దక్కన్ సుల్తానులు, కుతుబ్ షాహీలు, మొఘలులు, నిజాములు

> గుర్తుంచుకోవలసినవి

> - బహమనీ సుల్తానేట్ (1347, గుల్బర్గా) ఐదు రాజ్యాలుగా చీలింది: ఆదిల్ షాహీ, కుతుబ్ షాహీ (1518, గోల్కొండ), నిజాం షాహీ, బరీద్ షాహీ, ఇమాద్ షాహీ.

> - హైదరాబాద్‌ను 1591లో మహమ్మద్ కులీ కుతుబ్ షా స్థాపించాడు (చార్మినార్, 1591); ఔరంగజేబు బీజాపూర్ (1686), గోల్కొండ (1687) జయించాడు.

> - ఆసఫ్ జాహీ నిజాములు 1724 నుంచి పాలించారు; సైన్య సహకార ఒప్పందం 1798; ఆపరేషన్ పోలో, భారత్‌లో విలీనం 1948.

1. బహమనీ సుల్తానేట్, దాని విచ్ఛిన్నం

బహమనీ సుల్తానేట్ను 1347లో అల్లావుద్దీన్ బహమన్ షా స్థాపించాడు; ఆయనకే హసన్ గంగూ అని పేరు. తొలి రాజధాని గుల్బర్గా, అక్కడ ఆయన గుల్బర్గా కోట కట్టించాడు. తరువాత మొదటి అహ్మద్ షా వలీ బీదర్ కోట నిర్మించాడు.

బహమనీ సుల్తానుల క్రమం: అల్లావుద్దీన్ బహమన్ షా, మొదటి మహమ్మద్ షా, ముజాహిద్ షా, మొదటి దావూద్ షా, రెండవ మహమ్మద్ షా, గియాసుద్దీన్ తహమ్తన్, షంసుద్దీన్ దావూద్, ఫిరోజ్ షా బహమనీ, మొదటి అహ్మద్ షా వలీ, రెండవ అహ్మద్ షా, హుమాయున్ షా, నిజాం షా, మూడవ మహమ్మద్ షా, మహమూద్ షా బహమనీ.

మహమూద్ గవాన్, ఖ్వాజా-ఇ-జహాన్ అని పిలవబడేవాడు, గొప్ప మంత్రి; గిలాన్‌లో జన్మించాడు. బీదర్‌లో మహమూద్ గవాన్ మదరసా నిర్మించాడు; లేఖలు, వచన రచనల గ్రంథమైన రియాజ్-ఉల్-ఇన్షా రాశాడు. ఆయనకు 1481లో మరణశిక్ష అమలైంది.

సామ్రాజ్యం ఐదు దక్కన్ సుల్తానేట్లుగా చీలింది.

సుల్తానేట్	స్థాపకుడు	రాజధాని	ప్రారంభం
ఆదిల్ షాహీ	యూసుఫ్ ఆదిల్ షా	బీజాపూర్	1490
నిజాం షాహీ	మాలిక్ అహ్మద్	అహ్మద్‌నగర్	1490 (జాబితా ప్రకారం)
కుతుబ్ షాహీ	కులీ కుతుబ్ ముల్క్	గోల్కొండ	1518
బరీద్ షాహీ	ఖాసిం బరీద్	బీదర్	ఇవ్వలేదు
ఇమాద్ షాహీ	ఫతుల్లా ఇమాద్-ఉల్-ముల్క్	ఎల్లిచ్‌పూర్	ఇవ్వలేదు

బేరార్ సుల్తానేట్ కూడా దక్కన్ సుల్తానేట్లలో పేర్కొనబడింది. మాలిక్ అహ్మద్ మొదటి నిజాం షాహీ పాలకుడు.

2. గోల్కొండ కుతుబ్ షాహీలు

కులీ కుతుబ్ ముల్క్ హమదాన్‌లో జన్మించాడు. ఆయన మొదటి కుతుబ్ షాహీ పాలకుడు. 1543లో హత్యకు గురయ్యాడు.

క్రమం	పాలకుడు
1	కులీ కుతుబ్ ముల్క్
2	జంషీద్ కులీ కుతుబ్ షా
3	సుభాన్ కులీ కుతుబ్ షా
4	ఇబ్రాహీం కులీ కుతుబ్ షా
5	మహమ్మద్ కులీ కుతుబ్ షా
6	మహమ్మద్ కుతుబ్ షా
7	అబ్దుల్లా కుతుబ్ షా
8	అబుల్ హసన్ తానా షా

• ఇబ్రాహీం కులీ కుతుబ్ షాను మల్కి భరామ అంటారు. ఆయన హుస్సేన్ సాగర్ (1562), మూసీ నదిపై పురానాపూల్ నిర్మించాడు.
• మహమ్మద్ కులీ కుతుబ్ షా 1591లో హైదరాబాద్ స్థాపించి అదే సంవత్సరం చార్మినార్ నిర్మించాడు. మక్కా మసీదు నిర్మాణం తరువాత (1617) మహమ్మద్ కుతుబ్ షా ప్రారంభించగా, ఔరంగజేబు కాలంలో పూర్తయింది. దక్కన్‌లో ఉర్దూ దివాన్ (కుల్లియాత్) సంకలనం చేసిన మొదటి ముస్లిం పాలకుడు మహమ్మద్ కులీ కుతుబ్ షా.
• అబుల్ హసన్ను తానా షా అంటారు. ఆయన చివరి కుతుబ్ షాహీ పాలకుడు.
• భక్త రామదాసు అని పిలవబడే కవి కంచర్ల గోపన్న నేలకొండపల్లిలో జన్మించాడు. ఆయన భద్రాచలం ఆలయం (దైవం రాముడు) నిర్మించాడు, *దాశరథీ శతకం* రాశాడు.
• ముల్లా వజహీ *సబ్ రస్*, *కుతుబ్ ముష్తరీ* రాశాడు. నుస్రతీ బీజాపూర్ (ఆదిల్ షాహీ) ఆస్థాన కవి; *గుల్షన్-ఎ-ఇష్క్*, *అలీ నామా* రాశాడు.
• గోల్కొండ వజ్రాలకు ప్రసిద్ధి. కోహినూర్ కొల్లూరు (గుంటూరు జిల్లా)తో ముడిపడి ఉంది.

తళ్లికోట యుద్ధం (1565) సుల్తానులు విజయనగరంపై చేశారు. విజయనగర సైన్యానికి రామరాయలు నాయకుడు.

3. ఆదిల్ షాహీలు, నిజాం షాహీలు

ఆదిల్ షాహీ క్రమం: యూసుఫ్ ఆదిల్ షా, ఇస్మాయిల్ ఆదిల్ షా, మల్లూ ఆదిల్ షా, మొదటి ఇబ్రాహీం ఆదిల్ షా, మొదటి అలీ ఆదిల్ షా, రెండవ ఇబ్రాహీం ఆదిల్ షా, మహమ్మద్ ఆదిల్ షా, రెండవ అలీ ఆదిల్ షా, సికందర్ ఆదిల్ షా.

• రెండవ ఇబ్రాహీం ఆదిల్ షా జగద్గురు బాద్షా. ఆయన సంగీతంపై కవితల సంపుటి కితాబ్-ఇ-నౌరస్ రాశాడు, బీజాపూర్‌లో ఇబ్రాహీం రౌజా నిర్మించాడు.
• మహమ్మద్ ఆదిల్ షా బీజాపూర్‌లో గోల్ గుంబజ్ నిర్మించాడు. దానిలోని గుసగుసల గ్యాలరీ ప్రసిద్ధి.
• మొదటి అలీ ఆదిల్ షా బీజాపూర్ జామా మసీదు నిర్మించాడు.
• ఫెరిష్తా *తారీఖ్-ఇ-ఫెరిష్తా* రాశాడు.

నిజాం షాహీ. 1595లో అహ్మద్‌నగర్ ముట్టడిలో చాంద్ బీబీ రక్షణకు నాయకత్వం వహించింది. మాలిక్ అంబర్ అహ్మద్‌నగర్‌లో నిజాం షాహీ రాజప్రతినిధిగా పాలన నడిపాడు. మొఘలులు 1636లో అహ్మద్‌నగర్‌ను విలీనం చేసుకున్నారు.

4. మొఘలుల జయం

ఔరంగజేబు, దాహోద్‌లో జన్మించాడు, రెండు జయాలకూ నాయకత్వం వహించాడు.

సంవత్సరం	సంఘటన
1636	అహ్మద్‌నగర్‌ను మొఘలులు విలీనం చేసుకున్నారు
1686	బీజాపూర్ మొఘలుల వశమైంది
1687	గోల్కొండ మొఘలుల వశమైంది

గోల్కొండ జయం తరువాత దక్కన్‌ను మొఘల్ గవర్నర్లు పాలించారు. 1724లో షకర్ ఖేడా యుద్ధం ఆసఫ్ జాహీ పాలనకు పునాది వేసింది.

5. ఆసఫ్ జాహీ నిజాములు

ఆసఫ్ జాహీ వంశం 1724లో ప్రారంభమైంది. మొదటి ఆసఫ్ జాహ్ హైదరాబాద్ మొదటి నిజాం. ఆయన బిరుదు నిజాం-ఉల్-ముల్క్ (అసలు పేరు మీర్ ఖమరుద్దీన్ ఖాన్). రాజధాని మొదట ఔరంగాబాద్; నిజాం అలీ ఖాన్ దానిని హైదరాబాద్కు మార్చాడు (1763).

క్రమం: మొదటి ఆసఫ్ జాహ్, నాసిర్ జంగ్, ... నిజాం అలీ ఖాన్, సికందర్ జాహ్, నాసిర్-ఉద్-దౌలా, అఫ్జల్-ఉద్-దౌలా, మహబూబ్ అలీ ఖాన్, మీర్ ఉస్మాన్ అలీ ఖాన్.

సంవత్సరం	సంఘటన
1724	ఆసఫ్ జాహీ వంశ స్థాపన; షకర్ ఖేడా యుద్ధం
1795	ఖర్దా యుద్ధం
1798	సైన్య సహకార ఒప్పందం (1798 హైదరాబాద్ ఒప్పందం)
1918	ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయం స్థాపన
1921	మాడపాటి హనుమంతరావు ఆంధ్ర జన సంఘం స్థాపించాడు
1947	నిజాం, భారత్ మధ్య యథాతథ ఒప్పందం (స్టాండ్‌స్టిల్)
1948	ఆపరేషన్ పోలో; హైదరాబాద్ రాష్ట్రం భారత్‌లో విలీనం

• సైన్య సహకార ఒప్పందాన్ని అంగీకరించిన మొదటి రాష్ట్రం హైదరాబాద్. దీని ప్రకారం రాష్ట్రంలో బ్రిటిష్ సైన్యం ఉంచబడింది, రక్షణకు పాలకుడు ధర చెల్లించాడు.
• యథాతథ ఒప్పందం హైదరాబాద్ రాష్ట్రంతో ఉన్న స్థితిని కొనసాగించింది.
• ఆపరేషన్ పోలో హైదరాబాద్ పోలీస్ చర్య; జనరల్ జె. ఎన్. చౌదరి నేతృత్వం వహించాడు.
• రజాకార్లకు ఖాసిం రజ్వీ నాయకుడు. హైదరాబాద్ స్టేట్ కాంగ్రెస్కు స్వామి రామానంద తీర్థ నాయకత్వం.
• ఫలక్‌నుమా ప్యాలెస్ను నవాబ్ విఖార్-ఉల్-ఉమ్రా నిర్మించాడు. నిజాం సాగర్ (మంజీరాపై)ను నవాబ్ అలీ నవాజ్ జంగ్ నిర్మించాడు. ఉస్మాన్ సాగర్ మూసీపై, హిమాయత్ సాగర్ ఈసీపై ఉన్నాయి.
• సాలార్ జంగ్ మ్యూజియం (హైదరాబాద్) 1951లో స్థాపించబడింది.

6. హస్తకళలు, ఉత్పత్తులు, నదులు

వస్తువు	ప్రదేశం
బిద్రీ వేర్	బీదర్
కలంకారీ	మచిలీపట్నం
నిర్మల్ చిత్రాలు; చెక్క బొమ్మలు	నిర్మల్
పోచంపల్లి ఇక్కత్	పోచంపల్లి
వెండి filigree (తీగ పని)	కరీంనగర్
హైదరాబాదీ ముత్యాలు	హైదరాబాద్
వజ్రాలు	గోల్కొండ, కొల్లూరు

నదులు. మూసీ హైదరాబాద్ గుండా; మంజీరా మెదక్ జిల్లా గుండా; భీమా గుల్బర్గా గుండా; కృష్ణా విజయవాడ గుండా; గోదావరి రాజమహేంద్రవరం గుండా; తుంగభద్ర కర్నూలు గుండా ప్రవహిస్తాయి. నాగార్జున సాగర్, శ్రీశైలం కృష్ణాపై; శ్రీరామ్ సాగర్ గోదావరిపై ఉన్నాయి.

పరీక్షలో తప్పులు జరిగే చోట్లు

• 1. బహమనీ 1347, విజయనగర 1336 కాదు. వేరే సామ్రాజ్యాలు, వేరే స్థాపకులు.
• 2. ఆదిల్ షాహీ రాజధాని బీజాపూర్; కుతుబ్ షాహీ గోల్కొండ; నిజాం షాహీ అహ్మద్‌నగర్; బరీద్ షాహీ బీదర్.
• 3. చార్మినార్, హైదరాబాద్ రెండూ 1591.
• 4. గోల్ గుంబజ్ (మహమ్మద్ ఆదిల్ షా), ఇబ్రాహీం రౌజా (రెండవ ఇబ్రాహీం ఆదిల్ షా) రెండూ బీజాపూర్‌లో ఉన్నాయి. చార్మినార్ హైదరాబాద్‌లో ఉంది.
• 5. బీజాపూర్ 1686, గోల్కొండ 1687. తారుమారు చేయకండి.
• 6. హసన్ గంగూ, అల్లావుద్దీన్ బహమన్ షా ఒకే వ్యక్తి.
• 7. సైన్య సహకార ఒప్పందం 1798, యథాతథ ఒప్పందం 1947, ఆపరేషన్ పోలో 1948.
• 8. కంచర్ల గోపన్న భద్రాచలం ఆలయం నిర్మించాడు; ఆయనే భక్త రామదాసు.

