←
ఆంధ్రప్రదేశ్ చరిత్ర: ప్రాచీన కాలం నుండి రాష్ట్ర విభజన వరకు · Chapter 5

ఢిల్లీ దాడులు, ముసునూరి నాయకులు మరియు కాకతీయ వారసత్వం

గుర్తుంచుకోవాల్సినవి

  • కాకతీయ రాజ్యం 1323లో పతనమైంది. మొదట ప్రోలయ నాయకుని నాయకత్వంలో ముసునూరి నాయకులు ఢిల్లీ సుల్తానేట్‌పై తిరగబడ్డారు; అతని వారసుడు కాపయ నాయకుడు 1336లో ఓరుగల్లును తిరిగి గెలుచుకున్నాడు.
  • తొలి కాకతీయ రాజధాని: హనుమకొండ. తర్వాతి రాజధాని: ఓరుగల్లు. గణపతిదేవుడు రాజధానిని మార్చాడు; అతని తర్వాత రుద్రమదేవి, ప్రతాపరుద్రుడు పాలించారు.
  • కాకతీయ కళలు, సాహిత్యం తర్వాతి తెలుగు శక్తులకు చేరాయి: పాలంపేట, హనుమకొండ దేవాలయాలు; తిక్కన, గోన బుద్ధారెడ్డి వంటి కవులు.
Kakatiya and Musunuri centres
Capitals, temples, forts and the port of the Kakatiyas and the Musunuri Nayaks.

ఈ అధ్యాయం ఎక్కడ సరిపోతుంది

కాకతీయుల తర్వాత తెలుగు ప్రాంతాన్ని అనేక చిన్న వంశాలు పాలించాయి. రెడ్డిలు, వెలమలు, ముసునూరులు, గజపతులు, నాయకులు – అధ్యాయం శీర్షికలోని పేర్లు ఇవే. కాకతీయులు ఒకప్పుడు పాలించిన ప్రాంతాలను ఈ కుటుంబాలు స్వాధీనం చేసుకున్నాయి. వీరిలో చాలామంది కాకతీయ దేవాలయాలను, కోటలను, సాహిత్య భావాలను సజీవంగా ఉంచారు.

వీరిని అర్థం చేసుకోవాలంటే ముందు కాకతీయ పునాది ఖచ్చితంగా తెలియాలి. అందుకే ముఖ్య కాకతీయ విషయాలను ఇక్కడ సంక్షిప్తంగా మళ్లీ ఇచ్చారు. తర్వాత పతనం తర్వాత మొదట లేచిన ముసునూరి నాయకులను వివరంగా చూద్దాం.

కాకతీయ నేపథ్యం సంక్షిప్తంగా

కాకతీయ వంశం తొలి ఏళ్లలో హనుమకొండ నుంచి, తర్వాత ఓరుగల్లు నుంచి పాలించింది. రాజుల క్రమం: బేతరాజు I, ప్రోలరాజు I, బేతరాజు II, ప్రోలరాజు II, రుద్రదేవుడు, మహాదేవుడు, గణపతిదేవుడు, రుద్రమదేవి, ప్రతాపరుద్రుడు.

అంశంవాస్తవం
మొదటి స్వతంత్ర పాలకుడురెండో ప్రోలరాజు
మొదటి మహిళా పాలకురాలురుద్రమదేవి
రాజధానిని ఓరుగల్లుకు మార్చిన రాజుగణపతిదేవుడు
రుద్రమదేవి వాడిన పేరురుద్రదేవ
చివరి పాలకుడుప్రతాపరుద్రుడు
వంశ పతనం1323

పతనం మరియు ఢిల్లీ దాడులు

ఓరుగల్లుపై ఢిల్లీ సేనలు ఒకటికి మించి సార్లు దాడి చేశాయి.

సంఘటనసంవత్సరం
మాలిక్ కాఫూర్ ఓరుగల్లు ముట్టడి1309 లేదా 1310
ఉలుఘ్ ఖాన్ మొదటి దాడి1321
ఉలుఘ్ ఖాన్ రెండో ముట్టడి; కాకతీయుల పతనం1323
ముసునూరి నాయకులు ఓరుగల్లును తిరిగి గెలుచుకోవడం1336

ఉలుఘ్ ఖాన్ తుగ్లక్ వంశం తరఫున పనిచేశాడు. తుగ్లక్ వంశాన్ని ఘియాసుద్దీన్ తుగ్లక్ స్థాపించాడు. దానికి ముందు ఖిల్జీ వంశాన్ని జలాలుద్దీన్ ఖిల్జీ స్థాపించాడు. మాలిక్ కాఫూర్ దాడి ఖిల్జీ కాలంలో జరిగింది. ప్రతి దాడిని సరైన ఢిల్లీ వంశంలో ఉంచడానికి ఇది సహాయపడుతుంది.

ముసునూరి నాయకులు

కాకతీయుల పతనం తర్వాత ముసునూరి నాయకులు ఢిల్లీ పాలనపై తిరగబడ్డారు. వారి స్థాపకుడు ప్రోలయ నాయకుడు; అతన్ని ముసునూరి ప్రోలయ నాయకుడు అని కూడా అంటారు. ఢిల్లీ సుల్తానేట్‌పై తిరుగుబాటుకు మొదట అతనే నాయకత్వం వహించాడు. అతని తర్వాత కాపయ నాయకుడు వచ్చాడు; 1336లో ఓరుగల్లును తిరిగి గెలుచుకున్నది కాపయ నాయకుడే. ప్రోలయ నాయకుడు రేకపల్లి నుంచి పనిచేశాడు; కాపయ నాయకుడు 1336లో ఓరుగల్లును తిరిగి గెలుచుకున్న తర్వాత ముసునూరులు ఓరుగల్లును రాజధానిగా చేసుకున్నారు. 1336 ముఖ్యమైన తేదీ.

అంశంవివరం
రాజవంశంముసునూరి నాయకులు
స్థాపకుడుప్రోలయ నాయకుడు
తర్వాతి నాయకుడుకాపయ నాయకుడు
రాజధానిఓరుగల్లు (1336 నుంచి; ప్రోలయ రేకపల్లి నుంచి)
ముఖ్య సంఘటనఓరుగల్లు పునఃస్వాధీనం, 1336
ఎవరిపై తిరుగుబాటుఢిల్లీ సుల్తానేట్

అదే కాలపు పొరుగు శక్తులు

ప్రశ్నల్లో ముసునూరులను ఆ కాలపు ఇతర వంశాలతో పక్కపక్కన అడుగుతారు.

రాజవంశంస్థాపకుడురాజధాని
ముసునూరి నాయకులుప్రోలయ నాయకుడుఓరుగల్లు
విజయనగర సామ్రాజ్యంమొదటి హరిహరుడుహంపి
హొయసలులుసాలుడుద్వారసముద్రం
దేవగిరి యాదవులు(ఇవ్వలేదు)దేవగిరి
పాండ్యులు(ఇవ్వలేదు)మదురై

విజయనగరం ముసునూరులతో ఒకే సమయంలో ఎదిగింది. దాని రాజధాని హంపి. దాని ప్రసిద్ధ రాజు కృష్ణదేవరాయలను ఆంధ్ర భోజుడు అంటారు. అతను తర్వాతి కాలపు పాలకుడు; తొలి నాయకులతో కలపకండి.

తర్వాతి పాలకులు వారసత్వంగా పొందిన కాకతీయ కట్టడాలు

కట్టడంప్రదేశంనిర్మాత / దైవం
వేయి స్తంభాల గుడిహనుమకొండ1163లో రుద్రదేవుడు నిర్మించాడు; దైవం రుద్రేశ్వరుడు
రామప్ప దేవాలయంపాలంపేట1213లో రేచర్ల రుద్రుడు నిర్మించాడు; దైవం రామలింగేశ్వరుడు; యునెస్కో 2021
ఓరుగల్లు కోటఓరుగల్లుగణపతిదేవుడు
పాకాల సరస్సువరంగల్ జిల్లాగణపతిదేవుడు
పద్మాక్షి దేవాలయంహనుమకొండదైవం పద్మాక్షి
భద్రకాళి దేవాలయంవరంగల్ / హనుమకొండదైవం భద్రకాళి
కాకతీయ కళాతోరణంఓరుగల్లుపాత కోట ముఖద్వారం
కోట గుళ్లుఘన్‌పూర్దేవాలయ సముదాయం
ఖమ్మం కోటఖమ్మంకోట
భువనగిరి కోటయాదాద్రి భువనగిరి జిల్లాకోట

రామప్ప దేవాలయం తేలియాడే ఇటుకలకు ప్రసిద్ధి. పిల్లలమర్రి (సూర్యాపేట జిల్లా) దేవాలయాలను కూడా రేచర్ల పాలకులే నిర్మించారు.

సాహిత్యం మరియు కవుల బిరుదులు

రచనరచయిత
నిర్వచనోత్తర రామాయణంతిక్కన
రంగనాథ రామాయణంగోన బుద్ధారెడ్డి
బసవ పురాణంపాల్కురికి సోమనాథుడు
పండితారాధ్య చరిత్రపాల్కురికి సోమనాథుడు
శివతత్త్వసారంమల్లికార్జున పండితుడు
ప్రతాపరుద్ర యశోభూషణంవిద్యానాథుడు
నృత్త రత్నావళిజాయపసేనాని
క్రీడాభిరామంవినుకొండ వల్లభరాయుడు
సుమతీ శతకంబద్దెన
దశకుమార చరిత్రముకేతన
మార్కండేయ పురాణంమారన

గోన బుద్ధారెడ్డి కాకతీయుల కాలపు సామంతుడు; అతన్ని తరువాతి రెడ్డి రాజ్యంలో చేర్చవద్దు. తప్పక తెలుసుకోవాల్సిన బిరుదులు:

కవిబిరుదు
నన్నయఆదికవి
తిక్కనకవి బ్రహ్మ
ఎర్రనప్రబంధ పరమేశ్వరుడు
శ్రీనాథుడుకవి సార్వభౌముడు
అల్లసాని పెద్దనఆంధ్ర కవితా పితామహుడు
కృష్ణదేవరాయలుఆంధ్ర భోజుడు

గుర్తుంచుకోవాల్సిన కాలక్రమం

తేదీలను ఒకే వరుసలో ఉంచండి. 1163 వేయి స్తంభాల గుడి; 1199 గణపతిదేవుని పట్టాభిషేకం; 1213 రామప్ప దేవాలయం; 1244 మోటుపల్లి అభయ శాసనం; 1262 రుద్రమదేవి పట్టాభిషేకం; 1289 ప్రతాపరుద్రుని పట్టాభిషేకం, రుద్రమదేవి మరణం; 1309 లేదా 1310 మాలిక్ కాఫూర్ ఓరుగల్లుపై; 1321 ఉలుఘ్ ఖాన్ మొదటి దాడి; 1323 కాకతీయుల పతనం; 1336 ముసునూరులు ఓరుగల్లును తిరిగి గెలుచుకోవడం; 2021 రామప్ప దేవాలయానికి యునెస్కో గుర్తింపు.

