యూనిట్ పరీక్ష: రసాయన గతిశాస్త్రం (Chemical Kinetics)
45 ప్రశ్నలు, 50 నిమిషాలు. మార్కులు: సరైన జవాబుకు +4, తప్పు జవాబుకు −1, వదిలేస్తే 0. log 2 = 0.3010, log 3 = 0.4771, R = 8.314 J K⁻¹ mol⁻¹ వాడండి.
1. 2SO₂ + O₂ → 2SO₃ లో SO₃ 2.4 × 10⁻⁴ M s⁻¹ వేగంతో ఏర్పడుతుంది. O₂ వినియోగ వేగం (a) 2.4 × 10⁻⁴ M s⁻¹ (b) 4.8 × 10⁻⁴ M s⁻¹ (c) 1.2 × 10⁻⁴ M s⁻¹ (d) 6.0 × 10⁻⁵ M s⁻¹
2. 5/2 క్రమాంక చర్యకు (గాఢత mol L⁻¹ లో, కాలం s లో) k ప్రమాణం (a) L^(3/2) mol^(−3/2) s⁻¹ (b) mol^(3/2) L^(−3/2) s⁻¹ (c) L mol⁻¹ s⁻¹ (d) L² mol⁻² s⁻¹
3. ఒక ప్రథమ క్రమాంక చర్య t½ = 69.3 s. దాని వేగ స్థిరాంకం (a) 0.1 s⁻¹ (b) 0.01 s⁻¹ (c) 1.0 s⁻¹ (d) 0.001 s⁻¹
4. ఒక శూన్య క్రమాంక చర్యకు [A]₀ = 0.60 M, k = 0.015 M min⁻¹. దాని అర్ధ జీవిత కాలం (a) 46.2 min (b) 40 min (c) 20 min (d) 10 min
5. వేగం = k[A]²[B]⁰. [B] ని మూడు రెట్లు, [A] ని సగం చేస్తే వేగం (a) అసలులో 3/4 (b) అసలులో 3/2 (c) అసలులో 1/2 (d) అసలులో 1/4
6. అణుకత గురించి ఏ వాక్యం తప్పు? (a) అది పూర్ణ సంఖ్య (b) అది ప్రాథమిక దశకు నిర్వచించబడుతుంది (c) అది భిన్నం కావచ్చు (d) అది సున్నా కాదు
7. ఐదు అర్ధ జీవిత కాలాల తర్వాత మిగిలిన ప్రథమ క్రమాంక క్రియాజనక శాతం (a) 3.125% (b) 6.25% (c) 1.56% (d) 10%
8. ln k vs 1/T గ్రాఫ్ వాలు −7.5 × 10³ K. Ea సుమారు (a) 143.6 kJ mol⁻¹ (b) 62.4 kJ mol⁻¹ (c) 7.5 kJ mol⁻¹ (d) 31.2 kJ mol⁻¹
9. ఒక చర్య ఉష్ణోగ్రత గుణకం 2. ఉష్ణోగ్రతను 20 °C నుంచి 50 °C కు పెంచితే చర్య (a) 6 రెట్లు (b) 3 రెట్లు (c) 8 రెట్లు (d) 16 రెట్లు వేగవంతమవుతుంది
10. ఉత్ప్రేరకం ఏ రాశిని మారుస్తుంది? (a) ΔH (b) సమతాస్థితి స్థిరాంకం (c) ΔG (d) ఉత్తేజిత శక్తి
11. ఆమ్ల ఉత్ప్రేరిత చెరకు చక్కెర విలోమనం ప్రథమ క్రమాంకం కావడానికి కారణం (a) నీరు చాలా ఎక్కువగా ఉండటం (b) సుక్రోజ్ ఉత్ప్రేరకంగా పనిచేయడం (c) H⁺ వినియోగమవడం (d) అది ఏకాణుక ప్రాథమిక దశ కావడం
