/T₁ − 1/T₂); ln k vs 1/T వాలు −Ea/R.

  • శక్తి పటం: Ea(పురోగామి) − Ea(తిరోగామి) = ΔH; ఉత్ప్రేరకం రెండింటినీ ఒకే మొత్తంలో తగ్గిస్తుంది.

  • అభిఘాత సిద్ధాంతం: వేగం = P Z e^(−Ea/RT); ఫలవంతమైన అభిఘాతాలకు తగినంత శక్తి, సరైన దిశాస్థితి రెండూ కావాలి.

ఆశించవలసిన ప్రశ్నల రకాలు

రకంఎలా ఉంటుందిఎలా ఎదుర్కోవాలి
లెక్క (Numerical)అర్ధ జీవిత కాలం, Ea, దత్తాంశం నుంచి k, కొత్త గాఢత వద్ద వేగంముందు సూత్రం రాయండి, log విలువలు జ్ఞాపకం నుంచి ప్రతిక్షేపించండి, చివర్లో మాత్రమే సవరించండి
భావనాత్మకం"శూన్య క్రమాంక చర్యకు ఏది సరైనది?"ప్రతి క్రమాంకానికి నాలుగు గుర్తులు గుర్తుచేసుకోండి: వేగ నియమం, సమాకలిత రూపం, t½, గ్రాఫ్
వాక్య-ఆధారితఉత్ప్రేరకాలు, క్రమాంకం, అణుకతపై రెండు నుంచి నాలుగు వాక్యాలుప్రతి వాక్యాన్ని విడిగా పరీక్షించండి; ఒక్క తప్పు పదం ("ఎల్లప్పుడూ", "K ని మారుస్తుంది") దాన్ని తప్పుగా చేస్తుంది
జతపరచడంక్రమాంకాలు–k ప్రమాణాలు, గ్రాఫ్‌లు–అక్షాలు, పదాలు–నిర్వచనాలుమీకు బాగా ఖచ్చితంగా తెలిసిన ఒక జతను ముందు స్థిరపరచి, తర్వాత ఐచ్ఛికాలను తొలగించండి
ప్రతిపాదన–కారణంA ఒక వాస్తవం గురించి, R దాని కారణం గురించిముందు A ని, తర్వాత R ని నిర్ణయించండి; తర్వాత "R, A ని వివరిస్తుందా?" అని అడగండి
గ్రాఫ్/పటం ఆధారితసరళరేఖా గ్రాఫ్‌లు, శక్తి పటాలు, మాక్స్‌వెల్–బోల్ట్‌జ్‌మాన్ వక్రాలుఅక్షాలను చదవండి; వాలు, అంతర్ఖండాలను k, Ea లేదా [A]₀ గా మార్చండి

అధ్యయన ప్రణాళిక

రోజుఏమి చదవాలిఅభ్యాస లక్ష్యం
1అధ్యాయం 1: వేగం, సగటు మరియు తక్షణ వేగం, స్టాయికియోమెట్రిక్ సంబంధాలుఅధ్యాయం 1 స్థాయిలు 1–2 + 10 వేగ-సంబంధ సాధనలు
2అధ్యాయం 2, అధ్యాయం 3 మొదటి సగం: అంశాలు, వేగ నియమం, k ప్రమాణాలుఅధ్యాయం 2 అన్ని స్థాయిలు + అధ్యాయం 3 స్థాయి 1
3అధ్యాయం 3 రెండో సగం: ప్రారంభ వేగాలు, అణుకత, చర్యా విధానాలు, మిథ్యా ప్రథమ క్రమాంకంఅధ్యాయం 3 స్థాయిలు 2–4
4అధ్యాయం 4: శూన్య క్రమాంక గతిశాస్త్రం, గ్రాఫ్‌లుఅధ్యాయం 4 అన్ని స్థాయిలు; నాలుగు శూన్య క్రమాంక గ్రాఫ్‌లనూ జ్ఞాపకం నుంచి గీయండి
5అధ్యాయం 5: ప్రథమ క్రమాంక గతిశాస్త్రం, అర్ధ జీవిత కాలం, వాయు దశ పీడన పద్ధతిఅధ్యాయం 5 అన్ని స్థాయిలు + 15 అదనపు అర్ధ జీవిత కాల లెక్కలు
6అధ్యాయాలు 6, 7: ఆర్హీనియస్, శక్తి పటాలు, అభిఘాత సిద్ధాంతం, ఉత్ప్రేరకాలుఅధ్యాయాలు 6–7 అన్ని స్థాయిలు
7పునశ్చరణ పత్రాలతో పూర్తి పునశ్చరణయూనిట్ పరీక్ష (50 ని.), మాక్ టెస్ట్ 2 (35 ని.); ప్రతి తప్పునూ నమోదు చేయండి

