ఆంధ్రలో సామాజిక, మత సంస్కరణలు

గుర్తుంచుకోవలసినవి

• కందుకూరి వీరేశలింగం (రాజమహేంద్రవరం) ఆంధ్ర సంఘ సంస్కరణ పితామహుడు: వివేకవర్ధని 1874, సంఘ సంస్కరణ సమాజం 1878, తొలి వితంతు వివాహం 1881, హితకారిణి సమాజం 1906.
• అఖిల భారత సంస్కరణ సంస్థలు: బ్రహ్మసమాజం 1828, ప్రార్థనా సమాజం 1867, సత్యశోధక్ సమాజం 1873, ఆర్య సమాజం 1875, రామకృష్ణ మిషన్ 1897.
• భావ సంస్కరణతో పాటు క్షేత్రస్థాయి తిరుగుబాట్లు సాగాయి: ఉయ్యాలవాడ 1846, కోయ తిరుగుబాటు 1862, రంపా 1879, 1922.

సంస్కరణలు ఎందుకు అవసరమయ్యాయి

19వ శతాబ్దంలో బ్రిటిష్ పాలన ఇంగ్లీష్ విద్య, ముద్రణాలయాలు, రైల్వేలు, కొత్త చట్టాలు తెచ్చింది. విద్యావంతులైన భారతీయులు సతీ సహగమనం, బాల్య వివాహం, వితంతు పునర్వివాహ నిషేధం వంటి ఆచారాలను ప్రశ్నించడం మొదలుపెట్టారు. సంస్కర్తలు రెండు విధాలుగా పనిచేశారు. కొందరు మత సంఘాలు స్థాపించారు. మరికొందరు కలం, రంగస్థలం, పాఠశాలల ద్వారా సామాజిక అలవాట్లను మార్చారు.

సంస్కర్తలకు తోడ్పడిన ముఖ్య బ్రిటిష్ చర్యలు:

చర్య	సంవత్సరం	అర్థం
చార్టర్ చట్టం (కంపెనీ వర్తక గుత్తాధిపత్యం ముగింపు)	1813	మిషనరీలకు, పాశ్చాత్య భావాలకు భారత్ తలుపులు తెరిచింది
సతీ నిషేధం	1829	గవర్నర్ జనరల్ విలియం బెంటింక్ కాలంలో
మెకాలే విద్యా మినిట్	1835	ఇంగ్లీష్ విద్యకు మద్దతు
వుడ్స్ డిస్పాచ్	1854	విద్యా విధానం; విశ్వవిద్యాలయాలకు దారితీసింది
హిందూ వితంతు పునర్వివాహ చట్టం	1856	వితంతు పునర్వివాహాన్ని చట్టబద్ధం చేసింది
మద్రాసు, కలకత్తా, బొంబాయి విశ్వవిద్యాలయాలు	1857	ఆధునిక ఉన్నత విద్య
సమ్మతి వయస్సు చట్టం	1891	బాల్య వివాహాలకు సంబంధించింది

విలియం బెంటింక్ భారత మొదటి గవర్నర్ జనరల్. ఆధునిక భారత నిర్మాత అని పిలవబడే డల్హౌసీ డాక్ట్రిన్ ఆఫ్ లాప్స్ (1848) అమలు చేశాడు.

జాతీయ సంస్కరణ ఉద్యమాలు

సంస్థ	సంవత్సరం	స్థాపకుడు	గమనిక
బ్రహ్మసమాజం	1828	రాజా రామ్ మోహన్ రాయ్	రాయ్‌ను భారత పునరుజ్జీవన పితామహుడు అంటారు; రాధానగర్‌లో జన్మించాడు
ప్రార్థనా సమాజం	1867	ఆత్మారాం పాండురంగ	పశ్చిమ భారతం
సత్యశోధక్ సమాజం	1873	జ్యోతిబా ఫూలే	ఫూలే గులాంగిరి రాశాడు; పుణేలో జన్మించాడు
ఆర్య సమాజం	1875	దయానంద సరస్వతి	సత్యార్థ ప్రకాశ్ రాశాడు; భారత మార్టిన్ లూథర్ అంటారు; టంకారాలో జన్మించాడు
థియోసాఫికల్ సొసైటీ	1875	మేడమ్ బ్లావట్స్కీ	ప్రధాన కేంద్రం అడయార్
అలీఘర్ ఉద్యమం (మహమ్మదన్ ఆంగ్లో-ఓరియంటల్ కళాశాల, అలీఘర్, 1875)	1875	సయ్యద్ అహ్మద్ ఖాన్	ముస్లింల ఆధునిక విద్య
రామకృష్ణ మిషన్	1897	స్వామి వివేకానంద	వివేకానంద అసలు పేరు నరేంద్రనాథ్ దత్తా; బేలూరు మఠం
యంగ్ బెంగాల్ ఉద్యమం	-	హెన్రీ డెరోజియో	బెంగాల్‌లో హేతుబద్ధ ఆలోచన

తెలుసుకోవలసిన ఇతర పేర్లు: ఈశ్వరచంద్ర విద్యాసాగర్ (బిర్సింఘాలో జన్మించాడు), దేవబంద్ పాఠశాల (మహమ్మద్ ఖాసిం నానౌతవి), సర్వెంట్స్ ఆఫ్ ఇండియా సొసైటీ (గోపాలకృష్ణ గోఖలే), డెక్కన్ ఎడ్యుకేషన్ సొసైటీ (బాలగంగాధర తిలక్).

రాజా రామ్ మోహన్ రాయ్ తుహ్ఫత్-ఉల్-ముహహ్హిదీన్ రాశాడు. దయానంద గ్రంథం సత్యార్థ ప్రకాశ్. ఈ రెండింటినీ కలపకండి.

కందుకూరి వీరేశలింగం: ఆంధ్ర సంస్కర్త

వీరేశలింగం రాజమహేంద్రవరంలో జన్మించాడు. ఆయన గద్య తిక్కన గా ప్రసిద్ధి. తొలి తెలుగు నవలా రచయితగా కూడా పేరుపొందాడు. ఆయన ప్రధాన కృషి:

• వివేకవర్ధని పత్రిక, 1874లో సంస్కరణ భావాల వ్యాప్తికి ప్రారంభించాడు.
• రాజమహేంద్రవరం సంఘ సంస్కరణ సమాజం, 1878లో స్థాపించాడు.
• ఆంధ్రలో తొలి వితంతు వివాహం, 1881లో రాజమహేంద్రవరంలో జరిపించాడు.
• హితకారిణి సమాజం, 1906లో స్థాపించాడు. పేరును హితకారిణి సమాజ్ అని కూడా రాస్తారు.
• రచనలు: రాజశేఖర చరిత్రము, సత్యవతీ చరిత్ర.

ఆయన కృషి వితంతు పునర్వివాహం, స్త్రీ విద్యను ప్రజా చర్చాంశాలుగా మార్చింది. రాజమహేంద్రవరం ఆంధ్ర సంస్కరణ కేంద్రమైంది. తరువాత ఆంధ్ర మహిళా సభ (1937) స్థాపించిన దుర్గాబాయి దేశ్‌ముఖ్ కూడా రాజమహేంద్రవరంలో జన్మించింది.

గురజాడ అప్పారావు, సంస్కరణ సాహిత్యం

గురజాడ అప్పారావు రాయవరంలో జన్మించాడు; విజయనగరంతో ముడిపడి ఉన్నాడు. ఆయన నాటకం కన్యాశుల్కం కన్యాశుల్క (వధూమూల్య) ఆచారంపై విమర్శ. ఆయన ఇతర రచనల్లో ముత్యాల సరాలు, దేశభక్తి గీతం దేశమును ప్రేమించుమన్నా ఉన్నాయి. సాహిత్యం సంస్కరణకు సాధనమైంది. ఇతర ప్రాంతాల్లో, ఆనందమఠ్ (వందేమాతరం గీతంతో) సాహిత్య సామ్రాట్ బంకిం చంద్ర ఛటర్జీ రచన. నీల్ దర్పణ్ దీనబంధు మిత్ర రచన; నీలిమందు తోటల యజమానుల దౌర్జన్యాలను బయటపెట్టింది. గులాంగిరి ఫూలే రచన.

ఆంధ్రలో ప్రతిఘటన: సంస్కరణతో పాటు సాగిన తిరుగుబాట్లు

సంస్కరణ మనసులను మార్చింది; తిరుగుబాట్లు బ్రిటిష్ శిస్తు, అటవీ నియమాలపై ఆగ్రహాన్ని చూపాయి.

సంఘటన	సంవత్సరం	నాయకుడు / ప్రాంతం
కర్నూలు నవాబు తిరుగుబాటు	1839	కర్నూలు
ఉయ్యాలవాడ నరసింహారెడ్డి తిరుగుబాటు	1846	రూపనగుడిలో జన్మించాడు; రాయలసీమ
కోయిలకుంట్ల వద్ద ఆయన ఉరితీత	1847	కోయిలకుంట్ల (నంద్యాల జిల్లా)
గోదావరి ప్రాంత కోయ తిరుగుబాటు	1862	కోయ నాయకులు (1879-80 తిరుగుబాటుకు తొమ్మ దొర నాయకత్వం వహించాడు)
కోయ నాయకుల రంప తిరుగుబాటు	1879	తూర్పు కనుమలు
రంప తిరుగుబాటు	1922	అల్లూరి సీతారామరాజు
చింతపల్లి పోలీస్ స్టేషన్ దాడి	1922	అల్లూరి సీతారామరాజు
అల్లూరి సీతారామరాజు మరణం	1924	-

అల్లూరి సీతారామరాజును మన్యం వీరుడు (కొండల వీరుడు) అంటారు. ఆయన పాత విశాఖపట్నం ఏజెన్సీతో ముడిపడి ఉన్నాడు; ఇది ఇప్పుడు ఎక్కువగా అల్లూరి సీతారామరాజు జిల్లాలో ఉంది (చింతపల్లి అక్కడే ఉంది). రంపా ప్రాంతం తూర్పు కనుమల్లో ఉంది.

1857 తిరుగుబాటు, ఇతర జాతీయ తిరుగుబాట్లు

1857 తొలి స్వాతంత్ర్య సంగ్రామం. ఇది 1857 మే 10న మీరట్ సిపాయి తిరుగుబాటుతో మొదలైంది; మంగళ్ పాండే అంతకుముందు బారక్‌పూర్‌లో (1857 మార్చి) తిరుగుబాటు చేశాడు.

కేంద్రం	నాయకుడు
ఢిల్లీ	బహదూర్ షా జఫర్
కాన్పూర్	నానా సాహెబ్
ఝాన్సీ	రాణి లక్ష్మీబాయి (మణికర్ణిక)
లక్నో	బేగం హజరత్ మహల్
బీహార్ (అరా, జగదీశ్‌పూర్)	కున్వర్ సింగ్
గ్వాలియర్	తాంతియా తోపే
ఫైజాబాద్	మౌల్వీ అహ్మదుల్లా షా
హైదరాబాద్ రెసిడెన్సీపై దాడి	తుర్రేబాజ్ ఖాన్

ఇతర తిరుగుబాట్లు: సంథాల్ తిరుగుబాటు (సిద్ధూ, కన్హూ), ముండా తిరుగుబాటు (బిర్సా ముండా), నీలిమందు తిరుగుబాటు (దిగంబర్ విశ్వాస్), కూకా ఉద్యమం (బాబా రామ్ సింగ్), వహాబీ ఉద్యమం (సయ్యద్ అహ్మద్ బరేల్వీ), పాబ్నా తిరుగుబాటు (ఈశాన్ చంద్ర రాయ్). వెల్లూరు తిరుగుబాటు 1806లో జరిగింది.

భూమి, విద్య: వలస నేపథ్యం

సంస్కరణ, తిరుగుబాటు రెండూ భూమి, చట్టం, పాఠశాలలపై బ్రిటిష్ విధానాల నుంచి పుట్టాయి.

విధానం / సంస్థ	అర్థం
శాశ్వత శిస్తు విధానం (1793, లార్డ్ కార్న్‌వాలిస్)	జమీందార్లు చెల్లించే నిర్ణీత శిస్తు
రైత్వారీ (మద్రాసు, 1820, థామస్ మన్రో)	సాగుదారులతో నేరుగా ఒప్పందం
మహల్వారీ	గ్రామాల వారీగా భూమి శిస్తు
సైన్య సహకార ఒప్పందం (లార్డ్ వెల్లస్లీ)	రాజులు బ్రిటిష్ సైన్యానికి ఖర్చు భరిస్తారు
భారత శిక్షా స్మృతి (1860, మెకాలే)	ఉమ్మడి క్రిమినల్ చట్టం
భారత అటవీ చట్టం (1878)	అటవీ వినియోగ నియంత్రణ; కొండజాతుల ఆగ్రహానికి కారణమైంది
హంటర్ కమిషన్ (1882, డబ్ల్యూ. డబ్ల్యూ. హంటర్)	విద్యా సమీక్ష

తొలి విద్యా కేంద్రాలు: ఏషియాటిక్ సొసైటీ ఆఫ్ బెంగాల్ (1784, విలియం జోన్స్), ఫోర్ట్ విలియం కళాశాల (1800), కలకత్తా హిందూ కళాశాల (1817). భారత పురావస్తు సర్వే 1861లో అలెగ్జాండర్ కన్నింగ్‌హామ్ ఆధ్వర్యంలో ప్రారంభమైంది. ఆర్థర్ కాటన్ గోదావరిపై ధవళేశ్వరం బ్యారేజీ, విజయవాడలో కృష్ణా ఆనకట్ట నిర్మించాడు; ఇవి డెల్టా వ్యవసాయాన్ని మార్చాయి.

రాజకీయ చైతన్యం

భారత జాతీయ కాంగ్రెస్ 1885లో ఎ. ఓ. హ్యూమ్ స్థాపించాడు. డబ్ల్యూ. సి. బెనర్జీ తొలి అధ్యక్షుడు. అంతకుముందు సంస్థలు: మద్రాసు నేటివ్ అసోసియేషన్ (1852), ఇండియన్ అసోసియేషన్ ఆఫ్ కలకత్తా (1876, సురేంద్రనాథ్ బెనర్జీ, రాష్ట్రగురు అని పిలుస్తారు), మద్రాసు మహాజన సభ (1884). ముస్లిం లీగ్ 1906లో ప్రారంభమైంది. మితవాద నాయకులు: దాదాభాయ్ నౌరోజీ (భారత గ్రాండ్ ఓల్డ్ మ్యాన్), గోఖలే, ఫిరోజ్‌షా మెహతా. అతివాద నాయకులు: తిలక్ (లోకమాన్య), బిపిన్ చంద్ర పాల్, లాలా లజపతి రాయ్, అరబిందో ఘోష్.

1887 కాంగ్రెస్ మద్రాసు సమావేశానికి మొదటి ముస్లిం అధ్యక్షుడు బద్రుద్దీన్ త్యాబ్జీ అధ్యక్షత వహించాడు.

పరీక్షలో తప్పులు జరిగే చోట్లు

• గద్య తిక్కన వీరేశలింగం. ఆయనను మధ్యయుగ కవి తిక్కనతో కలపకండి.
• వివేకవర్ధని (1874) పత్రిక; హితకారిణి సమాజం (1906) సంస్థ.
• రంపాకు రెండు తేదీలు: 1879 (కోయ నాయకులు), 1922 (అల్లూరి సీతారామరాజు).
• ఉయ్యాలవాడ తిరుగుబాటు 1846; కోయిలకుంట్లలో ఉరితీత 1847.
• బ్రహ్మసమాజం 1828, ఆర్య సమాజం 1875. ప్రార్థనా సమాజం (1867) రాయ్ స్థాపించలేదు.
• సత్యశోధక్ సమాజం ఫూలేది; సత్యార్థ ప్రకాశ్ దయానందది.
• కన్యాశుల్కం గురజాడది; రాజశేఖర చరిత్రము వీరేశలింగందే.
• హిందూ వితంతు పునర్వివాహ చట్టం 1856, కానీ ఆంధ్రలో తొలి వితంతు వివాహం 1881.