12. ఒక ప్రథమ క్రమాంక చర్య 45 min లో 87.5% పూర్తవుతుంది. దాని అర్ధ జీవిత కాలం (a) 22.5 min (b) 15 min (c) 30 min (d) 11.25 min
13. A + B → క్రియాజన్యాలు కు: ప్రయోగం 1, [A] = 0.10 M, [B] = 0.10 M, వేగం = 3.0 × 10⁻³ M s⁻¹; ప్రయోగం 2, [A] = 0.20 M, [B] = 0.10 M, వేగం = 6.0 × 10⁻³ M s⁻¹; ప్రయోగం 3, [A] = 0.10 M, [B] = 0.20 M, వేగం = 1.2 × 10⁻² M s⁻¹. వేగ నియమం (a) k[A]²[B] (b) k[A][B] (c) k[A][B]² (d) k[A]²[B]²
14. Q13 లోని చర్య వేగ స్థిరాంకం (a) 0.30 L² mol⁻² s⁻¹ (b) 3.0 L² mol⁻² s⁻¹ (c) 30 L mol⁻¹ s⁻¹ (d) 3.0 L mol⁻¹ s⁻¹
15. A(g) → B(g) + C(g) ప్రథమ క్రమాంకం. దృఢమైన పాత్రలో శుద్ధ A 0.30 atm వద్ద మొదలవుతుంది; 30 min తర్వాత మొత్తం పీడనం 0.525 atm. అర్ధ జీవిత కాలం (a) 30 min (b) 7.5 min (c) 10 min (d) 15 min
16. ఒక చర్యకు Ea(పురోగామి) = 65 kJ mol⁻¹, Ea(తిరోగామి) = 90 kJ mol⁻¹. ΔH (a) +25 kJ mol⁻¹ (b) −25 kJ mol⁻¹ (c) −155 kJ mol⁻¹ (d) +155 kJ mol⁻¹
17. ఒక ప్రథమ క్రమాంక చర్యకు k = 1.155 × 10⁻³ s⁻¹. దాని అర్ధ జీవిత కాలం (a) 10 min (b) 6 min (c) 60 min (d) 1 min
18. ప్రథమ క్రమాంక చర్యకు ఏ గ్రాఫ్ మూలబిందువు గుండా వెళ్లే సరళరేఖ? (a) [A] vs t (b) log[A] vs 1/t (c) log([A]₀/[A]) vs t (d) 1/[A] vs t
19. ఒక వేగ స్థిరాంకం 27 °C వద్ద 2.0 × 10⁻² s⁻¹, 47 °C వద్ద 8.0 × 10⁻² s⁻¹. Ea సుమారు (a) 27.7 kJ mol⁻¹ (b) 55.3 kJ mol⁻¹ (c) 110.6 kJ mol⁻¹ (d) 13.8 kJ mol⁻¹
20. 2NH₃ → N₂ + 3H₂ లో NH₃ 4.0 × 10⁻⁴ M s⁻¹ వేగంతో అదృశ్యమవుతుంది. H₂ ఏర్పడే వేగం (a) 1.2 × 10⁻³ M s⁻¹ (b) 2.0 × 10⁻⁴ M s⁻¹ (c) 6.0 × 10⁻⁴ M s⁻¹ (d) 8.0 × 10⁻⁴ M s⁻¹
21. [A] ని తొమ్మిది రెట్లు చేస్తే వేగం మూడు రెట్లే అవుతుంది. A పరంగా క్రమాంకం (a) 1/3 (b) 1/2 (c) 2 (d) 3
22. అభిఘాత సిద్ధాంతంలో ఢీకొనే అణువుల దిశాస్థితిని లెక్కలోకి తీసుకునే కారకం (a) Z (b) Ea (c) A (d) P
23. ఒక శూన్య క్రమాంక చర్యకు k = 2.5 × 10⁻⁴ M s⁻¹. [A] 0.10 M నుంచి 0.040 M కు తగ్గడానికి పట్టే కాలం (a) 240 s (b) 400 s (c) 160 s (d) 3665 s
