ఆంధ్రలో యూరోపియన్లు, ఉత్తర సర్కార్లు, కర్ణాటక

> గుర్తుంచుకోవలసినవి

> - పోర్చుగీసువారు మొదట వచ్చారు (వాస్కో డ గామా 1498, గోవా 1510); తరువాత ఆంగ్లేయులు (1600), డచ్ (1602), ఫ్రెంచ్ (1664). ఆంధ్రలో మచిలీపట్నంలో మొదటి ఆంగ్ల (1611), డచ్ (1605) వర్తక స్థావరాలు ఏర్పడ్డాయి.

> - ఆంగ్లేయులు-ఫ్రెంచివారి కర్ణాటక యుద్ధాలు (1746-1763) బ్రిటిష్ విజయంతో ముగిశాయి: వాండివాష్ 1760, పాండిచ్చేరి 1761, పారిస్ ఒప్పందం 1763.

> - ఉత్తర సర్కార్లు 1765లో ఆంగ్లేయులకు ఇవ్వబడ్డాయి; సైన్య సహకార ఒప్పందం (1798) తరువాత నిజాం 1800లో దత్తమండలాలను వదులుకున్నాడు.

1. యూరోపియన్ల రాక

సముద్ర మార్గంలో భారత్ చేరిన మొదటి యూరోపియన్ శక్తి పోర్చుగీసువారు. వాస్కో డ గామా 1498లో కాలికట్ చేరాడు. వారు 1510లో గోవాను తీసుకున్నారు. ఫ్రాన్సిస్కో డి అల్మేడా పోర్చుగీస్ ఇండియా మొదటి గవర్నర్. బ్లూ వాటర్ పాలసీ అంటే పోర్చుగీసు నౌకాదళ ఆధిపత్యం. కార్టాజ్ విధానం నౌకా వర్తక అనుమతులు ఇచ్చేది.

కంపెనీ	సంవత్సరం
ఇంగ్లీష్ ఈస్ట్ ఇండియా కంపెనీ	1600
డచ్ ఈస్ట్ ఇండియా కంపెనీ	1602
ఫ్రెంచ్ ఈస్ట్ ఇండియా కంపెనీ	1664

ఇతర స్థావరాలు: డామన్ (పోర్చుగీసు); ట్రాంక్వెబార్, సేరాంపూర్ (డేనిష్); చిన్సురా, నాగపట్నం (డచ్); చంద్రనగర్, మాహె, కారైకల్ (ఫ్రెంచ్).

2. ఆంధ్ర తీరంలో స్థావరాలు

ప్రదేశం	శక్తి	వివరం
మచిలీపట్నం	డచ్, 1605	ఆంధ్రలో మొదటి డచ్ స్థావరం
మచిలీపట్నం	ఆంగ్లేయులు, 1611	ఆంధ్రలో మొదటి ఆంగ్ల స్థావరం
పులికాట్ (ఫోర్ట్ గెల్డ్రియా)	డచ్	కోరమండల్‌లో డచ్ ప్రధాన కేంద్రం
పెత్తపులి (నిజాంపట్నం)	డచ్	డచ్ స్థావరం
భీమునిపట్నం (ఫోర్ట్ బిమ్లీపట్నం)	డచ్	కోట
ఆర్మగాన్ (దుగ్గరాజపట్నం)	ఆంగ్లేయులు	ఫోర్ట్ ఆర్మగాన్, 1626
మద్రాసు	ఆంగ్లేయులు	1639లో ఫ్రాన్సిస్ డే స్థాపించాడు; ఫోర్ట్ సెయింట్ జార్జ్, 1640
యానాం (కాకినాడ, కోనసీమ జిల్లాల మధ్య ఉన్న ఎన్‌క్లేవ్)	ఫ్రెంచ్	స్థావరం
పాండిచ్చేరి	ఫ్రెంచ్	1674లో ఫ్రాంకోయిస్ మార్టిన్ స్థాపించాడు

బంగారు ఫర్మాన్. గోల్కొండ సుల్తాన్ 1632లో ఆంగ్లేయులకు బంగారు ఫర్మాన్ ఇచ్చాడు. ఫోర్ట్ సెయింట్ జార్జ్ భారత తీరంలో మొదటి ఆంగ్ల కోట. మద్రాసు ప్రెసిడెన్సీ 1653లో ఏర్పడింది. ఫోర్ట్ విలియంను కూడా ఆంగ్ల కంపెనీ నిర్మించింది.

వర్తక వస్తువులు. మచిలీపట్నం: కలంకారీ, ఛింట్జ్ వస్త్రం. పులికాట్: మద్రాసు రుమాళ్లు. గోల్కొండ: వజ్రాలు. నరసాపురం: లేస్. నిజాంపట్నం: పత్తి వస్త్రం.

3. కర్ణాటక యుద్ధాలు

ఆంగ్లేయులు, ఫ్రెంచివారు వర్తకం, భూభాగం కోసం దక్షిణ భారతదేశంలో పోరాడారు. స్థానిక వారసత్వ తగాదాల్లో ఇరు పక్షాలు వేర్వేరు వర్గాలకు మద్దతిచ్చాయి.

సంవత్సరం	సంఘటన	నాయకులు
1746	మొదటి కర్ణాటక యుద్ధం ప్రారంభం	-
1748	ఐక్స్-లా-షపెల్ ఒప్పందం (ఆస్ట్రియా వారసత్వ యుద్ధం ముగింపు)	-
1749	అంబూర్ యుద్ధం (వెల్లూరు సమీపంలో)	చందా సాహెబ్ కర్ణాటకపై హక్కు కోరాడు
1751	ఆర్కాట్ ముట్టడి	రాబర్ట్ క్లైవ్ రక్షించాడు
1754	పాండిచ్చేరి ఒప్పందం (రెండవ కర్ణాటక యుద్ధం ముగింపు)	డూప్లే స్థానంలో గొడెహ్యూ
1757	బొబ్బిలి యుద్ధం	ఫ్రెంచి తరఫున బుస్సీ; బొబ్బిలి రంగారావు రక్షణ
1758	కండూర్ యుద్ధం	కల్నల్ ఫోర్డ్, కాన్‌ఫ్లాన్స్‌పై
1760	వాండివాష్ యుద్ధం	ఐర్ కూట్, లాలీపై
1761	పాండిచ్చేరి బ్రిటిష్ వశం	ఐర్ కూట్
1763	పారిస్ ఒప్పందం, ఏడేళ్ల యుద్ధం ముగింపు (మూడవ కర్ణాటక యుద్ధం)	-

డూప్లే ఫ్రెంచ్ ఇండియా మొదటి గవర్నర్ జనరల్, పాండిచ్చేరి గవర్నర్‌గా ప్రసిద్ధి. రాబర్ట్ క్లైవ్ను భారతదేశంలో బ్రిటిష్ సామ్రాజ్య స్థాపకుడు అంటారు. కల్నల్ ఫోర్డ్ ఫ్రెంచివారి నుంచి మచిలీపట్నం కూడా స్వాధీనం చేసుకున్నాడు.

బొబ్బిలి యుద్ధం (1757). బొబ్బిలి కోట విజయనగరం ప్రాంతంలో ఉంది. తాండ్ర పాపారాయుడు బొబ్బిలి వీరుడు. విజయనగర సేనలకు విజయరామరాజు నాయకత్వం వహించాడు. విజయనగర సంస్థానాన్ని పూసపాటి విజయరామరాజు స్థాపించాడు; ఆయన వంశంలో చిన్న విజయరామరాజు ఉన్నాడు.

పద్మనాభం యుద్ధం (1794). విశాఖపట్నం సమీపంలో జరిగింది. విజయనగర సేనలకు చిన్న విజయరామరాజు (విజయరామరాజు II) నాయకత్వం వహించాడు; ఆయన ఆ యుద్ధంలో మరణించాడు.

ఇతర యుద్ధాలు: ప్లాసీ (1757, బెంగాల్); బక్సర్ (బీహార్); అడయార్ (మద్రాసు).

4. హైదరాబాద్, నిజాం, ఆంగ్లేయులు

హైదరాబాద్ నిజాం ఈ యుద్ధాలతో సంబంధం కలిగి ఉన్నాడు. మొదటి ఆసఫ్ జాహ్ తరువాత క్రమం: నాసిర్ జంగ్, ముజఫర్ జంగ్, సలాబత్ జంగ్, నిజాం అలీ ఖాన్. సలాబత్ జంగ్, నిజాం అలీ ఖాన్ ఇద్దరూ హైదరాబాద్ నిజాంలుగా ప్రసిద్ధి. నిజాముల హైదరాబాద్ రాష్ట్ర రాజధాని హైదరాబాద్.

కర్ణాటక నవాబుల రాజధాని ఆర్కాట్. ఈ వంశాన్ని సాదతుల్లా ఖాన్ స్థాపించాడు. మహమ్మద్ అలీ వాలాజా, అన్వరుద్దీన్ ఖాన్ కర్ణాటక నవాబులు. బ్రిటిష్‌వారు 1801లో కర్ణాటకను విలీనం చేసుకున్నారు.

సంవత్సరం	సంఘటన
1765	ఉత్తర సర్కార్లను మొఘల్ చక్రవర్తి ఆంగ్లేయులకు ఇచ్చాడు
1784	మంగుళూరు ఒప్పందం
1792	శ్రీరంగపట్నం ఒప్పందం (మూడవ మైసూరు యుద్ధం ముగింపు)
1798	నిజాంతో సైన్య సహకార ఒప్పందం
1799	శ్రీరంగపట్నంలో టిప్పు సుల్తాన్ మరణం
1800	నిజాం దత్తమండలాలను ఇచ్చాడు
1802	ఉత్తర సర్కార్లలో శాశ్వత శిస్తు విధానం

సైన్య సహకార ఒప్పందం అంటే పాలకుని ఖర్చుతో బ్రిటిష్ సైన్యం ఉంచబడటం. సర్ జాన్ షోర్ తరువాత లార్డ్ వెల్లస్లీ (1798) గవర్నర్ జనరల్ అయ్యాడు.

5. ఉత్తర సర్కార్లు, దత్తమండలాలు

ప్రాంతం	జిల్లాలు / పట్టణాలు	ప్రధాన కేంద్రం
ఉత్తర సర్కార్లు	గుంటూరు, శ్రీకాకుళం (చికాకోల్), రాజమహేంద్రవరం, ఏలూరు, కొండపల్లి	మచిలీపట్నం
దత్తమండలాలు	బళ్లారి, అనంతపురం, కడప, కర్నూలు	బళ్లారి

థామస్ మన్రో (గ్లాస్గోలో జన్మించాడు) దత్తమండలాల మొదటి కలెక్టర్. రైతుల నుంచి నేరుగా శిస్తు వసూలు చేసే రైత్వారీ విధానంకు ఆయన పితామహుడు. దత్తమండలాల కలెక్టరేట్ 1800లో ప్రారంభమైంది. కాలిన్ మెకంజీ (స్టోర్నోవేలో జన్మించాడు) భారతదేశ మొదటి సర్వేయర్ జనరల్; మెకంజీ సేకరణ మద్రాసులో ఉంది.

సంబంధిత భూమి శిస్తు విధానాలు: శాశ్వత శిస్తు విధానం (జమీందార్ల ద్వారా నిర్ణీత శిస్తు); జమీందారీ (భూస్వాములు); మహల్వారీ (గ్రామాల వారీగా శిస్తు). డాక్ట్రిన్ ఆఫ్ లాప్స్ అంటే వారసులు లేని రాజ్యాల విలీనం.

6. సంస్థానాలు, తిరుగుబాటు, నీటిపారుదల

స్థానిక సంస్థానాలు, వాటి రాజధానులు: విజయనగరం, బొబ్బిలి, వెంకటగిరి, పిఠాపురం, కాళహస్తి.

ఉయ్యాలవాడ నరసింహారెడ్డి కర్నూలు పాలెగాళ్లతో కలిసి 1846లో తిరుగుబాటు చేశాడు. ఆయనను ఆంధ్ర తొలి స్వాతంత్ర్య సమరయోధుడు అంటారు. ఆయన రూపనగుడిలో (ఉయ్యాలవాడ మండలం, ప్రస్తుతం నంద్యాల జిల్లా) జన్మించాడు. కోయిలకుంట్ల (నంద్యాల జిల్లా) కూడా దీనితో సంబంధం కలిగి ఉంది.

ఆంధ్రలో నీటిపారుదల పితామహుడు ఆర్థర్ కాటన్ రాజమహేంద్రవరం వద్ద గోదావరిపై ధవళేశ్వరం ఆనకట్ట నిర్మించాడు. ఇది 1852లో పూర్తయింది.

7. కంపెనీ చట్టాలు, సంస్థలు

సంవత్సరం	సంఘటన
1773	రెగ్యులేటింగ్ చట్టం
1784	పిట్స్ ఇండియా చట్టం
1813	చార్టర్ చట్టం, కంపెనీ వర్తక గుత్తాధిపత్యం ముగింపు
1852	మద్రాసు నేటివ్ అసోసియేషన్
1857	మద్రాసు విశ్వవిద్యాలయం
1858	భారత ప్రభుత్వ చట్టం, అధికారం కిరీటానికి
1861	మద్రాసు శాసన మండలి
1862	మద్రాసు హైకోర్టు
1884	మద్రాసు మహాజన సభ

పరీక్షలో తప్పులు జరిగే చోట్లు

• 1. ఆర్మగాన్ (1626) ఆంగ్ల కోట; మద్రాసులో ఫోర్ట్ సెయింట్ జార్జ్ (1640) దాని స్థానంలో ప్రధాన స్థావరమైంది.
• 2. పులికాట్ డచ్‌ది; పాండిచ్చేరి, యానాం ఫ్రెంచివి.
• 3. ప్లాసీ 1757 (బెంగాల్), బొబ్బిలి 1757 (ఆంధ్ర) ఒకే సంవత్సరం; కలపకండి.
• 4. వాండివాష్ 1760 (ఐర్ కూట్, లాలీ), కండూర్ 1758 (ఫోర్డ్, కాన్‌ఫ్లాన్స్).
• 5. ఐక్స్-లా-షపెల్ 1748, పాండిచ్చేరి ఒప్పందం 1754, పారిస్ ఒప్పందం 1763 వేర్వేరు యుద్ధాలను ముగించాయి.
• 6. సైన్య సహకార ఒప్పందం 1798, దత్తమండలాలు 1800.
• 7. శ్రీరంగపట్నం 1792 మూడవ మైసూరు యుద్ధాన్ని ముగించింది; మంగుళూరు 1784 అంతకుముందుది.
• 8. మన్రో (రైత్వారీ), కాటన్ (నీటిపారుదల) ఒకే వ్యక్తి కాదు.

