యూనిట్ పరీక్ష: డోలనాలు మరియు తరంగాలు (Unit Test: Oscillations and Waves)
సమయం: 50 నిమిషాలు. మార్కులు: సరైన జవాబుకు +4, తప్పు జవాబుకు −1, వదిలేస్తే 0. వేరేలా చెప్పకపోతే g = 10 m/s² తీసుకోండి.
1. ఒక కణం x = 0.2 cos(5t + π/6) m ప్రకారం కదులుతుంది. దాని గరిష్ఠ త్వరణం (a) 1 m/s² (b) 5 m/s² (c) 25 m/s² (d) 0.2 m/s²
2. cos²(πt) ఆవర్తన కాలం (t సెకన్లలో) (a) 2 s (b) 0.5 s (c) 1 s (d) π s
3. 300 N/m, 600 N/m స్ప్రింగులను శ్రేణిలో కలిపి 2 kg దిమ్మను వేలాడదీశారు. ఆవర్తన కాలం (a) 0.1π s (b) 0.4π s (c) 0.3 s (d) 0.2π s
4. SHM లో గతి శక్తి స్థితి శక్తికి మూడు రెట్లు ఉండేది (a) x = A/2 వద్ద (b) x = A/√2 వద్ద (c) x = A/3 వద్ద (d) x = √3A/2 వద్ద
5. 0.9 m పొడవు గల లఘు లోలకం ఆవర్తన కాలం (a) 0.3π s (b) 0.9π s (c) 6π s (d) 0.6π s
6. తరంగం y = 0.05 sin(4πx − 160πt) (SI ప్రమాణాలు) కు వడి, దిశ (a) +x వెంబడి 40 m/s (b) −x వెంబడి 40 m/s (c) +x వెంబడి 0.025 m/s (d) −x వెంబడి 4 m/s
7. 27°C వద్ద గాలిలో ధ్వని వడి 320 m/s. 127°C వద్ద అది సుమారు (a) 426.7 m/s (b) 360 m/s (c) 340 m/s (d) 369.5 m/s
8. రెండు చివరలూ బిగించిన 60 cm తీగపై తరంగాలు 120 m/s వడితో ప్రయాణిస్తాయి. దాని మూడవ అనుస్వరం (a) 100 Hz (b) 200 Hz (c) 300 Hz (d) 600 Hz
9. ఒక చివర మూసిన 17 cm గొట్టం మొదటి అధిస్వరం (v = 340 m/s, అంత్య సవరణ విస్మరించండి) (a) 500 Hz (b) 1000 Hz (c) 1500 Hz (d) 2000 Hz
10. 340 Hz, 336 Hz శృతి దండాలను కలిపి మ్రోగించారు. 5 s లో వినిపించే విస్పందనాల సంఖ్య (a) 4 (b) 10 (c) 676 (d) 20
11. SHM చేసే కణం కంపన పరిమితి 0.12 m, గరిష్ఠ వడి 0.6 m/s. దాని ఆవర్తన కాలం (a) 0.4π s (b) 0.2π s (c) 5 s (d) 2π s
12. SHM లో x = A/2 వద్ద గతి శక్తి మొత్తం శక్తిలో ఎంత శాతం? (a) 25% (b) 50% (c) 75% (d) 87%
13. ఒక స్ప్రింగ్పై దిమ్మ ఆవర్తన కాలం T. ఇప్పుడు దాన్ని సమాంతరంలో ఉన్న అలాంటి రెండు స్ప్రింగులపై ఉంచి, దాని ద్రవ్యరాశిని రెట్టింపు చేశారు. కొత్త ఆవర్తన కాలం (a) 2T (b) T/2 (c) √2 T (d) T
14. SHM లో వేగానికి, త్వరణానికి మధ్య దశాభేదం (a) 0 (b) π (c) π/4 (d) π/2
15. అదే ఉష్ణోగ్రత వద్ద హీలియం (γ = 5/3, M = 4 g/mol) లో ధ్వని వడికి, హైడ్రోజన్ (γ = 7/5, M = 2 g/mol) లో వడికి నిష్పత్తి (a) 5/√42 (b) √42/5 (c) 1/√2 (d) √2
16. 5 g ద్రవ్యరాశి గల 50 cm తీగ రెండు చివరలూ బిగించి, 25 N తన్యతలో ఉంది. దాని ప్రాథమిక పౌనఃపున్యం (a) 25 Hz (b) 100 Hz (c) 500 Hz (d) 50 Hz
17. సెకన్ల లోలకాన్ని g భూమి విలువలో నాలుగో వంతు ఉన్న గ్రహానికి తీసుకెళ్లారు. అక్కడ దాని ఆవర్తన కాలం (a) 1 s (b) 2 s (c) 8 s (d) 4 s