24. ఒక ప్రథమ క్రమాంక చర్యకు k = 0.0231 min⁻¹. 60 min తర్వాత మిగిలిన క్రియాజనక శాతం (a) 50% (b) 12.5% (c) 25% (d) 75%
25. ఒక వేగ స్థిరాంకం ప్రమాణాలు L mol⁻¹ s⁻¹. ఏకైక క్రియాజనక గాఢతను రెట్టింపు చేస్తే వేగం (a) 2 రెట్లు (b) 4 రెట్లు (c) 8 రెట్లు (d) మారదు
26. ఒక చర్యా విధానం: 2A → A₂ (నెమ్మది), తర్వాత A₂ + B → C (వేగం). మొత్తం క్రమాంకం (a) 3 (b) 1 (c) 0 (d) 2
27. వాయువు ఉష్ణోగ్రత పెరిగితే దాని Maxwell–Boltzmann వక్రం కింద మొత్తం వైశాల్యం (a) పెరుగుతుంది (b) తగ్గుతుంది (c) రెట్టింపవుతుంది (d) అలాగే ఉంటుంది
28. ఒక ప్రథమ క్రమాంక చర్య 46.06 min లో 99% పూర్తవుతుంది. దాని అర్ధ జీవిత కాలం (a) 6.93 min (b) 4.606 min (c) 23.03 min (d) 0.693 min
29. ఒక చర్యకు Ea = 0, 300 K వద్ద k = 3.0 × 10⁻⁴ s⁻¹. 350 K వద్ద k (a) 6.0 × 10⁻⁴ s⁻¹ (b) 3.0 × 10⁻⁴ s⁻¹ (c) 1.5 × 10⁻⁴ s⁻¹ (d) 1.2 × 10⁻³ s⁻¹
30. వేగం, వేగ స్థిరాంకం గురించి ఏ వాక్యం సరైనది? (a) శూన్య క్రమాంక చర్యకు మాత్రమే వాటికి ఒకే ప్రమాణాలు ఉంటాయి (b) k క్రియాజనక గాఢతపై ఆధారపడుతుంది (c) చర్య సాగే కొద్దీ k మారుతుంది (d) వేగం ఎన్నడూ ఉష్ణోగ్రతపై ఆధారపడదు
31. ఒక ఎస్టర్ ఆమ్ల జలవిశ్లేషణంలో NaOH టైటర్ విలువలు V₀ = 10 mL, V₄₀ min = 30 mL, V∞ = 50 mL. వేగ స్థిరాంకం (a) 0.0173 min⁻¹ (b) 0.0347 min⁻¹ (c) 0.0116 min⁻¹ (d) 0.0693 min⁻¹
32. 2N₂O₅(g) → 4NO₂(g) + O₂(g) ప్రథమ క్రమాంకం. దృఢమైన పాత్రలో శుద్ధ N₂O₅ 0.40 atm వద్ద మొదలవుతుంది, 25 min తర్వాత మొత్తం పీడనం 0.70 atm. వేగ స్థిరాంకం సుమారు (a) 0.0139 min⁻¹ (b) 0.0554 min⁻¹ (c) 0.0277 min⁻¹ (d) 0.0462 min⁻¹
33. 300 K వద్ద ఒక ఉత్ప్రేరకం A ని మార్చకుండా Ea ను 11.5 kJ mol⁻¹ తగ్గిస్తుంది. వేగం సుమారు (a) 10 రెట్లు (b) 100 రెట్లు (c) 1000 రెట్లు (d) 4.6 రెట్లు పెరుగుతుంది
34. ఒక శూన్య క్రమాంక చర్య 0.80 M వద్ద మొదలవుతుంది, దాని మొదటి అర్ధ జీవిత కాలం 40 min. [A] 0.40 M నుంచి 0.20 M కు వెళ్లడానికి పట్టే కాలం (a) 40 min (b) 80 min (c) 10 min (d) 20 min