ఒక్క వాక్య సమీక్ష

• 1. వీరేశలింగం రాజమహేంద్రవరంలో జన్మించాడు; గద్య తిక్కన అని పిలుస్తారు.
• 2. ఆంధ్రలో తొలి వితంతు వివాహం: రాజమహేంద్రవరం, 1881.
• 3. హితకారిణి సమాజం 1906లో స్థాపించబడింది.
• 4. వివేకవర్ధని పత్రిక 1874లో ప్రారంభమైంది.
• 5. కన్యాశుల్కం, ముత్యాల సరాలు గురజాడ అప్పారావు రచనలు.
• 6. బ్రహ్మసమాజం: 1828, రాజా రామ్ మోహన్ రాయ్.
• 7. ఆర్య సమాజం: 1875, దయానంద సరస్వతి.
• 8. రామకృష్ణ మిషన్: 1897, స్వామి వివేకానంద.
• 9. సతీ సహగమనం 1829లో నిషేధించబడింది; వితంతు పునర్వివాహం 1856లో చట్టబద్ధమైంది.
• 10. మన్యం వీరుడు అల్లూరి సీతారామరాజు 1924లో మరణించాడు.

నేపథ్యం మరియు సందర్భం

పంతొమ్మిదవ శతాబ్దంలో తెలుగు దేశం రెండు పూర్తిగా భిన్నమైన రీతుల్లో పాలించబడింది. తీర జిల్లాలు, రాయలసీమ మద్రాసు ప్రెసిడెన్సీకి చెందినవి, వాటిని బ్రిటిషర్లు నేరుగా నడిపారు. తెలంగాణ ప్రాంతంలో ఎక్కువ భాగం హైదరాబాద్ సంస్థానంలో ఉంది. ఈ అధ్యాయం మద్రాసు వైపును పరిశీలిస్తుంది, ఎందుకంటే తెలుగు ప్రజల సంస్కరణ ఉద్యమం అక్కడే రూపుదిద్దుకుంది.

బ్రిటిష్ పాలన సామాన్య ప్రజల జీవితాల్లోకి కొత్త సాధనాలను తెచ్చింది: ఇంగ్లీషు పాఠశాలలు, ముద్రణ యంత్రాలు, రైల్వేలు, ఉమ్మడి నేర చట్టం, కొత్త భూ ఆదాయ వ్యవస్థ. ఈ సాధనాలకు రెండు ప్రభావాలు ఉన్నాయి. విద్యావంతులైన భారతీయులు బాల్య వివాహం, వితంతు పునర్వివాహంపై నిషేధం వంటి పాత ఆచారాల గురించి కఠిన ప్రశ్నలు అడగడం ప్రారంభించారు. అదే సమయంలో రైతులు, అటవీ నివాసులు కొత్త పన్నుల, కొత్త నిబంధనల భారాన్ని అనుభవించారు, వారిలో కొందరు ఆయుధాలు పట్టారు.

కాబట్టి ఈ కాలానికి రెండు ముఖాలు ఉన్నాయి. ఒక ముఖం కలం, పాఠశాల, సంఘంతో ఉన్న సంస్కర్త. మరొక ముఖం కొండల్లోని తిరుగుబాటుదారు. ఇద్దరూ కలవలేదు, కానీ ఇద్దరూ ఒకే వలస నేల నుండి ఎదిగారు. సంస్కర్తలు సమాజాన్ని లోపల నుండి మార్చాలనుకున్నారు. తిరుగుబాటుదారులు విదేశీ పాలన భూమి, అడవిపై తన పట్టును సడలించాలని కోరుకున్నారు.

ఆంధ్ర వెలుపలి మూడు చట్టాలు, నిర్ణయాలు సంస్కర్తలకు రంగం సిద్ధం చేశాయి:

అడుగు	సంవత్సరం	ఎందుకు ముఖ్యమైనది
సతీ నిషేధం	1829	హానికరమైన ఆచారానికి వ్యతిరేకంగా చట్టాన్ని వాడవచ్చని చూపింది
విద్యపై మెకాలే మినిట్	1835	ఉన్నత బోధనా భాషగా ఇంగ్లీషును సమర్థించింది
హిందూ వితంతు పునర్వివాహ చట్టం	1856	హిందూ వితంతువుల పునర్వివాహాన్ని చట్టబద్ధం చేసింది

1856 చట్టాన్ని తప్పుగా చదవడం సులభం. అది వితంతువులను పునర్వివాహం చేసుకునేలా చేయలేదు. కేవలం చట్టపరమైన అడ్డంకిని తొలగించింది. తెలుగు దేశంలో అసలు పోరాటం తరువాత మొదలైంది, చట్టం అనుమతించినా కుటుంబాలు, పురోహితులు, పొరుగువారు అలాంటి వివాహాలను అంగీకరించడానికి నిరాకరించినప్పుడు.

ఆలోచనలో సంస్కరణ: జాతీయ మరియు స్థానిక

సంస్కరణ తెలుగు జిల్లాలకు చేరే ముందే భారతదేశంలో మరెక్కడో ప్రారంభమైంది. రాజా రామ్ మోహన్ రాయ్ 1828లో బ్రహ్మ సమాజాన్ని స్థాపించాడు. ప్రార్థనా సమాజం 1867లో, జ్యోతిబా ఫూలే సత్యశోధక్ సమాజ్ 1873లో, దయానంద సరస్వతి ఆర్య సమాజం 1875లో అనుసరించాయి. స్వామి వివేకానంద స్థాపించిన రామకృష్ణ మిషన్ 1897లో వచ్చింది. ఈ సంస్థలు తెలుగు సంస్కర్తలకు ఆలోచనలను, ఒక పద్ధతిని ఇచ్చాయి: పాత గ్రంథాలను అధ్యయనం చేయడం, బహిరంగంగా వాదించడం, పనిని మోసేందుకు సంఘాన్ని నిర్మించడం.

తెలుగు సంస్కర్తలు తమ సొంత స్థానిక ప్రతిఘటనను ఎదుర్కోవలసి వచ్చింది. బలమైన సమాధానం గోదావరి ఒడ్డున ఉన్న రాజమండ్రి పట్టణం నుండి వచ్చింది.

కందుకూరి వీరేశలింగం: వ్యక్తి మరియు ఆయన పద్ధతి

బాల్య వివాహం కందుకూరి వీరేశలింగం సొంత జీవితాన్నే తాకింది. 14 ఏళ్ల వయసులో ఆయనకు తొమ్మిదేళ్ల అమ్మాయితో వివాహమైంది, తరువాతి సంవత్సరాల్లో ఆయన ఆ ఆచారంతో గట్టిగా పోరాడాడు. ఆయన 1848 ఏప్రిల్ 16న రాజమండ్రిలో జన్మించాడు. 1869లో మెట్రిక్యులేషన్ తర్వాత ఆయన గ్రామ పాఠశాలలో ఉపాధ్యాయునిగా మొదలుపెట్టి, తరువాతే తెలుగు, సంస్కృతం, హిందీలో లోతుగా వెళ్లాడు. ఆయన 1919 మే 27న మద్రాసులో మరణించాడు.

ఆయన పద్ధతికి నాలుగు భాగాలు. ఆయన రాశాడు. పత్రిక ప్రారంభించాడు. పాఠశాలలు తెరిచాడు. సంఘాలు ఏర్పరిచాడు. ప్రతి భాగం ఇతరాలకు తోడ్పడింది.

కలం. 1880లో ఆయన రాజశేఖర చరిత్రము ప్రచురించాడు, దాన్ని విస్తృతంగా మొదటి తెలుగు నవల అంటారు. అది సామాన్య ప్రజల సరళ భాషలో కథ చెప్పింది, సరైన ప్రవర్తన గురించిన సందేశాన్ని కలిగి ఉంది. ఆయన నాటకాలు కూడా రాశాడు; వాటిలో ప్రహ్లాద, సత్యహరిశ్చంద్ర, రెండూ 1886లో. ఆయనను గద్య తిక్కన అంటారు, అంటే వచనానికి తిక్కన, ఎందుకంటే మధ్యయుగ కవి తిక్కన పద్యానికి చేసినదాన్ని ఆయన తెలుగు వచనానికి చేశాడు. ఇద్దరినీ కలపవద్దు.

పత్రిక. వివేకవర్ధని అనే పత్రిక ద్వారా ఆయన సామాజిక దురాచారాలపై దాడి చేశాడు. అది స్త్రీ విద్య, వితంతు పునర్వివాహం, బాల్య వివాహం, కులతత్వం, మూఢనమ్మకాలు, ప్రభుత్వంలో అవినీతి గురించి మాట్లాడింది. తేదీ విషయంలో ఆధారాలు భిన్నంగా ఉంటాయి. ప్రామాణిక పరీక్ష సమాధానం 1874. కొన్ని ప్రామాణిక గ్రంథాలు 1876 ఇస్తాయి. ఒక ప్రశ్న రెండింటినీ ఎంపికలుగా ఇస్తే, ఇతర ఆధారాల కోసం చూడండి. సురక్షిత వాస్తవం ఏమిటంటే పత్రిక 1870ల మధ్యలో ప్రారంభమైంది. సామాన్య పాఠకులు ఆయన అంశాలను అనుసరించగలిగేలా ఆయన హాస్యం, వ్యంగ్యం, సంభాషణ రూపాన్ని వాడాడు. ఆయన స్త్రీల కోసం సతీహిత బోధిని అనే మాసపత్రికను కూడా ప్రచురించాడు.

పాఠశాల. ఆయన 1874లో దౌలేశ్వరంలో పాఠశాల తెరిచాడు. తరువాత 1887లో రాజమండ్రిలో బ్రహ్మ మందిరం నిర్మించాడు. 1908లో హితకారిణి పాఠశాల అనే పాఠశాల నిర్మించబడింది. దాని వెనుక ఉన్న సంస్థ హితకారిణి సమాజం 1906లో స్థాపించబడింది. ఈ పేరును హితకారిణి అని కూడా రాస్తారు. ఈ పదానికి "మేలు చేసేవాడు" అని అర్థం.

సంఘం. 1878లో ఆయన రాజమండ్రి సామాజిక సంస్కరణ సంఘాన్ని స్థాపించాడు. ఆయన కింద పునర్వివాహ సంఘం కూడా పనిచేసింది. ఈ సంస్థల ద్వారా ఆయన సంస్కరణకు ఒక్క నాయకుడిని మాత్రమే కాక, కార్యకర్తల బృందాన్ని ఇచ్చాడు.

మొదటి వితంతు పునర్వివాహం, 1881

ఆయన జీవితంలో బాగా తెలిసిన చర్య 1881 డిసెంబర్ 11న రాజమండ్రిలో జరిగింది. ఇది తెలుగు దేశంలో మొదటి వితంతు పునర్వివాహం. ఇది 1856 చట్టం తర్వాత ఇరవై ఐదు సంవత్సరాలకు జరిగింది. ఆ అంతరాన్ని గుర్తుంచుకోవడం విలువైనది. చట్టం ఉంది, కానీ దాన్ని ఆచరణలో పెట్టడానికి దృఢ సంకల్పం ఉన్న వ్యక్తి కావలసి వచ్చింది.

ఈ సంఘటనను ఏర్పాటు చేయడం సులభం కాదు. పాల్గొన్న కుటుంబాలు తమ కులం నుండి వెలివేయబడే ప్రమాదం ఎదుర్కొన్నాయి. పురోహితులు, పొరుగువారు కోపం చూపారు. ఆయన బహిరంగంగా తన వాదనను వినిపించి, సిద్ధంగా ఉన్న కుటుంబాలను కనుగొనడానికి పనిచేశాడు. సంవత్సరాలుగా ఆయన ఇలాంటి మరిన్ని వివాహాలు జరిపించాడు. తరువాత ఆయన వితంతువుల కోసం ఒక నివాసాన్ని కూడా ఏర్పరిచాడు, ఎందుకంటే కుటుంబం తిరస్కరించిన వితంతువుకు నివసించడానికి చోటు కావాలి.

ప్రభుత్వం 1893లో ఆయనకు రావు బహదూర్ బిరుదుతో గౌరవించింది. ఆయన 1885లో భారత జాతీయ కాంగ్రెస్ మొదటి సమావేశానికి హాజరయ్యాడు. ఆయన జ్ఞాపకార్థం 1974లో తపాలా బిళ్ల విడుదల చేయబడింది.

గురజాడ అప్పారావు మరియు సాహిత్య వినియోగం

సంస్కరణకు సంఘాలు మాత్రమే కాదు, సామాన్య ప్రజలు గుర్తుంచుకునే కథలు, పాటలు కూడా అవసరం. రాయవరంలో జన్మించి విజయనగరం పట్టణంతో ముడిపడిన గురజాడ అప్పారావు ఈ ప్రయోజనం కోసం రంగస్థలాన్ని వాడాడు. ఆయన నాటకం కన్యాశుల్కం, వృద్ధులు యువ వధువులను కొనగలిగేలా, అమ్మాయి కుటుంబం వరుని నుండి డబ్బు తీసుకునే కన్యాశుల్క ఆచారంపై దాడి చేస్తుంది. అది పదునైన, చురుకైన సంభాషణకు గుర్తుండిపోయింది. ఆయన కవితా సంకలనం ముత్యాల సరాలు, "దేశమును ప్రేమించుమన్నా" అని మొదలయ్యే ఆయన దేశభక్తి గీతం కూడా బాగా తెలిసినవి.

ఇద్దరు రచయితలను గుర్తుంచుకునే మార్గం సరళం. వీరేశలింగం మొదటి నవలను, సంస్కరణ పత్రికను ఇచ్చాడు. గురజాడ సంస్కరణ నాటకాన్ని ఇచ్చాడు. ఇద్దరూ రోజువారీ తెలుగును వాడారు.

భారతదేశంలో మరెక్కడైనా సాహిత్యం ఇదే పాత్ర పోషించింది. బంకిం చంద్ర ఛటర్జీ వందేమాతరం గీతం ఉన్న ఆనందమఠ్ రాశాడు. దీనబంధు మిత్ర నీలిమందు రైతుల గురించి నీల్ దర్పణ్ రాశాడు. జ్యోతిబా ఫూలే కులం గురించి గులామగిరి రాశాడు.

పరిపాలన మరియు ఆర్థిక వ్యవస్థ: గ్రామీణ ప్రాంతం ఎందుకు అశాంతిగా ఉంది

సంస్కరణ ఎక్కువగా విద్యావంతులైన పట్టణాలను ప్రభావితం చేసింది. గ్రామాలు, కొండలు వేరే ఒత్తిడిని అనుభవించాయి: కంపెనీ, తరువాత క్రౌన్ యొక్క ఆదాయ, అటవీ విధానం.

మద్రాసు ప్రెసిడెన్సీలో ప్రధాన భూ వ్యవస్థ రైత్వారీ వ్యవస్థ; దాని కింద ప్రభుత్వం సాగుదారుతో నేరుగా వ్యవహరించి ప్రతి కమతంపై పన్నును నిర్ణయించింది. సిద్ధాంతంలో ఇది రైతును మధ్యవర్తుల నుండి రక్షించింది. ఆచరణలో అధిక ఆదాయ డిమాండ్ అతన్ని నలిపేయగలదు. పేద సాగుదారులను నొక్కడం ద్వారా వ్యవస్థ ఆదాయం పెంచిందని రాయలసీమ తిరుగుబాటుపై ఒక కథనం చెబుతుంది.

అడవులు కూడా నియంత్రణలోకి తేబడ్డాయి. 1882 మద్రాసు అటవీ చట్టం కొండ ప్రజలు నివసించే అడవుల్లో వారి స్వేచ్ఛా సంచారాన్ని పరిమితం చేసింది. ఇది పోడు అని పిలువబడే వారి పాత మార్పిడి సాగు పద్ధతిని కూడా ఆపింది. ఎప్పుడూ అడవిపై ఆధారపడి జీవించినవారికి ఇది వారి రోజువారీ రొట్టెకు ముప్పు.