ఒక్క వాక్య సమీక్ష

• 1. అల్లావుద్దీన్ బహమన్ షా 1347లో గుల్బర్గాలో బహమనీ సుల్తానేట్ స్థాపించాడు.
• 2. మహమూద్ గవాన్ 1481లో మరణశిక్షకు గురయ్యాడు.
• 3. కుతుబ్ షాహీ వంశం 1518లో ప్రారంభమైంది.
• 4. హుస్సేన్ సాగర్‌ను 1562లో ఇబ్రాహీం కులీ కుతుబ్ షా నిర్మించాడు.
• 5. హైదరాబాద్, చార్మినార్ 1591 నాటివి.
• 6. 1595 అహ్మద్‌నగర్ ముట్టడికి చాంద్ బీబీ నాయకత్వం వహించింది.
• 7. ఔరంగజేబు 1687లో గోల్కొండను జయించాడు.
• 8. మొదటి ఆసఫ్ జాహ్ 1724లో ఆసఫ్ జాహీ వంశం స్థాపించాడు.
• 9. సైన్య సహకార ఒప్పందాన్ని అంగీకరించిన మొదటి రాష్ట్రం హైదరాబాద్.
• 10. హైదరాబాద్ రాష్ట్రం 1948లో భారత్‌లో విలీనమైంది.

నేపథ్యం మరియు సందర్భం

14వ శతాబ్దం మధ్య నాటికి ఢిల్లీ సుల్తానేట్ నియంత్రించడానికి చాలా పెద్దదైంది. రాజధానికి దూరంగా దక్కన్‌లో ఉన్న దాని అధికారులు అశాంతిగా మారారు. 1347లో ఈ దక్కన్ సర్దార్ల బృందం తిరుగుబాటు చేసింది, వారి సేనాపతుల్లో ఒకడైన జఫర్ ఖాన్ అలావుద్దీన్ బహమన్ షా అనే బిరుదు తీసుకున్నాడు. బహమనీ సుల్తానేట్ ఇలాగే మొదలైంది. ఆయనను హసన్ గంగు అని కూడా అంటారు; ఈ రెండు పేర్లూ ఒకే వ్యక్తివి. కొత్త రాజ్యం ఢిల్లీ నుండి విడిపోయింది, తరువాతి నాలుగు శతాబ్దాలకు ఒక నమూనాను నిర్ణయించింది: ఎక్కువగా తెలుగు, కన్నడ, మరాఠీ గ్రామీణ ప్రాంతాన్ని పాలించే పర్షియన్ మాట్లాడే పాలకవర్గం దక్కన్‌లో ఉండటం.

ఈ అధ్యాయం ఒక సుదీర్ఘ కథను అనుసరిస్తుంది. మొదట పెద్ద బహమనీ రాజ్యం ఉంటుంది. తరువాత అది ఐదు చిన్న సుల్తానేట్లుగా చీలిపోతుంది. వాటిలో ఒకటి, గోల్కొండ కుతుబ్ షాహీలు, తెలుగు దేశంలో చాలా భాగాన్ని పాలించారు. తరువాత మొఘలులు ఈ రాజ్యాలన్నింటినీ మింగేశారు. చివరగా మొఘల్ గవర్నర్ ఆసఫ్ జా తన పదవిని వంశపారంపర్య రాజ్యంగా, నిజాంల రాజ్యంగా మార్చాడు. 1948లో హైదరాబాద్ రాజ్యం భారతదేశంలో విలీనం కావడంతో కథ ముగుస్తుంది. అదే సమయంలో తీరంలో జరుగుతున్న యూరోపియన్ల యుద్ధాల గురించి తదుపరి అధ్యాయంలో చెప్పబడింది.

రాజకీయ చరిత్ర

బహమనీలు (1347 నుండి 1500ల ఆరంభం వరకు). మొదటి రాజధాని గుల్బర్గా. సుమారు 1425లో రాజధాని బీదర్‌కు మారింది; అక్కడ మొదటి అహ్మద్ షా వలీ కోట నిర్మించాడు. రాజ్యం తరఫ్‌లు అనే ప్రావిన్సులుగా విభజించబడింది, ప్రతి దాని కింద సుల్తాన్‌కు జవాబుదారీగా ఉండే తరఫ్‌దార్ ఉండేవాడు.

గిలాన్‌లో జన్మించిన మహమూద్ గవాన్ పండితుడు, 1466లో ప్రధాన మంత్రి అయ్యాడు, రాజ్యంలో అత్యంత ప్రసిద్ధ అధికారి. ఆయన మార్గదర్శకత్వంలో రాజ్యం గరిష్ఠ పరిమాణాన్ని చేరుకుంది. ఏ ఒక్క గవర్నర్ కూడా అతి బలంగా మారకుండా ఉండేందుకు ఆయన పాత నాలుగు ప్రావిన్సులను ఎనిమిదిగా విభజించాడు, బీదర్‌లో ఒక మదరసా నిర్మించాడు, లేఖల పుస్తకం *రియాజ్-ఉల్-ఇన్షా* వదిలివెళ్లాడు. అయితే ఆస్థానంలో రెండు శిబిరాలు ఉండేవి: "దఖనీలు", స్థానికంగా పుట్టిన ముస్లింలు, మరియు "అఫాకీలు" (బయటివారు), ఇరాన్ మరియు ఆపై నుండి ఇటీవల వచ్చినవారు. గవాన్ బయటివాడు, వారి మధ్య నిలిచాడు. ఆయన ద్రోహి అని ప్రత్యర్థులు సుల్తాన్‌ను నమ్మించారు, ఆయనను 1481లో ఉరితీశారు. ఆయనతో పాటు సర్దార్లను ఒక్కటిగా ఉంచగల ఏకైక వ్యక్తి వెళ్లిపోయాడు.

ఒకటి నుండి ఐదు సుల్తానేట్లు. 1481 తర్వాత ప్రావిన్సుల గవర్నర్లు సుమారు 1490 నుండి 1518 మధ్య ఒకరి తర్వాత ఒకరు స్వతంత్రులయ్యారు. బహమనీ వంశం అధికారికంగా 1527లో ముగిసింది. వారసత్వ రాజ్యాలు:

సుల్తానేట్	వ్యవస్థాపకుడు	రాజధాని	సాధారణ తేదీ
ఆదిల్ షాహీ	యూసుఫ్ ఆదిల్ షా	బీజాపూర్	1490
నిజాం షాహీ	మాలిక్ అహ్మద్	అహ్మద్‌నగర్	1490
ఇమాద్ షాహీ (బెరార్)	ఫతహుల్లా ఇమాద్-ఉల్-ముల్క్	ఎల్లిచ్‌పూర్	15వ శతాబ్దం చివర
బరీద్ షాహీ	ఖాసిం బరీద్	బీదర్	16వ శతాబ్దం ఆరంభం
కుతుబ్ షాహీ	కులీ కుతుబ్ ముల్క్	గోల్కొండ	1518

ప్రతి రాజ్య స్థాపనా తేదీలు రచనల మధ్య భిన్నంగా ఉంటాయి, ఎందుకంటే ప్రతి గవర్నర్ మొదట పాలకునిలా వ్యవహరించి, తరువాతే రాజ బిరుదు తీసుకున్నాడు. కుతుబ్ షాహీలకు సాధారణంగా 1518 ఇస్తారు; పాత ప్రామాణిక గ్రంథం 1512 ఇస్తుంది. రాజధానిని, వ్యవస్థాపకుని వంశం పేరుతో కలిపి నేర్చుకోండి.

గోల్కొండ కుతుబ్ షాహీలు. వ్యవస్థాపకుడు కులీ కుతుబ్ ముల్క్ ఇరాన్‌లోని హమదాన్‌లో జన్మించి, తనను తాను పాలకునిగా చేసుకున్న బహమనీ అధికారి. ఆయన 1543లో చంపబడ్డాడు, తరువాతి ఇద్దరు పాలకుల పాలన చిన్నది. ఇబ్రహీం కులీ కుతుబ్ షా కింద రాజ్యం స్థిరపడింది. ఆయనను తెలుగులో మల్కి భరాముడు అంటారు. ఆయన 1562లో హుస్సేన్ సాగర్ సరస్సు తవ్వించాడు, మూసీపై పురానాపూల్ వంతెన నిర్మించాడు. 1565లో సుల్తానేట్లు ఏకమై తళ్లికోట వద్ద విజయనగరాన్ని ఓడించాయి; కుతుబ్ షాహీ సైన్యం ఆ దండయాత్రలో పాల్గొంది (యుద్ధం విజయనగర అధ్యాయానికి చెందినది).

అత్యంత ప్రసిద్ధ పాలకుడు ముహమ్మద్ కులీ కుతుబ్ షా. అప్పటి వరకు రాజధాని గోల్కొండ. 1591లో ఆయన కొత్త నగరం హైదరాబాద్‌ను స్థాపించి, అదే సమయంలో దాని మధ్యలో చార్మినార్ నిర్మించాడు. ఆయన కవి కూడా, తొలి సంపూర్ణ ఉర్దూ దివాన్ *కులియాత్* సంకలనం చేశాడు. ఆయన వారసుడు ముహమ్మద్ కుతుబ్ షా 1617లో మక్కా మసీదును ప్రారంభించాడు, అది ఔరంగజేబు కింద మాత్రమే పూర్తయింది. ఎనిమిది మంది పాలకుల జాబితా క్రింది పట్టికలో ఉంది.

వరుస	పాలకుడు	ఏమి కోసం గుర్తుంచుకుంటారు
1	కులీ కుతుబ్ ముల్క్	వ్యవస్థాపకుడు; 1543లో చంపబడ్డాడు
2	జంషీద్ కులీ కుతుబ్ షా	చిన్న పాలన
3	సుభాన్ కులీ కుతుబ్ షా	చాలా చిన్న పాలన
4	ఇబ్రహీం కులీ కుతుబ్ షా	మల్కి భరాముడు; హుస్సేన్ సాగర్, పురానాపూల్
5	ముహమ్మద్ కులీ కుతుబ్ షా	హైదరాబాద్ మరియు చార్మినార్, 1591; ఉర్దూ కవి
6	ముహమ్మద్ కుతుబ్ షా	మక్కా మసీదు ప్రారంభం, 1617
7	అబ్దుల్లా కుతుబ్ షా	మొఘలులకు ముందు శిఖరం మరియు పతనం
8	అబుల్ హసన్ తానా షా	చివరి పాలకుడు

ఇతర సుల్తానేట్లు. బీజాపూర్‌లో రెండవ ఇబ్రహీం ఆదిల్ షా (జగద్గురు బాద్షా) సంగీత పోషకుడు, *కితాబ్-ఇ-నౌరస్* రాశాడు; ఆయన సమాధి ఇబ్రహీం రౌజా. ముహమ్మద్ ఆదిల్ షా గోల్ గుంబజ్ నిర్మించాడు, దాని విస్పరింగ్ గ్యాలరీ ప్రతి సందర్శకునికీ తెలుసు. మొదటి అలీ ఆదిల్ షా జామా మసీదు నిర్మించాడు. అహ్మద్‌నగర్‌లో రాణి చాంద్ బీబీ 1595లో మొఘల్ సైన్యానికి వ్యతిరేకంగా రక్షణను నడిపింది, సేనాపతి-మంత్రి మాలిక్ అంబర్ తరువాత నిజాం షాహీల కోసం రాజ్యాన్ని కలిపి ఉంచాడు. మొఘలులు అహ్మద్‌నగర్‌ను 1636లో విలీనం చేసుకున్నారు.

మొఘల్ జయం. దక్కన్ మొఘలులు నిర్లక్ష్యం చేయడానికి చాలా సంపన్నమైనది. ఔరంగజేబు 1680లలో తుది జయాన్ని నడిపాడు. బీజాపూర్ 1686లో పడిపోయింది. గోల్కొండ సుదీర్ఘ ముట్టడిని తట్టుకుని 1687లో పడిపోయింది; దాని చివరి పాలకుడు అబుల్ హసన్ ఖైదీగా తీసుకువెళ్లబడి తన మిగిలిన సంవత్సరాలను మొఘల్ కోటలో గడిపాడు. మొఘల్ అధికారులు ఇప్పుడు పూర్వపు కుతుబ్ షాహీ భూములను నడిపారు. వరుసను గమనించండి: అహ్మద్‌నగర్ 1636, బీజాపూర్ 1686, గోల్కొండ 1687.

అసఫ్ జాహీలు. మీర్ కమరుద్దీన్ ఖాన్ ఒక సీనియర్ మొఘల్ సర్దార్. ఆయన నిజాం-ఉల్-ముల్క్ అనే బిరుదు, తరువాత ఆసఫ్ జా అనే బిరుదు తీసుకున్నాడు. 1724లో ఆయన శకర్ ఖేడా వద్ద ఒక ప్రత్యర్థిని ఓడించి ఔరంగాబాద్ పీఠంగా దక్కన్‌లో తనను తాను స్థాపించుకున్నాడు. మొఘల్ చక్రవర్తి ఆయనను తొలగించడానికి చాలా బలహీనుడు. ఆయన జీవిత చివరి నాటికి ఆయన పేరుకు తప్ప అన్ని విధాలా స్వతంత్ర రాజు, ఇదే అసఫ్ జాహీ వంశ ఆరంభం. ఆయన కుమారుడు నిజాం అలీ ఖాన్ 1763లో రాజధానిని హైదరాబాద్‌కు మార్చాడు.

18వ శతాబ్దం నిజాంలకు కఠినమైనది. మరాఠాలు పశ్చిమం నుండి ఒత్తిడి చేశారు. నిజాం 1795లో ఖర్డా వద్ద ఓడిపోయి భారీ మొత్తం చెల్లించవలసి వచ్చింది. అదే సమయంలో మైసూరు టిప్పు సుల్తాన్ దక్షిణాన ప్రమాదం. నిజాం అలీ ఖాన్ రక్షణ కోసం బ్రిటిషర్ల వైపు తిరిగి 1798లో సైన్య సహాయ ఒప్పందంపై సంతకం చేశాడు, దాన్ని అంగీకరించిన మొదటి భారతీయ పాలకుడయ్యాడు. బ్రిటిష్ దళాలు ఆయన రాజ్యంలో ఉంచబడ్డాయి, వాటికి ఆయనే చెల్లించాడు. 1800లో వాటికి చెల్లించడానికి ఆయన ఇప్పుడు దత్తమండలాలు అని పిలిచే భూభాగాన్ని వదులుకున్నాడు (తదుపరి అధ్యాయం చూడండి).