18. స్థావర తరంగం y = 4 sin(πx/15) cos(96πt), ఇక్కడ x, y cm లలో. ఒక నిస్పంద బిందువుకు, తర్వాతి ప్రస్పంద బిందువుకు మధ్య దూరం (a) 15 cm (b) 30 cm (c) 7.5 cm (d) 3.75 cm
19. x = 5 sin ωt + 5√3 cos ωt చలనాన్ని x = R sin(ωt + φ) గా రాశారు. φ విలువ (a) π/6 (b) π/3 (c) π/4 (d) π/2
20. ఒక తెరిచిన గొట్టం ప్రాథమిక పౌనఃపున్యం 200 Hz. దాని పొడవు (v = 340 m/s) (a) 0.425 m (b) 1.7 m (c) 0.2125 m (d) 0.85 m
21. తీవ్రతల నిష్పత్తి 9 : 1 గల రెండు తరంగాలు వ్యతికరణం చెందుతాయి. I_max : I_min నిష్పత్తి (a) 4 : 1 (b) 9 : 1 (c) 16 : 1 (d) 10 : 8
22. స్థిర వేగంతో పైకి వెళ్తున్న లిఫ్ట్లో ఒక లఘు లోలకం ఉంది. నిశ్చల లిఫ్ట్తో పోలిస్తే దాని ఆవర్తన కాలం (a) పెరుగుతుంది (b) తగ్గుతుంది (c) మారదు (d) శూన్యమవుతుంది
23. SHM చేసే కణం t = 0 వద్ద x = −A వద్ద ఉంది. దాని స్థానభ్రంశం (a) A sin ωt (b) A cos ωt (c) −A cos ωt (d) −A sin ωt
24. ఒక స్ప్రింగ్ను పొడవుల నిష్పత్తి 2 : 3 గా ఉండేలా రెండు ముక్కలుగా కత్తిరించారు. వాటి బల స్థిరాంకాల నిష్పత్తి (a) 2 : 3 (b) 3 : 2 (c) 4 : 9 (d) 9 : 4
25. y = A sin(kx − ωt) తరంగానికి గరిష్ఠ కణ వడి తరంగ వడికి సమానమయ్యేది (a) A = λ (b) A = 2πλ (c) A = λ/2π (d) A = λ/4 అయినప్పుడు
26. తెలియని శృతి దండం 250 Hz దండంతో సెకనుకు 6 విస్పందనాలు ఇస్తుంది. తెలియని దండానికి మైనం పూస్తే విస్పందనాలు సెకనుకు 4 కి తగ్గుతాయి. తెలియని పౌనఃపున్యం (a) 244 Hz (b) 256 Hz (c) 250 Hz (d) 262 Hz
27. ఒక కణం SHM లో అంత్య స్థానం నుంచి మొదలవుతుంది. మొదటి T/6 కాలంలో అది ప్రయాణించే దూరం (a) A/2 (b) A/√2 (c) A(1 − √3/2) (d) √3A/2
28. 0.1 kg కణం x = 0.05 sin(20t) m ప్రకారం కదులుతుంది. దాని మొత్తం శక్తి (a) 0.5 J (b) 0.025 J (c) 5 J (d) 0.05 J
29. ఒక తీగ ప్రాథమిక పౌనఃపున్యం 100 Hz. అదే తన్యత వద్ద దాని కంపించే పొడవును 20% తగ్గించారు. కొత్త ప్రాథమిక పౌనఃపున్యం (a) 80 Hz (b) 120 Hz (c) 125 Hz (d) 150 Hz
30. రెండు చివరలూ తెరిచిన గొట్టం ప్రాథమిక పౌనఃపున్యం 300 Hz. ఒక చివరను మూసితే, మూసిన గొట్టం రెండవ అధిస్వరం (a) 750 Hz (b) 450 Hz (c) 900 Hz (d) 600 Hz
31. SHM చేసే కణం ఆవర్తన కాలం 16 s. అది t = 2 s వద్ద మధ్యమ స్థానం గుండా వెళ్తుంది, t = 4 s వద్ద దాని వడి 4 m/s. దాని కంపన పరిమితి (a) 32√2/π m (b) 16/π m (c) 32/π m (d) 8√2/π m
32. ఒక లోలక గడియారం రోజుకు 12 s కోల్పోతుంది. సరిదిద్దడానికి దాని లోలకం పొడవును సుమారు ఎంత తగ్గించాలి? (a) 0.0139% (b) 0.0278% (c) 0.0556% (d) 0.278%