ఒక్క వాక్య సమీక్ష

• 1. ఇంగ్లీష్ కంపెనీ 1600లో, డచ్ 1602లో, ఫ్రెంచ్ 1664లో స్థాపించబడ్డాయి.
• 2. ఆంధ్రలో మచిలీపట్నంలో మొదటి ఆంగ్ల (1611), డచ్ (1605) స్థావరాలు ఏర్పడ్డాయి.
• 3. ఫోర్ట్ సెయింట్ జార్జ్ 1640లో మద్రాసులో నిర్మించబడింది.
• 4. క్లైవ్ 1751లో ఆర్కాట్‌ను రక్షించాడు.
• 5. ఐర్ కూట్ 1760లో వాండివాష్‌లో గెలిచాడు.
• 6. పాండిచ్చేరి 1761లో బ్రిటిష్ వశమైంది.
• 7. ఉత్తర సర్కార్లు 1765లో ఆంగ్లేయులకు దక్కాయి.
• 8. నిజాం 1798లో సైన్య సహకార ఒప్పందాన్ని అంగీకరించాడు.
• 9. ఉయ్యాలవాడ నరసింహారెడ్డి 1846లో తిరుగుబాటు చేశాడు.
• 10. ధవళేశ్వరం ఆనకట్ట 1852లో పూర్తయింది.

నేపథ్యం మరియు సందర్భం

1500లలో యూరప్ నుండి భారతదేశానికి సముద్ర మార్గం తెరుచుకుంది. పోర్చుగీసులు మొదట వచ్చారు: వాస్కో డ గామా 1498లో కాలికట్ చేరుకున్నాడు, గోవా 1510లో స్వాధీనం చేసుకోబడింది. పోర్చుగీసులు సాయుధ ఓడలతో సముద్రాన్ని నియంత్రించి, కర్తాజ్ అనే వ్యాపార అనుమతులను అమ్మారు. ఇతర దేశాలు ప్రతి ఒక్కటి ఒక జాయింట్-స్టాక్ కంపెనీతో అనుసరించాయి: ఆంగ్లేయులు 1600లో, డచ్‌వారు 1602లో, ఫ్రెంచివారు 1664లో. వారికి సుగంధ ద్రవ్యాలు కావాలి, తరువాత యూరప్, ఆగ్నేయాసియాలో బాగా అమ్ముడయ్యే భారతీయ పత్తి వస్త్రం కావాలి.

ఆంధ్ర తీరం ఈ వాణిజ్యానికి మంచి ప్రదేశం. కోరమండల్ తీర గ్రామాల్లో వస్త్రం నేసి, చిత్రించేవారు. తీరంలో చాలా భాగాన్ని పాలించిన గోల్కొండ రాజ్యం విదేశీ వ్యాపారులను స్వాగతించింది, ఎందుకంటే దాని ఓడరేవుల్లో చెల్లించే సుంకాలు రాజ్యాన్ని సంపన్నం చేశాయి. అందుకే ఆంధ్రలో తొలి యూరోపియన్ కోటలు, గిడ్డంగులు (ఫ్యాక్టరీలు అని పిలిచేవారు) కుతుబ్ షాహీ రాజ్యపు ఓడరేవుల్లో నిర్మించబడ్డాయి. అయితే 1700లలో మొఘల్ సామ్రాజ్యం, దక్కన్ రాజ్యాలు బలహీనపడ్డాయి. వ్యాపారం కోసం వచ్చిన యూరోపియన్లు స్థానిక కలహాల్లో పక్షం తీసుకోవడం ప్రారంభించారు, ఇది వారిని వ్యాపారుల నుండి పాలకులుగా మార్చింది.

రాజకీయ చరిత్ర

తొలి ఫ్యాక్టరీలు. ఆంధ్రలో మొదటి యూరోపియన్ ఫ్యాక్టరీని డచ్‌వారు 1605లో మచిలీపట్నంలో స్థాపించారు, ఆంగ్లేయులు 1611లో అక్కడ అనుసరించారు. గోల్కొండ ఓడరేవు మచిలీపట్నం చింట్జ్, కలంకారీ, అంటే స్థిరమైన రంగులున్న చిత్రించిన, రంగు వేసిన వస్త్రం, కోసం ప్రసిద్ధి. కొంతకాలం అది తూర్పు తీరంలో ప్రధాన ఆంగ్ల స్థావరంగా ఉండేది. డచ్‌వారు కోరమండల్ తీరంలో తమ ప్రధాన కార్యాలయాన్ని పులికాట్‌లో ఏర్పరచుకుని ఫోర్ట్ గెల్డ్రియా నిర్మించారు. పెట్టపులి (నిజాంపట్నం)లో ఫ్యాక్టరీ, భీమునిపట్నంలో కోట కూడా వారికి ఉన్నాయి. పులికాట్ వస్త్ర వ్యాపారానికి వాడబడింది, 1656 నాటి ద్వారంతో అక్కడి డచ్ శ్మశానవాటిక ఇప్పటికీ రాష్ట్ర రక్షణలో ఉంది.

ఆంగ్లేయులు 1626లో దుర్గరాజపట్నం వద్ద ఫోర్ట్ ఆర్మగాన్ నిర్మించారు, కానీ ఆ స్థలం వారికి సరిపోలేదు. 1639లో ఫ్రాన్సిస్ డే స్థానిక పాలకుని నుండి మద్రాసు సమీపంలో తీరంలోని ఒక భాగాన్ని పొందాడు. ఆంగ్లేయులు అక్కడ ఫోర్ట్ సెయింట్ జార్జ్ నిర్మించారు; పని 1640లో ప్రారంభమై కోట 1644 నాటికి పూర్తయింది. అది తీరంలో ప్రధాన ఆంగ్ల స్థావరమైంది. గోల్కొండ సుల్తాన్ 1632లో ఆంగ్లేయులకు స్వర్ణ ఫర్మాన్ (Golden Farman) ఇచ్చాడు; అది తన ఓడరేవుల్లో సులభ షరతులపై వ్యాపారం చేయడానికి అనుమతించింది. మద్రాసు 1653లో ప్రెసిడెన్సీ అయింది.

ఫ్రెంచివారు తరువాత వచ్చారు. వారు ఫ్రాంకోయిస్ మార్టిన్ కింద పాండిచ్చేరిని స్థాపించారు; సాధారణ పరీక్ష తేదీ 1674, ఒక పాత ప్రామాణిక గ్రంథం 1683 అని ఇస్తుంది. వారు యానాంను కూడా కలిగి ఉన్నారు; అది గోదావరి డెల్టాలో ఇప్పటికీ ఫ్రెంచ్ మూలపు స్థావరంగా ఉంది.

ఆంగ్లేయులు, ఫ్రెంచివారు ఎందుకు పోరాడారు. కర్ణాటక యుద్ధాలు మూడు విషయాల కలయిక వల్ల కలిగాయి. మొదటిది, 1707లో ఔరంగజేబు మరణం తర్వాత మొఘల్ శక్తి బలహీనపడింది. రెండవది, ఒకేసారి రెండు వారసత్వ కలహాలు చెలరేగాయి: నిజాం-ఉల్-ముల్క్ మరణం తర్వాత హైదరాబాద్ సింహాసనం కోసం ఒకటి, కర్ణాటక నవాబు పదవి కోసం మరొకటి; అక్కడ చందా సాహిబ్ నవాబు అన్వరుద్దీన్‌ను సవాలు చేశాడు, ఆయన 1749లో అంబూర్ వద్ద చంపబడ్డాడు. మూడవది, ఇంగ్లండ్, ఫ్రాన్స్ అప్పటికే యూరప్‌లో యుద్ధంలో ఉన్నాయి, యుద్ధం భారతదేశానికి చేరింది.

యుద్ధం	సంవత్సరాలు	కారణం	ప్రధాన సంఘటనలు
మొదటిది	1746-1748	యూరప్‌లో ఆస్ట్రియన్ వారసత్వ యుద్ధం	అడయార్ యుద్ధం (1746); 1748 ఎక్స్-లా-షాపెల్ ఒప్పందంతో ముగిసింది
రెండవది	1749-1754	కర్ణాటక, హైదరాబాద్ వారసత్వాలపై కలహాలు	అంబూర్ 1749 (చందా సాహిబ్); అర్కాట్ వద్ద క్లైవ్ 1751; పాండిచ్చేరి ఒప్పందం 1754
మూడవది	1757-1763	సప్తవర్ష యుద్ధం	బొబ్బిలి 1757; కండోర్ 1758; వాండివాష్ 1760; పాండిచ్చేరి పతనం 1761; పారిస్ ఒప్పందం 1763

ఫ్రెంచ్ గవర్నర్ డుప్లే భారతీయ సైనికులకు యూరోపియన్ అధికారుల కింద శిక్షణ ఇచ్చి, వారిని స్థానిక రాజ్యాల రాజకీయాల్లో వాడిన మొదటివాడు. ఆంగ్లేయులు ఆయన నుండి నేర్చుకున్నారు. రెండవ యుద్ధంలో రాబర్ట్ క్లైవ్, అప్పుడు యువ అధికారి, 1751లో అర్కాట్‌ను స్వాధీనం చేసుకుని నిలబెట్టుకున్నాడు. ఇది ఫ్రెంచ్ పథకాన్ని విరిచింది. డుప్లే వెనక్కి పిలవబడి గోడేహ్యూ చేత భర్తీ చేయబడ్డాడు, ఆయన 1754లో పాండిచ్చేరి ఒప్పందం చేశాడు.

మూడవ యుద్ధంలో పోరాటం ఆంధ్రకు మారింది. నిజాం సలాబత్ జంగ్ 1753లో ఫ్రెంచివారికి (బుస్సీ ద్వారా) వారి సైనికులకు చెల్లించడానికి నాలుగు తీర సర్కార్లను ఇచ్చాడు. కానీ ఆంగ్లేయులు బెంగాల్ నుండి కల్నల్ ఫోర్డ్‌ను పంపారు. ఆయన 1758లో కండోర్ వద్ద ఫ్రెంచ్ సేనాపతి కాన్‌ఫ్లాన్స్‌ను ఓడించి 1759లో మచిలీపట్నం స్వాధీనం చేసుకున్నాడు, అది ఆంగ్లేయులకు తీరాన్ని ఇచ్చింది. 1760లో ఐర్ కూట్ వాండివాష్ వద్ద ఫ్రెంచ్ జనరల్ లాలీని ఓడించాడు, పాండిచ్చేరి 1761లో లొంగిపోయింది. పారిస్ ఒప్పందం (1763) ద్వారా ఫ్రాన్స్ తన వ్యాపార స్థావరాలను తిరిగి పొందింది కానీ సైన్యాన్ని ఉంచుకోలేకపోయింది లేదా వాటిని ప్రభుత్వంగా నడపలేకపోయింది. దీని తర్వాత భారతదేశంలో ఆంగ్లేయులకు యూరోపియన్ ప్రత్యర్థి లేడు.

బొబ్బిలి యుద్ధం (1757). ఆంధ్ర లోపల బాగా తెలిసిన యుద్ధం ఇదే. అది 1757 జనవరి 24న బొబ్బిలి కోట వద్ద జరిగింది. విజయనగరం, బొబ్బిలి పాలకులు ప్రత్యర్థులు. విజయనగరపు విజయరామరాజుకు ఫ్రెంచ్ జనరల్ బుస్సీ మద్దతు ఇచ్చాడు. బొబ్బిలి పక్షం గొప్ప ధైర్యంతో పోరాడినా ఓడిపోయింది. ప్రసిద్ధ కథలో, తన సోదరి మరణంపై కోపంతో తాండ్ర పాపారాయుడు శత్రు శిబిరంలోకి ప్రవేశించి విజయరామరాజును చంపాడు, ఆ తర్వాత బొబ్బిలి రక్షకులు తమ ప్రాణాలు తామే తీసుకున్నారు. ఈ కథ స్థానిక సంప్రదాయంలో భాగం, పరీక్ష ప్రధాన పేర్లను అడుగుతుంది: బొబ్బిలి రంగారావు, బుస్సీ, పాపారాయుడు. 1757లోనే జరిగిన ప్లాసీ బెంగాల్‌లో ఉందని గుర్తుంచుకోండి.

ఉత్తర సర్కార్లు. ఉత్తర సర్కార్లు కుతుబ్ షాహీ రాజ్యపు తీర జిల్లాలు, తరువాత మొఘల్, తర్వాత నిజాం చేతిలో ఉన్నాయి. 1765లో క్లైవ్ మొఘల్ చక్రవర్తి రెండవ షా ఆలం నుండి దానం పొందిన తర్వాత, ఆంగ్లేయులు ఐదు సర్కార్లన్నింటినీ తమవిగా చెప్పుకున్నారు. నిజాం, నిజాం అలీ ఖాన్, 1766, 1768 ఒప్పందాల్లో ఏర్పాటును అంగీకరించాడు (రెండవదాన్ని మచిలీపట్నం ఒప్పందం అంటారు). నిజాం చివరి హక్కులను ఆంగ్లేయులు 1823లో కొనుగోలు ద్వారా తీసుకున్నారు. ఐదు సర్కార్లు గుంటూరు, శ్రీకాకుళం, రాజమండ్రి, ఏలూరు, కొండపల్లిగా జాబితా చేయబడ్డాయి, ప్రధాన కార్యాలయం మచిలీపట్నంలో. సర్కార్లలో 1802లో శాశ్వత శిస్తు నిర్ణయం (Permanent Settlement) ప్రవేశపెట్టబడింది; అది జమీందార్లను స్థిర మొత్తం చెల్లించే యజమానులుగా చేసింది.

కర్ణాటక మరియు దత్తమండలాలు. కర్ణాటకకు 1692 నుండి నవాబుల కింద ఆర్కాట్ పీఠంగా ఉంది. 1749లో అన్వరుద్దీన్ మరణం తర్వాత ఇద్దరు హక్కుదారులు పోరాడారు. ఫ్రెంచివారు ఒకరికి, ఆంగ్లేయులు మరొకరికి మద్దతు ఇచ్చారు. ఆంగ్ల పక్షం ముహమ్మద్ అలీ వాలాజా, ఆయన వారి సహాయంతో 1795లో మరణించే వరకు కర్ణాటకలో కొంత భాగాన్ని పాలించాడు. 1801లో బ్రిటిషర్లు ఒప్పందం ద్వారా దాని పాలనను తీసుకుని నవాబుకు వార్షిక భత్యం ఉంచారు.