వాణిజ్యం మరియు విధానం

1244 నాటి మోటుపల్లి అభయ శాసనం సముద్ర యాత్రికులైన వ్యాపారుల రక్షణకు సంబంధించినది. ఒక పాలకుని వాణిజ్య విధానానికి ఇది ప్రసిద్ధ ఉదాహరణ. రుద్రమదేవి పాలన ముగిసిన కొద్దికాలానికే, సుమారు 1293లో, మార్కొపోలో మోటుపల్లిని సందర్శించాడు. తర్వాతి తెలుగు శక్తులు కూడా వాణిజ్యానికి తీరాన్ని వాడుకున్నాయి, కాబట్టి తొలి సముద్ర వాణిజ్య ప్రశ్నలకు ఈ శాసనమే ఆధారం.

ఈ కాలంతో ముడిపడిన ప్రదేశాలు

  • ఓరుగల్లు: కోట, కళాతోరణం, భద్రకాళి దేవాలయం, కాకతీయ విశ్వవిద్యాలయం (1976), తివాచీలు.
  • హనుమకొండ: వేయి స్తంభాల గుడి, పద్మాక్షి దేవాలయం.
  • ములుగు జిల్లాలోని పాలంపేట: రామప్ప దేవాలయం; అదే జిల్లాలో లక్నవరం సరస్సు.
  • పాలకుర్తి: పాల్కురికి సోమనాథుని జన్మస్థలం.

పరీక్షలో పడే తప్పులు

  • హనుమకొండ తొలి కాకతీయ రాజధాని; ఓరుగల్లు తర్వాతిది, ముసునూరుల రాజధాని కూడా.
  • మాలిక్ కాఫూర్ ఖిల్జీ కాలానికి చెందినవాడు; ఉలుఘ్ ఖాన్ తుగ్లక్ల తరఫున పనిచేశాడు.
  • కాకతీయులు 1323లో పతనమయ్యారు; ముసునూరులు 1336లో ఓరుగల్లును తిరిగి గెలిచారు. వీటిని మార్చకండి.
  • తిరుగుబాటుకు ప్రోలయ నాయకుడు నాయకత్వం వహించాడు; కాపయ నాయకుడు అతని తర్వాత వచ్చాడు.
  • రామప్ప దేవాలయాన్ని నిర్మించినది రేచర్ల రుద్రుడు, రుద్రదేవుడు కాదు. రుద్రదేవుడు వేయి స్తంభాల గుడి కట్టించాడు.
  • తిక్కన కవి బ్రహ్మ; ఎర్రన ప్రబంధ పరమేశ్వరుడు. ఈ రెండింటినీ తరచూ తారుమారు చేస్తారు.
  • కృష్ణదేవరాయలు (ఆంధ్ర భోజుడు) విజయనగర రాజు, ముసునూరి కాదు.
  • బసవ పురాణం, పండితారాధ్య చరిత్ర రాసినవాడు పాల్కురికి సోమనాథుడు, గోన బుద్ధారెడ్డి కాదు.

ఒక్క వాక్య సారాంశాలు

  • 1. ముసునూరి నాయకుల స్థాపకుడు: ప్రోలయ నాయకుడు.
  • 2. ప్రోలయ నాయకుని వారసుడు: కాపయ నాయకుడు.
  • 3. ఓరుగల్లు 1336లో తిరిగి స్వాధీనమైంది.
  • 4. కాకతీయ పాలన 1323లో ముగిసింది.
  • 5. విజయనగర సామ్రాజ్యాన్ని మొదటి హరిహరుడు స్థాపించాడు.
  • 6. విజయనగర రాజధాని హంపి.
  • 7. గణపతిదేవుడు రాజధానిని ఓరుగల్లుకు మార్చాడు.
  • 8. తిక్కన కవి బ్రహ్మ.
  • 9. ఎర్రన ప్రబంధ పరమేశ్వరుడు.
  • 10. నన్నయ ఆదికవి.
Kakatiya fall and Musunuri revival
Key dates from the Thousand Pillar Temple to the recapture of Warangal.

నేపథ్యం మరియు సందర్భం

సుమారు 1300 నాటికి కాకతీయ రాజ్యం తెలుగు దేశంలో అత్యంత బలమైన శక్తి. దాని పాలకులు పెద్ద రాజులకు సేవ చేసే చిన్న నాయకులుగా మొదలయ్యారు. కాలక్రమేణా వారు తెలంగాణ పొడి ఎగువ ప్రాంతాన్ని, తూర్పున ఉన్న సారవంతమైన నదీ డెల్టాను ఒకే కిరీటం కిందకు చేర్చారు. తరువాతి రాజధాని వరంగల్ ఈ రెండు ప్రాంతాల మధ్య నిలిచింది. ఈ స్థానం రాజ్యాన్ని సంపన్నం చేసింది. అదే దాన్ని ఆకర్షణీయమైన లక్ష్యంగా కూడా మార్చింది.

అదే సమయంలో ఢిల్లీ సుల్తానేట్ వేగంగా ఎదుగుతోంది. ఖిల్జీ పాలకుల కింద అది ఉత్తరాన ఉన్న తన నివాసానికి దూరంగా దక్కన్ లోపలికి సైన్యాలను పంపడం ప్రారంభించింది. లక్ష్యం ధనం, కప్పం, తరువాత నియంత్రణ. సారవంతమైన పొలాలు, రద్దీగా ఉన్న సముద్ర వాణిజ్యం, పాత నిధులు ఉన్న రాజ్యం స్పష్టమైన లక్ష్యం. కాకతీయులను మొదట కప్పం చెల్లించేలా చేశారు, తరువాతే మింగేశారు.

ఈ అధ్యాయం మూడు అనుసంధాన కథలను అనుసరిస్తుంది. మొదటిది, ఢిల్లీ ఒత్తిడి కాకతీయ పాలనను ఎలా విరిచింది. రెండవది, ముసునూరి నాయకులు అనే తెలుగు యుద్ధనాయకుల సమూహం వరంగల్‌ను ఎలా తిరిగి తీసుకుంది. మూడవది, కాకతీయులు తరువాతి రాజ్యాలు వాడుకున్న ఏ వారసత్వాన్ని వదిలివెళ్లారు. తరువాతి రెడ్డి, వెలమ, గజపతి, దక్షిణ నాయక వంశాల గురించి తదుపరి అధ్యాయంలో చెప్పబడింది.

రాజకీయ చరిత్ర

ఢిల్లీ దక్షిణానికి వస్తుంది (1309-1310). ఖిల్జీ పాలకుడు అలావుద్దీన్ తన సేనాపతి మాలిక్ కాఫూర్‌ను దక్కన్‌కు పంపాడు. వరంగల్‌ను ముట్టడించారు. కాకతీయ రాజు ప్రతాపరుద్రుడు చివరి వరకు పోరాడలేదు. భారీ కప్పం చెల్లించడానికి, ఢిల్లీకి చేరిందని చెప్పబడే ఒక ప్రసిద్ధ వజ్రంతో సహా అమూల్యమైన కానుకలు పంపడానికి ఆయన అంగీకరించాడు. ఈ ముట్టడి తేదీని కొందరు రచయితలు 1309గా, మరికొందరు 1310గా ఇస్తారు. కాబట్టి ప్రశ్న ఎంపిక ఇవ్వకపోతే "1309-10" అని చెప్పడం సురక్షితం. ఈ దశలో వరంగల్‌ను కప్పం చెల్లించే రాజ్యంగా చేశారు, కానీ ఇంకా విలీనం చేయలేదు.

ఢిల్లీ బలహీనపడుతుంది, వరంగల్ తన స్వేచ్ఛను పరీక్షిస్తుంది (1320). 1320లో ఢిల్లీలో ఖిల్జీ వంశం కూలిపోయి, గియాసుద్దీన్ తుగ్లక్ కింద తుగ్లక్ కుటుంబం సింహాసనం ఎక్కింది. ప్రతాపరుద్రుడు ఈ గందరగోళాన్ని వాడుకుని కప్పం చెల్లించడం ఆపాడు. ఫలితంగా వరంగల్ మళ్లీ స్వేచ్ఛగా ఉందని ప్రకటించాడు. తుది దాడులకు ఇదే ప్రత్యక్ష కారణం. కప్పం చెల్లించని సంపన్న దక్షిణ రాజ్యాన్ని కొత్త పాలకులు అంగీకరించలేరు.

తుగ్లక్ యువరాజు దాడులు (1321-1323). తుగ్లక్ పాలకుడు తన కుమారుడిని పంపాడు; ఆ కాలంలో ఆయన ఉలుఘ్ ఖాన్ అని పిలువబడ్డాడు (తరువాత ముహమ్మద్ బిన్ తుగ్లక్ అయ్యాడు). పరీక్ష 1321లో ఒక దాడిని, 1323లో తుది ముట్టడిని జాబితా చేస్తుంది. మొదటి ప్రయత్నం లోపలి నుండే కూలిపోయింది. వృద్ధ సుల్తాన్ మరణించాడనే మాట సైన్యంలో వ్యాపించింది, తిరుగుబాటు జరిగింది, ఉలుఘ్ ఖాన్ దేవగిరికి వెనక్కి వెళ్లాడు. ఆయన కొత్త సైన్యంతో మళ్లీ వచ్చాడు. ఈసారి వరంగల్‌ను ముట్టడించే ముందు దారిలోని చిన్న కోటలను శుభ్రం చేశాడు; వరంగల్ బయటి, లోపలి గోడలు నెలల పాటు నిలిచాయి. ఒడిశాకు చెందిన స్నేహపూర్వక రాజు ప్రతాపరుద్రునికి సహాయం చేశాడు, కానీ సరిపోలేదు, ప్రతాపరుద్రుడు 1323లో లొంగిపోయాడు.