బహమనీ రాజ్యం ఎందుకు విరిగింది. మూడు కారణాలు కలిసి పనిచేశాయి. మొదటిది, తరఫ్‌లు ప్రతి గవర్నర్‌కు సైన్యాన్ని, ఆదాయ ఆధారాన్ని ఇచ్చాయి, కాబట్టి ఆస్థానంలో అసురక్షితంగా భావించిన గవర్నర్ కేవలం విధేయత నిరాకరించగలడు. రెండవది, దఖనీలు మరియు అఫాకీల మధ్య కలహం వల్ల సర్దార్లు ఎప్పుడూ ఒకే సంఘంగా వ్యవహరించలేదు. మూడవది, 1481లో మహమూద్ గవాన్ ఉరితీత, విధేయ సేవ మరణంతో ముగియవచ్చని ప్రతి గవర్నర్‌కు చూపింది. ఆయన మరణించిన దశాబ్దంలోనే స్వాతంత్ర్యం మొదలవడం ఆశ్చర్యం కాదు.

సుల్తానేట్లు మొఘలుల చేతిలో ఎందుకు పడ్డాయి. ఐదు రాజ్యాలు బయటివారితో పోరాడినంత తరచుగా ఒకదానితో ఒకటి పోరాడాయి. 1565లో తళ్లికోట వద్ద ఉమ్మడి చర్య ఒక మినహాయింపు. ఉమ్మడి సైన్యం లేకపోవడంతో ప్రతిదాన్నీ ఒక్కొక్కటిగా తీసుకోవచ్చు. అహ్మద్‌నగర్ మొదట వెళ్లింది (1636), తరువాత బీజాపూర్, గోల్కొండ వరుసగా రెండు సంవత్సరాల్లో. గోల్కొండ ముట్టడి సుదీర్ఘమైనది, కోట ఎంత బలమైనదో అది చూపిస్తుంది.

నిజాం బ్రిటిషర్లను ఎందుకు ఆశ్రయించాడు. ఆసఫ్ జా వారసులకు ధనం, సైనికుల కొరత ఉంది, శత్రువులు రెండు వైపులా ఉన్నారు: మరాఠాలు, మైసూరు. 1795లో ఖర్డా వద్ద ఓటమి ప్రమాదాన్ని చూపింది. సైన్య సహాయ ఒప్పందం నిజాంకు భద్రతను ఇచ్చింది, కానీ విదేశీ వ్యవహారాల్లో ఆయన స్వేచ్ఛ ధరగా. ఇతర భారతీయ పాలకులు తరువాత అంగీకరించవలసి వచ్చిన బేరం ఇదే.

పరిపాలన మరియు ఆర్థిక వ్యవస్థ

బహమనీ రాజ్యాన్ని సుల్తాన్ ప్రధాన మంత్రి (వకీల్ లేదా వజీర్)తో, తరఫ్‌ల గవర్నర్లతో నడిపాడు. ప్రావిన్సుల సంఖ్యను నాలుగు నుండి ఎనిమిదికి పెంచిన మహమూద్ గవాన్ సంస్కరణ, ఏ ఒక్క గవర్నర్ అతి బలంగా మారకుండా నిరోధించడానికి ఉద్దేశించినది.

రెండు వ్యాపారాలు కుతుబ్ షాహీ రాజ్యాన్ని సంపన్నం చేశాయి. పత్తి వస్త్రం ఒకటి. రంగు వేసిన, ముద్రించిన వస్త్రం, చింట్జ్, తూర్పు తీర ఓడరేవు మచిలీపట్నం నుండి పర్షియా, ఆగ్నేయాసియా, యూరప్‌కు వెళ్లింది, అక్కడ చెల్లించిన సుంకాలు ఖజానాను నింపాయి. రెండవది వజ్రాలు. అవి గోల్కొండ నుండి కాక, రాజ్యంలోని అనేక గనుల నుండి వచ్చాయి, కానీ నగరం మార్కెట్ స్థలం, వ్యాపారానికి తన పేరును ఇచ్చింది. రాజ్యం 1620లు, 1630లలో అత్యంత సంపన్నంగా ఉందని నివేదించబడింది. డచ్, ఇంగ్లీష్ వ్యాపారులు ఇక్కడ వస్త్రం కొన్నారు; 1632లో గోల్కొండ పాలకుడు ఆంగ్లేయులకు ఇచ్చిన దానం తదుపరి అధ్యాయంలో ఉంది.

తెలుగు అధికారులు ఆదాయ కార్యాలయాల్లో పనిచేశారు, తెలుగు భూస్వాములు వ్యవస్థలో భాగం. ఆదాయ రికార్డుల్లో, కొన్ని రాజాజ్ఞల్లో పర్షియన్‌తో పాటు తెలుగు విస్తృతంగా వాడబడింది.

నిజాంల కింద హైదరాబాద్ తన సొంత సైన్యం, కరెన్సీ, రైల్వేలతో కూడిన సంస్థానం. మీర్ ఉస్మాన్ అలీ ఖాన్ కింద దానికి సొంత బ్యాంకు కూడా ఉంది, ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయం 1918లో స్థాపించబడింది. 1880లలో పర్షియన్ స్థానంలో ఉర్దూ అధికార భాష అయింది. 1908 గొప్ప మూసీ వరద హైదరాబాద్‌ను రక్షించడానికి ఉద్దేశించిన ఉస్మాన్ సాగర్, హిమాయత్ సాగర్ సరస్సుల నిర్మాణానికి దారితీసింది.

సమాజం, మతం మరియు సంస్కృతి

సంస్కృతి ఎలా కలిసిందో హైదరాబాద్ నగరమే చూపిస్తుంది. నగరం మధ్యలో చార్మినార్‌తో నిర్మించబడింది, మూసీ నదిని పురానాపూల్ దాటింది. కాకతీయ, విజయనగర కాలాల నుండి తన సొంత పురాతన సాహిత్య సంప్రదాయం ఉన్న తెలుగు దేశం కుతుబ్ షాహీ సరిహద్దు లోపల ఉంది, తెలుగు రచయితలు, అధికారులు ఆస్థానంలో పనిచేశారు. నిజాంల కింద ఉర్దూ పాలన భాష అయింది. నిజాం రాజ్యంలో తెలుగు ప్రజల తరఫున మాట్లాడేందుకు మాడపాటి హనుమంతరావు నాయకత్వంలో ఆంధ్ర జన సంఘం 1921లో ఏర్పడింది.

బహమనీ ఆస్థానం భాషలో, శైలిలో పర్షియన్. బీదర్ బీదర్‌వేర్‌కు ప్రసిద్ధి; అది నల్లని లోహ మిశ్రమంలో వెండిని పొదిగే లోహ కళ, ఆ కళ ఇప్పటికీ పట్టణం పేరును కలిగి ఉంది. కుతుబ్ షాహీ పాలకులు షియా ముస్లింలు, కానీ వారి ఆస్థానం స్థానిక సంస్కృతికి తెరిచి ఉంది. కవులు పర్షియన్, దఖనీ ఉర్దూ, తెలుగులో రాశారు. ముల్లా వజ్హీ *సబ్ రస్*, *కుతుబ్ ముష్తరీ* రాశాడు. (*గుల్షన్-ఎ-ఇష్క్* రాసిన నుస్రతీ బీజాపూర్ ఆదిల్ షాహీ ఆస్థానానికి చెందినవాడు.) ముహమ్మద్ కులీ సొంత కవితలు *కులియాత్*లో ఉన్నాయి.

భక్త రామదాసుగా బాగా తెలిసిన కంచర్ల గోపన్న నేలకొండపల్లిలో జన్మించాడు. ఆయన రాముని కోసం భద్రాచలంలో ఆలయం నిర్మించాడు. ఆయన *దాశరథి శతకం* రాశాడు.

దక్కన్ హస్తకళలు పరీక్షల్లో ఇష్టమైన అంశం: బీదర్‌లో బీదర్‌వేర్; మచిలీపట్నంలో కలంకారీ; నిర్మల్‌లో నిర్మల్ పెయింటింగ్‌లు, చెక్క బొమ్మలు; పోచంపల్లిలో ఇకత్ నేత; కరీంనగర్‌లో వెండి తీగ పని; హైదరాబాద్‌లో ముత్యాలు.

పతనం, వారసత్వం మరియు తెలుసుకోవలసిన ప్రదేశాలు

ఔరంగజేబు జయం తర్వాత మొఘలులు దక్కన్‌ను ఎక్కువ కాలం పట్టుకోలేకపోయారు, అందుకే ఆసఫ్ జా ఎదగగలిగాడు. నిజాం రాజ్యం మొఘల్ సామ్రాజ్యాన్ని మించి నిలిచింది, 1947లో దాని పాలకుడు భారతదేశం నుండి వేరుగా ఉండాలని కోరుకున్నాడు. భారతదేశంతో యథాతథ ఒప్పందం (స్టాండ్‌స్టిల్ ఒప్పందం) కొంతకాలం పాత స్థితిని కొనసాగించింది. ఖాసిం రజ్వీ నాయకత్వంలోని రజాకార్లు నిజాం పక్షాన సాయుధ దళం, స్వామి రామానంద తీర్థ నాయకత్వంలోని హైదరాబాద్ స్టేట్ కాంగ్రెస్ భారతదేశంలో చేరాలని ఒత్తిడి చేసింది. 1948 సెప్టెంబర్ 13న భారత సైన్యం జనరల్ జె. ఎన్. చౌధరి నాయకత్వంలో ఆపరేషన్ పోలోను ప్రారంభించింది. నిజాం దళాలు సెప్టెంబర్ 17న లొంగిపోయాయి. నిజాం 1950 జనవరి 25న ప్రవేశ పత్రంపై సంతకం చేసి మరుసటి రోజు రాజప్రముఖ్ అయ్యాడు. రాజ్యం 1956లో భాషా ప్రాతిపదికన విభజించబడింది.

ప్రదేశం	స్థలం	ఇది ఏమి చూపుతుంది
గుల్బర్గా కోట	గుల్బర్గా	మొదటి బహమనీ రాజధాని
బీదర్ కోట; మహమూద్ గవాన్ మదరసా	బీదర్	తరువాతి బహమనీ రాజధాని; గవాన్ పాఠశాల
గోల్ గుంబజ్; ఇబ్రహీం రౌజా	బీజాపూర్	ఆదిల్ షాహీ కట్టడాలు
గోల్కొండ కోట; కుతుబ్ షాహీ సమాధులు	హైదరాబాద్ సమీపంలో	కుతుబ్ షాహీ రాజధాని మరియు రాజ సమాధులు
చార్మినార్; మక్కా మసీదు	హైదరాబాద్	1591 నగరం; 1617లో మసీదు ప్రారంభం
హుస్సేన్ సాగర్; పురానాపూల్	హైదరాబాద్	ఇబ్రహీం కులీ నిర్మాణాలు
ఫలక్‌నుమా ప్యాలెస్; సాలార్ జంగ్ మ్యూజియం	హైదరాబాద్	నిజాం కాలపు ప్యాలెస్ మరియు మ్యూజియం (1951)
నిజాం సాగర్	మంజీరా నదిపై	నిజాం కాలపు నీటిపారుదల పని

పరీక్షకులు ఈ అధ్యాయాన్ని ఎలా వాడతారు

• రాజధాని మరియు వంశం జతలు: బీజాపూర్ ఆదిల్ షాహీతో, గోల్కొండ కుతుబ్ షాహీతో, అహ్మద్‌నగర్ నిజాం షాహీతో, బీదర్ బరీద్ షాహీతో, ఎల్లిచ్‌పూర్ ఇమాద్ షాహీతో.
• నిర్మాత మరియు కట్టడం జతలు: గోల్ గుంబజ్ ముహమ్మద్ ఆదిల్ షాతో; ఇబ్రహీం రౌజా రెండవ ఇబ్రహీం ఆదిల్ షాతో; చార్మినార్ ముహమ్మద్ కులీ కుతుబ్ షాతో; హుస్సేన్ సాగర్ ఇబ్రహీం కులీ కుతుబ్ షాతో.
• తేదీల వరుస: బహమనీ 1347, కుతుబ్ షాహీ 1518, హుస్సేన్ సాగర్ 1562, హైదరాబాద్ 1591, అహ్మద్‌నగర్ ముట్టడి 1595, బీజాపూర్ 1686, గోల్కొండ 1687, అసఫ్ జాహీ 1724.
• వ్యక్తుల జతలు: హసన్ గంగు అంటే అలావుద్దీన్ బహమన్ షా; గోపన్న అంటే భక్త రామదాసు; మహమూద్ గవాన్ అంటే ఖ్వాజా-ఇ-జహాన్; మల్కి భరాముడు అంటే ఇబ్రహీం కులీ.
• నిజాం-బ్రిటిష్ సంఘటనల వరుస: సైన్య సహాయ ఒప్పందం 1798, దత్తమండలాలు 1800, స్టాండ్‌స్టిల్ 1947, ఆపరేషన్ పోలో 1948.
• స్థలాలతో జత చేసిన హస్తకళలు (బీదరీ, కలంకారీ, ఇకత్, వెండి తీగ పని).
• ఉచ్చులు: విజయనగరం (1336) మరియు బహమనీ (1347); బీజాపూర్, గోల్కొండ తేదీల మధ్య ఒక సంవత్సరం తేడా; చార్మినార్ బీజాపూర్‌లో లేదు.

సాధించిన ఉదాహరణలు

ఉదాహరణ 1: కాలక్రమంలో అమర్చండి: చార్మినార్ నిర్మాణం, తళ్లికోట యుద్ధం, హుస్సేన్ సాగర్ నిర్మాణం, చాంద్ బీబీ నేతృత్వంలోని అహ్మద్‌నగర్ ముట్టడి.

విశ్లేషణ:

• 1. హుస్సేన్ సాగర్‌ను ఇబ్రహీం కులీ కుతుబ్ షా 1562లో నిర్మించాడు.
• 2. తళ్లికోట యుద్ధం 1565లో జరిగింది.
• 3. చార్మినార్, హైదరాబాద్ నగరం 1591 నాటివి.
• 4. చాంద్ బీబీ 1595లో అహ్మద్‌నగర్ రక్షణకు నాయకత్వం వహించింది.
• 5. క్రమం: హుస్సేన్ సాగర్, తళ్లికోట, చార్మినార్, అహ్మద్‌నగర్ ముట్టడి.

సారాంశం: ఎంపికను ఎంచుకునే ముందు ప్రతి అంశం పక్కన సంవత్సరం రాయండి.

ఉదాహరణ 2: వీటిలో హైదరాబాద్‌లో లేనిది ఏది: చార్మినార్, సాలార్ జంగ్ మ్యూజియం, గోల్ గుంబజ్, ఫలక్‌నుమా ప్యాలెస్?

విశ్లేషణ:

• 1. చార్మినార్‌ను హైదరాబాద్‌లో మహమ్మద్ కులీ కుతుబ్ షా నిర్మించాడు.
• 2. సాలార్ జంగ్ మ్యూజియం, ఫలక్‌నుమా ప్యాలెస్ రెండూ హైదరాబాద్‌లో ఉన్నాయి.
• 3. గోల్ గుంబజ్‌ను ఆదిల్ షాహీ పాలకుడు మహమ్మద్ ఆదిల్ షా నిర్మించాడు; ఆదిల్ షాహీ రాజధాని బీజాపూర్.
• 4. కాబట్టి గుసగుసల గ్యాలరీ ఉన్న గోల్ గుంబజ్ సమాధానం.