ఈలోగా టిప్పు సుల్తాన్ మూడవ మైసూరు యుద్ధంలో (శ్రీరంగపట్నం ఒప్పందం, 1792) ఓడిపోయి 1799లో శ్రీరంగపట్నంలో చంపబడ్డాడు. నిజాం 1798లో సైన్య సహాయ ఒప్పందాన్ని అంగీకరించాడు, బ్రిటిష్ దళాలకు చెల్లించవలసి ఉన్నందున, 1800లో బళ్లారి, అనంతపురం, కడప, కర్నూలు ప్రాంతాన్ని సమర్పించాడు. ఇవే దత్తమండలాలు, నేటి రాయలసీమలో చాలా భాగం (బళ్లారి ఇప్పుడు కర్ణాటకలో ఉంది). థామస్ మన్రో 1800 నుండి 1807 వరకు మొదటి కలెక్టర్.

ఆంగ్లేయులు ఎందుకు గెలిచారు. డుప్లే ప్రారంభించినదాన్ని ఆంగ్లేయులు వాడుకోగలిగారు. యూరోపియన్ అధికారుల కింద శిక్షణ పొందిన భారతీయ సైనికులు యుద్ధాలు గెలవగలరని, ఒక హక్కుదారుని మరొకరికి వ్యతిరేకంగా బలపరచడం భూమిని, ప్రభావాన్ని సంపాదించగలదని ఆయన చూపించాడు. ఆంగ్లేయులు ఆ పద్ధతిని అనుకరించి దాన్ని మెరుగ్గా చేశారు. 1751లో అర్కాట్ రక్షణ రెండవ యుద్ధంలో ఫ్రెంచ్ పథకాన్ని విరిచింది. మూడవ యుద్ధంలో కండోర్ వద్ద ఫోర్డ్ విజయం, వాండివాష్ వద్ద కూట్ విజయం ఫ్రెంచివారిని తీరం నుండి కత్తిరించాయి. వారి ప్రధాన స్థావరం పాండిచ్చేరి 1761లో పడిపోయినప్పుడు, ఫ్రెంచివారు ఇక యుద్ధభూమిలో సైన్యాన్ని ఉంచలేకపోయారు. పారిస్ ఒప్పందం వారికి వ్యాపార స్థావరాలను మాత్రమే మిగిల్చింది.

మచిలీపట్నం కోసం సుదీర్ఘ పోరాటం. మచిలీపట్నం గోల్కొండ ఓడరేవు, కాబట్టి దాన్ని పట్టుకున్నవాడు తీరమంతటి వస్త్ర వ్యాపారాన్ని పట్టుకున్నాడు. అందుకే కర్ణాటక యుద్ధాల్లో అది చేతులు మారింది; ఒక సమయంలో ఆంగ్లేయులు తరిమివేయబడి ఫ్రెంచివారు పట్టణాన్ని పట్టుకున్నారు. 1759 ఏప్రిల్‌లో కల్నల్ ఫోర్డ్ దాన్ని తీసుకున్నాడు, ఈ విజయం ఉత్తర సర్కార్లపై ఆంగ్ల హక్కుకు దారి తెరిచింది.

మద్రాసు స్థావరం. 1639లో ఫ్రాన్సిస్ డే నాయకత్వంలో జరిగిన చర్చల తర్వాత, ఆంగ్లేయులు చంద్రగిరి పాలకుని నుండి మద్రాసు భూమిని కొన్నారు. అక్కడి తీరం ఖాళీగా ఉంది, కానీ కంపెనీకి సరిపోయింది: మలక్కా జలసంధికి దగ్గరగా ఉన్న ఓడరేవు వారి సుగంధ ద్రవ్యాల మార్గాన్ని కాపాడడంలో సహాయపడుతుంది. కోట చుట్టూ పట్టణం పెరిగి, 1653లో స్థాపించబడిన ప్రెసిడెన్సీకి పీఠమైంది. 1665లో ఫ్రెంచ్ కంపెనీ ఏర్పడినట్లు వార్త వచ్చింది, ఆంగ్లేయులు కోటను బలోపేతం చేసి దాని దండును పెంచి సమాధానమిచ్చారు.

పరిపాలన మరియు ఆర్థిక వ్యవస్థ

కంపెనీ కింద ఆంధ్ర తీరం, రాయలసీమను ఆదాయం వసూలు చేసి శాంతిభద్రతలు నిర్వహించిన కలెక్టర్లు నడిపారు. దత్తమండలాల్లో థామస్ మన్రో కొత్త వ్యవస్థను ప్రయత్నించాడు. మధ్యవర్తులతో వ్యవహరించడానికి బదులు, కలెక్టర్ ప్రతి సాగుదారుతో (రైతు) నేరుగా పన్నును నిర్ణయించాడు. ఇదే రైత్వారీ వ్యవస్థ, మన్రోను దాని పితామహుడు అంటారు. సర్కార్లలో ప్రయత్నించిన శాశ్వత శిస్తు నిర్ణయం దానికి వ్యతిరేకం: జమీందార్ స్థిర మొత్తాన్ని చెల్లించి రైతుల నుండి వసూలు చేశాడు. గ్రామం చెల్లింపును పంచుకునే మహల్వారీ ఇతర చోట్ల వాడబడింది.

ఎగుమతి జాబితాలో వస్త్రం ముందుంది: మచిలీపట్నం నుండి చింట్జ్, కలంకారీ, పులికాట్ నుండి రుమాళ్లు, నరసాపురం నుండి లేసు, నిజాంపట్నం నుండి పత్తి వస్త్రం. గోల్కొండ వజ్రాలు పంపింది. 19వ శతాబ్దంలో బ్రిటన్ నుండి వచ్చిన చౌక యంత్ర వస్త్రం నేత కార్మికులను దెబ్బతీసింది, పాత వాణిజ్యం మసకబారింది. 1800ల ఆరంభం తర్వాత మచిలీపట్నంలో నేత బాగా పడిపోయింది.

ప్రజా పనులు తరువాత వచ్చాయి. ఆర్థర్ కాటన్ రాజమండ్రి సమీపంలో గోదావరిపై దౌలేశ్వరం ఆనకట్ట నిర్మించాడు, అది 1852లో పూర్తయింది. ఆయనను ఆంధ్రలో నీటిపారుదల పితామహుడు అంటారు. భారతదేశపు మొదటి సర్వేయర్ జనరల్ కాలిన్ మెకెంజీ రాతప్రతులను, శాసనాలను, స్థానిక రికార్డులను సేకరించాడు; మెకెంజీ సేకరణ మద్రాసులో ఉంది.

సమాజం, మతం మరియు సంస్కృతి

యూరోపియన్లు గోడలున్న స్థావరాల్లో నివసించారు, ప్రతి ఒక్కదానికి సొంత చర్చిలు, శ్మశానాలు, గిడ్డంగులు ఉన్నాయి. 1656 ద్వారంతో పులికాట్‌లోని డచ్ శ్మశానవాటిక, మచిలీపట్నంలోని డచ్ శ్మశానవాటిక కంపెనీ సిబ్బంది, వారి కుటుంబాల పేర్లను నమోదు చేస్తాయి. పులికాట్ 1600లలో డచ్ బానిస వ్యాపార కేంద్రం కూడా, ఇది కథలోని చీకటి వైపు, విద్యార్థులు తెలుసుకోవాలి. మద్రాసులోని ఆంగ్లేయులు ఫోర్ట్ సెయింట్ జార్జ్ చుట్టూ పట్టణాన్ని పెంచారు.

స్థానిక పాలకులు, జాగీర్లు కొంతకాలం తమ శక్తిని నిలుపుకున్నాయి: విజయనగరం, బొబ్బిలి, వెంకటగిరి, పిఠాపురం, కాళహస్తి ముఖ్యమైన జాగీర్లు. కంపెనీ కింద వీటిలో కొన్ని జమీందారీలయ్యాయి. స్థానిక నాయకులు కంపెనీకి వ్యతిరేకంగా చేసిన బాగా తెలిసిన తిరుగుబాటు 1846లో కర్నూలు ప్రాంతానికి (ఇప్పుడు నంద్యాల జిల్లా) చెందిన ఉయ్యాలవాడ నరసింహారెడ్డి తిరుగుబాటు. ఆయన పాళెగాళ్లను నడిపాడు, ఉయ్యాలవాడ మండలంలోని రూపనగుడిలో జన్మించాడు, ఆంధ్ర మొదటి స్వాతంత్ర్య సమరయోధుడిగా పిలువబడతాడు. ఈ శతాబ్దంలో కంపెనీ సంస్థలను కూడా ఏర్పాటు చేసింది: మద్రాసు విశ్వవిద్యాలయం (1857), మద్రాసు శాసన మండలి (1861) మరియు మద్రాసు హైకోర్టు (1862).

మైసూరుతో ఒప్పందాలు మరియు ఆంధ్రపై వాటి ప్రభావం. మంగళూరు ఒప్పందం (1784), శ్రీరంగపట్నం ఒప్పందం (1792) మైసూరుతో సుదీర్ఘ పోరాటానికి చెందినవి. టిప్పు సుల్తాన్ 1799లో శ్రీరంగపట్నంలో మరణించాడు. 1798 నిజాం ఒప్పందం ఆ సంవత్సరం నుండి గవర్నర్ జనరల్ అయిన లార్డ్ వెల్లస్లీ కింద జరిగింది.

స్థానిక ప్రతిఘటన. తెలుగు పాలకులందరూ కొత్త క్రమాన్ని అంగీకరించలేదు. విజయనగరపు చిన్న విజయరామరాజు (రెండవ విజయరామరాజు) 1794లో విశాఖపట్నం సమీపంలోని పద్మనాభం వద్ద ఆంగ్లేయులతో పోరాడి చంపబడ్డాడు. విజయనగరం జాగీరు తీరంలోని పెద్ద జాగీర్లలో ఒకటిగా కొనసాగింది. 1846 కర్నూలు తిరుగుబాటు స్థానిక ప్రతిఘటనకు తదుపరి బాగా తెలిసిన చర్య.

పతనం, వారసత్వం మరియు తెలుసుకోవలసిన ప్రదేశాలు

ఫ్రెంచ్ శక్తి వాండివాష్, పాండిచ్చేరి ముట్టడితో ముగిసింది, అయినా పాండిచ్చేరి, యానాం వంటి ఫ్రెంచ్ స్థావరాలు చిన్న ఎన్‌క్లేవ్‌లుగా మిగిలాయి. పాండిచ్చేరి చివరికి ఫ్రాన్స్‌కు తిరిగి ఇవ్వబడే ముందు 1693 నుండి 1816 మధ్య అనేకసార్లు చేతులు మారింది. డచ్‌వారు తమ ప్రధాన స్థావరాన్ని సుమారు 1690లో పులికాట్ నుండి నాగపట్టణానికి మార్చారు, పులికాట్ 1825లో బ్రిటిషర్లకు చేరింది.

ప్రదేశం	శక్తి	గుర్తుంచుకోవలసినది
మచిలీపట్నం	డచ్ 1605, ఆంగ్లేయులు 1611	ఆంధ్రలో తొలి ఫ్యాక్టరీలు; చింట్జ్
పులికాట్	డచ్	ఫోర్ట్ గెల్డ్రియా; డచ్ శ్మశానవాటిక
భీమునిపట్నం	డచ్	కోట
ఆర్మగాన్ (దుర్గరాజపట్నం)	ఆంగ్లేయులు	1626 కోట
మద్రాసు	ఆంగ్లేయులు	ఫోర్ట్ సెయింట్ జార్జ్
పాండిచ్చేరి, యానాం	ఫ్రెంచి	స్థావరాలు
బొబ్బిలి	స్థానిక	1757 యుద్ధం
దౌలేశ్వరం	ఆంగ్ల ఇంజనీరింగ్	ఆనకట్ట, 1852

పరీక్షకులు ఈ అధ్యాయాన్ని ఎలా వాడతారు

• వరుసలో కంపెనీ తేదీలు: ఆంగ్లేయులు 1600, డచ్ 1602, ఫ్రెంచి 1664.
• స్థలం మరియు శక్తి జతలు: పులికాట్ డచ్, ఆర్మగాన్ ఆంగ్లం, పాండిచ్చేరి, యానాం ఫ్రెంచ్; మచిలీపట్నం డచ్ 1605, ఆంగ్లేయులు 1611 తొలి స్థావరాలను ఇచ్చింది.
• యుద్ధ జతలు: కండోర్ 1758 (ఫోర్డ్, కాన్‌ఫ్లాన్స్), వాండివాష్ 1760 (కూట్, లాలీ), బొబ్బిలి 1757 (బుస్సీ), అర్కాట్ 1751 (క్లైవ్).
• ఒప్పందం మరియు యుద్ధం జతలు: ఎక్స్-లా-షాపెల్ 1748, పాండిచ్చేరి 1754, పారిస్ 1763.
• తేదీల వరుస: ఉత్తర సర్కార్ల దానం 1765, సైన్య సహాయ ఒప్పందం 1798, దత్తమండలాలు 1800, కర్ణాటక 1801.
• వ్యక్తి మరియు బిరుదు జతలు: రైత్వారీ మరియు దత్తమండలాలతో మన్రో, నీటిపారుదలతో కాటన్, సర్వేలతో మెకెంజీ.
• ఉచ్చులు: ప్లాసీ, బొబ్బిలి 1757ను పంచుకుంటాయి; ఆర్మగాన్ ఫోర్ట్ సెయింట్ జార్జ్ కాదు; మన్రో కాటన్ కాదు.

అధ్యాయపు సాధారణ పాఠాన్ని గుర్తుంచుకోండి. ఆంగ్లేయులు ఆంధ్రను ఒకేసారి జయించలేదు. మొదట వారు గోల్కొండ నుండి లైసెన్స్ కింద వ్యాపారం చేశారు. తరువాత మద్రాసులో కోటను పొందారు. తరువాత కర్ణాటక, హైదరాబాద్ కలహాల్లో పక్షం తీసుకుని మూడవ యుద్ధంలో తీరాన్ని గెలిచారు. తరువాత వారికి సర్కార్లు ఇవ్వబడ్డాయి (1765). చివరగా 1798 నిజాం ఒప్పందం, 1800 సమర్పణ రాయలసీమను వారి కిందకు తెచ్చాయి. ప్రతి అడుగు ప్రశ్నలకు ఇష్టమైన మూలం, ప్రతిదీ ముందున్నదానిపై ఆధారపడి ఉంది.