అన్ని పెద్ద మార్పులూ హానికరమైనవి కావు. ఆర్థర్ కాటన్ గోదావరిపై దౌలేశ్వరం బ్యారేజీని, విజయవాడలో కృష్ణా ఆనకట్టను నిర్మించాడు. ఈ పనులు డెల్టా భూములకు క్రమ నీటిని తెచ్చి తీర ప్రాంతాన్ని సంపన్నం చేశాయి. తీరం సంస్కరణ, విద్యకు నిలయం కాగా, కొండలు, పొడి లోతట్టు ప్రాంతం సాయుధ తిరుగుబాట్లను ఎందుకు ఇచ్చాయో ఈ తేడా ఒక కారణం.

సమాజం, మతం మరియు సంస్కృతి: సంస్కరణ పక్కన తిరుగుబాటు

#### ఉయ్యాలవాడ నరసింహారెడ్డి, 1846-47

కథ ముగింపుతో మొదలుపెట్టండి. 1847 ఫిబ్రవరి 22న ఉయ్యాలవాడ నరసింహారెడ్డి కోయిలకుంట్లలో, రెండు వేల మందిగా నివేదించబడిన జనసమూహం ముందు ఉరితీయబడ్డాడు. ఇది ఈ కాలపు మొదటి గొప్ప తిరుగుబాటు, అది రాయలసీమ ప్రాంతంలో పెరిగింది.

దాని వెనుక మూడు ఫిర్యాదులు ఉన్నాయి. రూపనగుడిలో జన్మించిన రెడ్డి పాత స్థానిక నాయకుల కుటుంబానికి చెందినవాడు, ప్రభుత్వం నుండి వంశపారంపర్య పింఛను పొందాడు. అది నెలకు కేవలం పదకొండు రూపాయలుగా నివేదించబడింది, పోల్చదగిన కుటుంబాలు పొందినదాని కంటే చాలా తక్కువ. సంబంధిత జాగీర్లు ప్రభుత్వానికి బదిలీ అయ్యాయి, ఆయన పెంపు కోసం చేసిన అభ్యర్థనలు తిరస్కరించబడ్డాయి. దీనికి తోడు, మరణించిన గ్రామస్థుల భూమిని కంపెనీ స్వాధీనం చేసుకుంది, ఇది కోపానికి కారణమైంది.

తిరుగుబాటు 1846 జూలైలో కోయిలకుంట్ల సమీపంలో ప్రారంభమైంది, వడ్డె ఓబన్న తొలి నాయకునిగా పేర్కొనబడ్డాడు. సుమారు ఐదు వేల మంది రైతులు రెడ్డిని అనుసరించినట్లు నివేదించబడింది. ప్రభుత్వ దళాలు వచ్చినప్పుడు, ఆయన పట్టుబడే వరకు ఎర్రమల, నల్లమల కొండల కొండకోటల్లో ఆశ్రయం పొందాడు. అధికారులు దాదాపు వెయ్యి మంది తిరుగుబాటుదారులపై వారెంట్లు జారీ చేశారు, అయినా చివరికి కొద్దిమందికే శిక్ష పడింది. ఆయన తల ఇతరులను భయపెట్టే హెచ్చరికగా 1877 వరకు కోటలో పంజరంలో వేలాడిందని చెబుతారు.

జతను గుర్తుంచుకోండి: తిరుగుబాటు 1846, ఉరితీత 1847, స్థలం కోయిలకుంట్ల.

#### కోయ తిరుగుబాట్లు మరియు రంప, 1879

గోదావరి కొండల్లో కోయ ప్రజలు, వారి నాయకులు 1862లో తిరుగుబాటు చేశారు, మళ్లీ 1879-80 రంప తిరుగుబాటులో. రంప ప్రాంతం తూర్పు కనుమల్లో ఉంది. తొమ్మిన దొర 1879-80 తిరుగుబాటును నడిపాడు. కారణం పన్నులు, స్థానిక మధ్యవర్తుల శక్తి, కొండ భూమిపై ఒత్తిడి కలయిక.

#### అల్లూరి సీతారామరాజు మరియు రంప తిరుగుబాటు, 1922-24

తెలుగు ప్రాంతపు అత్యంత ప్రసిద్ధ తిరుగుబాటు అవే కొండల్లో నలభై ఏళ్లకు పైగా తర్వాత జరిగింది. అల్లూరి సీతారామరాజు 1897 జూలై 4న జన్మించాడు (అధికారిక జీవిత చరిత్రలో ఇచ్చిన తేదీ). ఆయన స్థిర జీవితాన్ని వదిలి, సన్యాసి వేషం ధరించి, కొండ ప్రజల మధ్య తన నివాసాన్ని ఏర్పరచుకున్నాడు. ఆయన వారికి బోధించాడు, వైద్య సహాయం ఇచ్చాడు, అటవీ ఉత్పత్తులు వారివేనని చెప్పాడు. 1882 మద్రాసు అటవీ చట్టాన్ని ఎదిరించడానికి ఆయన వారిని సిద్ధం చేశాడు. చాలామంది స్థానికులు ఆయనకు అతీంద్రియ శక్తులు ఉన్నాయని నమ్మారు.

తిరుగుబాటు బలానికి ఒక ముఖ్య కారణం ఏమిటంటే కొండ ప్రాంతపు వంశపారంపర్య ఆదాయ వసూలుదారులైన ముట్టాదార్లు బ్రిటిష్ పాలనలో తమ పాత అధికారాన్ని కోల్పోయారు. వారు కొత్త క్రమానికి వ్యతిరేకంగా గిరిజన ప్రజలతో చేరారు.

తిరుగుబాటు 1922 ఆగస్టులో ప్రారంభమైంది. ఆగస్టు 22న మూడు వందల మందికి పైగా అనుచరుల బృందం చింతపల్లి పోలీస్ స్టేషన్‌పై దాడి చేసింది. రాజు మనుషులు గెరిల్లా పద్ధతులు వాడారు: పోలీస్ పోస్టులపై దాడులు, అడవిలోకి వెనక్కి వెళ్లడం, ఆకస్మిక దాడులు. ప్రభుత్వం ఆ ప్రాంతాన్ని నియంత్రణలోకి తేవడానికి సుదీర్ఘమైన, ఖరీదైన ప్రచారం అవసరమైంది. అది నలభై లక్షల రూపాయలకు పైగా ఖర్చయిందని ఒక అధికారిక కథనం చెబుతుంది. కొండ ప్రజలు అలవాటుపడిన వ్యాధులు ప్రభుత్వ దళాలనూ దెబ్బతీశాయి.

రాజు 1924 మే 7న పట్టుబడి చంపబడ్డాడు. ఆయనను మన్యం వీరుడు, అంటే కొండల వీరుడు అని గుర్తుంచుకుంటారు. ఆయన జన్మించి 125 సంవత్సరాలు అయిన సందర్భాన్ని 2022లో ఏడాది పొడవునా వేడుకలతో జరుపుకున్నారు.

1857 తిరుగుబాటు మరియు జాతీయ నేపథ్యం

పాఠశాల సంప్రదాయంలో మొదటి స్వాతంత్ర్య సంగ్రామం అని పిలువబడే 1857 గొప్ప తిరుగుబాటు 1857 మే 10న మీరట్‌లో సిపాయిల తిరుగుబాటుతో ప్రారంభమైంది. అంతకు ముందు 1857 మార్చిలో బారక్‌పూర్‌లో అశాంతి జరిగింది. దాని నాయకుల్లో ఢిల్లీలో బహదూర్ షా జఫర్, కాన్పూర్‌లో నానా సాహిబ్, ఝాన్సీలో రాణి లక్ష్మీబాయి, లక్నోలో బేగం హజ్రత్ మహల్, తాంతియా తోపే ఉన్నారు. తెలుగు ప్రాంతంలో తుర్రేబాజ్ ఖాన్ నాయకత్వంలో హైదరాబాద్ రెసిడెన్సీపై దాడి జరిగింది.

1857 తర్వాత క్రౌన్ భారతదేశ పాలనను చేపట్టింది. క్వీన్ విక్టోరియా 1858 ప్రకటన ఆ మార్పును ప్రకటించింది. తరువాతి దశాబ్దాల సంస్కరణ సంస్థలు ఇప్పుడు ప్రత్యక్ష రాజ పాలనలో ఉన్న దేశంలో పనిచేశాయి.

పతనం, వారసత్వం మరియు తెలుసుకోవలసిన ప్రదేశాలు

సంస్కరణ, తిరుగుబాటు వేర్వేరుగా ముగిశాయి. సంస్కరణ ఉద్యమం ఓటమితో ముగియలేదు. దాని ఆలోచనలు అనేక దశాబ్దాల్లో చట్టం, పాఠశాల, ఆచారంలో స్థిరపడ్డాయి, వీరేశలింగం కృషి ఆంధ్రలో ఆధునిక సామాజిక మార్పుకు ఆధారంగా గుర్తుంచుకోబడుతుంది. తిరుగుబాట్లు అణచివేయబడ్డాయి, కానీ అవి కూడా జ్ఞాపకంలో భాగమయ్యాయి. రెడ్డి మరణం, రాజు మరణం జాతీయ ఉద్యమం తరువాత గుర్తుంచుకుంది. 2021లో కర్నూలు విమానాశ్రయానికి ఉయ్యాలవాడ నరసింహారెడ్డి పేరు పెట్టబడింది.

ఈ అధ్యాయంలో తెలుసుకోవలసిన ప్రదేశాలు:

ప్రదేశం	దేనితో ముడిపడి ఉంది
రాజమండ్రి	వీరేశలింగం జన్మస్థలం; మొదటి వితంతు పునర్వివాహం, 1881; బ్రహ్మ మందిరం; సామాజిక సంస్కరణ సంఘం
దౌలేశ్వరం	1874 పాఠశాల; గోదావరిపై బ్యారేజీ
రాయవరం మరియు విజయనగరం	గురజాడ అప్పారావు
రూపనగుడి	ఉయ్యాలవాడ నరసింహారెడ్డి జన్మస్థలం
కోయిలకుంట్ల	1846 తిరుగుబాటు ప్రారంభం; ఉరితీత స్థలం, 1847
ఎర్రమల మరియు నల్లమల కొండలు	రెడ్డి తిరుగుబాటుదారుల ఆశ్రయం
చింతపల్లి	రాజు దాడి చేసిన మొదటి పోలీస్ స్టేషన్, 1922 ఆగస్టు 22
తూర్పు కనుమలు (రంప ప్రాంతం)	1879, 1922 తిరుగుబాట్లు

పరీక్షకులు ఈ అధ్యాయాన్ని ఎలా వాడతారు

• వీరేశలింగం కృషి వరుస. పత్రిక (1870ల మధ్య, ప్రామాణిక సమాధానం 1874), సామాజిక సంస్కరణ సంఘం (1878), మొదటి వితంతు పునర్వివాహం (1881), హితకారిణి సమాజం (1906). వీటిని వరుసలో అమర్చమని ప్రశ్నలు అడుగుతాయి.
• చట్టం మరియు చర్య. హిందూ వితంతు పునర్వివాహ చట్టం 1856; ఆంధ్రలో మొదటి వితంతు పునర్వివాహం 1881. పరీక్షకులు ఈ రెండు తేదీలను తరచుగా కలిపి ఇస్తారు.
• రచయిత మరియు రచన. రాజశేఖర చరిత్రము వీరేశలింగంతో వెళ్తుంది. కన్యాశుల్కం, ముత్యాల సరాలు గురజాడతో వెళ్తాయి. వాటిని తారుమారు చేయవద్దు.
• పేరు ఉచ్చులు. గద్య తిక్కన అంటే వీరేశలింగం, పాత కవి తిక్కన కాదు. వివేకవర్ధని ఒక పత్రిక. హితకారిణి సమాజం ఒక సంస్థ.
• రంపకు రెండు తేదీలు. కోయ నాయకులు 1879లో తిరుగుబాటు చేశారు. అల్లూరి సీతారామరాజు 1922 తిరుగుబాటును నడిపాడు. ప్రతి నాయకుడిని అతని సొంత తేదీతో జతచేయండి.
• తిరుగుబాటు తేదీలు. ఉయ్యాలవాడ తిరుగుబాటు 1846; కోయిలకుంట్లలో ఉరితీత 1847. అల్లూరి చింతపల్లి దాడి 1922లో జరిగింది, ఆయన 1924లో మరణించాడు.
• అఖిల భారత స్థాపకులు. బ్రహ్మ సమాజం 1828 (రాయ్), ప్రార్థనా సమాజం 1867, సత్యశోధక్ సమాజ్ 1873 (ఫూలే), ఆర్య సమాజం 1875 (దయానంద), రామకృష్ణ మిషన్ 1897 (వివేకానంద).
• పుస్తకాలు మరియు రచయితలు. నీల్ దర్పణ్ నీలిమందు గురించి, గులామగిరి కులం గురించి, సత్యార్థ ప్రకాశ్ దయానంద రచన, ఆనందమఠ్‌లో వందేమాతరం ఉంది.

సాధించిన ఉదాహరణలు

ఉదాహరణ 1: క్రమంలో అమర్చండి: హితకారిణి సమాజం, ఆంధ్రలో మొదటి వితంతు వివాహం, వివేకవర్ధని పత్రిక, రాజమండ్రి సంఘ సంస్కరణ సంఘం.

విశ్లేషణ:

• 1. వివేకవర్ధని సంస్కరణ భావాలను వ్యాప్తి చేయడానికి 1874లో ప్రారంభమైంది.
• 2. సంఘ సంస్కరణ సంఘం 1878లో స్థాపించబడింది.
• 3. ఆంధ్రలో మొదటి వితంతు వివాహం 1881లో రాజమండ్రిలో జరిగింది.
• 4. హితకారిణి సమాజం 1906లో స్థాపించబడింది.

సారాంశం: వీరేశలింగం కృషి 1874, 1878, 1881, 1906 క్రమంలో సాగింది: పత్రిక, సంఘం, చర్య, సమాజం.

ఉదాహరణ 2: కందుకూరి వీరేశలింగం రచన కానిది ఏది: రాజశేఖర చరిత్రము, సత్యవతి చరిత్ర, కన్యాశుల్కం, వివేకవర్ధని?

విశ్లేషణ:

• 1. రాజశేఖర చరిత్రము, సత్యవతి చరిత్ర ఆయన రచనలు.
• 2. వివేకవర్ధని ఆయన ప్రారంభించిన పత్రిక.
• 3. కన్యాశుల్కం వధువు ధర ఆచారాన్ని విమర్శించే నాటకం. ఇది గురజాడ అప్పారావు రచన; ఆయన ముత్యాల సరాలు కూడా రచించాడు.
• 4. కాబట్టి కన్యాశుల్కం సమాధానం.

సారాంశం: గురజాడను కన్యాశుల్కంతో, వీరేశలింగాన్ని రాజశేఖర చరిత్రముతో జతచేయండి.

ఉదాహరణ 3: "రంపా తిరుగుబాటుకు 1879లో అల్లూరి సీతారామరాజు నాయకత్వం వహించాడు." ఇది సరైనదేనా?

విశ్లేషణ:

• 1. రంపాకు రెండు తేదీలు ఉన్నాయి.
• 2. 1879 తిరుగుబాటు కోయ నాయకులది.
• 3. 1922 తిరుగుబాటుకు అల్లూరి సీతారామరాజు నాయకత్వం వహించాడు; ఆయన 1922లో చింతపల్లి పోలీసు స్టేషన్‌పై దాడి చేశాడు.
• 4. ఈ వాక్యం 1922 నాయకుడిని 1879 సంవత్సరంతో కలుపుతోంది, కాబట్టి తప్పు.