సారాంశం: ప్రతి కట్టడాన్ని దాని వంశంతో, ఆ తర్వాత ఆ వంశ రాజధానితో జతచేయండి.

ఉదాహరణ 3: సరిగా జతపరచండి: (a) సైన్య సహకార ఒప్పందం, (b) యథాతథ ఒప్పందం, (c) ఆపరేషన్ పోలో; సంవత్సరాలు 1947, 1948, 1798.

విశ్లేషణ:

• 1. సైన్య సహకార ఒప్పందం (Subsidiary Alliance) అన్నిటికన్నా పాతది. నిజాం దానిని 1798లో అంగీకరించాడు; దానిని అంగీకరించిన మొదటి రాజ్యం హైదరాబాద్.
• 2. యథాతథ ఒప్పందం (Standstill Agreement) హైదరాబాద్ రాష్ట్రంతో ఉన్న స్థితిని కొనసాగించింది. అది 1947లో సంతకమైంది.
• 3. ఆపరేషన్ పోలో 1948లో జరిగిన పోలీసు చర్య; అదే సంవత్సరం రాష్ట్రం భారత్‌లో విలీనమైంది.
• 4. ఫలితం: (a) 1798, (b) 1947, (c) 1948.

సారాంశం: "బ్రిటిష్‌తో ఒప్పందం, తర్వాత భారత్‌తో ఒప్పందం, తర్వాత చర్య" అని గుర్తుంచుకోండి.

ఉదాహరణ 4: ఏ ప్రకటన సరైనది: (a) గోల్కొండ 1686లో, బీజాపూర్ 1687లో పతనమయ్యాయి; (b) బీజాపూర్ 1686లో, గోల్కొండ 1687లో పతనమయ్యాయి?

విశ్లేషణ:

• 1. రెండు విజయాలకూ ఔరంగజేబు నాయకత్వం వహించాడు.
• 2. అహ్మద్‌నగర్ మొదట, 1636లో కలుపుకోబడింది.
• 3. బీజాపూర్ 1686లో జయించబడింది.
• 4. గోల్కొండ 1687లో జయించబడింది. కాబట్టి (b) సరైనది.

సారాంశం: రెండు విజయాల మధ్య ఒక సంవత్సరం తేడా; బీజాపూర్ ముందు.

పోలిక – తేడాలు

పాలకుడు	ఒకేలా ఉన్న పేరుతో సంబంధం	దేనికి ప్రసిద్ధి
ఇబ్రహీం కులీ కుతుబ్ షా	కుతుబ్ షాహీ	మల్కీ భరామా; హుస్సేన్ సాగర్; పురానా పుల్
మహమ్మద్ కులీ కుతుబ్ షా	కుతుబ్ షాహీ	హైదరాబాద్, చార్మినార్ (1591); కులియత్
రెండవ ఇబ్రహీం ఆదిల్ షా	ఆదిల్ షాహీ	జగద్గురు బాద్షా; కితాబ్-ఎ-నౌరస్; ఇబ్రహీం రౌజా
మహమ్మద్ ఆదిల్ షా	ఆదిల్ షాహీ	గోల్ గుంబజ్
మొదటి అలీ ఆదిల్ షా	ఆదిల్ షాహీ	బీజాపూర్ జామా మసీదు

ప్రదేశం	అక్కడ ఉన్నవి
బీజాపూర్	గోల్ గుంబజ్, ఇబ్రహీం రౌజా, మాలిక్-ఎ-మైదాన్
బీదర్	బీదర్ కోట, మహమూద్ గవాన్ మదరసా, బిద్రీ వస్తువులు
గుల్బర్గా	గుల్బర్గా కోట; భీమా నది దీని గుండా ప్రవహిస్తుంది
హైదరాబాద్	చార్మినార్, గోల్కొండ కోట, కుతుబ్ షాహీ సమాధులు, మక్కా మసీదు, సాలార్ జంగ్ మ్యూజియం, ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయం

ఈ పట్టికలను ఎలా ఉపయోగించాలి: ఇబ్రహీం, మహమ్మద్, అలీ వంటి పేర్లు సుల్తానతులలో పునరావృతమవుతాయి. మొదటి పేరును మాత్రమే నేర్చుకోవద్దు. కుతుబ్ షా లేదా ఆదిల్ షా వంటి వంశ పదాన్ని కలిపి నేర్చుకోండి. కుతుబ్ షాహీ పాలకుడు గోల్కొండ, హైదరాబాద్‌లతో, ఆదిల్ షాహీ పాలకుడు బీజాపూర్‌తో, బరీద్ షాహీ పాలకుడు బీదర్‌తో సంబంధం కలిగి ఉంటారు. ప్రశ్నలో ఒక కట్టడం పేరు ఇస్తే, ముందు దాని నగరాన్ని, తర్వాత ఆ నగర వంశాన్ని, ఆ తర్వాత నిర్మాతను కనుగొనండి. బహమనీ రాజధాని గుల్బర్గా ముందుగా వచ్చింది; బీదర్‌లోని బహమనీ కోటను మొదటి అహ్మద్ షా వలీ నిర్మించాడు. బేరార్ సుల్తానత్ కూడా దక్కన్ సుల్తానతులలో లెక్కించబడుతుంది; ఇమాద్ షాహీ రాజధాని ఎలిచ్‌పూర్.

ఇతర త్వరిత సరిచూపులు: హసన్ గంగూ, అలావుద్దీన్ బహమన్ షా ఒకే వ్యక్తి. మహమూద్ గవాన్ గిలాన్‌లో, కులీ కుతుబ్ ముల్క్ హమదాన్‌లో, ఔరంగజేబు దహోద్‌లో జన్మించారు. నేలకొండపల్లిలో జన్మించిన కంచర్ల గోపన్న భక్త రామదాసు. ఖాసిం రజ్వీ రజాకార్లకు నాయకత్వం వహించాడు; స్వామి రామానంద తీర్థ హైదరాబాద్ స్టేట్ కాంగ్రెస్‌కు నాయకత్వం వహించాడు.

క్రమం మరియు కాలరేఖ

• 1. 1347 - బహమనీ సుల్తానత్ స్థాపన.
• 2. 1481 - మహమూద్ గవాన్‌కు మరణశిక్ష.
• 3. 1490 - ఆదిల్ షాహీ, నిజాం షాహీ ప్రారంభం (జాబితా ప్రకారం).
• 4. 1518 - కుతుబ్ షాహీ వంశం ప్రారంభం.
• 5. 1543 - కులీ కుతుబ్ ముల్క్ హత్య.
• 6. 1562 - హుస్సేన్ సాగర్ నిర్మాణం.
• 7. 1565 - తళ్లికోట యుద్ధం.
• 8. 1591 - హైదరాబాద్ స్థాపన; చార్మినార్ నిర్మాణం.
• 9. 1595 - అహ్మద్‌నగర్ ముట్టడి.
• 10. 1636 - మొఘలులు అహ్మద్‌నగర్‌ను కలుపుకున్నారు.
• 11. 1686 - బీజాపూర్ జయించబడింది.
• 12. 1687 - గోల్కొండ జయించబడింది.
• 13. 1724 - షకర్ ఖేడా యుద్ధం; అసఫ్ జాహీ పాలన ప్రారంభం.
• 14. 1795 - ఖర్దా యుద్ధం.
• 15. 1798 - సైన్య సహకార ఒప్పందం.
• 16. 1918 - ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయం స్థాపన.
• 17. 1921 - ఆంధ్ర జన సంఘం ఏర్పాటు.
• 18. 1947 - యథాతథ ఒప్పందం.
• 19. 1948 - ఆపరేషన్ పోలో, విలీనం.
• 20. 1951 - సాలార్ జంగ్ మ్యూజియం స్థాపన.

మరిన్ని ఒక్క వాక్య వాస్తవాలు

• 1. మాలిక్-ఎ-మైదాన్ బీజాపూర్‌లో ఉంది.
• 2. గోల్కొండ కోట, కుతుబ్ షాహీ సమాధులు హైదరాబాద్‌లో ఉన్నాయి.
• 3. ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయం హైదరాబాద్‌లో ఉంది.
• 4. మొదటి అహ్మద్ షా వలీగా పిలువబడతాడు.
• 5. నిజాం సాగర్ లాగే సింగూరు ప్రాజెక్టు మంజీరా నదిపై ఉంది.
• 6. ఫలక్‌నుమా ప్యాలెస్ హైదరాబాద్‌లో ఉంది.

సాధన ప్రశ్నలు

1. 'ముహమ్మద్ కులీ కుతుబ్ షా' గురించిన సరైన వివరణ ఈ క్రింది వాటిలో ఏది?

   1. మొదటి నిజాం షాహీ పాలకుడు
   2. బహమనీ మొదటి రాజధాని
   3. దక్కన్‌లో ఉర్దూ దివాన్ రచించిన మొదటి సుల్తాన్
   4. సైన్య సహాయ ఒప్పందాన్ని అంగీకరించిన మొదటి రాజ్యం
   సమాధానం

   C. దక్కన్‌లో ఉర్దూ దివాన్ రచించిన మొదటి సుల్తాన్

   Which of the following correctly describes Muhammad Quli Qutb Shah?

   1. first Nizam Shahi ruler
   2. first Bahmani capital
   3. first Muslim ruler to compile a Urdu Diwan in the Deccan
   4. first Indian state to accept the Subsidiary Alliance

2. 'హైదరాబాద్' గురించిన సరైన వివరణ ఈ క్రింది వాటిలో ఏది?

   1. బహమనీ సుల్తానేట్ మొదటి సుల్తాన్
   2. దక్కన్‌లో ఉర్దూ దివాన్ రచించిన మొదటి సుల్తాన్
   3. మొదటి ఆదిల్ షాహీ పాలకుడు
   4. సైన్య సహాయ ఒప్పందాన్ని అంగీకరించిన మొదటి రాజ్యం
   సమాధానం

   D. సైన్య సహాయ ఒప్పందాన్ని అంగీకరించిన మొదటి రాజ్యం

   Which of the following correctly describes Hyderabad?

   1. first Sultan of the Bahmani Sultanate
   2. first Muslim ruler to compile a Urdu Diwan in the Deccan
   3. first Adil Shahi ruler
   4. first Indian state to accept the Subsidiary Alliance

3. 'కులీ కుతుబ్ ముల్క్' గురించిన సరైన వివరణ ఈ క్రింది వాటిలో ఏది?

   1. మొదటి కుతుబ్ షాహీ పాలకుడు
   2. సైన్య సహాయ ఒప్పందాన్ని అంగీకరించిన మొదటి రాజ్యం
   3. మొదటి నిజాం షాహీ పాలకుడు
   4. దక్కన్‌లో ఉర్దూ దివాన్ రచించిన మొదటి సుల్తాన్
   సమాధానం

   A. మొదటి కుతుబ్ షాహీ పాలకుడు

   Which of the following correctly describes Quli Qutb Mulk?

   1. first Qutb Shahi ruler
   2. first Indian state to accept the Subsidiary Alliance
   3. first Nizam Shahi ruler
   4. first Muslim ruler to compile a Urdu Diwan in the Deccan

4. ఈ క్రింది వాటిలో ఏది భద్రాద్రి కొత్తగూడెం జిల్లా ప్రాంతంలో ఉంది?

   1. భద్రాచలం ఆలయం
   2. ఫలక్‌నుమా ప్యాలెస్
   3. ఇబ్రహీం రౌజా
   4. మహమూద్ గవాన్ మదరసా
   సమాధానం

   A. భద్రాచలం ఆలయం

   Which of the following is located in the Bhadradri Kothagudem district area?

   1. Bhadrachalam Temple
   2. Falaknuma Palace
   3. Ibrahim Rauza
   4. Mahmud Gawan Madrasa

5. జనరల్ జె. ఎన్. చౌధురి నాయకత్వం వహించినది ఏది?

   1. తళ్లికోట వద్ద విజయనగర సైన్యం
   2. అహ్మద్‌నగర్ నిజాం షాహీ రీజెన్సీ
   3. ఆపరేషన్ పోలో
   4. బీజాపూర్‌ను మొఘలులు జయించడం
   సమాధానం

   C. ఆపరేషన్ పోలో

   General J. N. Chaudhuri led which of the following?

   1. Vijayanagara army at Talikota
   2. Nizam Shahi regency at Ahmadnagar
   3. Operation Polo
   4. Mughal conquest of Bijapur

6. ఆపరేషన్ పోలో దేనికి సంబంధించినది?

   1. హైదరాబాద్ పోలీస్ చర్య
   2. సైన్య సహకార ఒప్పందం
   3. బ్రిటిష్ రక్షణ మరియు సైన్య నియామకం
   4. సంగీతంపై కవిత్వం
   సమాధానం

   A. హైదరాబాద్ పోలీస్ చర్య

   Operation Polo deals with which of the following?

   1. Hyderabad police action
   2. Subsidiary Alliance
   3. British protection and stationing of troops
   4. poems on music

7. ఈ క్రింది వాటిని కాలక్రమానుసారం (పూర్వం నుండి తరువాతి వరకు) అమర్చండి: (i) షకర్ ఖేడా యుద్ధం (ii) బీజాపూర్‌ను మొఘలులు జయించడం (iii) నాగార్జున సాగర్ ఆనకట్ట శంకుస్థాపన (iv) హైదరాబాద్ స్టేట్ కాంగ్రెస్ నిషేధం

   1. (ii), (i), (iv), (iii)
   2. (iii), (i), (ii), (iv)
   3. (iv), (i), (ii), (iii)
   4. (ii), (iv), (iii), (i)
   సమాధానం

   A. (ii), (i), (iv), (iii)

   Arrange the following in chronological order (earliest first): (i) Battle of Shakar Kheda (ii) Mughal conquest of Bijapur (iii) Foundation stone of Nagarjuna Sagar Dam (iv) Ban on the Hyderabad State Congress

   1. (ii), (i), (iv), (iii)
   2. (iii), (i), (ii), (iv)
   3. (iv), (i), (ii), (iii)
   4. (ii), (iv), (iii), (i)

8. ఈ క్రింది వాటిని కాలక్రమానుసారం (పూర్వం నుండి తరువాతి వరకు) అమర్చండి: (i) నిజాం, భారత్ మధ్య యథాతథ స్థితి ఒప్పందం (ii) మహమూద్ గవాన్ మరణశిక్ష (iii) హైదరాబాద్ రాష్ట్రం భారత సమాఖ్యలో విలీనం (iv) మదనపల్లెలో జన గణ మన అనువాదం

   1. (ii), (iv), (i), (iii)
   2. (ii), (iii), (iv), (i)
   3. (iii), (iv), (ii), (i)
   4. (iv), (ii), (i), (iii)
   సమాధానం

   A. (ii), (iv), (i), (iii)

   Arrange the following in chronological order (earliest first): (i) Standstill Agreement between the Nizam and India (ii) Execution of Mahmud Gawan (iii) Hyderabad State merged into Indian Union (iv) Tagore translating Jana Gana Mana at Madanapalle

   1. (ii), (iv), (i), (iii)
   2. (ii), (iii), (iv), (i)
   3. (iii), (iv), (ii), (i)
   4. (iv), (ii), (i), (iii)

9. దక్కన్‌లో ఉర్దూ దివాన్ రచించిన మొదటి సుల్తాన్ ఎవరు?