సాధించిన ఉదాహరణలు

ఉదాహరణ 1: కాలక్రమంలో అమర్చండి: వాండివాష్ యుద్ధం, కొండూరు యుద్ధం, పారిస్ ఒప్పందం, పాండిచ్చేరి బ్రిటిష్ వశమవడం.

విశ్లేషణ:

• 1. కొండూరు యుద్ధం 1758లో, కల్నల్ ఫోర్డ్ కాన్‌ఫ్లాన్స్‌పై జరిగింది.
• 2. వాండివాష్ యుద్ధం 1760లో, ఐర్ కూట్ లాలీపై జరిగింది.
• 3. పాండిచ్చేరి 1761లో బ్రిటిష్ వశమైంది.
• 4. పారిస్ ఒప్పందం 1763లో సప్తవర్ష యుద్ధాన్ని ముగించింది; దానితో మూడవ కర్ణాటక యుద్ధం కూడా ముగిసింది.
• 5. క్రమం: కొండూరు, వాండివాష్, పాండిచ్చేరి, పారిస్.

సారాంశం: మూడవ కర్ణాటక యుద్ధం ఒక యుద్ధం నుంచి మరో యుద్ధానికి, ఫ్రెంచ్ స్థావరం పతనానికి, ఆ తర్వాత ఒప్పందానికి సాగుతుంది.

ఉదాహరణ 2: ఏ జత తప్పు: (a) పులికాట్ - డచ్, (b) ఆర్మగాన్ - ఆంగ్లేయులు, (c) యానాం - ఫ్రెంచ్, (d) పాండిచ్చేరి - డచ్?

విశ్లేషణ:

• 1. పులికాట్‌లో కోరమాండల్ తీరంలోని డచ్ ప్రధాన కార్యాలయం ఫోర్ట్ గెల్డ్రియా ఉంది.
• 2. ఆర్మగాన్ (దుగ్గరాజపట్నం)లో ఆంగ్లేయుల ఫోర్ట్ ఆర్మగాన్ ఉంది.
• 3. యానాం ఫ్రెంచ్ స్థావరం; ఫ్రాంకోయిస్ మార్టిన్ స్థాపించిన పాండిచ్చేరి కూడా ఫ్రెంచ్ది.
• 4. కాబట్టి (d) తప్పు.

సారాంశం: మూడు దేశాలను ఒక్కో ప్రదేశంతో గుర్తుంచుకోండి: పులికాట్ డచ్, ఆర్మగాన్ ఆంగ్లేయులు, పాండిచ్చేరి ఫ్రెంచ్.

ఉదాహరణ 3: ప్రశ్న "1757" ఇచ్చి ఆంధ్రలో జరిగిన యుద్ధం అడుగుతుంది. ఎంపికలు ప్లాసీ, బొబ్బిలి.

విశ్లేషణ:

• 1. రెండు యుద్ధాలూ 1757 నాటివే.
• 2. ప్లాసీ యుద్ధం బెంగాల్‌లో జరిగింది.
• 3. బొబ్బిలి విజయనగరం జిల్లాలోని కోట. ఫ్రెంచ్ తరఫున బుస్సీ నాయకత్వం వహించాడు; బొబ్బిలి రంగారావు కోటను రక్షించాడు.
• 4. కాబట్టి ఆంధ్రలో జరిగిన యుద్ధం బొబ్బిలి.

సారాంశం: రెండు సంఘటనలు ఒకే సంవత్సరం అయితే, స్థలంతో వాటిని వేరుచేయండి.

ఉదాహరణ 4: ఏది ముందు: నిజాం దత్త మండలాలను వదులుకోవడమా, సైన్య సహకార ఒప్పందమా? వాటిని కలిపేది ఏమిటి?

విశ్లేషణ:

• 1. నిజాంతో సైన్య సహకార ఒప్పందం 1798లో జరిగింది.
• 2. దత్త మండలాలు 1800లో ఇవ్వబడ్డాయి.
• 3. సైన్య సహకార ఒప్పందంలో బ్రిటిష్ సైన్యాలు పాలకుని ఖర్చుతో ఉంటాయి; అందువల్ల భూమిని అప్పగించారు.
• 4. దత్త మండలాలు బళ్లారి, అనంతపురం, కడప, కర్నూలు; కేంద్ర కార్యాలయం బళ్లారి. థామస్ మన్రో వాటి మొదటి కలెక్టర్.

సారాంశం: కారణం ముందు (1798 ఒప్పందం); అప్పగింత (1800) దాని ఫలితం.

పోలిక – తేడాలు

వ్యక్తి	బిరుదు లేదా పాత్ర	దేనితో కలపకూడదు
థామస్ మన్రో	రైత్వారీ విధాన పితామహుడు; దత్త మండలాల మొదటి కలెక్టర్	ఆర్థర్ కాటన్
ఆర్థర్ కాటన్	ఆంధ్ర నీటిపారుదల పితామహుడు; ధవళేశ్వరం ఆనకట్ట	థామస్ మన్రో
కాలిన్ మెకంజీ	భారతదేశ మొదటి సర్వే జనరల్	థామస్ మన్రో
రాబర్ట్ క్లైవ్	భారతదేశంలో బ్రిటిష్ సామ్రాజ్య స్థాపకుడు; ఆర్కాట్‌ను రక్షించాడు	ఐర్ కూట్
డూప్లే	ఫ్రెంచ్ ఇండియా మొదటి గవర్నర్ జనరల్; పాండిచ్చేరి గవర్నర్	గోడేహు
తాండ్ర పాపారాయుడు	బొబ్బిలి వీరుడు	బొబ్బిలి రంగారావు

యుద్ధం	ప్రదేశం లేదా ప్రాంతం	పక్షాలు
అంబూరు	వెల్లూరు సమీపం	చందా సాహిబ్ కర్ణాటకపై హక్కు కోరాడు
కొండూరు	చందుర్తి గ్రామం, మచిలీపట్నానికి ఉత్తరాన గోదావరి ప్రాంతం	ఫోర్డ్ కాన్‌ఫ్లాన్స్‌పై
వాండివాష్	తమిళనాడు	ఐర్ కూట్ లాలీపై
బొబ్బిలి	బొబ్బిలి కోట	బుస్సీ; బొబ్బిలి రంగారావు
పద్మనాభం	విశాఖపట్నం సమీపం	విజయనగరం సేనలు
ప్లాసీ	బెంగాల్	ఆంధ్ర యుద్ధం కాదు
బక్సర్	బిహార్	ఆంధ్ర యుద్ధం కాదు
అడయార్	మద్రాసు	ఆంధ్ర యుద్ధం కాదు

ఈ పట్టికలను ఎలా ఉపయోగించాలి: యూరోపియన్లపై ప్రశ్నలో తరచుగా ఒక కోట ఇచ్చి, దాని శక్తి, ప్రదేశం లేదా నిర్మాతను అడుగుతారు. ఒక్క పదంతో జతను గుర్తుంచుకోండి. గెల్డ్రియా డచ్, ఆర్మగాన్ ఆంగ్లేయులు, పాండిచ్చేరి ఫ్రెంచ్. యుద్ధాలకు ప్రదేశాన్ని, ఇద్దరు సేనానులను కలిపి నేర్చుకోండి. ప్రశ్నలో గవర్నర్ జనరల్ పేరు వస్తే, వెల్లస్లీ సైన్య సహకార ఒప్పందంతో ముడిపడి ఉంటాడు. వ్యక్తుల విషయంలో, ప్రతి ఒక్కరు దేనికి ప్రసిద్ధులో గుర్తుంచుకోండి, ఎందుకంటే ప్రశ్న సాధారణంగా బిరుదును మాత్రమే ఇస్తుంది. కల్నల్ ఫోర్డ్ రెండు సంఘటనలతో ముడిపడి ఉన్నాడు: కొండూరు, ఫ్రెంచ్ నుంచి మచిలీపట్నం స్వాధీనం.

క్రమం మరియు కాలరేఖ

• 1. 1498 - వాస్కో డ గామా కాలికట్ చేరాడు.
• 2. 1510 - పోర్చుగీసువారు గోవాను స్వాధీనం చేసుకున్నారు.
• 3. 1600, 1602 - ఆంగ్ల, డచ్ కంపెనీలు.
• 4. 1605 - మచిలీపట్నంలో డచ్ కర్మాగారం.
• 5. 1611 - మచిలీపట్నంలో ఆంగ్ల కర్మాగారం.
• 6. 1626 - ఫోర్ట్ ఆర్మగాన్.
• 7. 1632 - గోల్కొండ స్వర్ణ ఫర్మానా.
• 8. 1639 - మద్రాసు స్థాపన; 1640 - ఫోర్ట్ సెయింట్ జార్జ్.
• 9. 1653 - మద్రాసు ప్రెసిడెన్సీ.
• 10. 1664 - ఫ్రెంచ్ కంపెనీ; 1674 - పాండిచ్చేరి స్థాపన.
• 11. 1746 - మొదటి కర్ణాటక యుద్ధం ప్రారంభం.
• 12. 1751 - ఆర్కాట్ ముట్టడి.
• 13. 1757 - బొబ్బిలి యుద్ధం.
• 14. 1760 - వాండివాష్; 1761 - పాండిచ్చేరి పతనం; 1763 - పారిస్ ఒప్పందం.
• 15. 1765 - ఉత్తర సర్కారులు ఆంగ్లేయులకు.
• 16. 1792 - శ్రీరంగపట్నం ఒప్పందం.
• 17. 1794 - పద్మనాభం యుద్ధం.
• 18. 1798 - సైన్య సహకార ఒప్పందం; 1800 - దత్త మండలాలు.
• 19. 1801 - కర్ణాటక కలుపుకోబడింది.
• 20. 1846 - ఉయ్యాలవాడ తిరుగుబాటు; 1852 - ధవళేశ్వరం ఆనకట్ట పూర్తి.

మరిన్ని ఒక్క వాక్య వాస్తవాలు

• 1. ఫోర్ట్ గెల్డ్రియాను డచ్‌వారు పులికాట్‌లో నిర్మించారు.
• 2. ఫోర్ట్ భీమిలిపట్నంను డచ్‌వారు భీమునిపట్నంలో నిర్మించారు.
• 3. ఫోర్ట్ పాండిచ్చేరిని ఫ్రెంచ్ ఈస్ట్ ఇండియా కంపెనీ నిర్మించింది.
• 4. ఫోర్ట్ విలియంను ఆంగ్ల ఈస్ట్ ఇండియా కంపెనీ నిర్మించింది.
• 5. డచ్ శ్మశానవాటిక పులికాట్‌లో ఉంది.
• 6. ప్రకాశం బ్యారేజీ కృష్ణా నదిపై ఉంది.
• 7. ఆనంద గజపతి రాజు విజయనగరం మహారాజుగా ప్రసిద్ధి.
• 8. బొబ్బిలి రంగారావు బొబ్బిలి రాజుగా ప్రసిద్ధి.
• 9. అన్వరుద్దీన్ ఖాన్ కర్ణాటక నవాబులలో ఒకడు.
• 10. చందా సాహిబ్ కర్ణాటక నవాబు పదవికి హక్కుదారుడు.

సాధన ప్రశ్నలు

1. ఫ్రాంకోయిస్ మార్టిన్ ఈ క్రింది వాటిలో దేనికి స్థాపకుడు?

   1. ఆసఫ్ జాహీల హైదరాబాద్ రాజ్యం
   2. పాండిచ్చేరిలో ఫ్రెంచ్ స్థావరం
   3. విజయనగరం సంస్థానం
   4. ఆర్కాట్ కర్ణాటక నవాబుల వంశం
   సమాధానం

   B. పాండిచ్చేరిలో ఫ్రెంచ్ స్థావరం

   Francois Martin was the founder of which of the following?

   1. Hyderabad State of the Asaf Jahis
   2. French Settlement at Pondicherry
   3. Vizianagaram Estate
   4. Nawab of Carnatic Dynasty at Arcot

2. ఉయ్యాలవాడ నరసింహారెడ్డి ఏ పేరుతో లేదా బిరుదుతో పిలువబడుతుంది?

   1. భారతదేశంలో బ్రిటిష్ సామ్రాజ్య స్థాపకుడు
   2. ఆంధ్ర సాగునీటి పితామహుడు
   3. ఆంధ్ర తొలి స్వాతంత్ర్య సమరయోధుడు
   4. కర్ణాటక నవాబు
   సమాధానం

   C. ఆంధ్ర తొలి స్వాతంత్ర్య సమరయోధుడు

   By which name or title is Uyyalawada Narasimha Reddy known?

   1. Founder of British Empire in India
   2. Father of Irrigation in Andhra
   3. First Freedom Fighter of Andhra
   4. Nawab of Carnatic

3. సైన్య సహకార ఒప్పందం దేనికి సంబంధించినది?

   1. పోర్చుగీసు నౌకా వాణిజ్య అనుమతులు
   2. భూస్వాముల ద్వారా శిస్తు వసూలు
   3. పాలకుని ఖర్చుతో బ్రిటిష్ సైన్యం ఉంచడం
   4. గ్రామం వారీగా భూమి శిస్తు
   సమాధానం

   C. పాలకుని ఖర్చుతో బ్రిటిష్ సైన్యం ఉంచడం

   Subsidiary Alliance deals with which of the following?

   1. Portuguese naval trading permits
   2. revenue collection through landlords
   3. British troops stationed at ruler's cost
   4. village-wise land revenue

4. జమీందారీ విధానం దేనికి సంబంధించినది?

   1. పాలకుని ఖర్చుతో బ్రిటిష్ సైన్యం ఉంచడం
   2. మూడవ కర్ణాటక యుద్ధం ముగింపు
   3. భూస్వాముల ద్వారా శిస్తు వసూలు
   4. సాగుదారుల నుండి నేరుగా భూమి శిస్తు
   సమాధానం

   C. భూస్వాముల ద్వారా శిస్తు వసూలు

   Zamindari System deals with which of the following?

   1. British troops stationed at ruler's cost
   2. end of the Third Carnatic War
   3. revenue collection through landlords
   4. direct land revenue from cultivators

5. ఈ క్రింది వాటిని కాలక్రమానుసారం (పూర్వం నుండి తరువాతి వరకు) అమర్చండి: (i) గోల్కొండ స్వర్ణ ఫర్మానా (ii) ఉయ్యాలవాడ నరసింహారెడ్డి తిరుగుబాటు (iii) ఖర్దా యుద్ధం (iv) ఉత్తర సర్కారులను బ్రిటిష్ వారికి అప్పగించడం

   1. (iii), (ii), (iv), (i)
   2. (iii), (i), (ii), (iv)
   3. (i), (iv), (iii), (ii)
   4. (iv), (i), (ii), (iii)
   సమాధానం

   C. (i), (iv), (iii), (ii)

   Arrange the following in chronological order (earliest first): (i) Golden Farman of Golconda to the English (ii) Uyyalawada Narasimha Reddy revolt (iii) Battle of Kharda (iv) Cession of the Northern Circars to the British

   1. (iii), (ii), (iv), (i)
   2. (iii), (i), (ii), (iv)
   3. (i), (iv), (iii), (ii)
   4. (iv), (i), (ii), (iii)

6. పూసపాటి విజయరామరాజు ఈ క్రింది వాటిలో దేనికి స్థాపకుడు?