చివరి 48 గంటలు:

  1. రోజు −2: ప్రతి అధ్యాయ పునశ్చరణ పత్రాన్ని, "పుస్తకం ఒక్క చూపులో" పత్రాన్ని చదవండి; నమోదు చేసిన తప్పులను మళ్లీ సాధించండి.

  2. రోజు −1 ఉదయం: 20 మిశ్రమ లెక్కలు (ప్రథమ క్రమాంకం, ఆర్హీనియస్, ప్రారంభ వేగాలు), సమయం పెట్టుకుని, ఒక్కోదానికి 1 నిమిషం.

  3. రోజు −1 సాయంత్రం: "40 వేగవంతమైన వాస్తవాలు", "సాధారణ తప్పుల తనిఖీ జాబితా" మాత్రమే; కొత్త లెక్కలు వద్దు.

సమయం ఆదా చేసే చిట్కాలు

  • ప్రథమ క్రమాంకానికి అర్ధ జీవిత కాలాలను లెక్కించండి: 50% → 1 t½, 75% → 2 t½, 87.5% → 3 t½, 93.75% → 4 t½. log అవసరమే లేదు.

  • 90%, 99% దగ్గరి దారులు (ప్రథమ క్రమాంకం): t₉₀ = 2.303/k, t₉₉ = 4.606/k, కాబట్టి t₉₉ = 2 × t₉₀; t₉₉.₉ ≈ 10 t½.

  • అర్ధ జీవిత కాలం మార్పు నుంచి క్రమాంకం: [A]₀ ను రెట్టింపు చేస్తే t½ రెట్టింపు అయితే క్రమాంకం శూన్యం; మార్పు లేకపోతే ప్రథమం; t½ సగమైతే ద్వితీయం.

  • ప్రమాణాల నుంచి క్రమాంకం: k లో L ఘాతం (n − 1) కు సమానం; L mol⁻¹ s⁻¹ అంటే ద్వితీయ క్రమాంకం, s⁻¹ అంటే ప్రథమం.

  • ప్రారంభ వేగ పట్టికలు: వేగ నిష్పత్తి = (గాఢత నిష్పత్తి)ⁿ; గాఢత 2 రెట్లు అయినప్పుడు వేగం 4 రెట్లు అయితే వెంటనే n = 2.

  • ఉష్ణోగ్రత గుణకం: μ = 2 అయితే వేగం 2^(ΔT/10) రెట్లు పెరుగుతుంది; 40 °C పెరుగుదలకు అది 2⁴ = 16.

  • శక్తి పటం తనిఖీ: ΔH = Ea(f) − Ea(b); Ea(b) ఎక్కువైతే చర్య ఉష్ణమోచకం.

  • ఉత్ప్రేరక ఐచ్ఛికాలను తొలగించండి: ఉత్ప్రేరకం ΔH, ΔG, K లేదా సమతాస్థితి స్థానాన్ని మారుస్తుందని చెప్పే ఏ ఐచ్ఛికమైనా తప్పు.

6 min left
‹
›