సారాంశం: ఒకే పేరుకు రెండు తేదీలు ఉంటే, ప్రతి నాయకుడిని అతని తేదీతో జతచేయండి.

ఉదాహరణ 4: స్థాపకులను జతపరచండి: ప్రార్థనా సమాజం, సత్యశోధక్ సమాజం, ఆర్య సమాజం, బ్రహ్మ సమాజం.

విశ్లేషణ:

• 1. బ్రహ్మ సమాజం అన్నిటికన్నా పాతది (1828); రాజా రామమోహన్ రాయ్ స్థాపించాడు.
• 2. ప్రార్థనా సమాజం (1867)ను ఆత్మారామ్ పాండురంగ్ స్థాపించాడు, రాయ్ కాదు.
• 3. సత్యశోధక్ సమాజం (1873)ను జ్యోతిబా ఫూలే స్థాపించాడు; ఆయన గులామ్‌గిరి రచించాడు.
• 4. ఆర్య సమాజం (1875)ను దయానంద సరస్వతి స్థాపించాడు; ఆయన సత్యార్థ ప్రకాశ్ రచించాడు.

సారాంశం: గ్రంథంతో స్థాపకుడిని గుర్తుంచుకోండి: గులామ్‌గిరి - ఫూలే, సత్యార్థ ప్రకాశ్ - దయానంద, తుహ్ఫత్-ఉల్-ముహద్దీన్ - రాయ్.

పోలిక – తేడాలు

రచన	రచయిత	ఇతివృత్తం లేదా గమనిక
ఆనందమఠం, వందేమాతరం	బంకించంద్ర చటర్జీ	సాహిత్య సామ్రాట్ అని పిలుస్తారు
నీల్ దర్పణ్	దీనబంధు మిత్ర	నీలిమందు తోటల యజమానులు
గులామ్‌గిరి	జ్యోతిబా ఫూలే	సత్యశోధక్ సమాజం
సత్యార్థ ప్రకాశ్	దయానంద సరస్వతి	ఆర్య సమాజం
తుహ్ఫత్-ఉల్-ముహద్దీన్	రాజా రామమోహన్ రాయ్	బ్రహ్మ సమాజం
పావర్టీ అండ్ అన్-బ్రిటిష్ రూల్ ఇన్ ఇండియా	దాదాభాయ్ నౌరోజీ	భారతదేశ గ్రాండ్ ఓల్డ్ మ్యాన్
ఎకనామిక్ హిస్టరీ ఆఫ్ ఇండియా	ఆర్. సి. దత్	-
కన్యాశుల్కం	గురజాడ అప్పారావు	వధువు ధర

తిరుగుబాటు	ప్రాంతం	నాయకుడు
సంతాల్ తిరుగుబాటు	రాజ్‌మహల్ కొండలు	సిద్ధూ, కాన్హూ
ముండా ఉద్యమం	ఛోటానాగ్‌పూర్	బిర్సా ముండా
కోల్ తిరుగుబాటు	ఛోటానాగ్‌పూర్	బుద్ధు భగత్
నీలిమందు తిరుగుబాటు	బెంగాల్	దిగంబర్ బిశ్వాస్
పాబ్నా తిరుగుబాటు	బెంగాల్	ఈశాన్ చంద్ర రాయ్
కూకా ఉద్యమం	పంజాబ్	బాబా రామ్ సింగ్
పైకా తిరుగుబాటు	ఒడిశా	బక్షి జగబంధు
కిత్తూరు తిరుగుబాటు	-	రాణి చెన్నమ్మ
పాంచాలంకుర్చి పాళెగాళ్ల యుద్ధం	-	వీరపాండ్య కట్టబొమ్మన్

ఈ పట్టికలను ఎలా ఉపయోగించాలి: రచయితల విషయంలో, ప్రతి గ్రంథంతో వచ్చే ఒక్క భావాన్ని గుర్తుంచుకోండి. నీల్ దర్పణ్ నీలిమందు గురించి, గులామ్‌గిరి కులం గురించి, కన్యాశుల్కం వధువు ధర గురించి. తిరుగుబాట్ల విషయంలో ముందు ప్రాంతాన్ని గుర్తుంచుకోండి. ఛోటానాగ్‌పూర్‌లో ముండా, కోల్; బెంగాల్‌లో నీలిమందు, పాబ్నా; పంజాబ్‌లో కూకా; ఒడిశాలో పైకా. ఇదే కాలంలో ఆంధ్ర గిరిజనులు ప్రాంతాలతో ముడిపడి ఉన్నారు: కోయ, కొండ రెడ్డి గోదావరి ప్రాంతంతో, సవర శ్రీకాకుళం ప్రాంతంతో, యానాదులు నెల్లూరు ప్రాంతంతో. హిందూ వితంతు పునర్వివాహ చట్టం 1856లో ఆమోదించబడిందని, కానీ ఆంధ్రలో మొదటి వితంతు వివాహం 1881లో జరిగిందని గమనించండి.

క్రమం మరియు కాలరేఖ

• 1. 1784 - ఏషియాటిక్ సొసైటీ ఆఫ్ బెంగాల్.
• 2. 1793 - శాశ్వత శిస్తు విధానం.
• 3. 1813 - చార్టర్ చట్టం కంపెనీ వ్యాపార గుత్తాధిపత్యాన్ని ముగించింది.
• 4. 1820 - మద్రాసులో రైత్వారీ విధానం.
• 5. 1828 - బ్రహ్మ సమాజం.
• 6. 1829 - సతి నిషేధం.
• 7. 1835 - మెకాలే విద్యా మినిట్.
• 8. 1846 - ఉయ్యాలవాడ తిరుగుబాటు; 1847 - కోయిలకుంట్లలో ఉరిశిక్ష.
• 9. 1853 - మొదటి రైలు మార్గం.
• 10. 1854 - వుడ్స్ డిస్పాచ్.
• 11. 1856 - హిందూ వితంతు పునర్వివాహ చట్టం.
• 12. 1857 - మద్రాసు, కలకత్తా, బొంబాయి విశ్వవిద్యాలయాలు; మొదటి స్వాతంత్ర్య సంగ్రామం.
• 13. 1860 - భారత శిక్షాస్మృతి.
• 14. 1862 - కోయ తిరుగుబాటు.
• 15. 1867 - ప్రార్థనా సమాజం; 1873 - సత్యశోధక్ సమాజం.
• 16. 1874 - వివేకవర్ధని; 1875 - ఆర్య సమాజం.
• 17. 1878 - సంఘ సంస్కరణ సంఘం; భారత అటవీ చట్టం.
• 18. 1881 - ఆంధ్రలో మొదటి వితంతు వివాహం.
• 19. 1885 - భారత జాతీయ కాంగ్రెస్.
• 20. 1906 - హితకారిణి సమాజం.
• 21. 1922 - రంపా తిరుగుబాటు; 1924 - రాజు మరణం.

మరిన్ని ఒక్క వాక్య వాస్తవాలు

• 1. భారతదేశంలో మొదటి రైలు మార్గం 1853లో ప్రారంభమైంది.
• 2. విక్టోరియా రాణి ప్రకటన 1858లో వచ్చింది.
• 3. బెనారస్ సంస్కృత కళాశాల 1791లో స్థాపించబడింది.
• 4. కలకత్తా ఇంపీరియల్ లైబ్రరీ 1903లో స్థాపించబడింది.
• 5. భారత పోలీసు చట్టం 1861లో ఆమోదించబడింది.
• 6. 1880 కరువు కమిషన్‌కు రిచర్డ్ స్ట్రాచీ అధ్యక్షత వహించాడు.
• 7. వెర్నాక్యులర్ ప్రెస్ చట్టం (1878)ను లార్డ్ లిట్టన్ తెచ్చాడు; ఇది పత్రికా నియంత్రణకు సంబంధించింది.
• 8. ఇల్బర్ట్ బిల్లు వివాదం 1883లో జరిగింది.
• 9. బెంగాల్ విభజన 1905లో జరిగింది.
• 10. 1892 భారత కౌన్సిళ్ల చట్టం పరోక్ష ఎన్నికలకు సంబంధించింది.
• 11. 1853 చార్టర్ చట్టం సివిల్ సర్వీసులకు బహిరంగ పోటీని ప్రవేశపెట్టింది.
• 12. చెంచు తెగ నల్లమల అడవులతో సంబంధం కలిగి ఉంది.
• 13. కొండపల్లి చెక్క బొమ్మలకు, ఏటికొప్పాక లక్క బొమ్మలకు ప్రసిద్ధి.
• 14. ఉప్పాడ జాందానీ చీరలకు, ధర్మవరం పట్టు చీరలకు ప్రసిద్ధి.
• 15. బొబ్బిలి వీణకు ప్రసిద్ధి.

సాధన ప్రశ్నలు

1. భారత జాతీయ కాంగ్రెస్ మొదటి ముస్లిం అధ్యక్షుడిగా 1887 మద్రాసు సమావేశానికి అధ్యక్షత వహించినవారు:

   1. జార్జ్ యూల్
   2. డబ్ల్యూ. సి. బెనర్జీ
   3. బదరుద్దీన్ త్యాబ్జీ
   4. దాదాభాయ్ నౌరోజీ
   సమాధానం

   C. బదరుద్దీన్ త్యాబ్జీ

   Who presided over the 1887 Madras session of the Indian National Congress, the first Muslim to be Congress President?

   1. George Yule
   2. W. C. Bonnerjee
   3. Badruddin Tyabji
   4. Dadabhai Naoroji

2. ఆంగ్ల విద్యపై మెకాలే మినిట్‌ను సమర్థించిన 1835 నాటి గవర్నర్ జనరల్ తీర్మానం ఎవరిది?

   1. థామస్ మన్రో
   2. బెంటింక్
   3. గోపాలకృష్ణ గోఖలే
   4. మహాత్మా గాంధీ
   సమాధానం

   B. బెంటింక్

   Which Governor-General's 1835 resolution supported Macaulay's Minute on English education?

   1. Thomas Munro
   2. Bentinck
   3. Gopala Krishna Gokhale
   4. Mahatma Gandhi

3. సుప్రీం ప్రభుత్వం ఇష్టపడిన అవధ్ తరహా గ్రామ కౌలులకు వ్యతిరేకంగా రైత్వారీ విధానాన్ని సమర్థించిన, తర్వాత మద్రాసు గవర్నర్ అయిన బ్రిటిష్ పాలనాధికారి ఎవరు?

   1. విలియం బెంటింక్
   2. థామస్ బాబింగ్టన్ మెకాలే
   3. థామస్ మన్రో
   4. పి. జె. థామస్
   సమాధానం

   C. థామస్ మన్రో

   Which British administrator, later Governor of Madras, defended the ryotwari system against the Oudh-style village leases favoured by the Supreme Government?

   1. William Bentinck
   2. Thomas Babington Macaulay
   3. Thomas Munro
   4. P. J. Thomas

4. 1807లో ప్రెసిడెన్సీని వదిలి వెళ్లే ముందు థామస్ మన్రోతో పాటు రైత్వారీ విధానాన్ని సమర్థించి, తర్వాత భారత గవర్నర్ జనరల్ అయిన మద్రాసు గవర్నర్ ఎవరు?

   1. థామస్ బాబింగ్టన్ మెకాలే
   2. థామస్ మన్రో
   3. విలియం డెనిసన్
   4. విలియం బెంటింక్
   సమాధానం

   D. విలియం బెంటింక్

   Which Governor of Madras, later Governor-General of India, along with Thomas Munro, advocated the ryotwari system before leaving the Presidency in 1807?

   1. Thomas Babington Macaulay
   2. Thomas Munro
   3. William Denison
   4. William Bentinck

5. రాజమహేంద్రవరం సంఘ సంస్కరణ సంఘం స్థాపకుడు ఎవరు?

   1. కందుకూరి వీరేశలింగం
   2. సయ్యద్ అహ్మద్ ఖాన్
   3. స్వామి వివేకానంద
   4. ముహమ్మద్ ఖాసిమ్ నానౌతవి
   సమాధానం

   A. కందుకూరి వీరేశలింగం

   Who was the founder of Rajahmundry Social Reform Association?

   1. Kandukuri Veeresalingam
   2. Syed Ahmad Khan
   3. Swami Vivekananda
   4. Muhammad Qasim Nanautavi

6. ఈ క్రింది జతలను పరిశీలించండి (ఉద్యమం – నాయకుడు): (i) పద్మనాభం యుద్ధంలో విజయనగరం సేనలు – ఆనంద గజపతి రాజు (ii) వహాబీ ఉద్యమం – సయ్యద్ అహ్మద్ బరేల్వి (iii) హైదరాబాద్ బ్రిటిష్ రెసిడెన్సీపై దాడి – తుర్రేబాజ్ ఖాన్ సరిగ్గా జతపరచబడినవి ఏవి?

   1. (i) మాత్రమే
   2. (i), (ii), (iii) అన్నీ
   3. (i), (ii) మాత్రమే
   4. ఏదీ కాదు
   సమాధానం

   B. (i), (ii), (iii) అన్నీ

   Consider the following pairs (Movement – Leader): (i) Vizianagaram Forces at Battle of Padmanabham – Ananda Gajapati Raju (ii) Wahabi Movement – Syed Ahmad Barelvi (iii) Attack on the British Residency at Hyderabad – Turrebaz Khan Which of the pairs are correctly matched?

   1. Only (i)
   2. All of (i), (ii) and (iii)
   3. Only (i) and (ii)
   4. None of them

7. 1907లో రాజమండ్రి, కాకినాడ వంటి కోస్తా పట్టణాలలో ఉపన్యాస యాత్ర చేసి వందేమాతరం ఉద్యమాన్ని ఉత్తేజపరచిన బెంగాల్ నాయకుడు ఎవరు?

   1. లాలా లజపతి రాయ్
   2. బిపిన్ చంద్ర పాల్
   3. గోపాలకృష్ణ గోఖలే
   4. సురేంద్రనాథ్ బెనర్జీ
   సమాధానం

   B. బిపిన్ చంద్ర పాల్

   Which Bengal leader's 1907 lecture tour of coastal Andhra towns such as Rajahmundry and Kakinada energised the Vandemataram movement?

   1. Lala Lajpat Rai
   2. Bipin Chandra Pal
   3. Gopal Krishna Gokhale
   4. Surendranath Banerjee

8. మద్రాసు ప్రెసిడెన్సీలోని ఆంధ్ర ప్రాంత జమీందారీ ఎస్టేట్లను రద్దు చేసిన చట్టం:

   1. శాశ్వత శిస్తు నియమావళి, 1802
   2. మద్రాసు ఎస్టేట్స్ ల్యాండ్ చట్టం, 1908
   3. మద్రాసు ఎస్టేట్ల (రద్దు, రైతువారీగా మార్పు) చట్టం, 1948
   4. భారత ప్రభుత్వ చట్టం, 1935
   సమాధానం

   C. మద్రాసు ఎస్టేట్ల (రద్దు, రైతువారీగా మార్పు) చట్టం, 1948

   Zamindari estates in the Andhra region of Madras Presidency were abolished by the:

   1. Permanent Settlement Regulation, 1802
   2. Madras Estates Land Act, 1908
   3. Madras Estates (Abolition and Conversion into Ryotwari) Act, 1948
   4. Government of India Act, 1935

9. 1846లో బ్రిటిష్ వారిపై ఆయుధ తిరుగుబాటు నడిపిన ఉయ్యాలవాడ నరసింహారెడ్డి ఏ ప్రాంతానికి చెందినవారు?

   1. కర్నూలు (రాయలసీమ)
   2. విశాఖ ఏజెన్సీ
   3. నెల్లూరు తీరం
   4. కృష్ణా డెల్టా
   సమాధానం

   A. కర్నూలు (రాయలసీమ)

   Uyyalawada Narasimha Reddy led an armed revolt against the British in 1846 in which region?