ప్రతాపరుద్రుని అంతం. రాజును ఖైదీగా ఢిల్లీ వైపు పంపారు. ఆయన దారిలో, నర్మదా నది దగ్గర, తన ప్రాణం తానే తీసుకున్నాడని నివేదికలు చెబుతాయి. ఇది నివేదించబడిన కథనం కాబట్టి జాగ్రత్తగా రాయండి. వరంగల్ నుండి పాలన ముగిసింది. ఆ ప్రాంతాన్ని నేరుగా ఢిల్లీ కిందకు తెచ్చి, ఉత్తరం నుండి పంపిన అధికారులతో పాలించారు.

కాకతీయులు ఎందుకు ఓడిపోయారు. నాలుగు కారణాలు చెప్పవచ్చు. మొదటిది, సుల్తానేట్‌కు పెద్ద సైన్యం, ఎక్కువ ధనం ఉన్నాయి. రెండవది, వరంగల్ గొప్ప గోడలు బలమైనవే, కానీ చుట్టుముట్టబడ్డాక రాజ్యానికి రెండవ రక్షణ వరుస లేదు. మూడవది, కాకతీయులకు సమీపంలో బలమైన మిత్రుడు లేడు. నాల్గవది, రాజు కింద ఉన్న చాలామంది స్థానిక యుద్ధనాయకులు తమ సొంత భూమికి, గౌరవానికి విధేయులు, రాజధానికి కాదు; రాజు పడిపోయినప్పుడు పాత నిర్మాణం విరిగిపోయింది.

పతనం తర్వాత ఎదిగినవారు. దూరం నుండి ప్రత్యక్ష పాలన పనిచేయలేదు. పన్నులు భారంగా ఉన్నాయి, అధికారులకు భూమి తెలియదు. నాయకులు అని పిలువబడే చాలామంది తెలుగు యుద్ధనాయకులు కోపంగా ఉన్నారు. కాకతీయ వ్యవస్థ అలాంటి నాయకులను తయారు చేసింది, ఇప్పుడు వారికి రాజు లేడు. వారు ముసునూరి కుటుంబానికి చెందిన ఒక నాయకుని కింద ఒక్కటయ్యారు. ఈ కుటుంబం ఈ కాలానికి ముందు పెద్దగా తెలియదు, దాని కులం గురించి తరువాతి వాదనలు వివాదాస్పదం.

ప్రోలయ నాయకుడు (c. 1330-1333). 1330 నాటి తామ్రపత్ర రికార్డు, విలస దానశాసనం, ఆయన విదేశీ సైన్యాలు కలిగించిన బాధ తర్వాత శాంతిభద్రతలను పునరుద్ధరించినవానిగా తనను ప్రదర్శించుకోవడాన్ని చూపుతుంది. ఆయన మొదటి నాయకునిగా పేర్కొనబడ్డాడు, గోదావరి దగ్గరి అడవి కొండల నుండి పనిచేసినట్లు చెబుతారు. ఆయనకు కుమారుడు లేడు, ఒక బంధువు ఆయన స్థానం తీసుకున్నాడు.

కాపయ నాయకుడు (1333-1368). ఈ అధ్యాయంలో ప్రధాన వ్యక్తి ఆయనే. 1336లో ఆయన మొదట తెలుగు నాయకులను సమీకరించి, తుగ్లక్ దండును వరంగల్ నుండి తరిమాడు; బయటి నుండి సహాయం చేసినవారిలో హొయసల రాజు మూడవ వీర బల్లాలుడు ఉన్నాడు. వరంగల్ ఆయన రాజధాని అయింది. ఆయన పర్షియన్ తరహా బిరుదు తీసుకున్నాడు, దాన్ని "ఆంధ్ర దేశ సుల్తాన్" అని అనువదించవచ్చు; సుల్తానేట్ సాధారణం చేసిన అధికార భాషను తెలుగు నాయకులు ఇప్పుడు మాట్లాడుతున్నారని అది చూపిస్తుంది. ఆయన ఎదుగుదల ఇతర అధ్యాయాల్లో చెప్పబడిన రెండు సంఘటనలతో కలిసి సాగిందని గుర్తుంచుకోండి: విజయనగర రాజ్య స్థాపన మరియు దక్కన్‌లో బహమనీ సుల్తానేట్ ఎదుగుదల.

బహమనీలతో పోరాటం మరియు వంశాంతం. పశ్చిమం నుండి ఒత్తిడి వచ్చింది; అక్కడ బహమనీ పాలకులు గోల్కొండ కోటతో సహా ముసునూరుల నుండి ముఖ్యమైన స్థలాలను తీసుకున్నారు. తరువాత 1368లో కాపయ భీమవరం వద్ద జరిగిన యుద్ధంలో చంపబడ్డాడు; అది తెలుగు యుద్ధనాయకులైన రేచర్ల నాయకులతో జరిగిందని నివేదిక. ముసునూరి శక్తి అక్కడే ముగిసింది, రేచర్ల నాయకులు తరువాతి దశాబ్దాల్లో ప్రాంతంలో బలమైన కుటుంబంగా మారారు.

సంవత్సరంసంఘటనవ్యాఖ్య
1309-10మాలిక్ కాఫూర్ వరంగల్‌ను ముట్టడిస్తాడుఖిల్జీ కాలం; కప్పం తీసుకున్నారు
1320ఢిల్లీలో ఖిల్జీ వంశం అంతమవుతుందిప్రతాపరుద్రుడు కప్పం చెల్లించడం ఆపుతాడు
1321ఉలుఘ్ ఖాన్ మొదటి దాడిపరీక్షలో జాబితా చేయబడింది; వెనుదిరగడంతో ముగిసింది
1323వరంగల్ పతనంకాకతీయ పాలన ముగుస్తుంది
1330ప్రోలయ నాయకుని విలస దానశాసనంవ్యవస్థాపకుని రికార్డు
1336వరంగల్ తిరిగి వశమవుతుందికాపయ నాయకుని నాయకత్వంలో
1368కాపయ నాయకుని మరణంముసునూరి వంశం ముగుస్తుంది

పరిపాలన మరియు ఆర్థిక వ్యవస్థ

కాకతీయులు నిర్మించినది. కాకతీయ రాజులు కేవలం ఖడ్గంతో పాలించలేదు. వారు నాయకుడు అనే యోధ నాయకుడు ఏ జన్మ నుండైనా ఎదగగల కొత్త రకం సమాజాన్ని సృష్టించారు. యుద్ధంలో బాగా సేవ చేసినవానికి నాయక బిరుదు, భూమి, ఆదాయంలో వాటా ఇవ్వవచ్చు. ఇది గతంలో స్థానం లేని రైతులకు, ఇతరులకు సైన్యాన్ని తెరిచింది. అదే ఆలోచన తరువాత ముసునూరి నాయకులకు, మరింత పెద్ద రూపంలో విజయనగర రాజులకు, దక్షిణ నాయక వంశాలకు చేరింది.

నీరు మరియు వ్యవసాయం. కాకతీయ రాజులు, వారి నాయకులు పొడి ఎగువ ప్రాంతంలో చాలా పెద్ద సంఖ్యలో చెరువులు తవ్వారు. గణపతిదేవుని కాలంలో నిర్మించిన పాకాల బాగా తెలిసినది. ఈ చెరువులు పలుచని నేలను వ్యవసాయ భూమిగా మార్చి గ్రామాలు పెరగడానికి కారణమయ్యాయి. చాలా ఇప్పటికీ వాడుకలో ఉన్నాయి. ఇది వంశం యొక్క నిశ్శబ్ద పార్శ్వం, రైతులకు సహాయం చేయడం ద్వారా రాజ్యం విధేయతను ఎలా గెలుచుకోగలదో చెప్పే మంచి ఉదాహరణ.

కోట మరియు నగరం. గణపతిదేవుడు వరంగల్‌ను బలమైన రాజధానిగా చేశాడు. దాని గోడలు బురుజులతో గ్రానైట్‌తో నిర్మించబడ్డాయి, పాత కోట శిథిల ద్వారాలు ఆ ప్రణాళికకు గుర్తు. ఆయన వారసురాలు రుద్రమదేవి, 1262 నుండి 1289 వరకు పాలించినది, గోడలను మరింత ఎత్తు చేసి రక్షణలను జోడించింది. భారత చరిత్రలో అరుదైన స్త్రీ పాలకుల్లో ఆమె ఒకరు, సుమారు 1292-93లో ఈ తీరం గుండా వెళ్లిన యాత్రికుడు మార్కో పోలో ఆమె పాలనను మెచ్చుకున్నాడు.

వాణిజ్యం. గణపతిదేవుడు వ్యాపారులకు సులభమైన జీవితాన్ని ఇచ్చాడు. అన్ని చిన్న పన్నులను తొలగించి ఒకే స్థిర సుంకాన్ని ఉంచాడు, సుదూర ప్రయాణాలు చేసే వ్యాపారులను రక్షించాడు. తీర ఓడరేవు మోటుపల్లి ఈ వాణిజ్యానికి ద్వారం. పరీక్ష జాబితాలోని 1244 శాసనం, అభయ శాసనంగా పిలువబడేది, సముద్ర వ్యాపారులకు ఈ వాగ్దానపు లిఖిత రూపం. సుమారు 1292-93లో మార్కో పోలో ఈ ఓడరేవును సందర్శించడం, రాణి కాలం తర్వాత కూడా వాణిజ్యం చురుకుగా ఉందని చూపిస్తుంది.

ముసునూరి ప్రభుత్వం. ముసునూరులకు ఎక్కువ సమయం, గొప్ప వనరులు లేవు. వారి ప్రభుత్వం ఒక అధిపతి చుట్టూ యుద్ధనాయకుల కూటమి. నాయకులను అధిపతికి కట్టిపడేయడానికి భూమి దానాలు, గౌరవాలు వాడారు. అధిపతి మరణించినప్పుడు లేదా యుద్ధం ఓడినప్పుడు కూటమి సులభంగా బలహీనపడగలదు. ముసునూరి రాజ్యం స్వల్పకాలికం కావడానికి ప్రధాన కారణం ఇదే.