35. 2NO(g) + 2H₂(g) → N₂(g) + 2H₂O(g) కు వేగం = k[NO]²[H₂]. పాత్ర ఘనపరిమాణాన్ని సగం చేస్తే వేగం (a) 8 రెట్లు (b) 4 రెట్లు (c) 16 రెట్లు (d) 2 రెట్లు
36. ఒక ప్రథమ క్రమాంక చర్యలో [A] 22 min లో 0.60 M నుంచి 0.20 M కు తగ్గుతుంది. వేగ స్థిరాంకం సుమారు (a) 0.025 min⁻¹ (b) 0.10 min⁻¹ (c) 0.0316 min⁻¹ (d) 0.050 min⁻¹
37. ఒక చర్యకు Ea = 100 kJ mol⁻¹. ఉష్ణోగ్రతను 300 K నుంచి 310 K కు పెంచితే k సుమారు ఇన్ని రెట్లవుతుంది (a) 1.9 (b) 3.6 (c) 5.6 (d) 10
38. ఒక క్రియాజనకం ప్రారంభ గాఢతను రెట్టింపు చేస్తే అర్ధ జీవిత కాలం రెట్టింపవుతుంది. చర్యా క్రమాంకం (a) శూన్యం (b) ప్రథమ (c) ద్వితీయ (d) తృతీయ
39. CHCl₃ + Cl₂ → CCl₄ + HCl కు చర్యా విధానం: Cl₂ ⇌ 2Cl (వేగం), Cl + CHCl₃ → HCl + CCl₃ (నెమ్మది), CCl₃ + Cl → CCl₄ (వేగం). మొత్తం క్రమాంకం (a) 1 (b) 2 (c) 1.5 (d) 2.5
40. ఒక ప్రథమ క్రమాంక చర్య 1.0 h లో 90% పూర్తవుతుంది. 99.9% పూర్తికి పట్టే కాలం (a) 2 h (b) 10 h (c) 1.5 h (d) 3 h
41. 10 K పెరుగుదల తరచుగా చర్యా వేగాన్ని రెట్టింపు చేయడానికి ముఖ్య కారణం (a) అభిఘాత పౌనఃపున్యం రెట్టింపవడం (b) ఉత్తేజిత శక్తి సగమవడం (c) కనీసం Ea శక్తి ఉన్న అణువుల సంఖ్య సుమారు రెట్టింపవడం (d) A కారకం రెట్టింపవడం
42. గాఢతలు వాడినప్పుడు ఒక ప్రథమ క్రమాంక వాయు చర్యకు k = 3.0 × 10⁻³ s⁻¹. atm లో పాక్షిక పీడనాలు వాడితే k (a) 3.0 × 10⁻³ × RT (b) 3.0 × 10⁻³/RT (c) పీడనంపై ఆధారపడుతుంది (d) 3.0 × 10⁻³ s⁻¹
43. ప్రతిపాదన (A): శూన్య క్రమాంక చర్య వేగ స్థిరాంకానికి చర్యా వేగానికి ఉన్న ప్రమాణాలే ఉంటాయి.
కారణం (R): శూన్య క్రమాంక చర్యకు వేగం = k.
(a) రెండూ సరైనవి, R అనేది A కు సరైన వివరణ (b) రెండూ సరైనవి, కానీ R అనేది A కు వివరణ కాదు (c) A సరైనది, R తప్పు (d) A తప్పు, R సరైనది
44. ప్రతిపాదన (A): చర్య సాగే కొద్దీ ప్రథమ క్రమాంక చర్య అర్ధ జీవిత కాలం పెరుగుతుంది.
కారణం (R): ప్రథమ క్రమాంక చర్యకు t½ = 0.693/k.