   1. Kurnool (Rayalaseema)
   2. Visakhapatnam Agency
   3. Nellore coast
   4. Krishna delta

10. ఆంధ్ర విద్యా చరిత్రలో జి.ఎన్. టేలర్ ఏ కారణంగా గుర్తుంచుకోబడతారు?

    1. రాజమండ్రి సబ్ కలెక్టర్‌గా ఉండి పలు పట్టణాల్లో ఆంగ్ల–దేశీయ భాషా పాఠశాలలు ప్రారంభించడం
    2. మద్రాసు విశ్వవిద్యాలయాన్ని స్థాపించడం
    3. మద్రాసులో పచ్చయ్యప్ప కళాశాలను స్థాపించడం
    4. వివేకవర్ధని పత్రికను ప్రారంభించడం
    సమాధానం

    A. రాజమండ్రి సబ్ కలెక్టర్‌గా ఉండి పలు పట్టణాల్లో ఆంగ్ల–దేశీయ భాషా పాఠశాలలు ప్రారంభించడం

    G. N. Taylor is remembered in Andhra educational history for which of the following?

    1. Opening Anglo-vernacular schools in several towns while Sub-Collector of Rajahmundry
    2. Founding the University of Madras
    3. Establishing Pachaiyappa's College at Madras
    4. Launching the journal Vivekavardhini

11. 1839 చట్టం కింద గవర్నర్‌కు ఏజెంట్‌గా కలెక్టర్ పరిపాలించిన గోదావరి జిల్లాలోని కొండ ప్రాంతం ఏది?

    1. మద్రాసు సుప్రీం కోర్టు
    2. కార్న్‌వాలిస్ విధానం
    3. ఏజెన్సీ ప్రాంతాలు
    4. వారెన్ హేస్టింగ్స్ అదాలత్ పథకం
    సమాధానం

    C. ఏజెన్సీ ప్రాంతాలు

    Which hill region of Godavari district was administered by the Collector as Agent to the Governor under the 1839 Act?

    1. Supreme Court at Madras
    2. Cornwallis System
    3. Agency tracts
    4. Warren Hastings' Adalat scheme

12. ఈ క్రింది వాటిలో ఏది 'తెలుగు రచయితలు' అనే అంశానికి సరిగ్గా జతకాదు? (అంశం – వర్గం)

    1. గురజాడ అప్పారావు
    2. చిలకమర్తి లక్ష్మీనరసింహం
    3. బాల గంగాధర తిలక్
    4. కందుకూరి వీరేశలింగం
    సమాధానం

    C. బాల గంగాధర తిలక్

    Which of the following is NOT correctly paired with Telugu writers (Item – Category)?

    1. Gurajada Apparao
    2. Chilakamarthi Lakshmi Narasimham
    3. Bal Gangadhar Tilak
    4. Kandukuri Veeresalingam

13. 'సి. ఆర్. రెడ్డి' గురించిన సరైన వివరణ ఈ క్రింది వాటిలో ఏది?

    1. ఆంధ్ర విశ్వవిద్యాలయం మొదటి ఉపకులపతి
    2. భారత జాతీయ కాంగ్రెస్ మొదటి తెలుగు అధ్యక్షుడు
    3. ఆంధ్ర రాష్ట్ర మొదటి గవర్నర్
    4. తెలంగాణ మొదటి ముఖ్యమంత్రి
    సమాధానం

    A. ఆంధ్ర విశ్వవిద్యాలయం మొదటి ఉపకులపతి

    Which of the following correctly describes C. R. Reddy?

    1. first Vice-Chancellor of Andhra University
    2. first Telugu President of Indian National Congress
    3. first Governor of Andhra State
    4. first Chief Minister of Telangana

14. 'నీలం సంజీవరెడ్డి' గురించిన సరైన వివరణ ఈ క్రింది వాటిలో ఏది?

    1. స్వతంత్ర భారత మొదటి భారతీయ గవర్నర్ జనరల్
    2. స్వతంత్ర భారత మొదటి గవర్నర్ జనరల్
    3. ఆంధ్రప్రదేశ్ మొదటి ముఖ్యమంత్రి
    4. భారత జాతీయ కాంగ్రెస్ మొదటి మహిళా అధ్యక్షురాలు
    సమాధానం

    C. ఆంధ్రప్రదేశ్ మొదటి ముఖ్యమంత్రి

    Which of the following correctly describes N. Sanjiva Reddy?

    1. first Indian Governor-General of independent India
    2. first Governor-General of independent India
    3. first Chief Minister of Andhra Pradesh
    4. first woman President of the Indian National Congress

15. 'చట్టమంచి రామలింగారెడ్డి' గురించిన సరైన వివరణ ఈ క్రింది వాటిలో ఏది?

    1. స్వతంత్ర భారతదేశ మొదటి గవర్నర్ జనరల్
    2. కేంద్ర సాంఘిక సంక్షేమ మండలి మొదటి అధ్యక్షురాలు
    3. వైస్రాయ్ కార్యనిర్వాహక మండలి మొదటి భారతీయ సభ్యుడు
    4. ఆంధ్ర విశ్వవిద్యాలయం మొదటి ఉపకులపతి
    సమాధానం

    D. ఆంధ్ర విశ్వవిద్యాలయం మొదటి ఉపకులపతి

    Which of the following correctly describes Cattamanchi Ramalinga Reddy?

    1. first Governor-General of free India
    2. first chairperson of the Central Social Welfare Board
    3. first Indian member of the Viceroy's Executive Council
    4. first Vice-Chancellor of Andhra University

16. ఈ క్రింది జతలను పరిశీలించండి (పదవి – వ్యక్తి): (i) హైదరాబాద్ రాష్ట్ర మొదటి ముఖ్యమంత్రి – ఎం. కె. వెల్లోడి (ii) భారత మొదటి కంప్ట్రోలర్ ఆడిటర్ జనరల్ – వి. నరహరి రావు (iii) భారత జాతీయ కాంగ్రెస్ మొదటి అధ్యక్షుడు – డబ్ల్యు. సి. బెనర్జీ సరిగ్గా జతపరచబడినవి ఏవి?

    1. (ii), (iii) మాత్రమే
    2. (i), (iii) మాత్రమే
    3. (iii) మాత్రమే
    4. (i), (ii), (iii) అన్నీ
    సమాధానం

    D. (i), (ii), (iii) అన్నీ

    Consider the following pairs (Office – Person): (i) first Chief Minister of Hyderabad State – M. K. Vellodi (ii) first Comptroller and Auditor General of India – V Narahari Rao (iii) first Indian President of Indian National Congress – W. C. Bonnerjee Which of the pairs are correctly matched?

    1. Only (ii) and (iii)
    2. Only (i) and (iii)
    3. Only (iii)
    4. All of (i), (ii) and (iii)

17. ఈ క్రింది జతలను పరిశీలించండి (సంఘటన – సంవత్సరం): (i) హైదరాబాద్ సంస్థానం విలీనానికి పోలీసు చర్య – 1948 (ii) భారత స్వాతంత్ర్య చట్టం ఆమోదం – 1947 (iii) ఉయ్యాలవాడ నరసింహారెడ్డి తిరుగుబాటు – 1846 సరిగ్గా జతపరచబడినవి ఏవి?

    1. (i) మాత్రమే
    2. (ii), (iii) మాత్రమే
    3. (i), (ii), (iii) అన్నీ
    4. (ii) మాత్రమే
    సమాధానం

    C. (i), (ii), (iii) అన్నీ

    Consider the following pairs (Event – Year): (i) Police Action to merge Hyderabad State into India – 1948 (ii) Passing of Indian Independence Act – 1947 (iii) Uyyalawada Narasimha Reddy revolt – 1846 Which of the pairs are correctly matched?

    1. Only (i)
    2. Only (ii) and (iii)
    3. All of (i), (ii) and (iii)
    4. Only (ii)

18. ఉయ్యాలవాడ నరసింహారెడ్డి నాయకత్వం వహించినది ఏది?

    1. 1857 ఝాన్సీ తిరుగుబాటు
    2. ఆంధ్రలో సంఘ సంస్కరణ ఉద్యమం
    3. ఉయ్యాలవాడ తిరుగుబాటు
    4. 1857 కాన్పూర్ తిరుగుబాటు
    సమాధానం

    C. ఉయ్యాలవాడ తిరుగుబాటు

    Uyyalawada Narasimha Reddy led which of the following?

    1. Jhansi rebellion of 1857
    2. Social reform movement in Andhra
    3. Uyyalawada revolt
    4. Kanpur rebellion of 1857

19. ఈ క్రింది జతలను పరిశీలించండి (ఉద్యమం – నాయకుడు): (i) తెలుగు వితంతు పునర్వివాహ ఉద్యమం – కందుకూరి వీరేశలింగం (ii) 1846 కర్నూలు తిరుగుబాటు – ఉయ్యాలవాడ నరసింహారెడ్డి (iii) దిగంబర శాఖ – భద్రబాహుడు సరిగ్గా జతపరచబడినవి ఏవి?

    1. (i), (ii) మాత్రమే
    2. (i), (ii), (iii) అన్నీ
    3. ఏదీ కాదు
    4. (ii) మాత్రమే
    సమాధానం

    B. (i), (ii), (iii) అన్నీ

    Consider the following pairs (Movement – Leader): (i) Telugu widow remarriage movement – Kandukuri Veeresalingam (ii) Revolt of 1846 in Kurnool – Uyyalawada Narasimha Reddy (iii) Digambara sect – Bhadrabahu Which of the pairs are correctly matched?

    1. Only (i) and (ii)
    2. All of (i), (ii) and (iii)
    3. None of them
    4. Only (ii)

20. ఈ క్రింది జతలను పరిశీలించండి (కమిషన్/కమిటీ – అధ్యక్షుడు): (i) జోగిపేటలో ఆంధ్ర మహాసభ మొదటి సమావేశం – సురవరం ప్రతాపరెడ్డి (ii) తొమ్మిదో ఆర్థిక సంఘం – ఎన్.కె.పి. సాల్వే (iii) 1913 కరాచీ కాంగ్రెస్ సమావేశం – నవాబ్ సయ్యద్ మహమ్మద్ బహదూర్ సరిగ్గా జతపరచబడినవి ఏవి?

    1. (i), (ii), (iii) అన్నీ
    2. (i), (ii) మాత్రమే
    3. (i) మాత్రమే
    4. (i), (iii) మాత్రమే
    సమాధానం

    A. (i), (ii), (iii) అన్నీ

    Consider the following pairs (Commission/Committee – Chairperson): (i) First session of Andhra Mahasabha at Jogipet – Suravaram Pratap Reddy (ii) Ninth Finance Commission – N. K. P. Salve (iii) 1913 Karachi session of Indian National Congress – Nawab Syed Muhammad Bahadur Which of the pairs are correctly matched?

    1. All of (i), (ii) and (iii)
    2. Only (i) and (ii)
    3. Only (i)
    4. Only (i) and (iii)

21. ఈ క్రింది వాటిని కాలక్రమానుసారం (పూర్వం నుండి తరువాతి వరకు) అమర్చండి: (i) ఉత్తర సర్కార్లను బ్రిటిష్ వారికి బదిలీ (ii) మచిలీపట్నంలో మొదటి ఆంగ్ల వర్తక స్థావరం (iii) జై ఆంధ్ర ఉద్యమం (iv) నిర్మల్ తిరుగుబాటు

    1. (ii), (i), (iv), (iii)
    2. (iv), (iii), (i), (ii)
    3. (ii), (i), (iii), (iv)
    4. (iii), (i), (iv), (ii)
    సమాధానం

    A. (ii), (i), (iv), (iii)

    Arrange the following in chronological order (earliest first): (i) Transfer of the Northern Circars to the British (ii) First English factory at Machilipatnam (iii) Jai Andhra Movement (iv) Rebellion of Nirmal

    1. (ii), (i), (iv), (iii)
    2. (iv), (iii), (i), (ii)
    3. (ii), (i), (iii), (iv)
    4. (iii), (i), (iv), (ii)

22. ఈ క్రింది వాటిని కాలక్రమానుసారం (పూర్వం నుండి తరువాతి వరకు) అమర్చండి: (i) అల్లూరి సీతారామరాజు చింతపల్లి పోలీసు స్టేషన్ దాడి (ii) ఆపరేషన్ పోలో (iii) ప్రకాశం బ్యారేజీ నిర్మాణ పూర్తి (iv) గోదావరి అనికట్ నిర్మాణం ప్రారంభం

    1. (ii), (i), (iii), (iv)
    2. (iii), (ii), (iv), (i)
    3. (iv), (i), (ii), (iii)
    4. (iii), (i), (iv), (ii)
    సమాధానం

    C. (iv), (i), (ii), (iii)

    Arrange the following in chronological order (earliest first): (i) Attack on the Chintapalli police station by Alluri Sitarama Raju (ii) Operation Polo (iii) Completion of Prakasam Barrage (iv) Start of construction of Godavari Anicut

    1. (ii), (i), (iii), (iv)
    2. (iii), (ii), (iv), (i)
    3. (iv), (i), (ii), (iii)
    4. (iii), (i), (iv), (ii)

23. ఈ క్రింది వాటిని కాలక్రమానుసారం (పూర్వం నుండి తరువాతి వరకు) అమర్చండి: (i) ధవళేశ్వరం వద్ద గోదావరి అనికట్ పూర్తి (ii) తెలంగాణపై పెద్దమనుషుల ఒప్పందం (iii) అల్లూరి సీతారామరాజు చింతపల్లి పోలీసు స్టేషన్ దాడి (iv) అసఫ్ జా I మరణం

    1. (iii), (ii), (i), (iv)
    2. (ii), (iii), (iv), (i)
    3. (iv), (i), (iii), (ii)
    4. (ii), (i), (iv), (iii)
    సమాధానం

    C. (iv), (i), (iii), (ii)

    Arrange the following in chronological order (earliest first): (i) Completion of Godavari Anicut at Dowleswaram (ii) Gentlemen's Agreement on Telangana (iii) Attack on the Chintapalli police station by Alluri Sitarama Raju (iv) Death of Asaf Jah I

    1. (iii), (ii), (i), (iv)
    2. (ii), (iii), (iv), (i)
    3. (iv), (i), (iii), (ii)
    4. (ii), (i), (iv), (iii)

24. 1881లో రాజమండ్రిలో తెలుగు ప్రాంతపు తొలి వితంతు వివాహం జరిపించినవారు ఎవరు?

    1. పట్టాభి సీతారామయ్య
    2. గురజాడ అప్పారావు
    3. కందుకూరి వీరేశలింగం
    4. తంగుటూరి ప్రకాశం
    సమాధానం

    C. కందుకూరి వీరేశలింగం

    Who organised the first widow remarriage in the Telugu region at Rajahmundry in 1881?

    1. Pattabhi Sitaramayya
    2. Gurajada Apparao
    3. Kandukuri Veeresalingam
    4. Tanguturi Prakasam

25. దత్తమండలాల మొదటి ప్రధాన కలెక్టర్‌గా పనిచేసి, తరువాత మద్రాసులో రైత్వారీ విధానాన్ని ప్రోత్సహించినవారు ఎవరు?

    1. లార్డ్ వెల్లెస్లీ
    2. థామస్ మన్రో
    3. లార్డ్ కార్న్‌వాలిస్
    4. అలెగ్జాండర్ రీడ్
    సమాధానం

    B. థామస్ మన్రో

    Who was the first Principal Collector of the Ceded Districts and later promoted the ryotwari system in Madras?

    1. Lord Wellesley
    2. Thomas Munro
    3. Lord Cornwallis
    4. Alexander Read

26. వాదన (A): అల్లూరి సీతారామరాజు తిరుగుబాటు హైదరాబాద్ నిజాంకు వ్యతిరేకంగా సాగింది. కారణం (R): రంప ప్రాంతం మద్రాసు ప్రెసిడెన్సీలోని గోదావరి ఏజెన్సీలో భాగంగా ఉండేది.