సమాజం, మతం మరియు సంస్కృతి

ఆలయాలు. కాకతీయ ఆలయాలు దక్కన్‌లో అత్యుత్తమమైన వాటిలో ఉన్నాయి. రుద్రదేవుడు 1163లో హనుమకొండలో రుద్రేశ్వరునికి అంకితమైన వెయ్యి స్తంభాల గుడిని నిర్మించాడు. పాలంపేటలోని రామప్ప ఆలయాన్ని గణపతిదేవుని సేనాపతి రేచర్ల రుద్రుడు 1213లో రామలింగేశ్వర దేవునికి నిర్మించాడు. ఇది సొగసైన శిల్పానికి, తేలుతాయని చెప్పబడే తేలికైన ఇటుకలకు ప్రసిద్ధి. యునెస్కో 2021లో దీన్ని జాబితా చేసింది. తెలుసుకోవలసిన ఇతర ప్రదేశాలు: హనుమకొండ మరియు వరంగల్‌లోని పద్మాక్షి ఆలయం, భద్రకాళి ఆలయం, ఘన్‌పూర్‌లోని కోట గుళ్ల సమూహం, వరంగల్‌లోని కాకతీయ కళా తోరణం, ఖమ్మం, భోంగీర్ పాత కోటలు. ఆలయ నిర్మాతలు కేవలం రాజులే కాదు. రేచర్ల రుద్రుడు వంటి సేనాపతులు పెద్ద నిర్మాణాలకు ధనసహాయం చేశారు, ఇది అధికారం ఎంత విస్తృతంగా పంచబడిందో చూపిస్తుంది.

మతం. తొలి కాకతీయ పాలకులు జైన స్థలాలకు కూడా మద్దతు ఇచ్చారు, కానీ తరువాతి రాజుల కింద శైవ విశ్వాసం బలపడింది. శైవ గురువులకు భూమి, గౌరవం ఇవ్వబడ్డాయి, శివునికి పెద్ద ఆలయాలు నిర్మించబడ్డాయి. స్థానిక దైవాలు, దేవి ఆరాధన ముఖ్యమైనవిగా కొనసాగాయి.

భాష మరియు సాహిత్యం. తొలి శాసనాల్లో కాకతీయులు కన్నడంలో రాశారు. కాలక్రమంలో రికార్డుల్లో తెలుగు ఆ స్థానాన్ని తీసుకుంది. ఈ మార్పు తెలుగును పాలనా భాషగా మార్చడంలో సహాయపడింది. రచయితలు తెలుగు, సంస్కృతం రెండింటిలో పనిచేశారు. విద్యానాథుడు ప్రతాపరుద్రుని గౌరవిస్తూ అలంకార శాస్త్ర గ్రంథం ప్రతాపరుద్ర యశోభూషణం రాశాడు. సైనికాధికారి, రచయిత అయిన జాయపసేనాని నృత్యంపై నృత్తరత్నావళి రాశాడు మరియు గజసాహిణి అనే బిరుదుతో పిలువబడ్డాడు. పాలకుర్తికి చెందిన పాల్కురికి సోమనాథుడు బసవ పురాణం, పండితారాధ్య చరిత్ర రాశాడు. మల్లికార్జున పండితుడు శివతత్త్వసారం రాశాడు. తిక్కన నిర్వచనోత్తర రామాయణం రాశాడు. గోన బుద్ధారెడ్డి కాకతీయ యుగానికి చెందిన స్థానిక నాయకుడు, ఆయన రంగనాథ రామాయణం రాశాడు. బద్దెన, కేతన, మారన సుమతీ శతకం, దశకుమార చరిత్రం, మార్కండేయ పురాణం రచయితలు. ప్రతి రచనను ఒక పేరుతోనే కలిపి గుర్తుంచుకోండి.

కవుల బిరుదులు. నన్నయ ఆదికవి. ఈ అధ్యాయం జాబితాల్లో తిక్కన కవిబ్రహ్మ. ఎర్రన ప్రబంధ పరమేశ్వరుడు. శ్రీనాథుడు కవిసార్వభౌముడు. అల్లసాని పెద్దన ఆంధ్ర కవితా పితామహుడు. కృష్ణదేవరాయలు ఆంధ్ర భోజుడు, రాజు మరియు కాకతీయ యుగపు కవి కాదు.

నృత్యం మరియు కళ. శివునికి ఉత్సాహభరితమైన నృత్యం పేరిణి శివతాండవం తెలంగాణతో, కాకతీయ యుగపు ఆలయ శిల్పంతో ముడిపడి ఉంది. జాయపసేనాని నృత్య గ్రంథం అదే సంప్రదాయపు లిఖిత పార్శ్వం.

పతనం, వారసత్వం మరియు తెలుసుకోవలసిన ప్రదేశాలు

కాకతీయ రాజ్యం 1323లో విరిగిపోయింది, కానీ కాకతీయులు సృష్టించినది విరగలేదు. తెలుగు పాలనా భాష అయింది. నాయక వ్యవస్థ వ్యాపించింది. నీటి చెరువులు గ్రామాలను పోషిస్తూనే ఉన్నాయి. ఎగువ ప్రాంతాన్ని, డెల్టాను ఒక తెలుగు రాజు కింద కలపవచ్చు అనే ఆలోచన గుర్తుండిపోయింది. ముసునూరి నాయకులు ఈ స్మృతిని తమ పాలనా హక్కుగా తీసుకున్నారు. తరువాత విజయనగర రాజులు నాయక సేనాధిపతుల ఇలాంటి వ్యవస్థను వాడారు, అందుకే కాకతీయ కథ తరువాతి నాలుగు శతాబ్దాలకు పునాది.

ప్రదేశంగుర్తుంచుకోవలసినది
హనుమకొండతొలి రాజధాని; వెయ్యి స్తంభాల గుడి (1163, రుద్రదేవుడు); పద్మాక్షి ఆలయం
వరంగల్తరువాతి రాజధాని; గ్రానైట్ గోడల కోట; కాకతీయ కళా తోరణం; భద్రకాళి ఆలయం; 1336 తర్వాత ముసునూరి రాజధాని
పాలంపేటరామప్ప ఆలయం (1213, రేచర్ల రుద్రుడు); యునెస్కో 2021
పాకాలగణపతిదేవుని సరస్సు
ఘన్‌పూర్కోట గుళ్ల ఆలయ సమూహం
పిల్లలమర్రిరేచర్ల నాయకులు నిర్మించిన ఆలయాలు
ఖమ్మం మరియు భోంగీర్పాత కోటలు
మోటుపల్లిఓడరేవు; 1244 శాసనం; మార్కో పోలో c. 1292-93

వరంగల్ నేటికీ పాత రాజ్యం పేరును కలిగి ఉంది. అక్కడ 1976లో ఏర్పాటైన విశ్వవిద్యాలయం కాకతీయ పేరును వాడుతుంది, 1959లో ఏర్పాటైన వైద్య కళాశాల కూడా అదే చేస్తుంది.

పరీక్షకులు ఈ అధ్యాయాన్ని ఎలా వాడతారు

  • తేదీ జతలు. పతనం 1323, వరంగల్‌ను ముసునూరులు తిరిగి వశం చేసుకోవడం 1336. ఎంపికలు తరచుగా వీటిని మార్చేస్తాయి. పతనం తిరిగి వశం చేసుకోవడం కంటే ముందు రావాలి.
  • రెండు ఢిల్లీ వంశాలు. మాలిక్ కాఫూర్ ఖిల్జీ యుగానికి చెందినవాడు; ఉలుఘ్ ఖాన్ తుగ్లక్ యుగానికి చెందినవాడు. జలాలుద్దీన్ ఖిల్జీలను, గియాసుద్దీన్ తుగ్లక్‌లను స్థాపించారు.
  • రెండు ముసునూరి పేర్లు. ప్రోలయ నాయకుడు వ్యవస్థాపకుడు; కాపయ నాయకుడు వరంగల్‌ను తిరిగి తీసుకున్నవాడు. ఇక్కడ ప్రోలయ వేమారెడ్డి పేరును వాడవద్దు, ఎందుకంటే ఆయన రెడ్డి వ్యవస్థాపకుడు.
  • రాజధానులు. హనుమకొండ తొలిది, వరంగల్ తరువాతిది. వాటిని హంపి (విజయనగరం) లేదా ద్వారసముద్రం (హొయసల)తో కలపవద్దు.
  • నిర్మాతలు. రుద్రదేవుడు వెయ్యి స్తంభాల గుడిని నిర్మించాడు. రేచర్ల రుద్రుడు రామప్ప ఆలయాన్ని నిర్మించాడు. గణపతిదేవుడు పాకాల, కోట గోడలతో ముడిపడి ఉన్నాడు.
  • రచనలు మరియు రచయితలు. బసవ పురాణం: పాల్కురికి సోమనాథుడు. రంగనాథ రామాయణం: గోన బుద్ధారెడ్డి. నిర్వచనోత్తర రామాయణం: తిక్కన. ప్రతాపరుద్ర యశోభూషణం: విద్యానాథుడు.
  • కవుల బిరుదులు. తిక్కన, ఎర్రన ఎక్కువగా తారుమారు చేయబడతారు. ఆంధ్ర భోజుడు వంటి రాజు బిరుదును ఉచ్చుగా కవుల బిరుదుల మధ్య తరచుగా ఉంచుతారు.
  • వాణిజ్యం. 1244 శాసనంతో మోటుపల్లి, మార్కో పోలో సందర్శన (c. 1292-93) కాకతీయ సముద్ర వాణిజ్య విధానానికి ప్రామాణిక ఉదాహరణ.

సాధన ఉదాహరణలు

ఉదాహరణ 1: ఏ తేదీల జత సరైనది? (1) కాకతీయుల పతనం 1336; ముసునూరి తిరిగి స్వాధీనం 1323 (2) కాకతీయుల పతనం 1323; ముసునూరి తిరిగి స్వాధీనం 1336 (3) రెండూ 1323లో (4) రెండూ 1336లో.

తర్కం:

  • 1. ఉలుఘ్ ఖాన్ రెండవ ముట్టడి 1323లో కాకతీయ పాలనను అంతం చేసింది.
  • 2. ముసునూరి నాయకులు తరువాత, 1336లో వరంగల్‌ను తిరిగి తీసుకున్నారు.
  • 3. పతనం తిరిగి స్వాధీనం కంటే ముందు రావాలి. కాబట్టి 1323 మొదట వస్తుంది.
  • 4. ఈ క్రమాన్ని కాపాడేది 2వ ఎంపిక మాత్రమే.