   1. మద్రాసు నగరం
   2. ఆర్కాట్ కర్ణాటక నవాబుల వంశం
   3. విజయనగరం సంస్థానం
   4. పాండిచ్చేరిలో ఫ్రెంచ్ స్థావరం
   సమాధానం

   C. విజయనగరం సంస్థానం

   Pusapati Vijayarama Raju was the founder of which of the following?

   1. Madras City
   2. Nawab of Carnatic Dynasty at Arcot
   3. Vizianagaram Estate
   4. French Settlement at Pondicherry

7. ఆనంద గజపతి రాజు నాయకత్వం వహించినది ఏది?

   1. పద్మనాభం యుద్ధంలో విజయనగరం సేనలు
   2. 1761 పాండిచ్చేరి ముట్టడి
   3. వాండివాష్ యుద్ధంలో ఫ్రెంచ్ సేనలు
   4. రెండవ కర్ణాటక యుద్ధంలో ఫ్రెంచ్ పక్షం
   సమాధానం

   A. పద్మనాభం యుద్ధంలో విజయనగరం సేనలు

   Ananda Gajapati Raju led which of the following?

   1. Vizianagaram Forces at Battle of Padmanabham
   2. Siege of Pondicherry 1761
   3. French forces at Battle of Wandiwash
   4. French Cause in Second Carnatic War

8. డూప్లే నాయకత్వం వహించినది ఏది?

   1. 1761 పాండిచ్చేరి ముట్టడి
   2. రెండవ కర్ణాటక యుద్ధంలో ఫ్రెంచ్ పక్షం
   3. కొండూరు యుద్ధంలో ఫ్రెంచ్ సేనలు
   4. కర్నూలు పాలెగాళ్ల తిరుగుబాటు
   సమాధానం

   B. రెండవ కర్ణాటక యుద్ధంలో ఫ్రెంచ్ పక్షం

   Dupleix led which of the following?

   1. Siege of Pondicherry 1761
   2. French Cause in Second Carnatic War
   3. French forces at Battle of Condore
   4. Rebellion of the Kurnool Palegars

9. ఐక్స్-లా-షాపెల్ ఒప్పందం దేనికి సంబంధించినది?

   1. సాగుదారుల నుండి నేరుగా భూమి శిస్తు
   2. పాలకుని ఖర్చుతో బ్రిటిష్ సైన్యం ఉంచడం
   3. ఆస్ట్రియా వారసత్వ యుద్ధం ముగింపు
   4. మూడవ కర్ణాటక యుద్ధం ముగింపు
   సమాధానం

   C. ఆస్ట్రియా వారసత్వ యుద్ధం ముగింపు

   Treaty of Aix-la-Chapelle deals with which of the following?

   1. direct land revenue from cultivators
   2. British troops stationed at ruler's cost
   3. end of the War of Austrian Succession
   4. end of the Third Carnatic War

10. 1763 పారిస్ ఒప్పందం దేనికి సంబంధించినది?

    1. పోర్చుగీసు నౌకాధిపత్యం
    2. పాలకుని ఖర్చుతో బ్రిటిష్ సైన్యం ఉంచడం
    3. ఆస్ట్రియా వారసత్వ యుద్ధం ముగింపు
    4. మూడవ కర్ణాటక యుద్ధం ముగింపు
    సమాధానం

    D. మూడవ కర్ణాటక యుద్ధం ముగింపు

    Treaty of Paris of 1763 deals with which of the following?

    1. Portuguese naval supremacy
    2. British troops stationed at ruler's cost
    3. end of the War of Austrian Succession
    4. end of the Third Carnatic War

11. శ్రీరంగపట్టణం ఒప్పందం దేనికి సంబంధించినది?

    1. పోర్చుగీసు నౌకా వాణిజ్య అనుమతులు
    2. మూడవ మైసూరు యుద్ధం ముగింపు
    3. మూడవ కర్ణాటక యుద్ధం ముగింపు
    4. పాలకుని ఖర్చుతో బ్రిటిష్ సైన్యం ఉంచడం
    సమాధానం

    B. మూడవ మైసూరు యుద్ధం ముగింపు

    Treaty of Srirangapatna deals with which of the following?

    1. Portuguese naval trading permits
    2. end of the Third Mysore War
    3. end of the Third Carnatic War
    4. British troops stationed at ruler's cost

12. కార్టాజ్ విధానం దేనికి సంబంధించినది?

    1. పోర్చుగీసు నౌకా వాణిజ్య అనుమతులు
    2. ఆస్ట్రియా వారసత్వ యుద్ధం ముగింపు
    3. గ్రామం వారీగా భూమి శిస్తు
    4. భూస్వాముల ద్వారా శిస్తు వసూలు
    సమాధానం

    A. పోర్చుగీసు నౌకా వాణిజ్య అనుమతులు

    Cartaz System deals with which of the following?

    1. Portuguese naval trading permits
    2. end of the War of Austrian Succession
    3. village-wise land revenue
    4. revenue collection through landlords

13. మహల్వారీ విధానం దేనికి సంబంధించినది?

    1. పోర్చుగీసు నౌకాధిపత్యం
    2. మూడవ మైసూరు యుద్ధం ముగింపు
    3. పాలకుని ఖర్చుతో బ్రిటిష్ సైన్యం ఉంచడం
    4. గ్రామం వారీగా భూమి శిస్తు
    సమాధానం

    D. గ్రామం వారీగా భూమి శిస్తు

    Mahalwari System deals with which of the following?

    1. Portuguese naval supremacy
    2. end of the Third Mysore War
    3. British troops stationed at ruler's cost
    4. village-wise land revenue

14. రెగ్యులేటింగ్ చట్టం 1773 దేనికి సంబంధించినది?

    1. ఈస్ట్ ఇండియా కంపెనీ వ్యవహారాల నియంత్రణ
    2. మూడవ కర్ణాటక యుద్ధం ముగింపు
    3. ఆస్ట్రియా వారసత్వ యుద్ధం ముగింపు
    4. పోర్చుగీసు నౌకా వాణిజ్య అనుమతులు
    సమాధానం

    A. ఈస్ట్ ఇండియా కంపెనీ వ్యవహారాల నియంత్రణ

    Regulating Act 1773 deals with which of the following?

    1. control of East India Company affairs
    2. end of the Third Carnatic War
    3. end of the War of Austrian Succession
    4. Portuguese naval trading permits

15. ఫ్రాన్సిస్ డే ఈ క్రింది వాటిలో దేనికి స్థాపకుడు?

    1. విజయనగరం సంస్థానం
    2. మద్రాసు నగరం
    3. ఆర్కాట్ కర్ణాటక నవాబుల వంశం
    4. ఆసఫ్ జాహీల హైదరాబాద్ రాజ్యం
    సమాధానం

    B. మద్రాసు నగరం

    Francis Day was the founder of which of the following?

    1. Vizianagaram Estate
    2. Madras City
    3. Nawab of Carnatic Dynasty at Arcot
    4. Hyderabad State of the Asaf Jahis

16. సాదతుల్లా ఖాన్ ఈ క్రింది వాటిలో దేనికి స్థాపకుడు?

    1. పాండిచ్చేరిలో ఫ్రెంచ్ స్థావరం
    2. విజయనగరం సంస్థానం
    3. మద్రాసు నగరం
    4. ఆర్కాట్ కర్ణాటక నవాబుల వంశం
    సమాధానం

    D. ఆర్కాట్ కర్ణాటక నవాబుల వంశం

    Saadatullah Khan was the founder of which of the following?

    1. French Settlement at Pondicherry
    2. Vizianagaram Estate
    3. Madras City
    4. Nawab of Carnatic Dynasty at Arcot

17. థామస్ మన్రో ఏ పేరుతో లేదా బిరుదుతో పిలువబడుతుంది?

    1. రైత్వారీ విధాన పితామహుడు
    2. భారతదేశంలో బ్రిటిష్ సామ్రాజ్య స్థాపకుడు
    3. విజయనగరం మహారాజు
    4. బొబ్బిలి వీరుడు
    సమాధానం

    A. రైత్వారీ విధాన పితామహుడు

    By which name or title is Thomas Munro known?

    1. Father of Ryotwari System
    2. Founder of British Empire in India
    3. Maharajah of Vizianagaram
    4. Hero of Bobbili

18. 'భారతదేశంలో బ్రిటిష్ సామ్రాజ్య స్థాపకుడు' అనే పేరు లేదా బిరుదుతో పిలువబడేది ఏది?

    1. ఉయ్యాలవాడ నరసింహారెడ్డి
    2. రాబర్ట్ క్లైవ్
    3. మహమ్మద్ అలీ వాలాజా
    4. అన్వరుద్దీన్ ఖాన్
    సమాధానం

    B. రాబర్ట్ క్లైవ్

    Which of the following is known by the name or title Founder of British Empire in India?

    1. Uyyalawada Narasimha Reddy
    2. Robert Clive
    3. Muhammad Ali Wallajah
    4. Anwaruddin Khan

19. 'ఆంధ్ర తొలి స్వాతంత్ర్య సమరయోధుడు' అనే పేరు లేదా బిరుదుతో పిలువబడేది ఏది?

    1. ఉయ్యాలవాడ నరసింహారెడ్డి
    2. నిజాం అలీ ఖాన్
    3. ఆనంద గజపతి రాజు
    4. రాబర్ట్ క్లైవ్
    సమాధానం

    A. ఉయ్యాలవాడ నరసింహారెడ్డి

    Which of the following is known by the name or title First Freedom Fighter of Andhra?

    1. Uyyalawada Narasimha Reddy
    2. Nizam Ali Khan
    3. Ananda Gajapati Raju
    4. Robert Clive

20. డూప్లే ఏ పేరుతో లేదా బిరుదుతో పిలువబడుతుంది?

    1. రైత్వారీ విధాన పితామహుడు
    2. కర్ణాటక నవాబు
    3. ఆంధ్ర తొలి స్వాతంత్ర్య సమరయోధుడు
    4. పాండిచ్చేరి గవర్నర్
    సమాధానం

    D. పాండిచ్చేరి గవర్నర్

    By which name or title is Dupleix known?

    1. Father of Ryotwari System
    2. Nawab of Carnatic
    3. First Freedom Fighter of Andhra
    4. Governor of Pondicherry

21. సలాబత్ జంగ్ ఏ పేరుతో లేదా బిరుదుతో పిలువబడుతుంది?

    1. కర్ణాటక నవాబు
    2. రైత్వారీ విధాన పితామహుడు
    3. హైదరాబాద్ నిజాం
    4. ఆంధ్ర తొలి స్వాతంత్ర్య సమరయోధుడు
    సమాధానం

    C. హైదరాబాద్ నిజాం

    By which name or title is Salabat Jung known?

    1. Nawab of Carnatic
    2. Father of Ryotwari System
    3. Nizam of Hyderabad
    4. First Freedom Fighter of Andhra

22. కల్నల్ ఫోర్డ్ నాయకత్వం వహించినది ఏది?

    1. కర్నూలు పాలెగాళ్ల తిరుగుబాటు
    2. కొండూరు యుద్ధంలో ఆంగ్ల సేనలు
    3. బొబ్బిలి కోట రక్షణ
    4. కొండూరు యుద్ధంలో ఫ్రెంచ్ సేనలు
    సమాధానం

    B. కొండూరు యుద్ధంలో ఆంగ్ల సేనలు

    Colonel Forde led which of the following?

    1. Rebellion of the Kurnool Palegars
    2. English forces at Battle of Condore
    3. Defence of Bobbili Fort
    4. French forces at Battle of Condore

23. కాంఫ్లాన్స్ నాయకత్వం వహించినది ఏది?

    1. ఫ్రెంచ్ వారి నుండి మచిలీపట్నం స్వాధీనం
    2. రెండవ కర్ణాటక యుద్ధంలో ఫ్రెంచ్ పక్షం
    3. కొండూరు యుద్ధంలో ఫ్రెంచ్ సేనలు
    4. వాండివాష్ యుద్ధంలో ఆంగ్ల సేనలు
    సమాధానం

    C. కొండూరు యుద్ధంలో ఫ్రెంచ్ సేనలు

    Conflans led which of the following?

    1. Capture of Masulipatnam from the French
    2. French Cause in Second Carnatic War
    3. French forces at Battle of Condore
    4. English forces at Battle of Wandiwash

24. రైత్వారీ విధానం దేనికి సంబంధించినది?

    1. పాలకుని ఖర్చుతో బ్రిటిష్ సైన్యం ఉంచడం
    2. సాగుదారుల నుండి నేరుగా భూమి శిస్తు
    3. గ్రామం వారీగా భూమి శిస్తు
    4. మూడవ కర్ణాటక యుద్ధం ముగింపు
    సమాధానం

    B. సాగుదారుల నుండి నేరుగా భూమి శిస్తు

    Ryotwari System deals with which of the following?

    1. British troops stationed at ruler's cost
    2. direct land revenue from cultivators
    3. village-wise land revenue
    4. end of the Third Carnatic War

25. బ్లూ వాటర్ విధానం దేనికి సంబంధించినది?

    1. మూడవ కర్ణాటక యుద్ధం ముగింపు
    2. సాగుదారుల నుండి నేరుగా భూమి శిస్తు
    3. పోర్చుగీసు నౌకాధిపత్యం
    4. పోర్చుగీసు నౌకా వాణిజ్య అనుమతులు
    సమాధానం

    C. పోర్చుగీసు నౌకాధిపత్యం

    Blue Water Policy deals with which of the following?