(a) రెండూ సరైనవి, R అనేది A కు సరైన వివరణ (b) రెండూ సరైనవి, కానీ R అనేది A కు వివరణ కాదు (c) A సరైనది, R తప్పు (d) A తప్పు, R సరైనది
45. వాక్యం I: ఉత్ప్రేరకం చర్య ఉత్తేజిత శక్తిని తగ్గిస్తుంది.
వాక్యం II: ఉష్ణోగ్రతతో Maxwell–Boltzmann వక్రం కింద మొత్తం వైశాల్యం పెరుగుతుంది.
(a) రెండూ సరైనవి (b) రెండూ తప్పు (c) I సరైనది, II తప్పు (d) I తప్పు, II సరైనది
జవాబులు మరియు కారణాలు
| Q | Ans | కారణం |
|---|---|---|
| 1 | c | SO₃ వేగంలో సగం |
| 2 | a | (mol L⁻¹)^(−3/2) s⁻¹ |
| 3 | b | 0.693/69.3 |
| 4 | c | 0.60/(2 × 0.015) |
| 5 | d | (1/2)², B క్రమాంకం 0 |
| 6 | c | అణుకత పూర్ణ సంఖ్య |
| 7 | a | 100/2⁵ |
| 8 | b | 7500 × 8.314 J mol⁻¹ |
| 9 | c | 2³ |
| 10 | d | కొత్త మార్గం, తక్కువ Ea |
| 11 | a | [H₂O] దాదాపు స్థిరం |
| 12 | b | 87.5% = 3 అర్ధ జీవిత కాలాలు |
| 13 | c | A పరంగా ప్రథమ, B పరంగా ద్వితీయ |
| 14 | b | 3.0 × 10⁻³/(0.10 × 0.010) |
| 15 | d | p(A) = 0.60 − 0.525 = 0.075, రెండు అర్ధ జీవిత కాలాలు |
| 16 | b | 65 − 90 |
| 17 | a | 0.693/1.155 × 10⁻³ = 600 s |
| 18 | c | వాలు k/2.303, అంతర్ఖండం సున్నా |
| 19 | b | log 4 × 2.303R × 4800 K |
| 20 | c | 4.0 × 10⁻⁴ × 3/2 |
| 21 | b | 9^x = 3 |
| 22 | d | ప్రాదేశిక కారకం |
| 23 | a | 0.060/2.5 × 10⁻⁴ |
| 24 | c | kt = 1.386 = 2 అర్ధ జీవిత కాలాలు |
| 25 | b | ద్వితీయ క్రమాంకం: 2² |
| 26 | d | నెమ్మది దశ 2A: వేగం = k[A]² |
| 27 | d | మొత్తం అణువులు స్థిరం |
| 28 | a | k = 4.606/46.06 = 0.1 min⁻¹ |
| 29 | b | Ea = 0 అయితే k = A |
| 30 | a | n = 0 అయితేనే వేగం = k |
| 31 | a | log 2 × 2.303/40 |
| 32 | c | 0.40 + 1.5y = 0.70; 25 min లో సగం అయిపోయింది |
| 33 | b | log నిష్పత్తి = 11 500/5744 = 2.0 |
| 34 | d | k = 0.010 M min⁻¹; 0.20/0.010 |
| 35 | a | 2² × 2 |
| 36 | d | (2.303/22) log 3 |
| 37 | b | log నిష్పత్తి = 0.562 |
| 38 | a | t½ ∝ [A]₀ |
| 39 | c | వేగం = k[CHCl₃][Cl₂]^½ |
| 40 | d | t₉₉.₉ = 3 t₉₀ |
| 41 | c | శక్తి భాగం ప్రభావం |
| 42 | d | ప్రథమ క్రమాంక k కు గాఢత ప్రమాణం లేదు |
| 43 | a | R నేరుగా A ని ఇస్తుంది |
| 44 | d | ప్రథమ క్రమాంక t½ స్థిరం |
| 45 | c | వక్రం కింద వైశాల్యం స్థిరం |