గుర్తుంచుకోవాలి: ఎంపికలలో రెండు తేదీలు తారుమారైనప్పుడు, కారణం-ఫలితం ఉపయోగించి క్రమాన్ని సరిచేయండి.

ఉదాహరణ 2: "మాలిక్ కాఫూర్ తుగ్లక్‌ల కాలంలో వరంగల్‌పై దాడి చేశాడు." ఇది సరైనదా?

తర్కం:

  • 1. జలాలుద్దీన్ ఖల్జీ ఖల్జీ వంశాన్ని స్థాపించాడు.
  • 2. ఘియాసుద్దీన్ తుగ్లక్ తుగ్లక్ వంశాన్ని స్థాపించాడు, అది ఖల్జీల తరువాత వచ్చింది.
  • 3. మాలిక్ కాఫూర్ దాడి (1309 లేదా 1310) ఖల్జీ కాలానికి చెందినది.
  • 4. ఉలుఘ్ ఖాన్ దాడులు (1321, 1323) తుగ్లక్ కాలానికి చెందినవి. కాబట్టి ప్రకటన తప్పు.

గుర్తుంచుకోవాలి: ప్రతి దాడిదారుని తేదీ ద్వారా సరైన ఢిల్లీ వంశంలో ఉంచండి.

ఉదాహరణ 3: ఢిల్లీ సుల్తానేట్‌పై తిరుగుబాటుకు ఎవరు నాయకత్వం వహించారు, అతని తరువాత ఎవరు వచ్చారు? ఎంపికలు: (1) కాపయ నాయకుడు, తరువాత ప్రోలయ నాయకుడు (2) ప్రోలయ నాయకుడు, తరువాత కాపయ నాయకుడు (3) మొదటి హరిహరుడు, తరువాత ప్రోలయ నాయకుడు (4) సాలుడు, తరువాత కాపయ నాయకుడు.

తర్కం:

  • 1. ప్రోలయ నాయకుడు (ముసునూరి ప్రోలయ నాయకుడు) ముసునూరి నాయకులను స్థాపించి తిరుగుబాటుకు నాయకత్వం వహించాడు.
  • 2. కాపయ నాయకుడు అతని తరువాత వచ్చాడు.
  • 3. మొదటి హరిహరుడు విజయనగరాన్ని స్థాపించాడు. సాలుడు హొయసలులను స్థాపించాడు. రెండూ వేరే వంశాలు.
  • 4. 2వ ఎంపిక మాత్రమే సరైనది.

గుర్తుంచుకోవాలి: ఇతర వంశాల స్థాపకులను తెచ్చే ఎంపికలను తొలగించండి.

ఉదాహరణ 4: కవి బిరుదులలో భిన్నమైనదాన్ని కనుగొనండి: ఆదికవి, కవి బ్రహ్మ, ప్రబంధ పరమేశ్వరుడు, ఆంధ్ర భోజుడు.

తర్కం:

  • 1. నన్నయ ఆదికవి.
  • 2. తిక్కన కవి బ్రహ్మ.
  • 3. ఎర్రన ప్రబంధ పరమేశ్వరుడు.
  • 4. ఆంధ్ర భోజుడు శ్రీకృష్ణదేవరాయల బిరుదు, అతడు విజయనగర రాజు, కాకతీయ యుగ కవి కాదు.

గుర్తుంచుకోవాలి: రాజు బిరుదు కవుల బిరుదుల మధ్య దాగి ఉండవచ్చు. బిరుదు ఎవరిదో చూడండి.

పోలికలు – తేడాలు

పోలిన జతవివరం Aవివరం B
ముసునూరి, విజయనగరంముసునూరి నాయకులు: స్థాపకుడు ప్రోలయ నాయకుడు, రాజధాని వరంగల్విజయనగర సామ్రాజ్యం: స్థాపకుడు మొదటి హరిహరుడు, రాజధాని హంపి
హొయసల, కాకతీయ రాజధానులుహొయసలులు: ద్వారసముద్రంకాకతీయులు: తొలుత హనుమకొండ, తరువాత వరంగల్
పాలంపేట, హనుమకొండపాలంపేట: రామప్ప దేవాలయం, దైవం రామలింగేశ్వరుడుహనుమకొండ: వేయి స్తంభాల గుడి (దైవం రుద్రేశ్వరుడు), పద్మాక్షి ఆలయం
గణపతి దేవుడు, రేచర్ల రుద్రుడురాజు: వరంగల్ కోట, పాకాల సరస్సుసేనాని: రామప్ప దేవాలయం (పిల్లలమర్రి ఆలయాలను రేచర్ల కుటుంబంలోని ఇతరులు నిర్మించారు)
రచనరచయితదీనితో కలపవద్దు
బసవ పురాణంపాల్కురికి సోమనాథుడుగోన బుద్ధారెడ్డి
రంగనాథ రామాయణంగోన బుద్ధారెడ్డితిక్కన
నిర్వచనోత్తర రామాయణంతిక్కనఎర్రన
ప్రతాపరుద్ర యశోభూషణంవిద్యానాథుడుజాయప సేనాని

ఈ జతలకు గుర్తుంచుకునే చిట్కా. ప్రతి అంశానికి ఎవరు, ఎక్కడ, ఎప్పుడు అని అడగండి. ఎవరు: ప్రోలయ నాయకుడా లేదా మొదటి హరిహరుడా. ఎక్కడ: వరంగల్ లేదా హంపి. ఎప్పుడు: ముసునూరి తిరిగి స్వాధీనం 1336. నిర్మాతల విషయంలో, రాజు, సేనాని వేర్వేరు వ్యక్తులని గుర్తుంచుకోండి: రుద్ర దేవుడు, గణపతి దేవుడు రాజులు, రేచర్ల రుద్రుడు సేనాని. కవుల విషయంలో, ప్రతి రచనను ఒక పేరుతో, ఒక బిరుదుతో ముడిపెట్టండి, ఆపై ఒకే రచనను ఇద్దరు కవులకు ఇచ్చే ఎంపికను కొట్టివేయండి.

క్రమం – కాలరేఖ

దశసంఘటన
1తొలి కాకతీయులు హనుమకొండ నుండి పాలించారు
2గణపతి దేవుడు రాజధానిని వరంగల్‌కు మార్చాడు (అతడు 1199లో సింహాసనం ఎక్కాడు)
3రుద్రమదేవి సింహాసనం అధిష్ఠించింది, 1262
4ప్రతాపరుద్రుడు సింహాసనం అధిష్ఠించాడు, 1289
5మాలిక్ కాఫూర్ వరంగల్ వద్ద, 1309 లేదా 1310
6ఉలుఘ్ ఖాన్ మొదటి దాడి, 1321
7రెండవ ముట్టడి, కాకతీయుల పతనం, 1323
8ముసునూరి నాయకులు వరంగల్‌ను తిరిగి స్వాధీనం చేసుకున్నారు, 1336

తరువాత, 2021లో, రామప్ప దేవాలయం యునెస్కోచే గుర్తించబడింది.

ఈ కాలరేఖను పరీక్షలో ఎలా ఉపయోగించాలి. కాకతీయ సంఘటనలను, ముసునూరి సంఘటనలను వేరు చేయండి. 1323 వరకు అన్నీ కాకతీయులకు చెందినవి. 1336లో వరంగల్‌ను తిరిగి స్వాధీనం చేసుకోవడం ముసునూరి వారికి చెందినది. "కాకతీయుల పతనం తరువాత" అని చెప్పే ప్రశ్న ప్రోలయ నాయకుని, ఆపై కాపయ నాయకుని సూచిస్తుంది.

రెండు ఢిల్లీ వంశాలను కూడా క్రమంలో ఉంచండి. ఖల్జీ వంశాన్ని జలాలుద్దీన్ ఖల్జీ స్థాపించాడు. తుగ్లక్ వంశాన్ని ఘియాసుద్దీన్ తుగ్లక్ స్థాపించాడు. మాలిక్ కాఫూర్ ఖల్జీ కాలంలో, ఉలుఘ్ ఖాన్ తుగ్లక్ కాలంలో ఉంటారు. ఏదైనా ఎంపిక ఉలుఘ్ ఖాన్‌ను మాలిక్ కాఫూర్ కంటే ముందు ఉంచితే, అది తేదీల ప్రకారమే తప్పు.

మరిన్ని ఒక్క వాక్య విషయాలు

  • 1. కాకతీయ వైద్య కళాశాల 1959లో స్థాపించబడింది.
  • 2. వరంగల్‌లోని కాకతీయ విశ్వవిద్యాలయం 1976లో స్థాపించబడింది.
  • 3. జాయప సేనానికి గజసాహిని అనే బిరుదు ఉంది.
  • 4. జాయప సేనాని నృత్యరత్నావళి, గీత రత్నావళి రచించాడు.
  • 5. హనుమకొండలోని పద్మాక్షి ఆలయంలో దైవం పద్మాక్షి.
  • 6. వరంగల్‌లోని భద్రకాళి ఆలయంలో దైవం భద్రకాళి.
  • 7. కోట గుళ్ళు ఘన్‌పూర్ వద్ద ఉన్నాయి.
  • 8. కాకతీయ కళా తోరణం వరంగల్‌లో ఉంది.
  • 9. పేరిణి శివతాండవం తెలంగాణతో ముడిపడి ఉంది.
  • 10. పాలకుర్తి పాల్కురికి సోమనాథుని జన్మస్థలం.
  • 11. కేతన దశకుమార చరిత్రం రచించాడు.
  • 12. మారన మార్కండేయ పురాణం రచించాడు.
  • 13. బద్దెన సుమతీ శతకం రచించాడు.
  • 14. మల్లికార్జున పండితుడు శివతత్త్వసారం రచించాడు.
  • 15. విద్యానాథుడు ప్రతాపరుద్ర యశోభూషణం రచించాడు.

సాధన ప్రశ్నలు

  1. రాజధానిని హనుమకొండ నుండి వరంగల్‌కు మార్చిన తొలి కాకతీయ పాలకుడు ఎవరు?

    1. నన్నయ
    2. ముహమ్మద్ కులీ కుతుబ్ షా
    3. గణపతిదేవుడు
    4. సి. ఆర్. రెడ్డి
    సమాధానం

    C. గణపతిదేవుడు

    Who was the first Kakatiya ruler to shift the capital from Hanamkonda to Warangal?