   1. ముహమ్మద్ కులీ కుతుబ్ షా
   2. అల్లావుద్దీన్ బహమన్ షా
   3. హైదరాబాద్
   4. గుల్బర్గా
   సమాధానం

   A. ముహమ్మద్ కులీ కుతుబ్ షా

   Who was the first Muslim ruler to compile a Urdu Diwan in the Deccan?

   1. Muhammad Quli Qutb Shah
   2. Alauddin Bahman Shah
   3. Hyderabad
   4. Gulbarga

10. సైన్య సహాయ ఒప్పందాన్ని అంగీకరించిన మొదటి రాజ్యం ఎవరు?

    1. ముహమ్మద్ కులీ కుతుబ్ షా
    2. గుల్బర్గా
    3. హైదరాబాద్
    4. అల్లావుద్దీన్ బహమన్ షా
    సమాధానం

    C. హైదరాబాద్

    Who was the first Indian state to accept the Subsidiary Alliance?

    1. Muhammad Quli Qutb Shah
    2. Gulbarga
    3. Hyderabad
    4. Alauddin Bahman Shah

11. 'మాలిక్ అహ్మద్' గురించిన సరైన వివరణ ఈ క్రింది వాటిలో ఏది?

    1. మొదటి నిజాం షాహీ పాలకుడు
    2. సైన్య సహాయ ఒప్పందాన్ని అంగీకరించిన మొదటి రాజ్యం
    3. మొదటి కుతుబ్ షాహీ పాలకుడు
    4. మొదటి ఆదిల్ షాహీ పాలకుడు
    సమాధానం

    A. మొదటి నిజాం షాహీ పాలకుడు

    Which of the following correctly describes Malik Ahmad?

    1. first Nizam Shahi ruler
    2. first Indian state to accept the Subsidiary Alliance
    3. first Qutb Shahi ruler
    4. first Adil Shahi ruler

12. ఈ క్రింది వాటిలో ఏది బీదర్ ప్రాంతంలో ఉంది?

    1. మహమూద్ గవాన్ మదరసా
    2. ఇబ్రహీం రౌజా
    3. ఫలక్‌నుమా ప్యాలెస్
    4. హైదరాబాద్ మక్కా మసీదు
    సమాధానం

    A. మహమూద్ గవాన్ మదరసా

    Which of the following is located in the Bidar area?

    1. Mahmud Gawan Madrasa
    2. Ibrahim Rauza
    3. Falaknuma Palace
    4. Mecca Masjid of Hyderabad

13. చాంద్ బీబీ నాయకత్వం వహించినది ఏది?

    1. అహ్మద్‌నగర్ నిజాం షాహీ రీజెన్సీ
    2. 1595 అహ్మద్‌నగర్ ముట్టడి
    3. తళ్లికోట వద్ద విజయనగర సైన్యం
    4. బీజాపూర్‌ను మొఘలులు జయించడం
    సమాధానం

    B. 1595 అహ్మద్‌నగర్ ముట్టడి

    Chand Bibi led which of the following?

    1. Nizam Shahi regency at Ahmadnagar
    2. Siege of Ahmadnagar 1595
    3. Vijayanagara army at Talikota
    4. Mughal conquest of Bijapur

14. ఔరంగజేబు నాయకత్వం వహించినది ఏది?

    1. గోల్కొండను మొఘలులు జయించడం
    2. తళ్లికోట వద్ద విజయనగర సైన్యం
    3. అహ్మద్‌నగర్ నిజాం షాహీ రీజెన్సీ
    4. ఆపరేషన్ పోలో
    సమాధానం

    A. గోల్కొండను మొఘలులు జయించడం

    Aurangzeb led which of the following?

    1. Mughal conquest of Golconda
    2. Vijayanagara army at Talikota
    3. Nizam Shahi regency at Ahmadnagar
    4. Operation Polo

15. మాలిక్ అంబర్ నాయకత్వం వహించినది ఏది?

    1. అహ్మద్‌నగర్ నిజాం షాహీ రీజెన్సీ
    2. 1595 అహ్మద్‌నగర్ ముట్టడి
    3. బీజాపూర్‌ను మొఘలులు జయించడం
    4. ఆపరేషన్ పోలో
    సమాధానం

    A. అహ్మద్‌నగర్ నిజాం షాహీ రీజెన్సీ

    Malik Ambar led which of the following?

    1. Nizam Shahi regency at Ahmadnagar
    2. Siege of Ahmadnagar 1595
    3. Mughal conquest of Bijapur
    4. Operation Polo

16. రియాజ్-ఉల్-ఇన్షా దేనికి సంబంధించినది?

    1. సంగీతంపై కవిత్వం
    2. లేఖలు మరియు గద్య రచన
    3. హైదరాబాద్ రాష్ట్రంతో యథాతథ స్థితి
    4. హైదరాబాద్ పోలీస్ చర్య
    సమాధానం

    B. లేఖలు మరియు గద్య రచన

    Riyaz-ul-Insha deals with which of the following?

    1. poems on music
    2. letters and prose
    3. status quo with Hyderabad State
    4. Hyderabad police action

17. కితాబ్-ఇ-నౌరస్ దేనికి సంబంధించినది?

    1. లేఖలు మరియు గద్య రచన
    2. సైన్య సహకార ఒప్పందం
    3. సంగీతంపై కవిత్వం
    4. హైదరాబాద్ పోలీస్ చర్య
    సమాధానం

    C. సంగీతంపై కవిత్వం

    Kitab-i-Nauras deals with which of the following?

    1. letters and prose
    2. Subsidiary Alliance
    3. poems on music
    4. Hyderabad police action

18. కంచర్ల గోపన్న (భక్త రామదాసు) ఏ కుతుబ్ షాహీ పాలకుని కింద భద్రాచలం తహసీల్దార్‌గా ఉన్నాడు?

    1. అబ్దుల్లా కుతుబ్ షా
    2. అబుల్ హసన్ తానీషా
    3. మహమ్మద్ కులీ
    4. ఇబ్రహీం కుతుబ్ షా
    సమాధానం

    B. అబుల్ హసన్ తానీషా

    Kancherla Gopanna (Bhakta Ramadasu) was the tahsildar of Bhadrachalam under which Qutb Shahi ruler?

    1. Abdullah Qutb Shah
    2. Abul Hasan Tana Shah
    3. Muhammad Quli
    4. Ibrahim Qutb Shah

19. భక్త రామదాసుగా ప్రసిద్ధి చెందిన కంచర్ల గోపన్న ఏ గోల్కొండ పాలకుడి సమకాలికుడు?

    1. ఇబ్రహీం కుతుబ్‌షా
    2. మహమ్మద్ కులీ కుతుబ్‌షా
    3. అబ్దుల్లా కుతుబ్‌షా
    4. అబుల్ హసన్ తానీషా
    సమాధానం

    D. అబుల్ హసన్ తానీషా

    Kancherla Gopanna, famed as Bhakta Ramadasu, was a contemporary of which Golconda ruler?

    1. Ibrahim Qutb Shah
    2. Muhammad Quli Qutb Shah
    3. Abdullah Qutb Shah
    4. Abul Hasan Tana Shah

20. రామరాయలు నాయకత్వం వహించినది ఏది?

    1. బీజాపూర్‌ను మొఘలులు జయించడం
    2. తళ్లికోట వద్ద విజయనగర సైన్యం
    3. అహ్మద్‌నగర్ నిజాం షాహీ రీజెన్సీ
    4. గోల్కొండను మొఘలులు జయించడం
    సమాధానం

    B. తళ్లికోట వద్ద విజయనగర సైన్యం

    Rama Raya led which of the following?

    1. Mughal conquest of Bijapur
    2. Vijayanagara army at Talikota
    3. Nizam Shahi regency at Ahmadnagar
    4. Mughal conquest of Golconda

21. హైదరాబాద్ రాష్ట్రంతో యథాతథ స్థితి గురించి తెలిపే నిబంధన ఏది?

    1. సైన్య సహకార ఒప్పందం
    2. ఆపరేషన్ పోలో
    3. యథాతథ ఒప్పందం
    4. కితాబ్-ఇ-నౌరస్
    సమాధానం

    C. యథాతథ ఒప్పందం

    Which provision deals with status quo with Hyderabad State?

    1. Subsidiary Alliance
    2. Operation Polo
    3. Standstill Agreement
    4. Kitab-i-Nauras

22. లేఖలు మరియు గద్య రచన గురించి తెలిపే నిబంధన ఏది?

    1. కితాబ్-ఇ-నౌరస్
    2. రియాజ్-ఉల్-ఇన్షా
    3. యథాతథ ఒప్పందం
    4. 1798 హైదరాబాద్ ఒప్పందం
    సమాధానం

    B. రియాజ్-ఉల్-ఇన్షా

    Which provision deals with letters and prose?

    1. Kitab-i-Nauras
    2. Riyaz-ul-Insha
    3. Standstill Agreement
    4. Treaty of Hyderabad of 1798

23. 1798 హైదరాబాద్ ఒప్పందం దేనికి సంబంధించినది?

    1. లేఖలు మరియు గద్య రచన
    2. సంగీతంపై కవిత్వం
    3. హైదరాబాద్ రాష్ట్రంతో యథాతథ స్థితి
    4. సైన్య సహకార ఒప్పందం
    సమాధానం

    D. సైన్య సహకార ఒప్పందం

    Treaty of Hyderabad of 1798 deals with which of the following?

    1. letters and prose
    2. poems on music
    3. status quo with Hyderabad State
    4. Subsidiary Alliance

24. సైన్య సహకార ఒప్పందం గురించి తెలిపే నిబంధన ఏది?

    1. కితాబ్-ఇ-నౌరస్
    2. 1798 హైదరాబాద్ ఒప్పందం
    3. యథాతథ ఒప్పందం
    4. రియాజ్-ఉల్-ఇన్షా
    సమాధానం

    B. 1798 హైదరాబాద్ ఒప్పందం

    Which provision deals with Subsidiary Alliance?

    1. Kitab-i-Nauras
    2. Treaty of Hyderabad of 1798
    3. Standstill Agreement
    4. Riyaz-ul-Insha

25. నవాబ్ అలీ నవాజ్ జంగ్ నిర్మించినది ఏది?

    1. బీదర్ కోట
    2. హైదరాబాద్ మక్కా మసీదు
    3. నిజాం సాగర్
    4. ఫలక్‌నుమా ప్యాలెస్
    సమాధానం

    C. నిజాం సాగర్

    Which of the following was built by Nawab Ali Nawaz Jung?

    1. Bidar Fort
    2. Mecca Masjid of Hyderabad
    3. Nizam Sagar
    4. Falaknuma Palace

26. ఈ క్రింది వాటిని కాలక్రమానుసారం (పూర్వం నుండి తరువాతి వరకు) అమర్చండి: (i) చార్మినార్ నిర్మాణం (ii) అధికారాన్ని కిరీటానికి బదిలీ చేసిన భారత ప్రభుత్వ చట్టం (iii) నిజాం, బ్రిటిష్ వారి మధ్య సైన్య సహాయ ఒప్పందం (iv) పారిస్ ఒప్పందం

    1. (iv), (ii), (iii), (i)
    2. (i), (ii), (iv), (iii)
    3. (i), (iv), (iii), (ii)
    4. (ii), (iv), (i), (iii)
    సమాధానం

    C. (i), (iv), (iii), (ii)

    Arrange the following in chronological order (earliest first): (i) Construction of Charminar (ii) Government of India Act transferring power to the Crown (iii) Subsidiary Alliance between the Nizam and the British (iv) Treaty of Paris ending the Seven Years War

    1. (iv), (ii), (iii), (i)
    2. (i), (ii), (iv), (iii)
    3. (i), (iv), (iii), (ii)
    4. (ii), (iv), (i), (iii)

27. ఈ క్రింది వాటిని కాలక్రమానుసారం (పూర్వం నుండి తరువాతి వరకు) అమర్చండి: (i) హైదరాబాద్ బ్రిటిష్ రెసిడెన్సీపై దాడి (ii) హైదరాబాద్ సైన్య సహకార ఒప్పందం (iii) అహ్మద్‌నగర్‌ను మొఘలులు కలుపుకోవడం (iv) చార్మినార్ నిర్మాణం

    1. (ii), (iii), (i), (iv)
    2. (iii), (ii), (iv), (i)
    3. (iv), (iii), (ii), (i)
    4. (i), (iii), (iv), (ii)
    సమాధానం

    C. (iv), (iii), (ii), (i)

    Arrange the following in chronological order (earliest first): (i) Attack on the British Residency at Hyderabad (ii) Subsidiary Alliance of Hyderabad (iii) Mughal annexation of Ahmadnagar (iv) Construction of Charminar

    1. (ii), (iii), (i), (iv)
    2. (iii), (ii), (iv), (i)
    3. (iv), (iii), (ii), (i)
    4. (i), (iii), (iv), (ii)

28. ఈ క్రింది వాటిని కాలక్రమానుసారం (పూర్వం నుండి తరువాతి వరకు) అమర్చండి: (i) సుల్తాన్ కులీ కుతుబ్-ఉల్-ముల్క్ ఆధ్వర్యంలో గోల్కొండ స్వతంత్రం (ii) తెలంగాణ రాష్ట్ర ఏర్పాటు (iii) హైదరాబాద్ సంస్థానం విలీనానికి పోలీసు చర్య (iv) హైదరాబాద్ నగర స్థాపన

    1. (i), (iv), (iii), (ii)
    2. (iv), (i), (iii), (ii)
    3. (ii), (iii), (i), (iv)
    4. (ii), (iv), (i), (iii)
    సమాధానం