    1. end of the Third Carnatic War
    2. direct land revenue from cultivators
    3. Portuguese naval supremacy
    4. Portuguese naval trading permits

26. ఈ క్రింది వాటిని కాలక్రమానుసారం (పూర్వం నుండి తరువాతి వరకు) అమర్చండి: (i) అధికారాన్ని కిరీటానికి బదిలీ చేసిన భారత ప్రభుత్వ చట్టం (ii) వాస్కో డ గామా కాలికట్ చేరిక (iii) మదనపల్లెలో జన గణ మన అనువాదం (iv) నిజాంతో సహాయక సంధి

    1. (ii), (iv), (i), (iii)
    2. (i), (iv), (iii), (ii)
    3. (iv), (ii), (i), (iii)
    4. (ii), (i), (iv), (iii)
    సమాధానం

    A. (ii), (iv), (i), (iii)

    Arrange the following in chronological order (earliest first): (i) Government of India Act transferring power to the Crown (ii) Vasco da Gama reaches Calicut (iii) Tagore translating Jana Gana Mana at Madanapalle (iv) Subsidiary Alliance with the Nizam

    1. (ii), (iv), (i), (iii)
    2. (i), (iv), (iii), (ii)
    3. (iv), (ii), (i), (iii)
    4. (ii), (i), (iv), (iii)

27. 1800లో నైజాం దత్తమండలాలను బ్రిటిష్ వారికి ఏ విధానం కింద అప్పగించాడు?

    1. శాశ్వత శిస్తు నిర్ణయ పద్ధతి
    2. రాజ్య సంక్రమణ సిద్ధాంతం
    3. ద్వంద్వ పాలన
    4. సైన్య సహకార పద్ధతి
    సమాధానం

    D. సైన్య సహకార పద్ధతి

    The Nizam transferred the Ceded Districts to the British in 1800 under which system?

    1. Permanent Settlement
    2. Doctrine of Lapse
    3. Dual Government
    4. Subsidiary Alliance

28. ఈ క్రింది వాటిని కాలక్రమానుసారం (పూర్వం నుండి తరువాతి వరకు) అమర్చండి: (i) కర్నూలు జిల్లా (ii) సూర్యవంశ గజపతి వంశం (iii) పాండిచ్చేరిలో ఫ్రెంచ్ స్థావరం (iv) డచ్ ఈస్ట్ ఇండియా కంపెనీ

    1. (ii), (i), (iv), (iii)
    2. (iii), (i), (ii), (iv)
    3. (iv), (i), (iii), (ii)
    4. (ii), (iv), (iii), (i)
    సమాధానం

    D. (ii), (iv), (iii), (i)

    Arrange the following in chronological order (earliest first): (i) Kurnool district (ii) Suryavamsi Gajapati dynasty (iii) French Settlement at Pondicherry (iv) Dutch East India Company

    1. (ii), (i), (iv), (iii)
    2. (iii), (i), (ii), (iv)
    3. (iv), (i), (iii), (ii)
    4. (ii), (iv), (iii), (i)

29. మొదటి అసఫ్ జా ఈ క్రింది వాటిలో దేనికి స్థాపకుడు?

    1. ఆసఫ్ జాహీల హైదరాబాద్ రాజ్యం
    2. మద్రాసు నగరం
    3. ఆర్కాట్ కర్ణాటక నవాబుల వంశం
    4. విజయనగరం సంస్థానం
    సమాధానం

    A. ఆసఫ్ జాహీల హైదరాబాద్ రాజ్యం

    Asaf Jah I was the founder of which of the following?

    1. Hyderabad State of the Asaf Jahis
    2. Madras City
    3. Nawab of Carnatic Dynasty at Arcot
    4. Vizianagaram Estate

30. ఆర్కాట్ కర్ణాటక నవాబుల వంశం స్థాపకుడు ఎవరు?

    1. ఫ్రాన్సిస్ డే
    2. పూసపాటి విజయరామరాజు
    3. ఫ్రాంకోయిస్ మార్టిన్
    4. సాదతుల్లా ఖాన్
    సమాధానం

    D. సాదతుల్లా ఖాన్

    Who was the founder of Nawab of Carnatic Dynasty at Arcot?

    1. Francis Day
    2. Pusapati Vijayarama Raju
    3. Francois Martin
    4. Saadatullah Khan

31. 'ఆంధ్ర సాగునీటి పితామహుడు' అనే పేరు లేదా బిరుదుతో పిలువబడేది ఏది?

    1. ఉయ్యాలవాడ నరసింహారెడ్డి
    2. ఆర్థర్ కాటన్
    3. సలాబత్ జంగ్
    4. బొబ్బిలి రంగారావు
    సమాధానం

    B. ఆర్థర్ కాటన్

    Which of the following is known by the name or title Father of Irrigation in Andhra?

    1. Uyyalawada Narasimha Reddy
    2. Arthur Cotton
    3. Salabat Jung
    4. Bobbili Ranga Rao

32. రాబర్ట్ క్లైవ్ ఏ పేరుతో లేదా బిరుదుతో పిలువబడుతుంది?

    1. పాండిచ్చేరి గవర్నర్
    2. కర్ణాటక నవాబు
    3. బొబ్బిలి రాజు
    4. భారతదేశంలో బ్రిటిష్ సామ్రాజ్య స్థాపకుడు
    సమాధానం

    D. భారతదేశంలో బ్రిటిష్ సామ్రాజ్య స్థాపకుడు

    By which name or title is Robert Clive known?

    1. Governor of Pondicherry
    2. Nawab of Carnatic
    3. Raja of Bobbili
    4. Founder of British Empire in India

33. తాండ్ర పాపారాయుడు ఏ పేరుతో లేదా బిరుదుతో పిలువబడుతుంది?

    1. ఆంధ్ర తొలి స్వాతంత్ర్య సమరయోధుడు
    2. బొబ్బిలి వీరుడు
    3. ఆంధ్ర సాగునీటి పితామహుడు
    4. హైదరాబాద్ నిజాం
    సమాధానం

    B. బొబ్బిలి వీరుడు

    By which name or title is Tandra Paparayudu known?

    1. First Freedom Fighter of Andhra
    2. Hero of Bobbili
    3. Father of Irrigation in Andhra
    4. Nizam of Hyderabad

34. మహమ్మద్ అలీ వాలాజా ఏ పేరుతో లేదా బిరుదుతో పిలువబడుతుంది?

    1. పాండిచ్చేరి గవర్నర్
    2. కర్ణాటక నవాబు
    3. బొబ్బిలి వీరుడు
    4. భారతదేశంలో బ్రిటిష్ సామ్రాజ్య స్థాపకుడు
    సమాధానం

    B. కర్ణాటక నవాబు

    By which name or title is Muhammad Ali Wallajah known?

    1. Governor of Pondicherry
    2. Nawab of Carnatic
    3. Hero of Bobbili
    4. Founder of British Empire in India

35. 'విజయనగరం మహారాజు' అనే పేరు లేదా బిరుదుతో పిలువబడేది ఏది?

    1. ఆనంద గజపతి రాజు
    2. ఆర్థర్ కాటన్
    3. ఉయ్యాలవాడ నరసింహారెడ్డి
    4. మహమ్మద్ అలీ వాలాజా
    సమాధానం

    A. ఆనంద గజపతి రాజు

    Which of the following is known by the name or title Maharajah of Vizianagaram?

    1. Ananda Gajapati Raju
    2. Arthur Cotton
    3. Uyyalawada Narasimha Reddy
    4. Muhammad Ali Wallajah

36. 'కర్ణాటక నవాబు పదవి ఆశావహుడు' అనే పేరు లేదా బిరుదుతో పిలువబడేది ఏది?

    1. రాబర్ట్ క్లైవ్
    2. థామస్ మన్రో
    3. ఆనంద గజపతి రాజు
    4. చందా సాహెబ్
    సమాధానం

    D. చందా సాహెబ్

    Which of the following is known by the name or title Claimant to Carnatic Nawabship?

    1. Robert Clive
    2. Thomas Munro
    3. Ananda Gajapati Raju
    4. Chanda Sahib

37. రాబర్ట్ క్లైవ్ నాయకత్వం వహించినది ఏది?

    1. బొబ్బిలి కోట రక్షణ
    2. ఆర్కాట్ ముట్టడి
    3. వాండివాష్ యుద్ధంలో ఆంగ్ల సేనలు
    4. కొండూరు యుద్ధంలో ఆంగ్ల సేనలు
    సమాధానం

    B. ఆర్కాట్ ముట్టడి

    Robert Clive led which of the following?

    1. Defence of Bobbili Fort
    2. Siege of Arcot
    3. English forces at Battle of Wandiwash
    4. English forces at Battle of Condore

38. వాండివాష్ యుద్ధంలో ఫ్రెంచ్ సేనలు నాయకుడు ఎవరు?

    1. లాలీ
    2. బుస్సీ
    3. కల్నల్ ఫోర్డ్
    4. ఉయ్యాలవాడ నరసింహారెడ్డి
    సమాధానం

    A. లాలీ

    Who led French forces at Battle of Wandiwash?

    1. Lally
    2. Bussy
    3. Colonel Forde
    4. Uyyalawada Narasimha Reddy

39. కొండూరు యుద్ధంలో ఆంగ్ల సేనలు నాయకుడు ఎవరు?

    1. లాలీ
    2. ఉయ్యాలవాడ నరసింహారెడ్డి
    3. కల్నల్ ఫోర్డ్
    4. ఐర్ కూట్
    సమాధానం

    C. కల్నల్ ఫోర్డ్

    Who led English forces at Battle of Condore?

    1. Lally
    2. Uyyalawada Narasimha Reddy
    3. Colonel Forde
    4. Eyre Coote

40. బొబ్బిలి యుద్ధంలో ఫ్రెంచ్ సేనలు నాయకుడు ఎవరు?

    1. కల్నల్ ఫోర్డ్
    2. బుస్సీ
    3. కాంఫ్లాన్స్
    4. ఉయ్యాలవాడ నరసింహారెడ్డి
    సమాధానం

    B. బుస్సీ

    Who led French forces at Battle of Bobbili?

    1. Colonel Forde
    2. Bussy
    3. Conflans
    4. Uyyalawada Narasimha Reddy

41. బొబ్బిలి రంగారావు నాయకత్వం వహించినది ఏది?

    1. ఫ్రెంచ్ వారి నుండి మచిలీపట్నం స్వాధీనం
    2. బొబ్బిలి కోట రక్షణ
    3. బొబ్బిలి యుద్ధంలో విజయనగరం సేనలు
    4. ఆర్కాట్ రక్షణ
    సమాధానం

    B. బొబ్బిలి కోట రక్షణ

    Bobbili Ranga Rao led which of the following?

    1. Capture of Masulipatnam from the French
    2. Defence of Bobbili Fort
    3. Vizianagaram Forces at Battle of Bobbili
    4. Siege of Arcot Defence

42. కర్నూలు పాలెగాళ్ల తిరుగుబాటు నాయకుడు ఎవరు?

    1. లాలీ
    2. ఉయ్యాలవాడ నరసింహారెడ్డి
    3. బొబ్బిలి రంగారావు
    4. కల్నల్ ఫోర్డ్
    సమాధానం

    B. ఉయ్యాలవాడ నరసింహారెడ్డి

    Who led Rebellion of the Kurnool Palegars?

    1. Lally
    2. Uyyalawada Narasimha Reddy
    3. Bobbili Ranga Rao
    4. Colonel Forde

43. బొబ్బిలి యుద్ధంలో విజయనగరం సేనలు నాయకుడు ఎవరు?

    1. రాబర్ట్ క్లైవ్
    2. ఉయ్యాలవాడ నరసింహారెడ్డి
    3. కాంఫ్లాన్స్
    4. విజయరామరాజు
    సమాధానం

    D. విజయరామరాజు

    Who led Vizianagaram Forces at Battle of Bobbili?

    1. Robert Clive
    2. Uyyalawada Narasimha Reddy
    3. Conflans
    4. Vijayarama Raju

44. విజయరామరాజు నాయకత్వం వహించినది ఏది?

    1. ఆర్కాట్ ముట్టడి
    2. బొబ్బిలి కోట రక్షణ
    3. ఫ్రెంచ్ వారి నుండి మచిలీపట్నం స్వాధీనం
    4. బొబ్బిలి యుద్ధంలో విజయనగరం సేనలు
    సమాధానం

    D. బొబ్బిలి యుద్ధంలో విజయనగరం సేనలు

    Vijayarama Raju led which of the following?

    1. Siege of Arcot
    2. Defence of Bobbili Fort
    3. Capture of Masulipatnam from the French
    4. Vizianagaram Forces at Battle of Bobbili

45. పద్మనాభం యుద్ధంలో విజయనగరం సేనలు నాయకుడు ఎవరు?

    1. ఉయ్యాలవాడ నరసింహారెడ్డి
    2. ఐర్ కూట్
    3. ఆనంద గజపతి రాజు
    4. విజయరామరాజు
    సమాధానం

    C. ఆనంద గజపతి రాజు

    Who led Vizianagaram Forces at Battle of Padmanabham?

    1. Uyyalawada Narasimha Reddy
    2. Eyre Coote
    3. Ananda Gajapati Raju
    4. Vijayarama Raju

సాధన ప్రశ్నలు — సెట్ 2

1. ఈస్ట్ ఇండియా కంపెనీ వ్యవహారాల నియంత్రణ గురించి తెలిపే నిబంధన ఏది?

   1. రైత్వారీ విధానం
   2. రెగ్యులేటింగ్ చట్టం 1773
   3. బ్లూ వాటర్ విధానం
   4. ఐక్స్-లా-షాపెల్ ఒప్పందం
   సమాధానం

   B. రెగ్యులేటింగ్ చట్టం 1773

   Which provision deals with control of East India Company affairs?

   1. Ryotwari System
   2. Regulating Act 1773
   3. Blue Water Policy
   4. Treaty of Aix-la-Chapelle

2. ఈ క్రింది వాటిని కాలక్రమానుసారం (పూర్వం నుండి తరువాతి వరకు) అమర్చండి: (i) శ్రీరంగపట్టణ యుద్ధం టిప్పు మరణం (ii) ఆంబూర్ యుద్ధం (iii) ఆంగ్లేయుల చేతిలో పాండిచ్చేరి పతనం (iv) కర్నూలు నవాబు తిరుగుబాటు

   1. (ii), (iii), (i), (iv)
   2. (ii), (iv), (i), (iii)
   3. (ii), (i), (iv), (iii)
   4. (i), (iii), (iv), (ii)
   సమాధానం

   A. (ii), (iii), (i), (iv)

   Arrange the following in chronological order (earliest first): (i) Battle of Seringapatam and death of Tipu Sultan (ii) Battle of Ambur (iii) Fall of Pondicherry to the British (iv) Revolt of the Nawab of Kurnool

   1. (ii), (iii), (i), (iv)
   2. (ii), (iv), (i), (iii)
   3. (ii), (i), (iv), (iii)
   4. (i), (iii), (iv), (ii)

3. 1800లో కడప, కర్నూలు, అనంతపురం, బళ్లారి ప్రాంతాలను నిజాం బ్రిటిష్ వారికి అప్పగించిన ఒప్పందం:

   1. సైన్య సహకార పద్ధతి
   2. శ్రీరంగపట్నం సంధి
   3. శాశ్వత శిస్తు విధానం
   4. బేసిన్ సంధి
   సమాధానం

   A. సైన్య సహకార పద్ధతి

   The Nizam handed over Kadapa, Kurnool, Anantapur and Bellary to the British in 1800 under the:

   1. Subsidiary Alliance
   2. Treaty of Srirangapatna
   3. Permanent Settlement
   4. Treaty of Bassein

4. గోదావరిపై ధవళేశ్వరం ఆనకట్ట ఏ బ్రిటిష్ ఇంజినీరుతో ముడిపడి ఉంది?