    1. Nannaya
    2. Muhammad Quli Qutb Shah
    3. Ganapati Deva
    4. C. R. Reddy

  2. కాకతీయ మహిళా పాలకురాలు రుద్రమదేవి ఎవరి కుమార్తె?

    1. రుద్రదేవుడు
    2. గణపతిదేవుడు
    3. ప్రతాపరుద్రుడు
    4. మహాదేవుడు
    సమాధానం

    B. గణపతిదేవుడు

    Rudrama Devi, the Kakatiya woman ruler, was the daughter of:

    1. Rudra Deva
    2. Ganapati Deva
    3. Prataparudra
    4. Mahadeva

  3. కాకతీయ వంశపు చివరి పాలకుడు ఎవరు?

    1. ప్రతాపరుద్రుడు
    2. గణపతిదేవుడు
    3. రుద్రమదేవి
    4. రెండవ ప్రోలరాజు
    సమాధానం

    A. ప్రతాపరుద్రుడు

    Who was the last ruler of the Kakatiya dynasty?

    1. Prataparudra
    2. Ganapati Deva
    3. Rudrama Devi
    4. Prola II

  4. కాకతీయ పాలకులలో మహిళా పాలకురాలు ఎవరు?

    1. గణపతిదేవుడు
    2. ప్రతాపరుద్రుడు
    3. రుద్రమదేవి
    4. రెండవ ప్రోలరాజు
    సమాధానం

    C. రుద్రమదేవి

    Which Kakatiya ruler was a woman?

    1. Ganapati Deva
    2. Prataparudra
    3. Rudrama Devi
    4. Prola II

  5. హనుమకొండ ఈ క్రింది వాటిలో దేనికి రాజధాని?

    1. టిప్పు సుల్తాన్ మైసూరు రాజ్యం
    2. తొలి కాకతీయ వంశం
    3. ముసునూరి నాయక రాజ్యం
    4. కేళడి నాయక రాజ్యం
    సమాధానం

    B. తొలి కాకతీయ వంశం

    Hanamkonda was the capital of which of the following?

    1. Kingdom of Mysore under Tipu Sultan
    2. Early Kakatiya dynasty
    3. Musunuri Nayaka kingdom
    4. Keladi Nayak kingdom

  6. కాకతీయ వంశపు తొలి స్వతంత్ర పాలకుడు ఎవరు?

    1. రెండవ ప్రోలరాజు
    2. ఫోర్ట్ సెయింట్ జార్జ్
    3. కె. చంద్రశేఖరరావు
    4. నీలం సంజీవరెడ్డి
    సమాధానం

    A. రెండవ ప్రోలరాజు

    Who was the first independent ruler of the Kakatiya dynasty?

    1. Prola II
    2. Fort St George
    3. K. Chandrashekar Rao
    4. N. Sanjiva Reddy

  7. కాకతీయ వంశపు తొలి మహిళా పాలకురాలు ఎవరు?

    1. ముహమ్మద్ కులీ కుతుబ్ షా
    2. రుద్రమదేవి
    3. కాలిన్ మెకంజీ
    4. సి. ఆర్. రెడ్డి
    సమాధానం

    B. రుద్రమదేవి

    Who was the first woman ruler of the Kakatiya dynasty?

    1. Muhammad Quli Qutb Shah
    2. Rudrama Devi
    3. Colin Mackenzie
    4. C. R. Reddy

  8. ఈ క్రింది వాటిలో ఏది ఘనపూర్ ప్రాంతంలో ఉంది?

    1. పద్మాక్షి దేవాలయం
    2. భద్రకాళి దేవాలయం
    3. కోటగుళ్లు
    4. కాకతీయ కళాతోరణం
    సమాధానం

    C. కోటగుళ్లు

    Which of the following is located in the Ghanpur area?

    1. Padmakshi Temple
    2. Bhadrakali Temple
    3. Kota Gullu
    4. Kakatiya Kala Thoranam

  9. ఈ క్రింది వాటిలో ఏది 'వరంగల్' అనే అంశానికి సరిగ్గా జతకాదు? (ప్రదేశం – ఉన్న చోటు)

    1. వేయి స్తంభాల గుడి
    2. కాకతీయ కళాతోరణం
    3. సాలార్ జంగ్ మ్యూజియం
    4. కాకతీయ విశ్వవిద్యాలయం
    సమాధానం

    C. సాలార్ జంగ్ మ్యూజియం

    Which of the following is NOT correctly paired with Warangal (Place – Location)?

    1. Thousand Pillar temple
    2. Kakatiya Kala Thoranam
    3. Salar Jung Museum
    4. Kakatiya University

  10. కాకతీయ వంశంలో గొప్ప పాలకుడిగా భావించబడేది ఎవరు?

    1. మహాదేవుడు
    2. మొదటి ప్రోలరాజు
    3. రుద్రదేవుడు
    4. గణపతిదేవుడు
    సమాధానం

    D. గణపతిదేవుడు

    Who is regarded as the greatest ruler of the Kakatiya dynasty?

    1. Mahadeva
    2. Prola I
    3. Rudra Deva
    4. Ganapati Deva

  11. సంస్కృత అలంకార శాస్త్ర గ్రంథం ప్రతాపరుద్ర యశోభూషణం రచయిత ఎవరు?

    1. తిక్కన
    2. జాయప సేనాని
    3. కేతన
    4. విద్యానాథుడు
    సమాధానం

    D. విద్యానాథుడు

    Prataparudra Yashobhushanam, a Sanskrit work on poetics, was written by:

    1. Tikkana
    2. Jayapa Senani
    3. Ketana
    4. Vidyanatha

  12. రంగనాథ రామాయణాన్ని రచించింది ఎవరు?

    1. తిక్కన
    2. గోన బుద్ధారెడ్డి
    3. మారన
    4. బద్దెన
    సమాధానం

    B. గోన బుద్ధారెడ్డి

    Who wrote Ranganatha Ramayanam?

    1. Tikkana
    2. Gona Buddha Reddy
    3. Marana
    4. Baddena

  13. నిర్వచనోత్తర రామాయణం రచయిత ఎవరు?

    1. కేతన
    2. గోన బుద్ధారెడ్డి
    3. తిక్కన
    4. మారన
    సమాధానం

    C. తిక్కన

    Who wrote the Nirvachanottara Ramayanam?

    1. Ketana
    2. Gona Buddha Reddy
    3. Tikkana
    4. Marana

  14. పాలంపేటలోని రామప్ప దేవాలయాన్ని గణపతిదేవుని కాలంలో ఆయన సేనాని ఎవరి ఆధ్వర్యంలో నిర్మించారు?

    1. రేచర్ల రుద్రుడు
    2. గోన గన్నారెడ్డి
    3. మాల్యాల చౌండ
    4. గన్నమనాయుడు
    సమాధానం

    A. రేచర్ల రుద్రుడు

    The Ramappa Temple at Palampet was built in the reign of Ganapatideva under the supervision of his general:

    1. Recherla Rudra
    2. Gona Ganna Reddy
    3. Malyala Chaunda
    4. Gannamanayudu

  15. రుద్రుడు మరియు గణపతి ఆధ్వర్యంలో వరంగల్‌ను రాజధానిగా చేసుకుని గోదావరి డెల్టా కోసం పోరాడిన రాజవంశం ఏది?

    1. విజయనగర
    2. తూర్పు చాళుక్యులు
    3. బరీద్ షాహీ
    4. కాకతీయ
    సమాధానం

    D. కాకతీయ

    Which dynasty with capital at Warangal under Rudra and Ganapati fought for the Godavari delta?

    1. Vijayanagar
    2. Eastern Chalukyas
    3. Barid Shahi
    4. Kakatiya

  16. వెంకటగిరి ఈ క్రింది వాటిలో దేనికి రాజధాని?

    1. కొండవీడు రెడ్డి రాజ్యం
    2. వెంకటగిరి సంస్థానం
    3. తరువాతి కాకతీయ వంశం
    4. తెలంగాణ
    సమాధానం

    B. వెంకటగిరి సంస్థానం

    Venkatagiri was the capital of which of the following?

    1. Reddy kingdom of Kondavidu
    2. Venkatagiri Estate
    3. Later Kakatiya dynasty
    4. Telangana

  17. ఈ క్రింది వాటిలో ఏది పాలంపేట ప్రాంతంలో ఉంది?

    1. భద్రకాళి దేవాలయం
    2. పద్మాక్షి దేవాలయం
    3. కోటగుళ్లు
    4. రామప్ప దేవాలయం
    సమాధానం

    D. రామప్ప దేవాలయం

    Which of the following is located in the Palampet area?

    1. Bhadrakali Temple
    2. Padmakshi Temple
    3. Kota Gullu
    4. Ramappa Temple

  18. పద్మాక్షి దేవాలయం ఏ జిల్లా/ప్రాంతంలో ఉంది?

    1. పాలంపేట
    2. ఘనపూర్
    3. వరంగల్
    4. హనుమకొండ
    సమాధానం

    D. హనుమకొండ

    In which district or place is Padmakshi Temple located?

    1. Palampet
    2. Ghanpur
    3. Warangal
    4. Hanamkonda

  19. ఈ సంఘటన ఏ సంవత్సరంలో జరిగింది: రామప్ప దేవాలయానికి యునెస్కో ప్రపంచ వారసత్వ గుర్తింపు?

    1. 2024
    2. 2023
    3. 2021
    4. 2020
    సమాధానం

    C. 2021

    In which year did this event take place: Recognition of Ramappa Temple as a UNESCO World Heritage Site?

    1. 2024
    2. 2023
    3. 2021
    4. 2020

  20. ఈ క్రింది జతలను పరిశీలించండి (సంఘటన – సంవత్సరం): (i) రామప్ప దేవాలయానికి యునెస్కో ప్రపంచ వారసత్వ గుర్తింపు – 2021 (ii) ముస్లిం లీగ్ లాహోర్ తీర్మానం – 1940 (iii) గోల్డ్ కోస్ట్ కామన్వెల్త్ క్రీడలు – 2018 సరిగ్గా జతపరచబడినవి ఏవి?

    1. (i), (ii), (iii) అన్నీ
    2. (i), (ii) మాత్రమే
    3. (i), (iii) మాత్రమే
    4. (i) మాత్రమే
    సమాధానం

    A. (i), (ii), (iii) అన్నీ

    Consider the following pairs (Event – Year): (i) Recognition of Ramappa Temple as a UNESCO World Heritage Site – 2021 (ii) Lahore Resolution of the Muslim League – 1940 (iii) Commonwealth Games in Gold Coast – 2018 Which of the pairs are correctly matched?