    A. (i), (iv), (iii), (ii)

    Arrange the following in chronological order (earliest first): (i) Independence of Golconda under Sultan Quli Qutb-ul-Mulk (ii) Formation of Telangana State (iii) Police Action to merge Hyderabad State into India (iv) Founding of Hyderabad city

    1. (i), (iv), (iii), (ii)
    2. (iv), (i), (iii), (ii)
    3. (ii), (iii), (i), (iv)
    4. (ii), (iv), (i), (iii)

29. ఈ క్రింది వాటిని కాలక్రమానుసారం (పూర్వం నుండి తరువాతి వరకు) అమర్చండి: (i) ఆంధ్ర జన సంఘం ఏర్పాటు (ii) మహమూద్ గవాన్ మరణశిక్ష (iii) రాజమహేంద్రవరం సంఘ సంస్కరణ సంఘం స్థాపన (iv) పద్మనాభం యుద్ధం

    1. (iii), (i), (iv), (ii)
    2. (ii), (iv), (iii), (i)
    3. (iii), (i), (ii), (iv)
    4. (iv), (ii), (i), (iii)
    సమాధానం

    B. (ii), (iv), (iii), (i)

    Arrange the following in chronological order (earliest first): (i) Formation of Andhra Jana Sangham (ii) Execution of Mahmud Gawan (iii) Founding of the Rajahmundry Social Reform Association (iv) Battle of Padmanabham

    1. (iii), (i), (iv), (ii)
    2. (ii), (iv), (iii), (i)
    3. (iii), (i), (ii), (iv)
    4. (iv), (ii), (i), (iii)

30. ఈ క్రింది వాటిని కాలక్రమానుసారం (పూర్వం నుండి తరువాతి వరకు) అమర్చండి: (i) నిజాం సీడెడ్ జిల్లాల అప్పగింత (ii) నాగార్జున సాగర్ ఆనకట్ట శంకుస్థాపన (iii) హైదరాబాద్ సంస్థానాన్ని భారత్‌లో కలిపిన ఆపరేషన్ పోలో (iv) హైదరాబాద్ స్టేట్ కాంగ్రెస్ ఏర్పాటు

    1. (iv), (i), (ii), (iii)
    2. (i), (iv), (iii), (ii)
    3. (ii), (iii), (i), (iv)
    4. (iii), (i), (iv), (ii)
    సమాధానం

    B. (i), (iv), (iii), (ii)

    Arrange the following in chronological order (earliest first): (i) Cession of the Ceded Districts by the Nizam (ii) Foundation stone of Nagarjuna Sagar Dam (iii) Operation Polo merging Hyderabad State with India (iv) Formation of Hyderabad State Congress

    1. (iv), (i), (ii), (iii)
    2. (i), (iv), (iii), (ii)
    3. (ii), (iii), (i), (iv)
    4. (iii), (i), (iv), (ii)

31. 1565 తళ్ళికోట యుద్ధంలో రామరాయలను ఓడించిన దక్కన్ సుల్తానుల కూటమిలో ఉన్న కుతుబ్‌షాహీ పాలకుడు ఎవరు?

    1. అబ్దుల్లా కుతుబ్ షా
    2. అబుల్ హసన్ తానీషా
    3. మహమ్మద్ కులీ కుతుబ్ షా
    4. ఇబ్రహీం కులీ కుతుబ్ షా
    సమాధానం

    D. ఇబ్రహీం కులీ కుతుబ్ షా

    Which Qutb Shahi ruler was a member of the Deccan sultanate alliance that defeated Rama Raya at Talikota in 1565?

    1. Abdullah Qutb Shah
    2. Abul Hasan Tana Shah
    3. Muhammad Quli Qutb Shah
    4. Ibrahim Quli Qutb Shah

32. పాలకుడిని ఘనతతో జతచేయండి: (1) సుల్తాన్ కులీ కుతుబ్ ఉల్ ముల్క్ (2) ఇబ్రహీం కుతుబ్ షా (3) మహమ్మద్ కులీ కుతుబ్ షా (4) అబుల్ హసన్ తానీషా (a) హైదరాబాద్ స్థాపన (b) చివరి కుతుబ్ షాహీ పాలకుడు (c) వంశ స్థాపన (d) హుస్సేన్ సాగర్ నిర్మాణం

    1. 1-c, 2-d, 3-b, 4-a
    2. 1-c, 2-d, 3-a, 4-b
    3. 1-a, 2-d, 3-c, 4-b
    4. 1-d, 2-c, 3-a, 4-b
    సమాధానం

    B. 1-c, 2-d, 3-a, 4-b

    Match the ruler with the feat: (1) Sultan Quli Qutb-ul-Mulk (2) Ibrahim Qutb Shah (3) Muhammad Quli Qutb Shah (4) Abul Hasan Tana Shah (a) Founded Hyderabad (b) Last Qutb Shahi ruler (c) Founded the dynasty (d) Built Hussain Sagar

    1. 1-c, 2-d, 3-b, 4-a
    2. 1-c, 2-d, 3-a, 4-b
    3. 1-a, 2-d, 3-c, 4-b
    4. 1-d, 2-c, 3-a, 4-b

33. గోల్కొండ సమీపంలోని కుతుబ్ షాహీ సమాధుల్లో వంశంలోని దాదాపు అందరు సుల్తానుల సమాధులు ఉన్నాయి. దీనికి మినహాయింపు ఎవరు?

    1. అబుల్ హసన్ తానీషా
    2. ఇబ్రహీం కులీ కుతుబ్ షా
    3. మహమ్మద్ కులీ కుతుబ్ షా
    4. అబ్దుల్లా కుతుబ్ షా
    సమాధానం

    A. అబుల్ హసన్ తానీషా

    The Qutb Shahi tombs near Golconda house almost all the sultans of the dynasty. Which sultan is the exception?

    1. Abul Hasan Tana Shah
    2. Ibrahim Quli Qutb Shah
    3. Muhammad Quli Qutb Shah
    4. Abdullah Qutb Shah

34. బహమనీ సుల్తానేట్ నుంచి విడిపోయి గోల్కొండ కుతుబ్ షాహీ వంశాన్ని స్థాపించినవారు ఎవరు?

    1. ఇబ్రహీం కులీ కుతుబ్ షా
    2. మహమ్మద్ కులీ కుతుబ్ షా
    3. అబ్దుల్లా కుతుబ్ షా
    4. సుల్తాన్ కులీ కుతుబ్-ఉల్-ముల్క్
    సమాధానం

    D. సుల్తాన్ కులీ కుతుబ్-ఉల్-ముల్క్

    Who founded the Qutb Shahi dynasty of Golconda after breaking away from the Bahmani Sultanate?

    1. Ibrahim Quli Qutb Shah
    2. Muhammad Quli Qutb Shah
    3. Abdullah Qutb Shah
    4. Sultan Quli Qutb-ul-Mulk

35. ఇబ్రహీం ఆదిల్ షా రెండవ ఏ పేరుతో లేదా బిరుదుతో పిలువబడుతుంది?

    1. జగద్గురు బాదుషా
    2. మల్కిభరాముడు
    3. అల్లావుద్దీన్ బహమన్ షా
    4. ఖ్వాజా-ఇ-జహాన్
    సమాధానం

    A. జగద్గురు బాదుషా

    By which name or title is Ibrahim Adil Shah II known?

    1. Jagadguru Badshah
    2. Malki Bharama
    3. Alauddin Bahman Shah
    4. Khwaja-i-Jahan

36. అహ్మద్‌నగర్ నిజాం షాహీ రీజెన్సీ నాయకుడు ఎవరు?

    1. జనరల్ జె. ఎన్. చౌధురి
    2. మాలిక్ అంబర్
    3. రామరాయలు
    4. ఔరంగజేబు
    సమాధానం

    B. మాలిక్ అంబర్

    Who led Nizam Shahi regency at Ahmadnagar?

    1. General J. N. Chaudhuri
    2. Malik Ambar
    3. Rama Raya
    4. Aurangzeb

37. హైదరాబాద్ పోలీస్ చర్య గురించి తెలిపే నిబంధన ఏది?

    1. సైన్య సహకార ఒప్పందం
    2. 1798 హైదరాబాద్ ఒప్పందం
    3. ఆపరేషన్ పోలో
    4. యథాతథ ఒప్పందం
    సమాధానం

    C. ఆపరేషన్ పోలో

    Which provision deals with Hyderabad police action?

    1. Subsidiary Alliance
    2. Treaty of Hyderabad of 1798
    3. Operation Polo
    4. Standstill Agreement

38. సంగీతంపై కవిత్వం గురించి తెలిపే నిబంధన ఏది?

    1. కితాబ్-ఇ-నౌరస్
    2. ఆపరేషన్ పోలో
    3. యథాతథ ఒప్పందం
    4. రియాజ్-ఉల్-ఇన్షా
    సమాధానం

    A. కితాబ్-ఇ-నౌరస్

    Which provision deals with poems on music?

    1. Kitab-i-Nauras
    2. Operation Polo
    3. Standstill Agreement
    4. Riyaz-ul-Insha

39. నవాబ్ వికార్-ఉల్-ఉమ్రా నిర్మించినది ఏది?

    1. పురానా పూల్
    2. ఫలక్‌నుమా ప్యాలెస్
    3. బీజాపూర్ జామా మసీదు
    4. నిజాం సాగర్
    సమాధానం

    B. ఫలక్‌నుమా ప్యాలెస్

    Which of the following was built by Nawab Vicar-ul-Umra?

    1. Purana Pul
    2. Falaknuma Palace
    3. Jama Masjid of Bijapur
    4. Nizam Sagar

40. ఈ క్రింది వాటిని కాలక్రమానుసారం (పూర్వం నుండి తరువాతి వరకు) అమర్చండి: (i) జై ఆంధ్ర ఉద్యమ సమయంలో ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో రాష్ట్రపతి పాలన (ii) రుద్రమదేవి మరణం (iii) రాజమహేంద్రవరం సంఘ సంస్కరణ సంఘం స్థాపన (iv) నిజాం, బ్రిటిష్ వారి మధ్య సైన్య సహాయ ఒప్పందం

    1. (iv), (i), (ii), (iii)
    2. (ii), (iv), (iii), (i)
    3. (iii), (ii), (iv), (i)
    4. (ii), (i), (iii), (iv)
    సమాధానం

    B. (ii), (iv), (iii), (i)

    Arrange the following in chronological order (earliest first): (i) President's Rule in Andhra Pradesh during the Jai Andhra movement (ii) Death of Rudrama Devi (iii) Founding of the Rajahmundry Social Reform Association (iv) Subsidiary Alliance between the Nizam and the British

    1. (iv), (i), (ii), (iii)
    2. (ii), (iv), (iii), (i)
    3. (iii), (ii), (iv), (i)
    4. (ii), (i), (iii), (iv)

41. ఈ క్రింది వాటిని కాలక్రమానుసారం (పూర్వం నుండి తరువాతి వరకు) అమర్చండి: (i) గుంటూరు సర్కారు బ్రిటిష్ వారికి చేరడం (ii) సాళువ వంశ స్థాపన (iii) తెలంగాణ ఆంధ్ర పెద్దమనుషుల ఒప్పందం (iv) ఉస్మాన్ సాగర్ నిర్మాణం

    1. (iv), (ii), (iii), (i)
    2. (ii), (i), (iv), (iii)
    3. (ii), (iv), (iii), (i)
    4. (i), (iv), (ii), (iii)
    సమాధానం

    B. (ii), (i), (iv), (iii)

    Arrange the following in chronological order (earliest first): (i) Guntur Circar passing to the British (ii) Establishment of the Saluva dynasty (iii) Gentlemen's Agreement on Telangana and Andhra (iv) Construction of Osman Sagar

    1. (iv), (ii), (iii), (i)
    2. (ii), (i), (iv), (iii)
    3. (ii), (iv), (iii), (i)
    4. (i), (iv), (ii), (iii)

42. ఈ క్రింది వాటిని కాలక్రమానుసారం (పూర్వం నుండి తరువాతి వరకు) అమర్చండి: (i) అహ్మద్‌నగర్‌ను మొఘలులు కలుపుకోవడం (ii) హైదరాబాద్, భారత్ మధ్య యథాతథ ఒప్పందం (iii) రెడ్డి రాజ్య స్థాపన (iv) రెగ్యులేటింగ్ చట్టం

    1. (iii), (ii), (iv), (i)
    2. (iv), (i), (iii), (ii)
    3. (iii), (iv), (ii), (i)
    4. (iii), (i), (iv), (ii)
    సమాధానం

    D. (iii), (i), (iv), (ii)

    Arrange the following in chronological order (earliest first): (i) Mughal annexation of Ahmadnagar (ii) Standstill Agreement between Hyderabad and India (iii) Establishment of the Reddi kingdom (iv) Regulating Act

    1. (iii), (ii), (iv), (i)
    2. (iv), (i), (iii), (ii)
    3. (iii), (iv), (ii), (i)
    4. (iii), (i), (iv), (ii)

43. ఈ క్రింది వాటిని కాలక్రమానుసారం (పూర్వం నుండి తరువాతి వరకు) అమర్చండి: (i) హైదరాబాద్ సంస్థానం విలీనానికి పోలీసు చర్య (ii) ఆంధ్రప్రదేశ్ ఏర్పాటు (iii) చింతపల్లి పోలీస్ స్టేషన్ దాడి (iv) ధవళేశ్వరం వద్ద గోదావరి అనికట్ పూర్తి

    1. (iv), (iii), (i), (ii)
    2. (ii), (i), (iii), (iv)
    3. (i), (iv), (iii), (ii)
    4. (i), (ii), (iv), (iii)
    సమాధానం

    A. (iv), (iii), (i), (ii)

    Arrange the following in chronological order (earliest first): (i) Police Action to merge Hyderabad State into India (ii) Formation of Andhra Pradesh (iii) Chintapalli police station attack (iv) Completion of Godavari Anicut at Dowleswaram

    1. (iv), (iii), (i), (ii)
    2. (ii), (i), (iii), (iv)
    3. (i), (iv), (iii), (ii)
    4. (i), (ii), (iv), (iii)

44. 1363లో ముసునూరి కాపయ నాయకుడు గోల్కొండను ఏ బహమనీ సుల్తాన్‌కు సమర్పించాడు?

    1. మహమూద్ గవాన్
    2. అలావుద్దీన్ బహమన్ షా
    3. మొదటి మహమ్మద్ షా
    4. ఫిరోజ్ షా
    సమాధానం

    C. మొదటి మహమ్మద్ షా

    To which Bahmani Sultan did the Musunuri ruler Kapaya Nayaka cede Golconda in 1363?

    1. Mahmud Gawan
    2. Alauddin Bahman Shah
    3. Muhammad Shah I
    4. Firoz Shah

45. గోల్కొండ కుతుబ్ షాహీ వంశపు చివరి పాలకుడు ఎవరు?