    1. A, R రెండూ నిజం, R అనేది A కు సరైన వివరణ
    2. A, R రెండూ నిజం, కానీ R అనేది A కు సరైన వివరణ కాదు
    3. A నిజం, R తప్పు
    4. A తప్పు, R నిజం
    సమాధానం

    D. A తప్పు, R నిజం

    Assertion (A): Alluri Sitarama Raju's revolt was directed against the Nizam of Hyderabad. Reason (R): The Rampa region formed part of the Godavari Agency of the Madras Presidency.

    1. Both A and R are true and R is the correct explanation of A
    2. Both A and R are true but R is not the correct explanation of A
    3. A is true but R is false
    4. A is false but R is true

27. 1919లో రవీంద్రనాథ్ ఠాగూర్ 'జనగణమన'ను 'ది మార్నింగ్ సాంగ్ ఆఫ్ ఇండియా'గా ఆంగ్లంలోకి ఏ ఆంధ్ర సంస్థలో అనువదించాడు?

    1. విజయనగరం మహారాజా కళాశాల
    2. మదనపల్లె బెసెంట్ థియోసాఫికల్ కళాశాల
    3. గుంటూరు హిందూ కళాశాల
    4. మచిలీపట్నం ఆంధ్ర జాతీయ కళాశాల
    సమాధానం

    B. మదనపల్లె బెసెంట్ థియోసాఫికల్ కళాశాల

    Rabindranath Tagore translated 'Jana Gana Mana' into English as 'The Morning Song of India' at which institution in Andhra in 1919?

    1. Maharaja's College, Vizianagaram
    2. Besant Theosophical College, Madanapalle
    3. Hindu College, Guntur
    4. Andhra Jateeya Kalasala, Machilipatnam

28. రేనాటి చోళుల రాజ్యం ఏ జిల్లా ప్రాంతాలలో విస్తరించింది?

    1. గుంటూరు, ప్రకాశం, నెల్లూరు
    2. విశాఖ, శ్రీకాకుళం, విజయనగరం
    3. కృష్ణా, గోదావరి, పశ్చిమ గోదావరి
    4. కడప, కర్నూలు, చిత్తూరు
    సమాధానం

    D. కడప, కర్నూలు, చిత్తూరు

    Renati Chola kingdom covered areas of which districts?

    1. Guntur, Prakasam, Nellore
    2. Visakha, Srikakulam, Vizianagaram
    3. Krishna, East Godavari, West Godavari
    4. Kadapa, Kurnool, Chittoor

29. 2వ జోన్‌లో ఏ జిల్లాలు ఉన్నాయి?

    1. తూర్పు గోదావరి, పశ్చిమ గోదావరి, కృష్ణా
    2. శ్రీకాకుళం, విజయనగరం, విశాఖ
    3. గుంటూరు, ప్రకాశం, నెల్లూరు
    4. కడప, కర్నూలు, చిత్తూరు
    సమాధానం

    A. తూర్పు గోదావరి, పశ్చిమ గోదావరి, కృష్ణా

    Which districts were in Zone 2?

    1. East Godavari, West Godavari, Krishna
    2. Srikakulam, Vizianagaram, Visakhapatnam
    3. Guntur, Prakasam, Nellore
    4. Kadapa, Kurnool, Chittoor

30. నిర్బంధ ప్రాథమిక విద్యను కోరుతూ 1911లో ఇంపీరియల్ లెజిస్లేటివ్ కౌన్సిల్‌లో విఫలమైన ప్రాథమిక విద్యా బిల్లును ప్రవేశపెట్టినవారు ఎవరు?

    1. గోపాలకృష్ణ గోఖలే
    2. మెకాలే
    3. బెంటింక్
    4. థామస్ మన్రో
    సమాధానం

    A. గోపాలకృష్ణ గోఖలే

    Who moved the unsuccessful Elementary Education Bill in the Imperial Legislative Council in 1911 seeking compulsory primary education?

    1. Gopala Krishna Gokhale
    2. Macaulay
    3. Bentinck
    4. Thomas Munro

31. గురజాడ అప్పారావు ఈ క్రింది వాటిలో దేనికి చెందినది?

    1. స్వాతంత్ర్య సమరయోధులు
    2. సంఘ సంస్కర్తలు
    3. మితవాద నాయకులు
    4. తెలుగు రచయితలు
    సమాధానం

    D. తెలుగు రచయితలు

    To which of the following does Gurajada Apparao belong?

    1. freedom fighters
    2. social reformers
    3. moderate leaders
    4. Telugu writers

32. ఈ క్రింది వాటిలో 'తెలుగు రచయితలు' వర్గానికి చెందినది ఏది?

    1. సురేంద్రనాథ్ బెనర్జీ
    2. అరవింద ఘోష్
    3. మంగళ్ పాండే
    4. గురజాడ అప్పారావు
    సమాధానం

    D. గురజాడ అప్పారావు

    Which of the following belongs to Telugu writers?

    1. Surendranath Banerjee
    2. Aurobindo Ghose
    3. Mangal Pandey
    4. Gurajada Apparao

33. చిలకమర్తి లక్ష్మీనరసింహం ఈ క్రింది వాటిలో దేనికి చెందినది?

    1. మితవాద నాయకులు
    2. తెలుగు రచయితలు
    3. స్వాతంత్ర్య సమరయోధులు
    4. అతివాద నాయకులు
    సమాధానం

    B. తెలుగు రచయితలు

    To which of the following does Chilakamarthi Lakshmi Narasimham belong?

    1. moderate leaders
    2. Telugu writers
    3. freedom fighters
    4. extremist leaders

34. 'సి. ఎం. త్రివేది' గురించిన సరైన వివరణ ఈ క్రింది వాటిలో ఏది?

    1. ఆంధ్ర విశ్వవిద్యాలయం మొదటి ఉపకులపతి
    2. భారత జాతీయ కాంగ్రెస్ మొదటి తెలుగు అధ్యక్షుడు
    3. ఆంధ్ర రాష్ట్ర మొదటి గవర్నర్
    4. తెలంగాణ మొదటి ముఖ్యమంత్రి
    సమాధానం

    C. ఆంధ్ర రాష్ట్ర మొదటి గవర్నర్

    Which of the following correctly describes C. M. Trivedi?

    1. first Vice-Chancellor of Andhra University
    2. first Telugu President of Indian National Congress
    3. first Governor of Andhra State
    4. first Chief Minister of Telangana

35. 'కె. చంద్రశేఖరరావు' గురించిన సరైన వివరణ ఈ క్రింది వాటిలో ఏది?

    1. భారత జాతీయ కాంగ్రెస్ మొదటి తెలుగు అధ్యక్షుడు
    2. ఆంధ్ర విశ్వవిద్యాలయం మొదటి ఉపకులపతి
    3. తెలంగాణ మొదటి ముఖ్యమంత్రి
    4. ఆంధ్ర రాష్ట్ర మొదటి గవర్నర్
    సమాధానం

    C. తెలంగాణ మొదటి ముఖ్యమంత్రి

    Which of the following correctly describes K. Chandrashekar Rao?

    1. first Telugu President of Indian National Congress
    2. first Vice-Chancellor of Andhra University
    3. first Chief Minister of Telangana
    4. first Governor of Andhra State

36. 'నన్నయ' గురించిన సరైన వివరణ ఈ క్రింది వాటిలో ఏది?

    1. భారత జాతీయ కాంగ్రెస్ మొదటి అధ్యక్షుడు
    2. సిక్కు సామ్రాజ్య మొదటి మహారాజు
    3. రాజమహేంద్రవరం మొదటి వితంతు పునర్వివాహ వరుడు
    4. తొలి తెలుగు కవి
    సమాధానం

    D. తొలి తెలుగు కవి

    Which of the following correctly describes Nannaya?

    1. first Indian President of Indian National Congress
    2. first Maharaja of the Sikh Empire
    3. first widow remarriage in Rajahmundry bridegroom
    4. first Telugu poet

37. ఈ క్రింది వాటిలో 'తూర్పు కనుమలు' అనే అంశంతో ముడిపడినది ఏది?

    1. రంపా తిరుగుబాటు
    2. బిర్సా ముండా ఉద్యమం
    3. రామోసి తిరుగుబాటు
    4. పైక తిరుగుబాటు
    సమాధానం

    A. రంపా తిరుగుబాటు

    Which of the following is associated with Eastern Ghats?

    1. Rampa Rebellion
    2. Birsa Munda movement
    3. Ramosi uprising
    4. Paika rebellion

38. ఈ క్రింది వాటిలో 'రాయలసీమ' అనే అంశంతో ముడిపడినది ఏది?

    1. అల్లూరి సీతారామరాజు
    2. పైక తిరుగుబాటు
    3. ఉయ్యాలవాడ నరసింహారెడ్డి
    4. చెంచు తెగ
    సమాధానం

    C. ఉయ్యాలవాడ నరసింహారెడ్డి

    Which of the following is associated with Rayalaseema?

    1. Alluri Sitarama Raju
    2. Paika rebellion
    3. Uyyalawada Narasimha Reddy
    4. Chenchu tribe

39. ఈ క్రింది వాటిలో 'విశాఖ ఏజెన్సీ' అనే అంశంతో ముడిపడినది ఏది?

    1. బిర్సా ముండా ఉద్యమం
    2. 1875 దక్కన్ అల్లర్లు
    3. కోల్ తిరుగుబాటు
    4. అల్లూరి సీతారామరాజు
    సమాధానం

    D. అల్లూరి సీతారామరాజు

    Which of the following is associated with Visakhapatnam Agency?

    1. Birsa Munda movement
    2. Deccan riots of 1875
    3. Kol rebellion
    4. Alluri Sitarama Raju

40. ఈ క్రింది వాటిలో ఏది '1937' అనే అంశానికి సరిగ్గా జతకాదు? (సంఘటన – సంవత్సరం)

    1. ఆంధ్ర మహిళా సభ స్థాపన
    2. 1935 చట్టం కింద ప్రావిన్షియల్ ఎన్నికలు
    3. భారత ఫెడరల్ కోర్టు స్థాపన
    4. మూడవ పానిపట్ యుద్ధం
    సమాధానం

    D. మూడవ పానిపట్ యుద్ధం

    Which of the following is NOT correctly paired with 1937 (Event – Year)?

    1. Founding of Andhra Mahila Sabha
    2. Provincial elections under the Government of India Act 1935
    3. Establishment of Federal Court of India
    4. Third Battle of Panipat

41. 1857 హైదరాబాద్ రెసిడెన్సీపై దాడి నాయకుడు ఎవరు?

    1. ఉయ్యాలవాడ నరసింహారెడ్డి
    2. తుర్రేబాజ్ ఖాన్
    3. భవానీ పాఠక్
    4. మణిరామ్ దివాన్
    సమాధానం

    B. తుర్రేబాజ్ ఖాన్

    Who led Attack on the British Residency at Hyderabad in 1857?

    1. Uyyalawada Narasimha Reddy
    2. Turrebaz Khan
    3. Bhavani Pathak
    4. Maniram Dewan

42. ఈ క్రింది జతలను పరిశీలించండి (ఉద్యమం – నాయకుడు): (i) ఆంధ్రలో సంఘ సంస్కరణ ఉద్యమం – కందుకూరి వీరేశలింగం (ii) 1857 బీహార్ తిరుగుబాటు – కున్వర్ సింగ్ (iii) రోషనియా ఉద్యమం – బాయజీద్ అన్సారీ సరిగ్గా జతపరచబడినవి ఏవి?

    1. (i), (ii) మాత్రమే
    2. (i), (iii) మాత్రమే
    3. (i), (ii), (iii) అన్నీ
    4. (ii) మాత్రమే
    సమాధానం

    C. (i), (ii), (iii) అన్నీ

    Consider the following pairs (Movement – Leader): (i) Social reform movement in Andhra – Kandukuri Veeresalingam (ii) Revolt of 1857 in Bihar – Kunwar Singh (iii) Roshaniya movement – Bayazid Ansari Which of the pairs are correctly matched?

    1. Only (i) and (ii)
    2. Only (i) and (iii)
    3. All of (i), (ii) and (iii)
    4. Only (ii)

43. ఈ క్రింది వాటిలో ఏది 'కందుకూరి వీరేశలింగం' అనే అంశానికి సరిగ్గా జతకాదు? (ఉద్యమం – నాయకుడు)

    1. తెలుగు వితంతు పునర్వివాహ ఉద్యమం
    2. ఆంధ్రలో సంఘ సంస్కరణ ఉద్యమం
    3. పూనా హోమ్ రూల్ లీగ్
    4. ఆంధ్రలో వితంతు వివాహ ఉద్యమం
    సమాధానం

    C. పూనా హోమ్ రూల్ లీగ్

    Which of the following is NOT correctly paired with Kandukuri Veeresalingam (Movement – Leader)?

    1. Telugu widow remarriage movement
    2. Social reform movement in Andhra
    3. Poona Home Rule League
    4. Widow remarriage movement in Andhra

44. ఈ క్రింది వాటిని కాలక్రమానుసారం (పూర్వం నుండి తరువాతి వరకు) అమర్చండి: (i) మచిలీపట్నంలో మొదటి ఆంగ్ల వర్తక స్థావరం (ii) చింతపల్లి పోలీస్ స్టేషన్ దాడి (iii) మదనపల్లెలో జన గణ మన అనువాదం (iv) ఉస్మాన్ సాగర్ నిర్మాణం

    1. (i), (iii), (iv), (ii)
    2. (i), (iii), (ii), (iv)
    3. (iv), (ii), (iii), (i)
    4. (iii), (ii), (iv), (i)
    సమాధానం

    A. (i), (iii), (iv), (ii)

    Arrange the following in chronological order (earliest first): (i) First English factory at Machilipatnam (ii) Chintapalli police station attack (iii) Tagore translating Jana Gana Mana at Madanapalle (iv) Construction of Osman Sagar

    1. (i), (iii), (iv), (ii)
    2. (i), (iii), (ii), (iv)
    3. (iv), (ii), (iii), (i)
    4. (iii), (ii), (iv), (i)

45. ఈ క్రింది వాటిని కాలక్రమానుసారం (పూర్వం నుండి తరువాతి వరకు) అమర్చండి: (i) తెలంగాణ రాష్ట్ర ఏర్పాటు (ii) శ్రీకృష్ణ కమిటీ నియామకం (iii) జై ఆంధ్ర ఉద్యమ సమయంలో ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో రాష్ట్రపతి పాలన (iv) గోల్కొండ స్వర్ణ ఫర్మానా

    1. (ii), (iv), (iii), (i)
    2. (iv), (iii), (ii), (i)
    3. (i), (iv), (iii), (ii)
    4. (iii), (i), (ii), (iv)
    సమాధానం

    B. (iv), (iii), (ii), (i)

    Arrange the following in chronological order (earliest first): (i) Formation of Telangana State (ii) Appointment of the Srikrishna Committee (iii) President's Rule in Andhra Pradesh during the Jai Andhra movement (iv) Golden Farman of Golconda to the English

    1. (ii), (iv), (iii), (i)
    2. (iv), (iii), (ii), (i)
    3. (i), (iv), (iii), (ii)
    4. (iii), (i), (ii), (iv)

సాధన ప్రశ్నలు — సెట్ 2

1. కాలక్రమంలో అమర్చండి: (1) ఉత్తర సర్కారులలో శాశ్వత శిస్తు పద్ధతి (2) విజయవాడ ఆనకట్ట పూర్తి (3) రాజమహేంద్రవరంలో మొదటి వితంతు పునర్వివాహం (4) జస్టిస్ పార్టీ ఏర్పాటు

   1. 1-2-4-3
   2. 2-1-3-4
   3. 1-2-3-4
   4. 1-3-2-4
   సమాధానం

   C. 1-2-3-4

   Arrange in chronological order: (1) Permanent Settlement in the Northern Circars (2) Vijayawada anicut completion (3) First widow remarriage in Rajahmundry (4) Formation of the Justice Party

   1. 1-2-4-3
   2. 2-1-3-4
   3. 1-2-3-4
   4. 1-3-2-4

2. 1798లో నిజాంతో సైన్య సహకార పద్ధతి ఒప్పందం చేసుకున్న గవర్నర్ జనరల్ ఎవరు?