    1. All of (i), (ii) and (iii)
    2. Only (i) and (ii)
    3. Only (i) and (iii)
    4. Only (i)

  21. కొమురం భీం నాయకత్వం వహించినది ఏది?

    1. ఆపరేషన్ పోలో
    2. హైదరాబాద్ బ్రిటిష్ రెసిడెన్సీపై దాడి
    3. ఢిల్లీ సుల్తానులపై ముసునూరి తిరుగుబాటు
    4. ఆదిలాబాద్ గోండు తిరుగుబాటు
    సమాధానం

    D. ఆదిలాబాద్ గోండు తిరుగుబాటు

    Komaram Bheem led which of the following?

    1. Operation Polo
    2. Attack on the British Residency at Hyderabad
    3. Musunuri revolt against the Delhi Sultanate
    4. Gond rebellion of Adilabad

  22. తుర్రేబాజ్ ఖాన్ నాయకత్వం వహించినది ఏది?

    1. ఆదిలాబాద్ గోండు తిరుగుబాటు
    2. ఢిల్లీ సుల్తానులపై ముసునూరి తిరుగుబాటు
    3. హైదరాబాద్ బ్రిటిష్ రెసిడెన్సీపై దాడి
    4. నిర్మల్ తిరుగుబాటు
    సమాధానం

    C. హైదరాబాద్ బ్రిటిష్ రెసిడెన్సీపై దాడి

    Turrebaz Khan led which of the following?

    1. Gond rebellion of Adilabad
    2. Musunuri revolt against the Delhi Sultanate
    3. Attack on the British Residency at Hyderabad
    4. Rebellion of Nirmal

  23. రామప్ప దేవాలయం నిర్మాత ఎవరు?

    1. తిరుమల నాయకుడు
    2. అనపోతా రెడ్డి
    3. మీర్ ఉస్మాన్ అలీ ఖాన్
    4. రేచర్ల రుద్రుడు
    సమాధానం

    D. రేచర్ల రుద్రుడు

    Who built Ramappa Temple?

    1. Thirumala Nayaka
    2. Anapota Reddy
    3. Mir Osman Ali Khan
    4. Recherla Rudra

  24. ఈ క్రింది వాటిని కాలక్రమానుసారం (పూర్వం నుండి తరువాతి వరకు) అమర్చండి: (i) ఉత్తర సర్కార్లలో శాశ్వత శిస్తు నిర్ణయం (ii) నిజాంతో సహాయక సంధి (iii) కర్నూలు నవాబు తిరుగుబాటు (iv) వేయి స్తంభాల గుడి నిర్మాణం

    1. (iv), (ii), (i), (iii)
    2. (i), (iv), (iii), (ii)
    3. (iii), (iv), (ii), (i)
    4. (iii), (i), (iv), (ii)
    సమాధానం

    A. (iv), (ii), (i), (iii)

    Arrange the following in chronological order (earliest first): (i) Permanent Settlement in the Northern Circars (ii) Subsidiary Alliance with the Nizam (iii) Revolt of the Nawab of Kurnool (iv) Construction of Thousand Pillar Temple

    1. (iv), (ii), (i), (iii)
    2. (i), (iv), (iii), (ii)
    3. (iii), (iv), (ii), (i)
    4. (iii), (i), (iv), (ii)

  25. ఈ ప్రవచనాలను పరిశీలించండి: (i) రుద్రమదేవి కాకతీయ రాజ్యాన్ని మహిళా పాలకురాలిగా పరిపాలించింది. (ii) చివరి కాకతీయ రాజు ప్రతాపరుద్రుడు 1323లో ఢిల్లీ సుల్తానేట్ సైన్యం చేతిలో ఓడిపోయాడు. ఏ ప్రవచనం/ప్రవచనాలు సరైనవి?

    1. (i) మాత్రమే
    2. (ii) మాత్రమే
    3. (i), (ii) రెండూ కావు
    4. (i), (ii) రెండూ
    సమాధానం

    D. (i), (ii) రెండూ

    Consider the statements: (i) Rudrama Devi ruled the Kakatiya kingdom as a woman sovereign. (ii) Prataparudra, the last Kakatiya king, lost to a Delhi Sultanate army in 1323. Which of the statements is/are correct?

    1. Only (i)
    2. Only (ii)
    3. Neither (i) nor (ii)
    4. Both (i) and (ii)

  26. ఈ ప్రకటనలను పరిశీలించండి: (i) గణపతిదేవుడు రాజధానిని హనుమకొండ నుండి ఓరుగల్లుకు మార్చాడు. (ii) రుద్రమదేవి రెండో ప్రతాపరుద్రుని వారసురాలు. (iii) రెండో ప్రతాపరుద్రుడు చివరి కాకతీయ పాలకుడు. ఏది/ఏవి సరైనవి?

    1. (i) మాత్రమే
    2. (ii) మాత్రమే
    3. (i), (iii) రెండూ
    4. (i), (ii), (iii) అన్నీ
    సమాధానం

    C. (i), (iii) రెండూ

    Consider the statements: (i) Ganapati Deva shifted the capital from Hanamkonda to Orugallu. (ii) Rudramadevi was the successor of Prataparudra II. (iii) Prataparudra II was the last Kakatiya ruler. Which is/are correct?

    1. Only (i)
    2. Only (ii)
    3. Both (i) and (iii)
    4. All of (i), (ii), (iii)

  27. ద్విపద ఛందస్సులో తొలి తెలుగు రామాయణమైన రంగనాథ రామాయణాన్ని రచించినవారు ఎవరు?

    1. పోతన
    2. తిక్కన
    3. గోన బుద్ధారెడ్డి
    4. ఎర్రన
    సమాధానం

    C. గోన బుద్ధారెడ్డి

    Who composed the Ranganatha Ramayanam, the first Telugu Ramayana in dwipada metre?

    1. Pothana
    2. Tikkana
    3. Gona Buddha Reddy
    4. Errana

  28. కాకతీయుల కాలపు వేయి స్తంభాల (రుద్రేశ్వర) గుడి ఏ పట్టణంలో ఉంది?

    1. కొండవీడు
    2. శ్రీశైలం
    3. ద్రాక్షారామం
    4. హనుమకొండ
    సమాధానం

    D. హనుమకొండ

    In which town is the Thousand Pillar (Rudreshwara) Temple of the Kakatiya period located?

    1. Kondaveedu
    2. Srisailam
    3. Draksharamam
    4. Hanamkonda

  29. తెలుగులో మొదటి స్వతంత్ర కావ్యం శివతత్వసారం రచించినవారు ఎవరు?

    1. పాల్కురికి సోమనాథుడు
    2. పండితారాధ్య మల్లికార్జునుడు
    3. మంచన
    4. నన్నెచోడుడు
    సమాధానం

    B. పండితారాధ్య మల్లికార్జునుడు

    Who wrote Shivatatvasaram, the first independent Telugu kavya?

    1. Palkuriki Somanatha
    2. Panditaradhya Mallikarjuna
    3. Manchana
    4. Nannechoda

  30. పాల్కురికి సోమనాథుని రచన కానిది ఏది?

    1. పండితారాధ్య చరిత్ర
    2. కేయూరబాహు చరిత్ర
    3. వృషాధిప శతకం
    4. బసవ పురాణం
    సమాధానం

    B. కేయూరబాహు చరిత్ర

    Which is NOT a work of Palkuriki Somanatha?

    1. Panditaradhya Charitra
    2. Keyurabahu Charitra
    3. Vrishadhipa Shatakam
    4. Basava Puranam

  31. కేతన రచించిన గ్రంథం ఏది?

    1. దశకుమార చరిత్ర
    2. మార్కండేయ పురాణం
    3. నిర్వచనోత్తర రామాయణం
    4. కుమార సంభవం
    సమాధానం

    A. దశకుమార చరిత్ర

    Which work did Ketana compose?

    1. Dasakumara Charitra
    2. Markandeya Purana
    3. Nirvachanottara Ramayanam
    4. Kumara Sambhavam

  32. మారన రచించిన గ్రంథం ఏది?

    1. దశకుమార చరిత్ర
    2. నిర్వచనోత్తర రామాయణం
    3. హరివంశం
    4. మార్కండేయ పురాణం
    సమాధానం

    D. మార్కండేయ పురాణం

    Which work did Marana compose?

    1. Dasakumara Charitra
    2. Nirvachanottara Ramayanam
    3. Harivamsam
    4. Markandeya Purana

  33. జాయప సేనాని ఎవరి గజసాహిని?

    1. గణపతిదేవుడు
    2. ప్రతాపరుద్రుడు
    3. రుద్రదేవుడు
    4. మహాదేవుడు
    సమాధానం

    A. గణపతిదేవుడు

    Jayapa Senani was the elephant force chief (gajasahini) of whom?

    1. Ganapatideva
    2. Prataparudra
    3. Rudradeva
    4. Mahadeva

  34. పండితారాధ్య చరిత్ర రచయిత ఎవరు?

    1. బద్దెన
    2. ఏకామ్రనాథుడు
    3. పాల్కురికి సోమనాథుడు
    4. జాయప
    సమాధానం

    C. పాల్కురికి సోమనాథుడు

    Who wrote Panditaradhya Charitra?

    1. Baddena
    2. Ekamranatha
    3. Palkuriki Somanatha
    4. Jayapa

  35. మొదటి దాడిలో ముస్లిం సైన్యాన్ని ఓడించిన కాకతీయ సేనాపతులు ఎవరు?

    1. రేచర్ల రుద్ర, జాయప
    2. రేవెళ్ల సేనా, పోతుగంటి మైలి
    3. గోనగన్నారెడ్డి, బొమ్మిరెడ్డి
    4. కోట బేతరాజు, గంగయ
    సమాధానం

    B. రేవెళ్ల సేనా, పోతుగంటి మైలి

    Which Kakatiya commanders defeated the Muslim army in the first attack?

    1. Recherla Rudra and Jayapa
    2. Revella Sena and Potuganti Maili
    3. Gona Gannareddy and Bommireddy
    4. Kota Betaraju and Gangaya

  36. పాలంపేటలోని రామప్ప దేవాలయాన్ని నిర్మించింది ఎవరు?