   1. కాలిన్ మెకంజీ
   2. థామస్ మన్రో
   3. ఆర్థర్ కాటన్
   4. జాన్ మార్షల్
   సమాధానం

   C. ఆర్థర్ కాటన్

   The Dowleswaram barrage across the Godavari is associated with which British engineer?

   1. Colin Mackenzie
   2. Thomas Munro
   3. Arthur Cotton
   4. John Marshall

5. ఈ క్రింది జతలను పరిశీలించండి (రాజవంశం/సంస్థ – స్థాపకుడు): (i) శాలంకాయన వంశం – విజయదేవవర్మ (ii) ఆర్కాట్ కర్ణాటక నవాబుల వంశం – సాదతుల్లా ఖాన్ (iii) రైత్వారీ విధానం – థామస్ మన్రో సరిగ్గా జతపరచబడినవి ఏవి?

   1. (ii), (iii) మాత్రమే
   2. (ii) మాత్రమే
   3. (i), (ii), (iii) అన్నీ
   4. (i), (ii) మాత్రమే
   సమాధానం

   C. (i), (ii), (iii) అన్నీ

   Consider the following pairs (Dynasty/Organisation – Founder): (i) Salankayana dynasty – Vijayadevavarman (ii) Nawab of Carnatic Dynasty at Arcot – Saadatullah Khan (iii) Ryotwari System – Thomas Munro Which of the pairs are correctly matched?

   1. Only (ii) and (iii)
   2. Only (ii)
   3. All of (i), (ii) and (iii)
   4. Only (i) and (ii)

6. ఈ క్రింది జతలను పరిశీలించండి (పదవి – వ్యక్తి): (i) సీడెడ్ జిల్లాల మొదటి కలెక్టర్ – థామస్ మన్రో (ii) భారత గణాంకశాస్త్ర పితామహుడు – పి. సి. మహలనోబిస్ (iii) హైదరాబాద్ మొదటి నిజాం – మొదటి అసఫ్ జా సరిగ్గా జతపరచబడినవి ఏవి?

   1. (i), (ii), (iii) అన్నీ
   2. (i) మాత్రమే
   3. ఏదీ కాదు
   4. (ii), (iii) మాత్రమే
   సమాధానం

   A. (i), (ii), (iii) అన్నీ

   Consider the following pairs (Office – Person): (i) first Collector of the Ceded Districts – Thomas Munro (ii) father of Indian statistics – P. C. Mahalanobis (iii) first Nizam of Hyderabad – Asaf Jah I Which of the pairs are correctly matched?

   1. All of (i), (ii) and (iii)
   2. Only (i)
   3. None of them
   4. Only (ii) and (iii)

7. 'రైత్వారీ విధాన పితామహుడు' అనే పేరు లేదా బిరుదుతో పిలువబడేది ఏది?

   1. బొబ్బిలి రంగారావు
   2. థామస్ మన్రో
   3. అన్వరుద్దీన్ ఖాన్
   4. ఆర్థర్ కాటన్
   సమాధానం

   B. థామస్ మన్రో

   Which of the following is known by the name or title Father of Ryotwari System?

   1. Bobbili Ranga Rao
   2. Thomas Munro
   3. Anwaruddin Khan
   4. Arthur Cotton

8. ఆనంద గజపతి రాజు ఏ పేరుతో లేదా బిరుదుతో పిలువబడుతుంది?

   1. విజయనగరం మహారాజు
   2. కర్ణాటక నవాబు పదవి ఆశావహుడు
   3. హైదరాబాద్ నిజాం
   4. కర్ణాటక నవాబు
   సమాధానం

   A. విజయనగరం మహారాజు

   By which name or title is Ananda Gajapati Raju known?

   1. Maharajah of Vizianagaram
   2. Claimant to Carnatic Nawabship
   3. Nizam of Hyderabad
   4. Nawab of Carnatic

9. వాండివాష్ యుద్ధంలో ఆంగ్ల సేనలు నాయకుడు ఎవరు?

   1. కాంఫ్లాన్స్
   2. ఐర్ కూట్
   3. విజయరామరాజు
   4. ఉయ్యాలవాడ నరసింహారెడ్డి
   సమాధానం

   B. ఐర్ కూట్

   Who led English forces at Battle of Wandiwash?

   1. Conflans
   2. Eyre Coote
   3. Vijayarama Raju
   4. Uyyalawada Narasimha Reddy

10. ఐర్ కూట్ నాయకత్వం వహించినది ఏది?

    1. వాండివాష్ యుద్ధంలో ఆంగ్ల సేనలు
    2. కొండూరు యుద్ధంలో ఫ్రెంచ్ సేనలు
    3. రెండవ కర్ణాటక యుద్ధంలో ఫ్రెంచ్ పక్షం
    4. వాండివాష్ యుద్ధంలో ఫ్రెంచ్ సేనలు
    సమాధానం

    A. వాండివాష్ యుద్ధంలో ఆంగ్ల సేనలు

    Eyre Coote led which of the following?

    1. English forces at Battle of Wandiwash
    2. French forces at Battle of Condore
    3. French Cause in Second Carnatic War
    4. French forces at Battle of Wandiwash

11. బుస్సీ నాయకత్వం వహించినది ఏది?

    1. బొబ్బిలి యుద్ధంలో ఫ్రెంచ్ సేనలు
    2. 1761 పాండిచ్చేరి ముట్టడి
    3. ఆర్కాట్ రక్షణ
    4. బొబ్బిలి యుద్ధంలో విజయనగరం సేనలు
    సమాధానం

    A. బొబ్బిలి యుద్ధంలో ఫ్రెంచ్ సేనలు

    Bussy led which of the following?

    1. French forces at Battle of Bobbili
    2. Siege of Pondicherry 1761
    3. Siege of Arcot Defence
    4. Vizianagaram Forces at Battle of Bobbili

12. రెండవ కర్ణాటక యుద్ధంలో ఫ్రెంచ్ పక్షం నాయకుడు ఎవరు?

    1. ఆనంద గజపతి రాజు
    2. బొబ్బిలి రంగారావు
    3. డూప్లే
    4. లాలీ
    సమాధానం

    C. డూప్లే

    Who led French Cause in Second Carnatic War?

    1. Ananda Gajapati Raju
    2. Bobbili Ranga Rao
    3. Dupleix
    4. Lally

13. ఫ్రెంచ్ వారి నుండి మచిలీపట్నం స్వాధీనం నాయకుడు ఎవరు?

    1. కల్నల్ ఫోర్డ్
    2. ఉయ్యాలవాడ నరసింహారెడ్డి
    3. డూప్లే
    4. విజయరామరాజు
    సమాధానం

    A. కల్నల్ ఫోర్డ్

    Who led Capture of Masulipatnam from the French?

    1. Colonel Forde
    2. Uyyalawada Narasimha Reddy
    3. Dupleix
    4. Vijayarama Raju

14. ఈ క్రింది జతలను పరిశీలించండి (ఉద్యమం – నాయకుడు): (i) ఆర్కాట్ ముట్టడి – రాబర్ట్ క్లైవ్ (ii) వాండివాష్ యుద్ధంలో ఫ్రెంచ్ సేనలు – అనీ బెసెంట్ (iii) మద్రాస్ హోమ్ రూల్ లీగ్ – లాలీ సరిగ్గా జతపరచబడినవి ఏవి?

    1. (i) మాత్రమే
    2. (ii), (iii) మాత్రమే
    3. ఏదీ కాదు
    4. (ii) మాత్రమే
    సమాధానం

    A. (i) మాత్రమే

    Consider the following pairs (Movement – Leader): (i) Siege of Arcot – Robert Clive (ii) French forces at Battle of Wandiwash – Annie Besant (iii) Madras Home Rule League – Lally Which of the pairs are correctly matched?

    1. Only (i)
    2. Only (ii) and (iii)
    3. None of them
    4. Only (ii)

15. పాలకుని ఖర్చుతో బ్రిటిష్ సైన్యం ఉంచడం గురించి తెలిపే నిబంధన ఏది?

    1. సైన్య సహకార ఒప్పందం
    2. రెగ్యులేటింగ్ చట్టం 1773
    3. జమీందారీ విధానం
    4. కార్టాజ్ విధానం
    సమాధానం

    A. సైన్య సహకార ఒప్పందం

    Which provision deals with British troops stationed at ruler's cost?

    1. Subsidiary Alliance
    2. Regulating Act 1773
    3. Zamindari System
    4. Cartaz System

16. పోర్చుగీసు నౌకా వాణిజ్య అనుమతులు గురించి తెలిపే నిబంధన ఏది?

    1. సైన్య సహకార ఒప్పందం
    2. జమీందారీ విధానం
    3. రెగ్యులేటింగ్ చట్టం 1773
    4. కార్టాజ్ విధానం
    సమాధానం

    D. కార్టాజ్ విధానం

    Which provision deals with Portuguese naval trading permits?

    1. Subsidiary Alliance
    2. Zamindari System
    3. Regulating Act 1773
    4. Cartaz System

17. భూస్వాముల ద్వారా శిస్తు వసూలు గురించి తెలిపే నిబంధన ఏది?

    1. శ్రీరంగపట్టణం ఒప్పందం
    2. రైత్వారీ విధానం
    3. 1763 పారిస్ ఒప్పందం
    4. జమీందారీ విధానం
    సమాధానం

    D. జమీందారీ విధానం

    Which provision deals with revenue collection through landlords?

    1. Treaty of Srirangapatna
    2. Ryotwari System
    3. Treaty of Paris of 1763
    4. Zamindari System

18. ఈ క్రింది వాటిని కాలక్రమానుసారం (పూర్వం నుండి తరువాతి వరకు) అమర్చండి: (i) మంగళూరు ఒప్పందం (ii) ఆర్కాట్ ముట్టడి (iii) పారిస్ ఒప్పందం (iv) రాజమహేంద్రవరంలో ఆంధ్రలో మొదటి వితంతు వివాహం

    1. (ii), (iii), (i), (iv)
    2. (ii), (iv), (i), (iii)
    3. (ii), (i), (iv), (iii)
    4. (i), (iii), (iv), (ii)
    సమాధానం

    A. (ii), (iii), (i), (iv)

    Arrange the following in chronological order (earliest first): (i) Treaty of Mangalore (ii) Siege of Arcot (iii) Treaty of Paris ending the Seven Years War (iv) First widow remarriage in Andhra at Rajahmundry

    1. (ii), (iii), (i), (iv)
    2. (ii), (iv), (i), (iii)
    3. (ii), (i), (iv), (iii)
    4. (i), (iii), (iv), (ii)

19. ఈ క్రింది వాటిని కాలక్రమానుసారం (పూర్వం నుండి తరువాతి వరకు) అమర్చండి: (i) రెగ్యులేటింగ్ చట్టం (ii) కొండూరు యుద్ధం (iii) గోల్కొండ స్వర్ణ ఫర్మానా (iv) హైదరాబాద్ రాష్ట్ర అధికార భాషగా ఉర్దూ ప్రకటన

    1. (ii), (iv), (i), (iii)
    2. (iv), (iii), (ii), (i)
    3. (iii), (ii), (i), (iv)
    4. (iii), (i), (iv), (ii)
    సమాధానం

    C. (iii), (ii), (i), (iv)

    Arrange the following in chronological order (earliest first): (i) Regulating Act (ii) Battle of Condore (iii) Golden Farman of Golconda to the English (iv) Declaration of Urdu as the official language of Hyderabad State

    1. (ii), (iv), (i), (iii)
    2. (iv), (iii), (ii), (i)
    3. (iii), (ii), (i), (iv)
    4. (iii), (i), (iv), (ii)

20. 1758లో చందుర్తి (కాండోర్) వద్ద ఫ్రెంచ్ జనరల్ కాన్‌ఫ్లాన్స్‌ను ఓడించిన ఆంగ్ల సేనాని ఎవరు?

    1. స్ట్రింగర్ లారెన్స్
    2. ఐర్ కూట్
    3. కల్నల్ ఫోర్డ్
    4. రాబర్ట్ క్లైవ్
    సమాధానం

    C. కల్నల్ ఫోర్డ్

    Which English commander defeated the French general Conflans at Chandurthi (Condore) in 1758?

    1. Stringer Lawrence
    2. Eyre Coote
    3. Colonel Forde
    4. Robert Clive

21. 1765లో ఈస్ట్ ఇండియా కంపెనీ ఉత్తర సర్కారులను ఎవరి నుండి పొందింది?

    1. ఆర్కాటు నవాబు
    2. మొఘల్ చక్రవర్తి రెండవ షా ఆలం
    3. టిప్పు సుల్తాన్
    4. హైదరాబాద్ నిజాం
    సమాధానం

    B. మొఘల్ చక్రవర్తి రెండవ షా ఆలం

    The Northern Circars were obtained by the East India Company in 1765 from:

    1. The Nawab of Arcot
    2. Mughal emperor Shah Alam II
    3. Tipu Sultan
    4. The Nizam of Hyderabad

22. డచ్ ఈస్ట్ ఇండియా కంపెనీ 1605లో ఆంధ్రలో తన మొదటి కర్మాగారాన్ని ఎక్కడ స్థాపించింది?

    1. పులికాట్
    2. మచిలీపట్నం
    3. నిజాంపట్నం
    4. అర్మగావ్
    సమాధానం

    B. మచిలీపట్నం

    Where did the Dutch East India Company set up its first factory in Andhra in 1605?

    1. Pulicat
    2. Machilipatnam
    3. Nizampatnam
    4. Armagon

23. 1820 నుంచి మద్రాసు గవర్నర్‌గా ఉండి రైత్వారీ విధానానికి తిరిగి వెళ్లాలని ఆదేశించిన దత్త మండలాల మాజీ ప్రిన్సిపల్ కలెక్టర్ ఎవరు?