33. θ కోణం గల నున్నటి వాలుతలంపై m ద్రవ్యరాశి గల దిమ్మను, పైన బిగించిన k స్థిరాంకం గల స్ప్రింగ్కు కట్టారు. వాలుతలం వెంబడి దాని డోలన ఆవర్తన కాలం (a) 2π√(m/k) (b) 2π√(m/(k sin θ)) (c) 2π√(m sin θ/k) (d) 2π√(m/(k cos θ))
34. 1 m దూరంలోని బిందువుల వద్ద బిగించిన తీగ 200 Hz వద్ద రెండు లూప్లలో కంపిస్తుంది. దాని ఏకాంక పొడవుకు ద్రవ్యరాశి 5 g/m. తన్యత (a) 100 N (b) 200 N (c) 400 N (d) 50 N
35. ఒక తరంగం తరంగదైర్ఘ్యం 0.4 m. తరంగం వెంబడి 0.1 m దూరంలో ఉన్న రెండు కణాల మధ్య దశాభేదం (a) π/4 (b) π (c) 2π (d) π/2
36. 1.44 m, 1.00 m పొడవుల లోలకాలు ఒకే దశలో ఊగడం మొదలుపెట్టాయి. మళ్లీ ఒకే దశలోకి వచ్చేలోపు పొడవైనది ఎన్ని డోలనాలు పూర్తి చేస్తుంది? (a) 5 (b) 6 (c) 11 (d) 4
37. 500 Hz ధ్వని నీటిలో 1450 m/s వడితో ప్రయాణిస్తుంది. నీటిలో దాని తరంగదైర్ఘ్యం (a) 0.66 m (b) 2.9 m (c) 0.29 m (d) 29 m
38. రెండు జనకాలు 3 s లో 12 విస్పందనాలు ఇస్తాయి. వాటిలో ఒకటి 256 Hz. రెండోది ఇది కావచ్చు (a) 268 Hz (b) 244 Hz (c) 260 Hz (d) 262 Hz
39. 10 cm కంపన పరిమితి గల SHM లో x = 6 cm వద్ద త్వరణం 24 cm/s². ఈ బిందువు వద్ద వడి (a) 16 cm/s (b) 12 cm/s (c) 20 cm/s (d) 8 cm/s
40. L పొడవు గల లఘు లోలకం చిన్న కంపన పరిమితితో ఊగుతుంది. అంత్య స్థానం నుంచి మధ్యమ స్థానానికి వెళ్లడానికి పట్టే కాలం (a) 2π√(L/g) (b) π√(L/g) (c) (π/2)√(L/g) (d) (π/4)√(L/g)
41. 512 Hz శృతి దండంతో అనునాద గొట్టంలో మొదటి అనునాదం 15 cm వద్ద, అంత్య సవరణ 1 cm. రెండవ అనునాదం వచ్చేది (a) 45 cm (b) 46 cm (c) 47 cm (d) 49 cm వద్ద
42. x = 3 sin(2t) + 4 cos(2t) m ప్రకారం కదిలే కణం గరిష్ఠ వడి (a) 14 m/s (b) 10 m/s (c) 7 m/s (d) 5 m/s
43. ప్రతిపాదన (A): తీగపై స్థావర తరంగంలో తీగ వెంబడి ఫలిత శక్తి రవాణా ఉండదు.
కారణం (R): రెండు అంశ తరంగాలు వ్యతిరేక దిశలలో సమాన శక్తిని మోసుకెళ్తాయి.
(a) రెండూ సరైనవి, R అనేది A కు సరైన వివరణ (b) రెండూ సరైనవి, R అనేది A కు వివరణ కాదు (c) A సరైనది, R తప్పు (d) A తప్పు, R సరైనది
44. ప్రతిపాదన (A): ధ్వని తరంగం గాలి నుంచి నీటిలోకి వెళ్లినప్పుడు దాని పౌనఃపున్యం మారదు.
కారణం (R): ధ్వని గాలి కంటే నీటిలో వేగంగా ప్రయాణిస్తుంది.
(a) రెండూ సరైనవి, R అనేది A కు సరైన వివరణ (b) రెండూ సరైనవి, R అనేది A కు వివరణ కాదు (c) A సరైనది, R తప్పు (d) A తప్పు, R సరైనది
45. వాక్యం I: ఒక చివర మూసిన గొట్టంలో మొదటి అధిస్వరం ప్రాథమిక పౌనఃపున్యానికి మూడు రెట్లు.
వాక్యం II: రెండు చివరలూ తెరిచిన గొట్టంలో మొదటి అధిస్వరం రెండవ అనుస్వరం.