   1. కార్న్‌వాలిస్
   2. డల్హౌసీ
   3. వారెన్ హేస్టింగ్స్
   4. వెల్లస్లీ
   సమాధానం

   D. వెల్లస్లీ

   Which Governor-General concluded the subsidiary alliance with the Nizam in 1798?

   1. Cornwallis
   2. Dalhousie
   3. Warren Hastings
   4. Wellesley

3. ఆంధ్రలో మొదటి కళాశాల ఏది?

   1. హిందూ కళాశాల, విశాఖపట్నం
   2. మోడరన్ ప్రభుత్వ పాఠశాల, రాజమండ్రి
   3. చర్చి మిషనరీ/నోబెల్ పాఠశాల, మచిలీపట్నం
   4. ఆంధ్ర క్రిస్టియన్ కళాశాల
   సమాధానం

   C. చర్చి మిషనరీ/నోబెల్ పాఠశాల, మచిలీపట్నం

   Which was the first college in Andhra?

   1. Hindu College, Visakhapatnam
   2. Modern Govt School, Rajahmundry
   3. Church Mission/Noble School, Machilipatnam
   4. Andhra Christian College

4. భారతదేశంలో ఆంగ్ల విద్యకు ఒక నమూనాను నిర్దేశించిన 1835 నాటి ప్రసిద్ధ మినిట్ ఎవరిది?

   1. మెకాలే
   2. మహాత్మా గాంధీ
   3. థామస్ మన్రో
   4. బెంటింక్
   సమాధానం

   A. మెకాలే

   Whose famous Minute of 1835 set the pattern for English education in India?

   1. Macaulay
   2. Mahatma Gandhi
   3. Thomas Munro
   4. Bentinck

5. 1822లో విచారణకు ఆదేశించి, కలెక్టరేట్, తహసీల్దారీ పాఠశాలల స్థాపనకు దారితీసిన మద్రాసు గవర్నర్ ఎవరు?

   1. మెకాలే
   2. థామస్ మన్రో
   3. గోపాలకృష్ణ గోఖలే
   4. మహాత్మా గాంధీ
   సమాధానం

   B. థామస్ మన్రో

   Which Madras Governor ordered an enquiry in 1822 that led to the establishment of Collectorate and Tahsildaree schools?

   1. Macaulay
   2. Thomas Munro
   3. Gopala Krishna Gokhale
   4. Mahatma Gandhi

6. భారతదేశంలో ఆంగ్ల విద్యపై మెకాలే మినిట్‌ను సమర్థించిన 1835 తీర్మానం ఎవరిది?

   1. థామస్ మన్రో
   2. విలియం బెంటింక్
   3. థామస్ బాబింగ్టన్ మెకాలే
   4. విలియం డెనిసన్
   సమాధానం

   B. విలియం బెంటింక్

   Whose 1835 resolution supported Macaulay's minute on English education in India?

   1. Thomas Munro
   2. William Bentinck
   3. Thomas Babington Macaulay
   4. William Denison

7. ఈ క్రింది వాటిలో ఏది '1591' అనే అంశానికి సరిగ్గా జతకాదు? (సంఘటన – సంవత్సరం)

   1. మహమ్మద్ కులీ కుతుబ్ షా హైదరాబాద్ స్థాపన
   2. అల్లూరి సీతారామరాజు చింతపల్లి పోలీసు స్టేషన్ దాడి
   3. హైదరాబాద్ నగర స్థాపన
   4. చార్మినార్ నిర్మాణం
   సమాధానం

   B. అల్లూరి సీతారామరాజు చింతపల్లి పోలీసు స్టేషన్ దాడి

   Which of the following is NOT correctly paired with 1591 (Event – Year)?

   1. Foundation of Hyderabad by Muhammad Quli Qutb Shah
   2. Attack on the Chintapalli police station by Alluri Sitarama Raju
   3. Founding of Hyderabad city
   4. Construction of Charminar

8. ఈ క్రింది వాటిలో ఏది '1881' అనే అంశానికి సరిగ్గా జతకాదు? (సంఘటన – సంవత్సరం)

   1. మచిలీపట్నంలో మొదటి ఆంగ్ల వర్తక స్థావరం
   2. రాజమహేంద్రవరంలో మొదటి వితంతు పునర్వివాహం
   3. వీరేశలింగం జరిపించిన తొలి వితంతు వివాహం
   4. రాజమహేంద్రవరంలో ఆంధ్రలో మొదటి వితంతు వివాహం
   సమాధానం

   A. మచిలీపట్నంలో మొదటి ఆంగ్ల వర్తక స్థావరం

   Which of the following is NOT correctly paired with 1881 (Event – Year)?

   1. First English factory at Machilipatnam
   2. First widow remarriage at Rajahmundry
   3. First widow remarriage conducted by Veeresalingam
   4. First widow remarriage in Andhra at Rajahmundry

9. 1611లో ఆంగ్లేయులు ఆంధ్ర ప్రాంతంలో తమ మొదటి వర్తక స్థావరాన్ని ఎక్కడ ప్రారంభించారు?

   1. మచిలీపట్నం
   2. ఆర్మగాన్
   3. పులికాట్
   4. విశాఖపట్నం
   సమాధానం

   A. మచిలీపట్నం

   The English opened their first factory in the Andhra region in 1611 at:

   1. Machilipatnam
   2. Armagon
   3. Pulicat
   4. Visakhapatnam

10. 1801లో కోస్తా, రాయలసీమ ప్రాంతాలను మద్రాస్ ప్రెసిడెన్సీలో విలీనం చేసిన గవర్నర్ జనరల్ ఎవరు?

    1. కారన్ వాలిస్
    2. లార్డ్ వెల్లస్లీ
    3. డల్హౌసీ
    4. వారెన్ హేస్టింగ్స్
    సమాధానం

    B. లార్డ్ వెల్లస్లీ

    Which Governor General merged the Coastal and Rayalaseema regions into Madras Presidency in 1801?

    1. Cornwallis
    2. Lord Wellesley
    3. Dalhousie
    4. Warren Hastings

11. సుమారు 1907లో ఉత్తర కోస్తా జిల్లాలకు ఇన్‌స్పెక్టరుగా వచ్చి, వాడుక భాషకు, పుస్తక భాషకు మధ్య తేడాను ప్రశ్నించి ఉద్యమానికి ప్రోత్సాహమిచ్చిన బ్రిటిష్ పాఠశాలల తనిఖీ అధికారి ఎవరు?

    1. జె.ఏ. యేట్స్
    2. థామస్ మన్రో
    3. సి.పి. బ్రౌన్
    4. కాలిన్ మెకెంజీ
    సమాధానం

    A. జె.ఏ. యేట్స్

    Which British school inspector, posted in the northern coastal districts around 1907, questioned the gap between spoken and book Telugu and encouraged the movement?

    1. J. A. Yates
    2. Thomas Munro
    3. C. P. Brown
    4. Colin Mackenzie

12. మద్రాసు ప్రెసిడెన్సీలో రైత్వారీ విధానాన్ని ప్రవేశపెట్టడంతో అత్యంత దగ్గరి సంబంధం ఉన్న బ్రిటిష్ పరిపాలనాధికారి ఎవరు?

    1. పి. జె. థామస్
    2. థామస్ రంబోల్డ్
    3. థామస్ బాబింగ్టన్ మెకాలే
    4. థామస్ మన్రో
    సమాధానం

    D. థామస్ మన్రో

    Which British administrator is most closely associated with introducing the ryotwari system in Madras Presidency?

    1. P. J. Thomas
    2. Thomas Rumbold
    3. Thomas Babington Macaulay
    4. Thomas Munro

13. 1832-33 కరువు తర్వాత తూర్పు గోదావరి పరిస్థితిని విచారించడానికి నియమితుడై శాస్త్రీయ సర్వేను సిఫారసు చేసిన సివిల్ సర్వీస్ సభ్యుడు ఎవరు?

    1. డ్యూక్ ఆఫ్ కనాట్
    2. థామస్ మన్రో
    3. హెన్రీ మాంట్‌గోమరీ
    4. ఆర్థర్ కాటన్
    సమాధానం

    C. హెన్రీ మాంట్‌గోమరీ

    Which Civil Service member was appointed to enquire into East Godavari's condition after the 1832-33 famine and recommended a scientific survey?

    1. Duke of Connaught
    2. Thomas Munro
    3. Henry Montgomery
    4. Arthur Cotton

14. కార్న్‌వాలిస్ విధానం కింద గవర్నర్, ఆయన కౌన్సిల్‌తో కూడిన ఉన్నత క్రిమినల్ కోర్టును ఏమని పిలిచేవారు?

    1. సదర్ అదాలత్
    2. వారెన్ హేస్టింగ్స్ అదాలత్ పథకం
    3. భారతీయ శిక్షాస్మృతి
    4. ఫౌజ్‌దారీ అదాలత్
    సమాధానం

    D. ఫౌజ్‌దారీ అదాలత్

    What was the higher criminal court composed of the Governor and his council under the Cornwallis System called?

    1. Sadr Adalat
    2. Warren Hastings' Adalat scheme
    3. Indian Penal Code
    4. Foujdari Adalat

15. ధవళేశ్వరం వద్ద గోదావరిపై ఆనకట్ట నిర్మించిన బ్రిటిష్ ఇంజనీరు ఎవరు?

    1. హావెల్
    2. థామస్ మన్రో
    3. లార్డ్ సౌతబరో
    4. ఆర్థర్ కాటన్
    సమాధానం

    D. ఆర్థర్ కాటన్

    Which British engineer built the anicut across the Godavari at Dowleswaram?

    1. Havell
    2. Thomas Munro
    3. Lord Southborough
    4. Arthur Cotton

16. అనంతపురం ప్రధాన కేంద్రంగా ఉన్న దత్త మండలాల మొదటి ప్రిన్సిపల్ కలెక్టర్ ఎవరు?

    1. మొదటి శ్రీరంగరాయలు
    2. గోపాల కృష్ణ గోఖలే
    3. థామస్ మన్రో
    4. బాబా ఫకృద్దీన్
    సమాధానం

    C. థామస్ మన్రో

    Who was the first Principal Collector of the Ceded Districts, with headquarters at Anantapur?

    1. Sriranga I
    2. Gopal Krishna Gokhale
    3. Thomas Munro
    4. Baba Fakruddin

17. థామస్ మన్రో మద్రాసు గవర్నర్ అయి దత్త మండలాల్లో రైత్వారీ విధానాన్ని పునరుద్ధరించిన సంవత్సరం ఏది?

    1. 1823
    2. 1819
    3. 1817
    4. 1820
    సమాధానం

    D. 1820

    In which year did Thomas Munro become Governor of Madras and restore the ryotwari system in the Ceded Districts?

    1. 1823
    2. 1819
    3. 1817
    4. 1820

18. మొదట గోదావరి జిల్లా రేట్ స్కూళ్లకు శాశ్వతత్వం కల్పించడానికి ఉద్దేశించి, తర్వాత ప్రాథమిక పాఠశాల ఆర్థిక వనరుగా స్థానిక నిధులను చేసిన చట్టం ఏది?

    1. 1935 భారత ప్రభుత్వ చట్టం
    2. 1813 చార్టర్ చట్టం
    3. 1863 మద్రాసు విద్యా చట్టం
    4. 1871 స్థానిక నిధుల చట్టం
    సమాధానం

    C. 1863 మద్రాసు విద్యా చట్టం

    Which Act was first meant to give permanence to the rate schools of the Godavari district and later made local funds the main source of elementary school finance?

    1. Government of India Act 1935
    2. Charter Act of 1813
    3. Madras Education Act of 1863
    4. Local Funds Act of 1871

19. అనంతపురం జిల్లాలోని పెద్ద వడుగూరు, ఉరవకొండలను సందర్శించి 1934లో ఉరవకొండలో సాంఘిక సంక్షేమ హాస్టల్‌ను ప్రారంభించిన నాయకుడు ఎవరు?

    1. గోపాలకృష్ణ గోఖలే
    2. నిజాం అలీ ఖాన్
    3. మహాత్మా గాంధీ
    4. మహమ్మద్ గవాన్
    సమాధానం

    C. మహాత్మా గాంధీ

    Which leader visited Pedda Vaduguru and Uravakonda in Anantapur district and opened the Social Welfare Hostel at Uravakonda in 1934?

    1. Gopal Krishna Gokhale
    2. Nizam Ali Khan
    3. Mahatma Gandhi
    4. Muhammad Gawan

20. గోదావరి ప్రాంతంలో సెస్ నిధులతో నడిచే స్వచ్ఛంద దేశీయ భాషా పాఠశాలలను ప్రోత్సహించి, నర్సాపురం పాఠశాలకు తన పేరును ఇచ్చిన సబ్-కలెక్టర్ ఎవరు?

    1. జి. ఎన్. టేలర్
    2. మహాత్మా గాంధీ
    3. గోపాలకృష్ణ గోఖలే
    4. ఎన్. ఆర్. సర్కార్
    సమాధానం

    A. జి. ఎన్. టేలర్

    Which Sub-Collector in the Godavari region promoted voluntary cess-funded vernacular schools and gave his name to a Narsapur school?

    1. G. N. Taylor
    2. Mahatma Gandhi
    3. Gopal Krishna Gokhale
    4. N. R. Sarkar

21. రైత్వారీ విధానం ప్రవేశపెట్టడంతో ప్రధానంగా సంబంధం గల మద్రాసు గవర్నర్ ఎవరు?

    1. పి. జె. థామస్
    2. థామస్ రంబోల్డ్
    3. థామస్ బాబింగ్టన్ మెకాలే
    4. థామస్ మన్రో
    సమాధానం

    D. థామస్ మన్రో

    Which Governor of Madras is chiefly associated with the introduction of the ryotwari system?

    1. P. J. Thomas
    2. Thomas Rumbold
    3. Thomas Babington Macaulay
    4. Thomas Munro

22. ఈ క్రింది జతలను పరిశీలించండి (రాజవంశం/సంస్థ – స్థాపకుడు): (i) స్వరాజ్య – టంగుటూరి ప్రకాశం (ii) ఇండియన్ ప్రీమియర్ లీగ్ – లలిత్ మోదీ (iii) దేవబంద్ పాఠశాల – ముహమ్మద్ ఖాసిమ్ నానౌతవి సరిగ్గా జతపరచబడినవి ఏవి?

    1. (i) మాత్రమే
    2. (i), (ii), (iii) అన్నీ
    3. ఏదీ కాదు
    4. (i), (iii) మాత్రమే
    సమాధానం

    B. (i), (ii), (iii) అన్నీ

    Consider the following pairs (Dynasty/Organisation – Founder): (i) Swarajya – Tanguturi Prakasam (ii) Indian Premier League – Lalit Modi (iii) Deoband school – Muhammad Qasim Nanautavi Which of the pairs are correctly matched?

    1. Only (i)
    2. All of (i), (ii) and (iii)
    3. None of them
    4. Only (i) and (iii)

23. ఈ క్రింది జతలను పరిశీలించండి (సంఘటన – సంవత్సరం): (i) తొలి తెలుగు నవల రాజశేఖర చరిత్రము రచన – 1878 (ii) సత్యజిత్ రేకు గౌరవ ఆస్కార్ – 1992 (iii) అల్లూరి సీతారామరాజు నాయకత్వంలో రంపా తిరుగుబాటు – 1922 సరిగ్గా జతపరచబడినవి ఏవి?