    1. అబుల్ హసన్ తానా షా
    2. సుల్తాన్ కులీ కుతుబ్-ఉల్-ముల్క్
    3. అబ్దుల్లా కుతుబ్ షా
    4. ఇబ్రహీం కుతుబ్ షా
    సమాధానం

    A. అబుల్ హసన్ తానా షా

    Who was the last ruler of the Qutb Shahi dynasty of Golconda?

    1. Abul Hasan Tana Shah
    2. Sultan Quli Qutb-ul-Mulk
    3. Abdullah Qutb Shah
    4. Ibrahim Qutb Shah

సాధన ప్రశ్నలు — సెట్ 2

1. కితాబ్-ఇ-నౌరస్ రచయిత ఎవరు?

   1. ముహమ్మద్ కులీ కుతుబ్ షా
   2. ములా వజ్హీ
   3. ఇబ్రహీం ఆదిల్ షా రెండవ
   4. మహమూద్ గవాన్
   సమాధానం

   C. ఇబ్రహీం ఆదిల్ షా రెండవ

   Who wrote Kitab-i-Nauras?

   1. Muhammad Quli Qutb Shah
   2. Mulla Wajhi
   3. Ibrahim Adil Shah II
   4. Mahmud Gawan

2. రియాజ్-ఉల్-ఇన్షా రచయిత ఎవరు?

   1. ఇబ్రహీం ఆదిల్ షా రెండవ
   2. మహమూద్ గవాన్
   3. ములా వజ్హీ
   4. నుస్రతి
   సమాధానం

   B. మహమూద్ గవాన్

   Who wrote Riyaz-ul-Insha?

   1. Ibrahim Adil Shah II
   2. Mahmud Gawan
   3. Mulla Wajhi
   4. Nusrati

3. ఈ క్రింది వాటిలో ఏది బీజాపూర్ ప్రాంతంలో ఉంది?

   1. హుస్సేన్ సాగర్
   2. బీదర్ కోట
   3. భద్రాచలం ఆలయం
   4. ఇబ్రహీం రౌజా
   సమాధానం

   D. ఇబ్రహీం రౌజా

   Which of the following is located in the Bijapur area?

   1. Hussain Sagar
   2. Bidar Fort
   3. Bhadrachalam Temple
   4. Ibrahim Rauza

4. మాలిక్-ఎ-మైదాన్ ఏ జిల్లా/ప్రాంతంలో ఉంది?

   1. గుల్బర్గా
   2. హైదరాబాద్
   3. భద్రాద్రి కొత్తగూడెం జిల్లా
   4. బీజాపూర్
   సమాధానం

   D. బీజాపూర్

   In which district or place is Malik-e-Maidan located?

   1. Gulbarga
   2. Hyderabad
   3. Bhadradri Kothagudem district
   4. Bijapur

5. మహమూద్ గవాన్ మదరసా ఏ జిల్లా/ప్రాంతంలో ఉంది?

   1. బీజాపూర్
   2. బీదర్
   3. గుల్బర్గా
   4. హైదరాబాద్
   సమాధానం

   B. బీదర్

   In which district or place is Mahmud Gawan Madrasa located?

   1. Bijapur
   2. Bidar
   3. Gulbarga
   4. Hyderabad

6. ఫలక్‌నుమా ప్యాలెస్ ఏ జిల్లా/ప్రాంతంలో ఉంది?

   1. గుల్బర్గా
   2. హైదరాబాద్
   3. బీదర్
   4. భద్రాద్రి కొత్తగూడెం జిల్లా
   సమాధానం

   B. హైదరాబాద్

   In which district or place is Falaknuma Palace located?

   1. Gulbarga
   2. Hyderabad
   3. Bidar
   4. Bhadradri Kothagudem district

7. హుస్సేన్ సాగర్ ఏ జిల్లా/ప్రాంతంలో ఉంది?

   1. బీజాపూర్
   2. హైదరాబాద్
   3. బీదర్
   4. భద్రాద్రి కొత్తగూడెం జిల్లా
   సమాధానం

   B. హైదరాబాద్

   In which district or place is Hussain Sagar located?

   1. Bijapur
   2. Hyderabad
   3. Bidar
   4. Bhadradri Kothagudem district

8. భద్రాచలం ఆలయం ఏ జిల్లా/ప్రాంతంలో ఉంది?

   1. భద్రాద్రి కొత్తగూడెం జిల్లా
   2. గుల్బర్గా
   3. బీజాపూర్
   4. హైదరాబాద్
   సమాధానం

   A. భద్రాద్రి కొత్తగూడెం జిల్లా

   In which district or place is Bhadrachalam Temple located?

   1. Bhadradri Kothagudem district
   2. Gulbarga
   3. Bijapur
   4. Hyderabad

9. మహమూద్ గవాన్ ఏ పేరుతో లేదా బిరుదుతో పిలువబడుతుంది?

   1. జగద్గురు బాదుషా
   2. అల్లావుద్దీన్ బహమన్ షా
   3. వలీ
   4. ఖ్వాజా-ఇ-జహాన్
   సమాధానం

   D. ఖ్వాజా-ఇ-జహాన్

   By which name or title is Mahmud Gawan known?

   1. Jagadguru Badshah
   2. Alauddin Bahman Shah
   3. Wali
   4. Khwaja-i-Jahan

10. అహ్మద్ షా మొదటి వలీ నిర్మించినది ఏది?

    1. బీజాపూర్ జామా మసీదు
    2. బీదర్ కోట
    3. ఫలక్‌నుమా ప్యాలెస్
    4. హైదరాబాద్ మక్కా మసీదు
    సమాధానం

    B. బీదర్ కోట

    Which of the following was built by Ahmad Shah I Wali?

    1. Jama Masjid of Bijapur
    2. Bidar Fort
    3. Falaknuma Palace
    4. Mecca Masjid of Hyderabad

11. ఈ క్రింది వాటిని కాలక్రమానుసారం (పూర్వం నుండి తరువాతి వరకు) అమర్చండి: (i) బీజాపూర్‌ను మొఘలులు జయించడం (ii) మొదటి కర్ణాటక యుద్ధం ప్రారంభం (iii) కేళడి నాయక పాలన స్థాపన (iv) హైదరాబాద్ రాష్ట్రం భారత సమాఖ్యలో విలీనం

    1. (iii), (i), (iv), (ii)
    2. (i), (iv), (ii), (iii)
    3. (iv), (iii), (ii), (i)
    4. (iii), (i), (ii), (iv)
    సమాధానం

    D. (iii), (i), (ii), (iv)

    Arrange the following in chronological order (earliest first): (i) Mughal conquest of Bijapur (ii) First Carnatic War begins (iii) Establishment of Keladi Nayak rule (iv) Annexation of Hyderabad State into the Indian Union

    1. (iii), (i), (iv), (ii)
    2. (i), (iv), (ii), (iii)
    3. (iv), (iii), (ii), (i)
    4. (iii), (i), (ii), (iv)

12. ఆంధ్ర రాష్ట్ర తొలి రాజధాని కర్నూలు ఏ నది ఒడ్డున ఉంది?

    1. పెన్నా
    2. గోదావరి
    3. తుంగభద్ర
    4. కృష్ణా
    సమాధానం

    C. తుంగభద్ర

    Kurnool, the first capital of Andhra State, lies on the banks of which river?

    1. Pennar
    2. Godavari
    3. Tungabhadra
    4. Krishna

13. అద్దంకి గంగాధరుడు, పొన్నగంటి తెలగనార్యుడు వంటి తెలుగు కవులను ఆదరించి 'మల్కి భరామ'గా ప్రసిద్ధుడైన కుతుబ్‌షాహీ పాలకుడు ఎవరు?

    1. అబుల్ హసన్ తానీషా
    2. ఇబ్రహీం కులీ కుతుబ్ షా
    3. మహమ్మద్ కులీ కుతుబ్ షా
    4. సుల్తాన్ కులీ
    సమాధానం

    B. ఇబ్రహీం కులీ కుతుబ్ షా

    Which Qutb Shahi ruler, remembered as a patron of Telugu poets such as Addanki Gangadhara and Ponnaganti Telaganarya, was called Malki Bharama?

    1. Abul Hasan Tana Shah
    2. Ibrahim Quli Qutb Shah
    3. Muhammad Quli Qutb Shah
    4. Sultan Quli

14. కంచర్ల గోపన్న (భద్రాచల రామదాసు) ఏ పాలకుని కింద తహసీల్దార్‌గా పనిచేసి, ఆయన చేత గోల్కొండలో ఖైదు చేయబడ్డాడు?

    1. కృష్ణదేవరాయలు
    2. ఔరంగజేబు
    3. ఇబ్రహీం కులీ కుతుబ్ షా
    4. అబుల్ హసన్ తానీషా
    సమాధానం

    D. అబుల్ హసన్ తానీషా

    Kancherla Gopanna (Bhadrachala Ramadasu) was a revenue officer under which ruler, who imprisoned him in Golconda?

    1. Krishnadevaraya
    2. Aurangzeb
    3. Ibrahim Quli Qutb Shah
    4. Abul Hasan Tana Shah

15. కాలక్రమంలో అమర్చండి: (1) హైదరాబాద్ నిర్మాణం (2) కుతుబ్‌షాహీ వంశ స్థాపన (3) తళ్ళికోట యుద్ధం (4) ఔరంగజేబు చేతిలో గోల్కొండ పతనం

    1. 2-1-3-4
    2. 2-3-1-4
    3. 2-3-4-1
    4. 3-2-1-4
    సమాధానం

    B. 2-3-1-4

    Arrange in chronological order: (1) Founding of Hyderabad (2) Founding of the Qutb Shahi dynasty (3) Battle of Talikota (4) Fall of Golconda to Aurangzeb

    1. 2-1-3-4
    2. 2-3-1-4
    3. 2-3-4-1
    4. 3-2-1-4

16. ఈ కుతుబ్ షాహీ నిర్మాణాలను కాలక్రమంలో అమర్చండి: (1) చార్మినార్ (2) పురానాపూల్ (3) హుస్సేన్ సాగర్ (4) మక్కా మసీదు

    1. (2), (3), (1), (4)
    2. (3), (2), (1), (4)
    3. (3), (1), (2), (4)
    4. (1), (3), (2), (4)
    సమాధానం

    B. (3), (2), (1), (4)

    Arrange these Qutb Shahi constructions in chronological order: (1) Charminar (2) Purana Pul (3) Hussain Sagar (4) Mecca Masjid

    1. (2), (3), (1), (4)
    2. (3), (2), (1), (4)
    3. (3), (1), (2), (4)
    4. (1), (3), (2), (4)

17. ప్రజలు 'మల్కీభరాముడు' అని ఆప్యాయంగా పిలిచిన కుతుబ్‌షాహీ పాలకుడు ఎవరు?

    1. కులీ కుతుబ్‌షా
    2. మహమ్మద్ కులీ కుతుబ్‌షా
    3. ఇబ్రహీం కుతుబ్‌షా
    4. అబుల్ హసన్ తానీషా
    సమాధానం

    C. ఇబ్రహీం కుతుబ్‌షా

    Which Qutb Shahi ruler was affectionately known among the people as 'Malki Bharama'?

    1. Quli Qutb Shah
    2. Muhammad Quli Qutb Shah
    3. Ibrahim Qutb Shah
    4. Abul Hasan Tana Shah

18. 1687లో ఔరంగజేబు చేతిలో రాజ్యం పతనమైన గోల్కొండ చివరి కుతుబ్ షాహీ పాలకుడు ఎవరు?

    1. సుల్తాన్ కులీ కుతుబ్ షా
    2. అబుల్ హసన్ తానా షా
    3. ముహమ్మద్-కులీ కుతుబ్ షా
    4. ఇబ్రహీం కుతుబ్ షా
    సమాధానం

    B. అబుల్ హసన్ తానా షా

    Who was the last Qutb Shahi ruler of Golkonda, whose kingdom fell to Aurangzeb in 1687?

    1. Sultan Quli Qutb Shah
    2. Abul Hasan Tana Shah
    3. Muhammad-Quli Qutb Shah
    4. Ibrahim Qutb Shah

19. తీరప్రాంతంపై దండెత్తి రాజమండ్రిని ఆక్రమించి 1543లో హత్యకు గురైన గోల్కొండ పాలకుడు ఎవరు?

    1. ఇబ్రహీం కుతుబ్ షా
    2. సుల్తాన్ కులీ కుతుబ్ షా
    3. ముహమ్మద్-కులీ కుతుబ్ షా
    4. అబుల్ హసన్ తానా షా
    సమాధానం

    B. సుల్తాన్ కులీ కుతుబ్ షా

    Which Golconda ruler invaded the coastal region, took Rajahmundry and was murdered in 1543?

    1. Ibrahim Qutb Shah
    2. Sultan Quli Qutb Shah
    3. Muhammad-Quli Qutb Shah
    4. Abul Hasan Tana Shah

20. అహ్మద్‌నగర్ హుసేన్ నిజాం షా కుమార్తె చాంద్ బీబీని వివాహం చేసుకున్న బీజాపూర్ సుల్తాన్ ఎవరు?

    1. సుల్తాన్ మహమ్మద్ కుతుబ్ షా
    2. మహమ్మద్ ఆదిల్ షా
    3. అలీ ఆదిల్ షా
    4. రెండవ ఇబ్రహీం ఆదిల్ షా
    సమాధానం

    C. అలీ ఆదిల్ షా

    Which Bijapur Sultan married Chand Bibi, the daughter of Husain Nizam Shah of Ahmadnagar?

    1. Sultan Muhammad Qutb Shah
    2. Muhammad Adil Shah
    3. Ali Adil Shah
    4. Ibrahim Adil Shah II

21. బీదర్ కేంద్రంగా ఉన్న బహమనీ వారసత్వ రాజ్యాన్ని పాలించిన వంశం ఏది?

    1. బరీద్ షాహీ
    2. నిజాం షాహీ
    3. కుతుబ్ షాహీ
    4. ఆదిల్ షాహీ
    సమాధానం

    A. బరీద్ షాహీ

    Which dynasty ruled the Bahmani successor state centred at Bidar?

    1. Barid Shahi
    2. Nizam Shahi
    3. Qutb Shahi
    4. Adil Shahi

22. బహమనీ వారసత్వ రాజ్యమైన అహ్మద్‌నగర్‌ను పాలించిన వంశం ఏది?

    1. నిజాం షాహీ
    2. బరీద్ షాహీ
    3. కుతుబ్ షాహీ
    4. ఆదిల్ షాహీ
    సమాధానం

    A. నిజాం షాహీ

    Which dynasty ruled the Bahmani successor state of Ahmadnagar?