    1. పి. జె. థామస్
    2. థామస్ మన్రో
    3. థామస్ రంబోల్డ్
    4. థామస్ బాబింగ్టన్ మెకాలే
    సమాధానం

    B. థామస్ మన్రో

    Which former Principal Collector of the Ceded Districts, as Governor of Madras from 1820, ordered the return to the ryotwari system?

    1. P. J. Thomas
    2. Thomas Munro
    3. Thomas Rumbold
    4. Thomas Babington Macaulay

24. మన్రో మద్రాసు వదిలి వెళ్లిన తర్వాత 1807లో దత్త మండలాల్లో అతని రైత్వారీ ఒప్పందం స్థానంలో వచ్చిన గ్రామాల వారీ కౌలు విధానం ఏది?

    1. త్రైవార్షిక కౌలు
    2. విసబాడి
    3. రైత్వారీ విధానం
    4. శాశ్వత భూమి శిస్తు విధానం
    సమాధానం

    A. త్రైవార్షిక కౌలు

    Which village-wise lease system replaced Munro's ryotwari settlement in the Ceded Districts in 1807, after he left Madras?

    1. triennial lease
    2. Visabadi
    3. Ryotwari system
    4. Permanent Settlement

25. 1800లో కంపెనీ స్వాధీనం చేసుకోవడానికి ముందే దత్త మండలాలలో మద్యం ఆదాయ వనరుగా ఉండకుండా పోవడానికి కారణమైన కఠినమైన మద్యపాన నిషేధ విధానం ఏ మైసూరు పాలకునిది?

    1. నిజాం-ఉల్-ముల్క్
    2. ఉత్తమ చోళుడు
    3. వారెన్ హేస్టింగ్స్
    4. టిప్పు సుల్తాన్
    సమాధానం

    D. టిప్పు సుల్తాన్

    Which Mysore ruler's stern prohibition policy meant that drink had ceased to be a source of revenue in the Ceded Districts before the Company took them over in 1800?

    1. Nizam-ul-Mulk
    2. Uttama Chola
    3. Warren Hastings
    4. Tipu Sultan

26. బళ్లారి ఈ క్రింది వాటిలో దేనికి చెందినది?

    1. యూరోపియన్ శక్తి
    2. ఉత్తర సర్కార్
    3. సీడెడ్ జిల్లా
    4. ఫ్రెంచ్ స్థావరం
    సమాధానం

    C. సీడెడ్ జిల్లా

    To which of the following does Bellary belong?

    1. European power
    2. Northern Circar
    3. Ceded District
    4. French settlement

27. బొబ్బిలి రంగారావు ఏ పేరుతో లేదా బిరుదుతో పిలువబడుతుంది?

    1. పాండిచ్చేరి గవర్నర్
    2. కర్ణాటక నవాబు పదవి ఆశావహుడు
    3. విజయనగరం మహారాజు
    4. బొబ్బిలి రాజు
    సమాధానం

    D. బొబ్బిలి రాజు

    By which name or title is Bobbili Ranga Rao known?

    1. Governor of Pondicherry
    2. Claimant to Carnatic Nawabship
    3. Maharajah of Vizianagaram
    4. Raja of Bobbili

28. లాలీ నాయకత్వం వహించినది ఏది?

    1. ఆర్కాట్ రక్షణ
    2. వాండివాష్ యుద్ధంలో ఫ్రెంచ్ సేనలు
    3. ఆర్కాట్ ముట్టడి
    4. వాండివాష్ యుద్ధంలో ఆంగ్ల సేనలు
    సమాధానం

    B. వాండివాష్ యుద్ధంలో ఫ్రెంచ్ సేనలు

    Lally led which of the following?

    1. Siege of Arcot Defence
    2. French forces at Battle of Wandiwash
    3. Siege of Arcot
    4. English forces at Battle of Wandiwash

29. కొండూరు యుద్ధంలో ఫ్రెంచ్ సేనలు నాయకుడు ఎవరు?

    1. విజయరామరాజు
    2. బొబ్బిలి రంగారావు
    3. కాంఫ్లాన్స్
    4. ఐర్ కూట్
    సమాధానం

    C. కాంఫ్లాన్స్

    Who led French forces at Battle of Condore?

    1. Vijayarama Raju
    2. Bobbili Ranga Rao
    3. Conflans
    4. Eyre Coote

30. బొబ్బిలి కోట రక్షణ నాయకుడు ఎవరు?

    1. ఐర్ కూట్
    2. ఉయ్యాలవాడ నరసింహారెడ్డి
    3. కల్నల్ ఫోర్డ్
    4. బొబ్బిలి రంగారావు
    సమాధానం

    D. బొబ్బిలి రంగారావు

    Who led Defence of Bobbili Fort?

    1. Eyre Coote
    2. Uyyalawada Narasimha Reddy
    3. Colonel Forde
    4. Bobbili Ranga Rao

31. ఆర్కాట్ రక్షణ నాయకుడు ఎవరు?

    1. రాబర్ట్ క్లైవ్
    2. విజయరామరాజు
    3. బొబ్బిలి రంగారావు
    4. బుస్సీ
    సమాధానం

    A. రాబర్ట్ క్లైవ్

    Who led Siege of Arcot Defence?

    1. Robert Clive
    2. Vijayarama Raju
    3. Bobbili Ranga Rao
    4. Bussy

32. పాండిచ్చేరి ఒప్పందం దేనికి సంబంధించినది?

    1. మూడవ మైసూరు యుద్ధం ముగింపు
    2. రెండవ కర్ణాటక యుద్ధం ముగింపు
    3. మూడవ కర్ణాటక యుద్ధం ముగింపు
    4. సాగుదారుల నుండి నేరుగా భూమి శిస్తు
    సమాధానం

    B. రెండవ కర్ణాటక యుద్ధం ముగింపు

    Treaty of Pondicherry deals with which of the following?

    1. end of the Third Mysore War
    2. end of the Second Carnatic War
    3. end of the Third Carnatic War
    4. direct land revenue from cultivators

33. మూడవ కర్ణాటక యుద్ధం ముగింపు గురించి తెలిపే నిబంధన ఏది?

    1. కార్టాజ్ విధానం
    2. 1763 పారిస్ ఒప్పందం
    3. బ్లూ వాటర్ విధానం
    4. ఐక్స్-లా-షాపెల్ ఒప్పందం
    సమాధానం

    B. 1763 పారిస్ ఒప్పందం

    Which provision deals with end of the Third Carnatic War?

    1. Cartaz System
    2. Treaty of Paris of 1763
    3. Blue Water Policy
    4. Treaty of Aix-la-Chapelle

34. మూడవ మైసూరు యుద్ధం ముగింపు గురించి తెలిపే నిబంధన ఏది?

    1. శ్రీరంగపట్టణం ఒప్పందం
    2. జమీందారీ విధానం
    3. మహల్వారీ విధానం
    4. బ్లూ వాటర్ విధానం
    సమాధానం

    A. శ్రీరంగపట్టణం ఒప్పందం

    Which provision deals with end of the Third Mysore War?

    1. Treaty of Srirangapatna
    2. Zamindari System
    3. Mahalwari System
    4. Blue Water Policy

35. పోర్చుగీసు నౌకాధిపత్యం గురించి తెలిపే నిబంధన ఏది?

    1. రెగ్యులేటింగ్ చట్టం 1773
    2. శ్రీరంగపట్టణం ఒప్పందం
    3. 1763 పారిస్ ఒప్పందం
    4. బ్లూ వాటర్ విధానం
    సమాధానం

    D. బ్లూ వాటర్ విధానం

    Which provision deals with Portuguese naval supremacy?

    1. Regulating Act 1773
    2. Treaty of Srirangapatna
    3. Treaty of Paris of 1763
    4. Blue Water Policy

36. గ్రామం వారీగా భూమి శిస్తు గురించి తెలిపే నిబంధన ఏది?

    1. జమీందారీ విధానం
    2. ఐక్స్-లా-షాపెల్ ఒప్పందం
    3. మహల్వారీ విధానం
    4. బ్లూ వాటర్ విధానం
    సమాధానం

    C. మహల్వారీ విధానం

    Which provision deals with village-wise land revenue?

    1. Zamindari System
    2. Treaty of Aix-la-Chapelle
    3. Mahalwari System
    4. Blue Water Policy

37. 1605లో డచ్ వారు భారతదేశంలో తమ మొదటి వర్తక స్థావరాన్ని ఆంధ్ర తీరంలో ఏ ప్రదేశంలో స్థాపించారు?

    1. మచిలీపట్నం
    2. పులికాట్
    3. ఆర్మగాన్
    4. నిజాంపట్నం
    సమాధానం

    A. మచిలీపట్నం

    At which place on the Andhra coast did the Dutch set up their first factory in India in 1605?

    1. Machilipatnam
    2. Pulicat
    3. Armagon
    4. Nizampatnam

38. 1765లో రాబర్ట్ క్లైవ్ ఉత్తర సర్కారులను ఈస్టిండియా కంపెనీకి ఏ చక్రవర్తి ఫర్మానా ద్వారా పొందాడు?

    1. ఫరూఖ్‌సియర్
    2. రెండవ షా ఆలం
    3. నిజాం అలీ ఖాన్
    4. ఔరంగజేబు
    సమాధానం

    B. రెండవ షా ఆలం

    Robert Clive obtained the Northern Circars for the East India Company in 1765 through a farman of:

    1. Farrukhsiyar
    2. Shah Alam II
    3. Nizam Ali Khan
    4. Aurangzeb

39. 1794లో బ్రిటిష్ వారితో పోరాడుతూ విజయనగర పాలకుడు పూసపాటి విజయరామరాజు మరణించిన యుద్ధం:

    1. పద్మనాభం
    2. బొబ్బిలి
    3. చందుర్తి
    4. పిఠాపురం
    సమాధానం

    A. పద్మనాభం

    The ruler of Vizianagaram, Pusapati Vijayarama Raju, died fighting the British in 1794 at the battle of:

    1. Padmanabham
    2. Bobbili
    3. Chandurthi
    4. Pithapuram

40. స్థావరాన్ని దాన్ని ఆధీనంలో ఉంచుకున్న యూరోపియన్ శక్తితో జతపరచండి: (i) పులికాట్ (ii) యానాం (iii) ఆర్మగాన్

    1. (i) డచ్, (ii) ఆంగ్లేయులు, (iii) ఫ్రెంచ్
    2. (i) ఆంగ్లేయులు, (ii) డచ్, (iii) ఫ్రెంచ్
    3. (i) ఫ్రెంచ్, (ii) ఆంగ్లేయులు, (iii) డచ్
    4. (i) డచ్, (ii) ఫ్రెంచ్, (iii) ఆంగ్లేయులు
    సమాధానం

    D. (i) డచ్, (ii) ఫ్రెంచ్, (iii) ఆంగ్లేయులు

    Match the settlement with the European power that held it: (i) Pulicat (ii) Yanam (iii) Armagon

    1. (i) Dutch, (ii) English, (iii) French
    2. (i) English, (ii) Dutch, (iii) French
    3. (i) French, (ii) English, (iii) Dutch
    4. (i) Dutch, (ii) French, (iii) English

41. 1852లో పూర్తయిన గోదావరిపై ధవళేశ్వరం ఆనకట్టను రూపొందించి నిర్మించినవారు ఎవరు?

    1. చార్లెస్ ట్రెవెల్యన్
    2. ఆర్థర్ కాటన్
    3. కోలిన్ మెకంజీ
    4. థామస్ మన్రో
    సమాధానం

    B. ఆర్థర్ కాటన్

    Who planned and built the Dowleswaram anicut across the Godavari, completed in 1852?

    1. Charles Trevelyan
    2. Arthur Cotton
    3. Colin Mackenzie
    4. Thomas Munro

42. 1800లో నిజాం బ్రిటిష్‌వారికి కడప, కర్నూలు, అనంతపురంతో పాటు ఏ జిల్లాను ఇచ్చాడు?

    1. నెల్లూరు
    2. శ్రీకాకుళం
    3. గుంటూరు
    4. బళ్ళారి
    సమాధానం

    D. బళ్ళారి

    In 1800 the Nizam ceded to the British the districts of Kadapa, Kurnool, Anantapur and:

    1. Nellore
    2. Srikakulam
    3. Guntur
    4. Bellary

43. ఆంధ్ర, తమిళ తీరం వెంట ఉన్న బకింగ్‌హామ్ కాలువ ఎవరి పేరుతో పిలువబడింది?

    1. మద్రాసు గవర్నర్ అయిన డ్యూక్ ఆఫ్ బకింగ్‌హామ్
    2. ఆర్థర్ కాటన్
    3. లార్డ్ వెల్లస్లీ
    4. థామస్ మన్రో
    సమాధానం

    A. మద్రాసు గవర్నర్ అయిన డ్యూక్ ఆఫ్ బకింగ్‌హామ్

    The Buckingham Canal along the Andhra and Tamil coast is named after:

    1. The Duke of Buckingham, Governor of Madras
    2. Arthur Cotton
    3. Lord Wellesley
    4. Thomas Munro

44. వాదన (A): దత్త మండలాలు జమీందారీ కాకుండా రైతువారీ పద్ధతి కిందకు వచ్చాయి. కారణం (R): థామస్ మన్రో సాగుదారులతో నేరుగా శిస్తు ఏర్పాటు చేయడానికి మొగ్గు చూపాడు. సరైన ఎంపికను ఎంచుకోండి.

    1. A, R రెండూ సత్యం; కానీ R, A కు సరైన వివరణ కాదు
    2. A, R రెండూ సత్యం; R, A కు సరైన వివరణ
    3. A సత్యం, R అసత్యం
    4. A అసత్యం, R సత్యం
    సమాధానం

    B. A, R రెండూ సత్యం; R, A కు సరైన వివరణ

    Assertion (A): The Ceded Districts came under ryotwari settlement rather than zamindari. Reason (R): Thomas Munro favoured settling revenue directly with the cultivators. Choose the correct option.

    1. Both A and R are true but R is not the correct explanation of A
    2. Both A and R are true and R is the correct explanation of A
    3. A is true but R is false
    4. A is false but R is true

45. కాశింకోట ఒప్పందం ఎవరి మధ్య జరిగింది?

    1. ఆనందగజపతి, ఫోర్డ్
    2. క్లైవ్, సలాబత్ జంగ్
    3. బుస్సీ, విజయరామరాజు
    4. లాలీ, కూట్
    సమాధానం

    A. ఆనందగజపతి, ఫోర్డ్

    Between whom was the Kasimkota agreement concluded?

    1. Ananda Gajapati and Forde
    2. Clive and Salabat Jang
    3. Bussy and Vijayarama Raju
    4. Lally and Coote