(a) రెండూ సరైనవి (b) రెండూ తప్పు (c) I సరైనది, II తప్పు (d) I తప్పు, II సరైనది
జవాబులు మరియు కారణాలు
| Q | Ans | కారణం |
|---|---|---|
| 1 | b | Aω² = 0.2 × 25 = 5 m/s². |
| 2 | c | cos²(πt) = (1 + cos 2πt)/2; ఆవర్తన కాలం 1 s. |
| 3 | d | k_s = 200 N/m; 2π√(2/200) = 0.2π s. |
| 4 | a | K = 3U అంటే U = E/4, కాబట్టి x² = A²/4. |
| 5 | d | 2π√(0.09) = 0.6π s. |
| 6 | a | వ్యతిరేక గుర్తులు: +x; v = 160π/4π = 40 m/s. |
| 7 | d | 320√(400/300) ≈ 369.5 m/s. |
| 8 | c | 3v/2L = 360/1.2 = 300 Hz. |
| 9 | c | ν₁ = 340/0.68 = 500 Hz; అధిస్వరం 3ν₁. |
| 10 | d | సెకనుకు 4 విస్పందనాలు × 5 s = 20. |
| 11 | a | ω = 0.6/0.12 = 5 rad/s; T = 2π/5 = 0.4π s. |
| 12 | c | K/E = 1 − 1/4 = 3/4. |
| 13 | d | m/k మారదు: 2m/2k. |
| 14 | d | a, v కంటే π/2 ముందుంటుంది. |
| 15 | a | √[(5/3)/4 ÷ (7/5)/2] = √(25/42) = 5/√42. |
| 16 | d | μ = 0.01 kg/m, v = 50 m/s; 50/(2 × 0.5) = 50 Hz. |
| 17 | d | T ∝ 1/√g: 2 × 2 = 4 s. |
| 18 | c | k = π/15, λ = 30 cm; λ/4 = 7.5 cm. |
| 19 | b | tan φ = 5√3/5 = √3. |
| 20 | d | L = v/2ν = 340/400 = 0.85 m. |
| 21 | a | కంపన పరిమితులు 3 : 1; (4/2)² = 4. |
| 22 | c | స్థిర వేగం అంటే అదనపు త్వరణం లేదు. |
| 23 | c | −A cos ωt, t = 0 వద్ద −A ఇస్తుంది. |
| 24 | b | k ∝ 1/L: (1/2) : (1/3) = 3 : 2. |
| 25 | c | Aω = ω/k నుంచి A = 1/k = λ/2π. |
| 26 | b | మైనం పౌనఃపున్యాన్ని తగ్గిస్తుంది, విస్పందనాలు తగ్గాయి, కాబట్టి అది 250 Hz కంటే ఎక్కువ. |
| 27 | a | అంత్య స్థానం నుంచి దశ π/3 మారుతుంది: A − A cos 60° = A/2. |
| 28 | d | ½ × 0.1 × 400 × 0.0025 = 0.05 J. |
| 29 | c | ν ∝ 1/L: 100/0.8 = 125 Hz. |
| 30 | a | మూసిన ν₁ = 150 Hz; రెండవ అధిస్వరం 5ν₁ = 750 Hz. |
| 31 | a | A(π/8) cos(π/4) = 4 నుంచి A = 32√2/π m. |
| 32 | b | ΔT/T = 12/86400 = 1/7200; ΔL/L = 2/7200 ≈ 0.0278%. |
| 33 | a | గురుత్వం వాలుతలం వెంబడి విరామ స్థానాన్ని మాత్రమే జరుపుతుంది. |
| 34 | b | λ = 1 m, v = 200 m/s; T = v²μ = 40000 × 0.005 = 200 N. |
| 35 | d | (2π/0.4) × 0.1 = π/2. |
| 36 | a | ఆవర్తన కాలాలు 1.2 : 1; 5 × 1.2 = 6 × 1.0. |
| 37 | b | 1450/500 = 2.9 m. |
| 38 | c | సెకనుకు 4 విస్పందనాలు: 252 Hz లేదా 260 Hz. |
| 39 | a | ω² = 24/6 = 4; v = 2√(100 − 36) = 16 cm/s. |
| 40 | c | అంత్య స్థానం నుంచి మధ్యమ స్థానానికి T/4. |
| 41 | c | λ/4 = 16 cm; రెండవ అనునాదం 3 × 16 − 1 = 47 cm. |
| 42 | b | కంపన పరిమితి 5 m, ω = 2 rad/s; Aω = 10 m/s. |
| 43 | a | సమాన, వ్యతిరేక శక్తి ప్రవాహాలు రద్దవుతాయి. |
| 44 | b | పౌనఃపున్యాన్ని జనకం నిర్ణయిస్తుంది; వడి విషయం నిజమే కానీ అది కారణం కాదు. |
| 45 | a | మూసిన గొట్టం అధిస్వరాలు 3ν₁, 5ν₁; తెరిచిన గొట్టం మొదటి అధిస్వరం 2ν₁. |