    1. (i) మాత్రమే
    2. (i), (iii) మాత్రమే
    3. (ii), (iii) మాత్రమే
    4. (i), (ii), (iii) అన్నీ
    సమాధానం

    D. (i), (ii), (iii) అన్నీ

    Consider the following pairs (Event – Year): (i) Rajasekhara Charitramu first Telugu novel written – 1878 (ii) Honorary Oscar to Satyajit Ray – 1992 (iii) Rampa Rebellion led by Alluri Sitarama Raju – 1922 Which of the pairs are correctly matched?

    1. Only (i)
    2. Only (i) and (iii)
    3. Only (ii) and (iii)
    4. All of (i), (ii) and (iii)

24. ఈ క్రింది వాటిలో ఏది '1853' అనే అంశానికి సరిగ్గా జతకాదు? (సంఘటన – సంవత్సరం)

    1. భారతదేశంలో మొదటి రైలు మార్గం ప్రారంభం
    2. హైదరాబాద్ నగర స్థాపన
    3. బొంబాయి–థానే మొదటి రైలు మార్గం
    4. బేరార్‌ను బ్రిటిష్ వారికి అప్పగించడం
    సమాధానం

    B. హైదరాబాద్ నగర స్థాపన

    Which of the following is NOT correctly paired with 1853 (Event – Year)?

    1. Opening of the first railway line in India
    2. Founding of Hyderabad city
    3. First railway line from Bombay to Thane
    4. Assignment of Berar to the British

25. కందుకూరి వీరేశలింగం నాయకత్వం వహించినది ఏది?

    1. ఆంధ్రలో సంఘ సంస్కరణ ఉద్యమం
    2. వ్యావహారిక భాషోద్యమం
    3. క్విట్ ఇండియా ఉద్యమం
    4. వహాబీ ఉద్యమం
    సమాధానం

    A. ఆంధ్రలో సంఘ సంస్కరణ ఉద్యమం

    Kandukuri Veeresalingam led which of the following?

    1. Social reform movement in Andhra
    2. Vyavaharika Bhasha Movement
    3. Quit India Movement
    4. Wahabi Movement

26. ఈ క్రింది జతలను పరిశీలించండి (ఉద్యమం – నాయకుడు): (i) బొబ్బిలి కోట రక్షణ – బొబ్బిలి రంగారావు (ii) బహదూర్ షా జఫర్ అరెస్టు – విలియం హోడ్సన్ (iii) ఝాన్సీని బ్రిటిష్ వారు తిరిగి వశం చేసుకోవడం – హ్యూ రోజ్ సరిగ్గా జతపరచబడినవి ఏవి?

    1. (iii) మాత్రమే
    2. (ii) మాత్రమే
    3. (i), (ii), (iii) అన్నీ
    4. (i) మాత్రమే
    సమాధానం

    C. (i), (ii), (iii) అన్నీ

    Consider the following pairs (Movement – Leader): (i) Defence of Bobbili Fort – Bobbili Ranga Rao (ii) Capture of Bahadur Shah Zafar – William Hodson (iii) British recapture of Jhansi – Hugh Rose Which of the pairs are correctly matched?

    1. Only (iii)
    2. Only (ii)
    3. All of (i), (ii) and (iii)
    4. Only (i)

27. ఈ క్రింది జతలను పరిశీలించండి (సంఘటన – సంవత్సరం): (i) గోల్కొండ స్వర్ణ ఫర్మానా – 1632 (ii) డిస్కవరీ ఆఫ్ ఇండియా ప్రచురణ – 1946 (iii) పోలవరాన్ని జాతీయ ప్రాజెక్టుగా ప్రకటించడం – 2014 సరిగ్గా జతపరచబడినవి ఏవి?

    1. (ii), (iii) మాత్రమే
    2. (i) మాత్రమే
    3. (iii) మాత్రమే
    4. (i), (ii), (iii) అన్నీ
    సమాధానం

    D. (i), (ii), (iii) అన్నీ

    Consider the following pairs (Event – Year): (i) Golden Farman of Golconda to the English – 1632 (ii) Publication of Discovery of India – 1946 (iii) Declaration of Polavaram as a national project – 2014 Which of the pairs are correctly matched?

    1. Only (ii) and (iii)
    2. Only (i)
    3. Only (iii)
    4. All of (i), (ii) and (iii)

28. ఈ క్రింది జతలను పరిశీలించండి (సంఘటన – సంవత్సరం): (i) హైదరాబాద్ నగర స్థాపన – 1591 (ii) విజయవాడ కృష్ణా ఆనకట్ట పూర్తి – 1955 (iii) నాగార్జున సాగర్ ప్రాజెక్టు శంకుస్థాపన – 1855 సరిగ్గా జతపరచబడినవి ఏవి?

    1. (ii) మాత్రమే
    2. (iii) మాత్రమే
    3. (i) మాత్రమే
    4. (ii), (iii) మాత్రమే
    సమాధానం

    C. (i) మాత్రమే

    Consider the following pairs (Event – Year): (i) Founding of Hyderabad city – 1591 (ii) Completion of Krishna Anicut at Vijayawada – 1955 (iii) Foundation stone of Nagarjuna Sagar Project – 1855 Which of the pairs are correctly matched?

    1. Only (ii)
    2. Only (iii)
    3. Only (i)
    4. Only (ii) and (iii)

29. ఈ క్రింది జతలను పరిశీలించండి (వ్యక్తి – బిరుదు): (i) అల్లూరి సీతారామరాజు – భారత శస్త్రచికిత్స పితామహుడు (ii) సుశ్రుతుడు – మన్యం వీరుడు (iii) పులికాట్ సరస్సు – భారతదేశంలో రెండవ అతిపెద్ద ఉప్పునీటి మడుగు సరిగ్గా జతపరచబడినవి ఏవి?

    1. (iii) మాత్రమే
    2. ఏదీ కాదు
    3. (i), (iii) మాత్రమే
    4. (i), (ii), (iii) అన్నీ
    సమాధానం

    A. (iii) మాత్రమే

    Consider the following pairs (Personality – Title): (i) Alluri Sitarama Raju – Father of Indian Surgery (ii) Sushruta – Manyam Veerudu (iii) Pulicat Lake – second largest brackish water lagoon in India Which of the pairs are correctly matched?

    1. Only (iii)
    2. None of them
    3. Only (i) and (iii)
    4. All of (i), (ii) and (iii)

30. ఈ క్రింది వాటిని కాలక్రమానుసారం (పూర్వం నుండి తరువాతి వరకు) అమర్చండి: (i) హైదరాబాద్ నగర స్థాపన (ii) పల్నాడు అటవీ సత్యాగ్రహం (iii) విజయనగరం జిల్లా ఏర్పాటు (iv) పద్మనాభం యుద్ధం

    1. (iii), (ii), (iv), (i)
    2. (iv), (ii), (i), (iii)
    3. (i), (iv), (ii), (iii)
    4. (i), (iii), (ii), (iv)
    సమాధానం

    C. (i), (iv), (ii), (iii)

    Arrange the following in chronological order (earliest first): (i) Founding of Hyderabad city (ii) Palnadu Forest Satyagraha (iii) Formation of Vizianagaram district (iv) Battle of Padmanabham

    1. (iii), (ii), (iv), (i)
    2. (iv), (ii), (i), (iii)
    3. (i), (iv), (ii), (iii)
    4. (i), (iii), (ii), (iv)

31. సర్ ఆర్థర్ కాటన్ ధవళేశ్వరం బ్యారేజీని ఏ నదిపై నిర్మించారు?

    1. కృష్ణా
    2. గోదావరి
    3. తుంగభద్ర
    4. పెన్నా
    సమాధానం

    B. గోదావరి

    Sir Arthur Cotton built the Dowleswaram barrage across which river?

    1. Krishna
    2. Godavari
    3. Tungabhadra
    4. Penna

32. 1847లో బ్రిటిష్ వారు ఉయ్యాలవాడ నరసింహారెడ్డిని ఉరితీసిన ప్రదేశం:

    1. కర్నూలు
    2. కడప
    3. కోయిలకుంట్ల
    4. నంద్యాల
    సమాధానం

    C. కోయిలకుంట్ల

    Uyyalawada Narasimha Reddy was hanged by the British in 1847 at:

    1. Kurnool
    2. Kadapa
    3. Koilkuntla
    4. Nandyal

33. 1857 జూలైలో తుర్రేబాజ్ ఖాన్, మౌల్వీ అల్లాఉద్దీన్ బ్రిటిష్ రెసిడెన్సీపై దాడి చేసిన నగరం:

    1. కర్నూలు
    2. మచిలీపట్నం
    3. హైదరాబాద్
    4. విశాఖపట్నం
    సమాధానం

    C. హైదరాబాద్

    In July 1857, Turrebaz Khan and Maulvi Allauddin attacked the British Residency in:

    1. Kurnool
    2. Machilipatnam
    3. Hyderabad
    4. Visakhapatnam

34. అల్లూరి సీతారామరాజుకు ఇచ్చిన 'మన్యం వీరుడు' బిరుదు అర్థం:

    1. అటవీ ప్రాంత వీరుడు
    2. తీరప్రాంత అమరవీరుడు
    3. ఆంధ్ర సింహం
    4. ఆంధ్ర పితామహుడు
    సమాధానం

    A. అటవీ ప్రాంత వీరుడు

    The title 'Manyam Veerudu' given to Alluri Sitarama Raju means:

    1. Hero of the Forest Region
    2. Martyr of the Coast
    3. Lion of Andhra
    4. Father of Andhra

35. కాంగ్రెస్ సమావేశంలో వందేమాతరం గీతాన్ని మొదటిసారిగా పాడిన సందర్భం:

    1. 1885, బొంబాయి
    2. 1905, బెనారస్
    3. 1911, కలకత్తా
    4. 1896, కలకత్తా
    సమాధానం

    D. 1896, కలకత్తా

    Vande Mataram was first sung at a Congress session in:

    1. 1885, Bombay
    2. 1905, Benares
    3. 1911, Calcutta
    4. 1896, Calcutta

36. ఇక్ష్వాకుల రాజధాని విజయపురి శిథిలాలు ఏ ప్రాజెక్టు జలాశయంలో పాక్షికంగా మునిగాయి?

    1. తుంగభద్ర
    2. నాగార్జునసాగర్
    3. శ్రీశైలం
    4. సోమశిల
    సమాధానం

    B. నాగార్జునసాగర్

    The ruins of Vijayapuri, the Ikshvaku capital, were partly submerged under the reservoir of which project?

    1. Tungabhadra
    2. Nagarjuna Sagar
    3. Srisailam
    4. Somasila

37. సాగుదారుతో నేరుగా వ్యవహరించే రైతువారీ విధానాన్ని మద్రాసు ప్రెసిడెన్సీ అంతటా ప్రధానంగా విస్తరించినవారు:

    1. థామస్ మన్రో
    2. లార్డ్ కార్న్‌వాలిస్
    3. జాన్ షోర్
    4. లార్డ్ డల్హౌసీ
    సమాధానం

    A. థామస్ మన్రో

    The ryotwari system, which dealt directly with the cultivator, was extended across the Madras Presidency chiefly by:

    1. Thomas Munro
    2. Lord Cornwallis
    3. John Shore
    4. Lord Dalhousie

38. 1922-24 అల్లూరి సీతారామరాజు రంప తిరుగుబాటు ప్రధానంగా దేనికి వ్యతిరేకంగా జరిగింది?

    1. ఉప్పు పన్ను
    2. రౌలత్ చట్టం
    3. శాశ్వత శిస్తు పద్ధతి
    4. పోడు వ్యవసాయాన్ని పరిమితం చేసిన మద్రాసు అటవీ చట్టం
    సమాధానం

    D. పోడు వ్యవసాయాన్ని పరిమితం చేసిన మద్రాసు అటవీ చట్టం

    Alluri Sitarama Raju's Rampa rebellion of 1922-24 was largely a protest against:

    1. The salt tax
    2. The Rowlatt Act
    3. The Permanent Settlement
    4. The Madras Forest Act restricting podu cultivation

39. తమిళనాడుతో సరిహద్దు పంచుకునే జిల్లాలు ఏవి?

    1. కడప, కర్నూలు
    2. అనంతపురం, కృష్ణా
    3. నెల్లూరు, చిత్తూరు
    4. ప్రకాశం, గుంటూరు
    సమాధానం

    C. నెల్లూరు, చిత్తూరు

    Which districts border Tamil Nadu?

    1. Kadapa, Kurnool
    2. Anantapur, Krishna
    3. Nellore, Chittoor
    4. Prakasam, Guntur

40. పాకనాడు ఏ ప్రాంతానికి చెందింది?

    1. కృష్ణా-గోదావరి మధ్య
    2. గుంటూరు ప్రాంతం
    3. కందుకూరు - పెన్నా నది మధ్య నెల్లూరు జిల్లా
    4. కడప జిల్లా
    సమాధానం

    C. కందుకూరు - పెన్నా నది మధ్య నెల్లూరు జిల్లా

    Which area did Pakanadu cover?

    1. Between Krishna and Godavari
    2. Guntur region
    3. Nellore district between Kandukur and Penna
    4. Kadapa district

41. ఆంధ్రలో మొదటి రైల్వే లైన్ ఏ ప్రాంతాల మధ్య నిర్మించారు?

    1. విజయవాడ - గుంటూరు
    2. పుత్తూరు - రేణిగుంట
    3. విశాఖ - విజయనగరం
    4. కడప - కర్నూలు
    సమాధానం

    B. పుత్తూరు - రేణిగుంట

    Between which places was the first railway line in Andhra built?

    1. Vijayawada - Guntur
    2. Puttur - Renigunta
    3. Visakha - Vizianagaram
    4. Kadapa - Kurnool

42. ఆంధ్రలో ఆంగ్ల విద్యా విధానాన్ని ప్రవేశపెట్టినవారు ఎవరు?

    1. బ్రహ్మ సమాజం
    2. ఆర్య సమాజం
    3. క్రైస్తవ మిషనరీలు
    4. దివ్యజ్ఞాన సమాజం
    సమాధానం

    C. క్రైస్తవ మిషనరీలు

    Who introduced the English education system in Andhra?

    1. Brahmo Samaj
    2. Arya Samaj
    3. Christian missionaries
    4. Theosophical Society

43. ఆంధ్రలో మొదటి క్రైస్తవ మిషనరీ సంస్థ ఏది?

    1. చర్చి మిషనరీ సొసైటీ
    2. మద్రాస్ నేటివ్ అసోసియేషన్
    3. బ్రహ్మ సమాజం
    4. లండన్ మిషనరీ సొసైటీ
    సమాధానం

    D. లండన్ మిషనరీ సొసైటీ

    Which was the first Christian missionary society in Andhra?

    1. Church Missionary Society
    2. Madras Native Association
    3. Brahmo Samaj
    4. London Missionary Society

44. ఏనుగుల వీరస్వామి వ్యవస్థాపకుడిగా ఉన్న సంస్థ ఏది?

    1. మద్రాస్ నేటివ్ అసోసియేషన్
    2. హితకారిణి సమాజం
    3. హిందూ లిటరరీ సొసైటీ
    4. బ్రహ్మ సమాజం
    సమాధానం

    C. హిందూ లిటరరీ సొసైటీ

    Which society did Enugula Veeraswami found?

    1. Madras Native Association
    2. Hitakarini Samajam
    3. Hindu Literary Society
    4. Brahmo Samaj

45. గాజుల లక్ష్మీనరసు శెట్టి స్థాపించిన 'చెన్న పట్టణ స్వదేశీ సంఘం' (1852) ఏ పేరుతో ప్రసిద్ధి?

    1. మద్రాస్ మహాజన సభ
    2. హితకారిణి సమాజం
    3. బ్రహ్మ సమాజం
    4. మద్రాస్ నేటివ్ అసోసియేషన్
    సమాధానం

    D. మద్రాస్ నేటివ్ అసోసియేషన్

    Gajula's 1852 Chennapatna Swadesi Sangham is known by what name?

    1. Madras Mahajana Sabha
    2. Hitakarini Samajam
    3. Brahmo Samaj
    4. Madras Native Association