    1. Nizam Shahi
    2. Barid Shahi
    3. Qutb Shahi
    4. Adil Shahi

23. హిందీ భాషలో పర్షియన్ లిపిలో కితాబ్-ఇ-నౌరస్ రచించిన బీజాపూర్ సుల్తాన్ ఎవరు?

    1. రెండవ ఇబ్రహీం ఆదిల్ షా
    2. యూసుఫ్ ఆదిల్ ఖాన్
    3. మహమ్మద్ ఆదిల్ షా
    4. ఇబ్రహీం ఆదిల్ ఖాన్
    సమాధానం

    A. రెండవ ఇబ్రహీం ఆదిల్ షా

    Which Bijapur sultan wrote the Kitab-i-Nauras in Hindi in the Persian script?

    1. Ibrahim Adil Shah II
    2. Yusuf Adil Khan
    3. Muhammad Adil Shah
    4. Ibrahim Adil Khan

24. గోల్కొండ కుతుబ్ షాహీ వంశాన్ని స్థాపించినవారు ఎవరు?

    1. ఇబ్రహీం కుతుబ్ షా
    2. సుల్తాన్ కులీ కుతుబ్-ఉల్-ముల్క్
    3. మహమ్మద్ కులీ కుతుబ్ షా
    4. అబుల్ హసన్ తానా షా
    సమాధానం

    B. సుల్తాన్ కులీ కుతుబ్-ఉల్-ముల్క్

    Who founded the Qutb Shahi dynasty of Golconda?

    1. Ibrahim Qutb Shah
    2. Sultan Quli Qutb-ul-Mulk
    3. Muhammad Quli Qutb Shah
    4. Abul Hasan Tana Shah

25. గోల్కొండ సుల్తాన్ కాకముందు విజయనగర రామరాయల ఆస్థానంలో గౌరవ అతిథిగా జీవించిన కుతుబ్ షాహీ పాలకుడు ఎవరు?

    1. మహమ్మద్ కులీ కుతుబ్ షా
    2. సుల్తాన్ కులీ కుతుబ్-ఉల్-ముల్క్
    3. అబుల్ హసన్ తానా షా
    4. ఇబ్రహీం కుతుబ్ షా
    సమాధానం

    D. ఇబ్రహీం కుతుబ్ షా

    Which Qutb Shahi ruler had lived as an honoured guest at the court of Ramaraya of Vijayanagar before becoming Sultan of Golconda?

    1. Muhammad Quli Qutb Shah
    2. Sultan Quli Qutb-ul-Mulk
    3. Abul Hasan Tana Shah
    4. Ibrahim Qutb Shah

26. తెలుగు ప్రజలచే మల్కీ భరామ అని ప్రేమగా పిలువబడిన గోల్కొండ పాలకుడు ఎవరు?

    1. మహమ్మద్ కులీ కుతుబ్ షా
    2. ఇబ్రహీం కుతుబ్ షా
    3. అబుల్ హసన్ తానా షా
    4. అబ్దుల్లా కుతుబ్ షా
    సమాధానం

    B. ఇబ్రహీం కుతుబ్ షా

    Which Golconda ruler was affectionately called Malki Bharama by his Telugu subjects?

    1. Muhammad Quli Qutb Shah
    2. Ibrahim Qutb Shah
    3. Abul Hasan Tana Shah
    4. Abdullah Qutb Shah

27. లేపాక్షి దేవాలయంలోని 1681-82 నాటి శాసనం ఏ గోల్కొండ పాలకుని కాలంలో సుంకం దానాన్ని నమోదు చేస్తుంది?

    1. రెండవ ఇబ్రాహీం ఆదిల్ షా
    2. సుల్తాన్ కులీ కుతుబ్ షా
    3. అబుల్ హసన్ తానా షా
    4. మహమ్మద్ ఆదిల్ షా
    సమాధానం

    C. అబుల్ హసన్ తానా షా

    A 1681-82 inscription at the Lepakshi temple records a toll grant during the reign of which Golconda ruler?

    1. Ibrahim Adil Shah II
    2. Sultan Quli Qutb Shah
    3. Abul Hasan Tana Shah
    4. Muhammad Adil Shah

28. ఔరంగజేబుచే పదవీచ్యుతుడైన గోల్కొండ చివరి కుతుబ్ షాహీ పాలకుడు ఎవరు?

    1. అబుల్ హసన్ తానా షా
    2. రెండవ ఇబ్రహీం ఆదిల్ షా
    3. సుల్తాన్ కులీ కుతుబ్ షా
    4. అబ్దుల్లా కుతుబ్ షా
    సమాధానం

    A. అబుల్ హసన్ తానా షా

    Who was the last Qutb Shahi ruler of Golconda, overthrown by Aurangzeb?

    1. Abul Hasan Tana Shah
    2. Ibrahim Adil Shah II
    3. Sultan Quli Qutb Shah
    4. Abdullah Qutb Shah

29. మహమూద్ గవాన్ రచించిన రచన ఏది?

    1. అలీ నామా
    2. కుతుబ్ ముష్తరి
    3. కితాబ్-ఇ-నౌరస్
    4. రియాజ్-ఉల్-ఇన్షా
    సమాధానం

    D. రియాజ్-ఉల్-ఇన్షా

    Which of the following works was written by Mahmud Gawan?

    1. Ali Nama
    2. Qutb Mushtari
    3. Kitab-i-Nauras
    4. Riyaz-ul-Insha

30. బహమనీ మొదటి రాజధాని ఎవరు?

    1. గుల్బర్గా
    2. యూసుఫ్ ఆదిల్ షా
    3. ముహమ్మద్ కులీ కుతుబ్ షా
    4. హైదరాబాద్
    సమాధానం

    A. గుల్బర్గా

    Who was the first Bahmani capital?

    1. Gulbarga
    2. Yusuf Adil Shah
    3. Muhammad Quli Qutb Shah
    4. Hyderabad

31. మొదటి కుతుబ్ షాహీ పాలకుడు ఎవరు?

    1. యూసుఫ్ ఆదిల్ షా
    2. కులీ కుతుబ్ ముల్క్
    3. మాలిక్ అహ్మద్
    4. హైదరాబాద్
    సమాధానం

    B. కులీ కుతుబ్ ముల్క్

    Who was the first Qutb Shahi ruler?

    1. Yusuf Adil Shah
    2. Quli Qutb Mulk
    3. Malik Ahmad
    4. Hyderabad

32. మొదటి ఆదిల్ షాహీ పాలకుడు ఎవరు?

    1. ముహమ్మద్ కులీ కుతుబ్ షా
    2. యూసుఫ్ ఆదిల్ షా
    3. హైదరాబాద్
    4. గుల్బర్గా
    సమాధానం

    B. యూసుఫ్ ఆదిల్ షా

    Who was the first Adil Shahi ruler?

    1. Muhammad Quli Qutb Shah
    2. Yusuf Adil Shah
    3. Hyderabad
    4. Gulbarga

33. ఈ క్రింది జతలను పరిశీలించండి (పదవి – వ్యక్తి): (i) బహమనీ సుల్తానేట్ మొదటి సుల్తాన్ – అల్లావుద్దీన్ బహమన్ షా (ii) ఢిల్లీ మొదటి సుల్తాన్ – కుతుబుద్దీన్ ఐబక్ (iii) ఒలింపిక్స్‌లో వ్యక్తిగత పతకం గెలిచిన మొదటి భారతీయ మహిళ – కరణం మల్లేశ్వరి సరిగ్గా జతపరచబడినవి ఏవి?

    1. (iii) మాత్రమే
    2. (i), (ii), (iii) అన్నీ
    3. (ii), (iii) మాత్రమే
    4. ఏదీ కాదు
    సమాధానం

    B. (i), (ii), (iii) అన్నీ

    Consider the following pairs (Office – Person): (i) first Sultan of the Bahmani Sultanate – Alauddin Bahman Shah (ii) first Sultan of Delhi – Qutb-ud-din Aibak (iii) first Indian woman to win an individual Olympic medal – Karnam Malleswari Which of the pairs are correctly matched?

    1. Only (iii)
    2. All of (i), (ii) and (iii)
    3. Only (ii) and (iii)
    4. None of them

34. ఇబ్రహీం రౌజా ఏ జిల్లా/ప్రాంతంలో ఉంది?

    1. బీదర్
    2. గుల్బర్గా
    3. బీజాపూర్
    4. హైదరాబాద్
    సమాధానం

    C. బీజాపూర్

    In which district or place is Ibrahim Rauza located?

    1. Bidar
    2. Gulbarga
    3. Bijapur
    4. Hyderabad

35. ఈ క్రింది వాటిలో ఏది గుల్బర్గా ప్రాంతంలో ఉంది?

    1. భద్రాచలం ఆలయం
    2. గుల్బర్గా కోట
    3. హుస్సేన్ సాగర్
    4. ఇబ్రహీం రౌజా
    సమాధానం

    B. గుల్బర్గా కోట

    Which of the following is located in the Gulbarga area?

    1. Bhadrachalam Temple
    2. Gulbarga Fort
    3. Hussain Sagar
    4. Ibrahim Rauza

36. హైదరాబాద్ మక్కా మసీదు ఏ జిల్లా/ప్రాంతంలో ఉంది?

    1. బీజాపూర్
    2. హైదరాబాద్
    3. గుల్బర్గా
    4. బీదర్
    సమాధానం

    B. హైదరాబాద్

    In which district or place is Mecca Masjid of Hyderabad located?

    1. Bijapur
    2. Hyderabad
    3. Gulbarga
    4. Bidar

37. ఇబ్రహీం కులీ కుతుబ్ షా ఏ పేరుతో లేదా బిరుదుతో పిలువబడుతుంది?

    1. ఖ్వాజా-ఇ-జహాన్
    2. మల్కిభరాముడు
    3. తానీషా
    4. అల్లావుద్దీన్ బహమన్ షా
    సమాధానం

    B. మల్కిభరాముడు

    By which name or title is Ibrahim Quli Qutb Shah known?

    1. Khwaja-i-Jahan
    2. Malki Bharama
    3. Tana Shah
    4. Alauddin Bahman Shah

38. 'ఖ్వాజా-ఇ-జహాన్' అనే పేరు లేదా బిరుదుతో పిలువబడేది ఏది?

    1. హసన్ గంగూ
    2. ఇబ్రహీం ఆదిల్ షా రెండవ
    3. ఇబ్రహీం కులీ కుతుబ్ షా
    4. మహమూద్ గవాన్
    సమాధానం

    D. మహమూద్ గవాన్

    Which of the following is known by the name or title Khwaja-i-Jahan?

    1. Hasan Gangu
    2. Ibrahim Adil Shah II
    3. Ibrahim Quli Qutb Shah
    4. Mahmud Gawan

39. 'అల్లావుద్దీన్ బహమన్ షా' అనే పేరు లేదా బిరుదుతో పిలువబడేది ఏది?

    1. అహ్మద్ షా మొదటి
    2. అబుల్ హసన్
    3. మహమూద్ గవాన్
    4. హసన్ గంగూ
    సమాధానం

    D. హసన్ గంగూ

    Which of the following is known by the name or title Alauddin Bahman Shah?

    1. Ahmad Shah I
    2. Abul Hasan
    3. Mahmud Gawan
    4. Hasan Gangu

40. ఈ క్రింది వాటిలో ఏది '1687' అనే అంశానికి సరిగ్గా జతకాదు? (సంఘటన – సంవత్సరం)

    1. గోల్కొండ పతనం
    2. న్యూటన్ ప్రిన్సిపియా ప్రచురణ
    3. రాజమహేంద్రవరంలో ఆంధ్రలో మొదటి వితంతు వివాహం
    4. గోల్కొండను మొఘలులు జయించడం
    సమాధానం

    C. రాజమహేంద్రవరంలో ఆంధ్రలో మొదటి వితంతు వివాహం

    Which of the following is NOT correctly paired with 1687 (Event – Year)?

    1. Fall of Golconda to Aurangzeb
    2. Publication of Newton's Principia
    3. First widow remarriage in Andhra at Rajahmundry
    4. Mughal conquest of Golconda

41. 1595 అహ్మద్‌నగర్ ముట్టడి నాయకుడు ఎవరు?

    1. జనరల్ జె. ఎన్. చౌధురి
    2. చాంద్ బీబీ
    3. మాలిక్ అంబర్
    4. రామరాయలు
    సమాధానం

    B. చాంద్ బీబీ

    Who led Siege of Ahmadnagar 1595?

    1. General J. N. Chaudhuri
    2. Chand Bibi
    3. Malik Ambar
    4. Rama Raya

42. గోల్కొండను మొఘలులు జయించడం నాయకుడు ఎవరు?

    1. ఔరంగజేబు
    2. చాంద్ బీబీ
    3. రామరాయలు
    4. జనరల్ జె. ఎన్. చౌధురి
    సమాధానం

    A. ఔరంగజేబు

    Who led Mughal conquest of Golconda?

    1. Aurangzeb
    2. Chand Bibi
    3. Rama Raya
    4. General J. N. Chaudhuri

43. బీజాపూర్‌ను మొఘలులు జయించడం నాయకుడు ఎవరు?

    1. చాంద్ బీబీ
    2. ఔరంగజేబు
    3. రామరాయలు
    4. మాలిక్ అంబర్
    సమాధానం

    B. ఔరంగజేబు

    Who led Mughal conquest of Bijapur?

    1. Chand Bibi
    2. Aurangzeb
    3. Rama Raya
    4. Malik Ambar

44. అల్లావుద్దీన్ బహమన్ షా నిర్మించినది ఏది?

    1. ఫలక్‌నుమా ప్యాలెస్
    2. పురానా పూల్
    3. గుల్బర్గా కోట
    4. బీదర్ కోట
    సమాధానం

    C. గుల్బర్గా కోట

    Which of the following was built by Alauddin Bahman Shah?

    1. Falaknuma Palace
    2. Purana Pul
    3. Gulbarga Fort
    4. Bidar Fort

45. హైదరాబాద్ మక్కా మసీదు నిర్మాత ఎవరు?

    1. అహ్మద్ షా మొదటి వలీ
    2. నవాబ్ వికార్-ఉల్-ఉమ్రా
    3. ముహమ్మద్ కులీ కుతుబ్ షా
    4. అలీ ఆదిల్ షా మొదటి
    సమాధానం

    C. ముహమ్మద్ కులీ కుతుబ్ షా

    Who built Mecca Masjid of Hyderabad?

    1. Ahmad Shah I Wali
    2. Nawab Vicar-ul-Umra
    3. Muhammad Quli Qutb Shah
    4. Ali Adil Shah I