    1. గణపతిదేవుడు
    2. రేచర్ల రుద్రుడు
    3. ప్రోలరాజు
    4. బేతరాజు
    సమాధానం

    B. రేచర్ల రుద్రుడు

    Who built the Ramappa temple at Palampet?

    1. Ganapatideva
    2. Recherla Rudra
    3. Prola Raja
    4. Betaraja

  37. నృత్త రత్నావళి గ్రంథ రచయిత ఎవరు?

    1. విద్యానాథుడు
    2. జాయప సేనాని
    3. కేతన
    4. మారన
    సమాధానం

    B. జాయప సేనాని

    Who wrote Nritta Ratnavali?

    1. Vidyanatha
    2. Jayapa Senani
    3. Ketana
    4. Marana

  38. గోన బుద్ధారెడ్డి రచించిన గ్రంథం ఏది?

    1. రంగనాథ రామాయణం
    2. నిర్వచనోత్తర రామాయణం
    3. మార్కండేయ పురాణం
    4. సింహగిరి నరహరి వచనం
    సమాధానం

    A. రంగనాథ రామాయణం

    Which work was composed by Gona Buddha Reddy?

    1. Ranganatha Ramayanam
    2. Nirvachanottara Ramayanam
    3. Markandeya Puranam
    4. Simhagiri Narahari Vachanam

  39. రంగనాథ రామాయణంలో మిగిలిన భాగాన్ని పూర్తి చేసినవారు ఎవరు?

    1. అతని కుమారులు కాచవిభుడు, విఠలనాథుడు
    2. తిక్కన
    3. గన్నయ నాయకుడు
    4. గోన గణపతిరెడ్డి
    సమాధానం

    A. అతని కుమారులు కాచవిభుడు, విఠలనాథుడు

    Who completed the remaining part of the Ranganatha Ramayanam?

    1. His sons Kachavibhu and Vitthalanatha
    2. Tikkana
    3. Gannaya Nayaka
    4. Gona Ganapati Reddy

  40. రంగనాథ రామాయణం రచయిత ఎవరు?

    1. మొల్ల
    2. గోన బుద్ధారెడ్డి
    3. తిక్కన
    4. మారన
    సమాధానం

    B. గోన బుద్ధారెడ్డి

    Who wrote the Ranganatha Ramayanam?

    1. Molla
    2. Gona Buddha Reddy
    3. Tikkana
    4. Marana

  41. ఈ క్రింది వాటిని కాలక్రమానుసారం (పూర్వం నుండి తరువాతి వరకు) అమర్చండి: (i) కాకతీయ వైద్య కళాశాల (ii) తెలంగాణ ప్రాంతీయ సంఘం (iii) గోల్కొండ పత్రిక (iv) ఫజల్ అలీ కమిషన్

    1. (iv), (iii), (i), (ii)
    2. (iii), (i), (iv), (ii)
    3. (iii), (iv), (ii), (i)
    4. (i), (iii), (ii), (iv)
    సమాధానం

    C. (iii), (iv), (ii), (i)

    Arrange the following in chronological order (earliest first): (i) Kakatiya Medical College (ii) Telangana Regional Committee (iii) Golkonda Patrika (iv) Fazl Ali Commission

    1. (iv), (iii), (i), (ii)
    2. (iii), (i), (iv), (ii)
    3. (iii), (iv), (ii), (i)
    4. (i), (iii), (ii), (iv)

  42. ఈ క్రింది వాటిని కాలక్రమానుసారం (పూర్వం నుండి తరువాతి వరకు) అమర్చండి: (i) నిజాం కళాశాల (ii) తెలంగాణ ప్రాంతీయ సంఘం (iii) హితకారిణీ సమాజం (iv) కాకతీయ వైద్య కళాశాల

    1. (i), (iii), (ii), (iv)
    2. (ii), (iii), (iv), (i)
    3. (i), (iv), (ii), (iii)
    4. (ii), (i), (iv), (iii)
    సమాధానం

    A. (i), (iii), (ii), (iv)

    Arrange the following in chronological order (earliest first): (i) Nizam College (ii) Telangana Regional Committee (iii) Hitakarini Samaj (iv) Kakatiya Medical College

    1. (i), (iii), (ii), (iv)
    2. (ii), (iii), (iv), (i)
    3. (i), (iv), (ii), (iii)
    4. (ii), (i), (iv), (iii)

  43. కాకతీయ పాలకులను పాలనా క్రమంలో (మొదటివారు ముందుగా) అమర్చండి: (1) ప్రతాపరుద్రుడు (2) గణపతిదేవుడు (3) రుద్రమదేవి

    1. (2), (3), (1)
    2. (3), (2), (1)
    3. (1), (2), (3)
    4. (2), (1), (3)
    సమాధానం

    A. (2), (3), (1)

    Arrange the Kakatiya rulers in order of reign, earliest first: (1) Prataparudra (2) Ganapati Deva (3) Rudrama Devi

    1. (2), (3), (1)
    2. (3), (2), (1)
    3. (1), (2), (3)
    4. (2), (1), (3)

  44. కాకతీయ రాణి రుద్రమదేవి ఎవరి కుమార్తె?

    1. రుద్రదేవుడు
    2. మహాదేవుడు
    3. గణపతిదేవుడు
    4. ప్రతాపరుద్రుడు
    సమాధానం

    C. గణపతిదేవుడు

    The Kakatiya queen Rudrama Devi was the daughter of:

    1. Rudradeva
    2. Mahadeva
    3. Ganapatideva
    4. Prataparudra

  45. ఆంధ్ర మహాభారతంలోని తరువాతి పర్వాల రచయిత తిక్కన సోమయాజి నెల్లూరులోని ఏ రాజు ఆస్థానంతో సంబంధం కలవాడు?

    1. గణపతిదేవుడు
    2. మనుమసిద్ధి
    3. ప్రతాపరుద్రుడు
    4. రాజరాజ నరేంద్రుడు
    సమాధానం

    B. మనుమసిద్ధి

    Tikkana Somayaji, author of the Telugu Mahabharata's later parvas, was associated with the court of which Nellore ruler?

    1. Ganapati Deva
    2. Manumasiddhi
    3. Prataparudra
    4. Rajaraja Narendra

సాధన ప్రశ్నలు — సెట్ 2

  1. 1323లో వరంగల్ వద్ద కాకతీయ ప్రతాపరుద్రుని ఓడించిన, తరువాత ముహమ్మద్-బిన్-తుగ్లక్‌గా పేరుపొందిన యువరాజు ఎవరు?

    1. నెక్నమ్ ఖాన్
    2. ముస్తఫా ఖాన్
    3. ముబారిజ్ ఖాన్
    4. ఉలుగ్ ఖాన్
    సమాధానం

    D. ఉలుగ్ ఖాన్

    Which prince, later known as Muhammad-bin-Tughluq, defeated Kakatiya Prataparudra at Warangal in 1323?

    1. Neknam Khan
    2. Mustafa Khan
    3. Mubariz Khan
    4. Ulugh Khan

  2. సుమారు క్రీ.శ. 1150లో వేంగిపై దండెత్తి, కోన హైహయులను ఎదిరిస్తూ మరణించి ఉంటాడని భావించే తొలి కాకతీయ పాలకుడు ఎవరు?

    1. రెండవ ప్రోలుడు
    2. రుద్రమ్మ
    3. గణపతి
    4. రెండవ తైలపుడు
    సమాధానం

    A. రెండవ ప్రోలుడు

    Which early Kakatiya ruler invaded Vengi about 1150 AD and is believed to have died opposing the Haihayas of Kona?

    1. Prola II
    2. Rudramba
    3. Ganapati
    4. Taila II

  3. కొండవీడు ఈ క్రింది వాటిలో దేనికి రాజధాని?

    1. తుగ్లక్ వంశం
    2. మొదటి రాజేంద్ర చోళుడు
    3. కొండవీడు రెడ్డి రాజ్యం
    4. చివరి దశలో బహమనీ సుల్తానేట్
    సమాధానం

    C. కొండవీడు రెడ్డి రాజ్యం

    Kondaveedu was the capital of which of the following?

    1. Tughlaq dynasty
    2. Rajendra I
    3. Reddy kingdom of Kondaveedu
    4. Bahmani Sultanate in its later phase

  4. తొలి కాకతీయ వంశం యొక్క రాజధాని ఏది?

    1. తంజావూరు
    2. హనుమకొండ
    3. పులికాట్
    4. లాహోర్
    సమాధానం

    B. హనుమకొండ

    What was the capital of Early Kakatiya dynasty?

    1. Thanjavur
    2. Hanamkonda
    3. Pulicat
    4. Lahore

  5. తరువాతి కాకతీయ వంశం యొక్క రాజధాని ఏది?

    1. వరంగల్
    2. రాచకొండ
    3. హంపి
    4. వంజి
    సమాధానం

    A. వరంగల్

    What was the capital of Later Kakatiya dynasty?

    1. Warangal
    2. Rachakonda
    3. Hampi
    4. Vanji

  6. ఈ క్రింది జతలను పరిశీలించండి (రాజవంశం/రాష్ట్రం – రాజధాని): (i) కొండవీడు రెడ్డి రాజ్యం – కొండవీడు (ii) ఘనా – ఢిల్లీ (iii) ఢిల్లీ సుల్తానేట్ – అక్రా సరిగ్గా జతపరచబడినవి ఏవి?

    1. ఏదీ కాదు
    2. (i), (ii), (iii) అన్నీ
    3. (i) మాత్రమే
    4. (i), (ii) మాత్రమే
    సమాధానం

    C. (i) మాత్రమే

    Consider the following pairs (Dynasty/State – Capital): (i) Reddy kingdom of Kondaveedu – Kondaveedu (ii) Ghana – Delhi (iii) Delhi Sultanate – Accra Which of the pairs are correctly matched?

    1. None of them
    2. All of (i), (ii) and (iii)
    3. Only (i)
    4. Only (i) and (ii)

  7. ఈ క్రింది జతలను పరిశీలించండి (రాజవంశం/రాష్ట్రం – రాజధాని): (i) తొలి కాకతీయ వంశం – హనుమకొండ (ii) చోళ వంశం – తంజావూరు (iii) శుంగ వంశం – పాటలీపుత్రం సరిగ్గా జతపరచబడినవి ఏవి?

    1. ఏదీ కాదు
    2. (i), (ii) మాత్రమే
    3. (i), (ii), (iii) అన్నీ
    4. (i), (iii) మాత్రమే
    సమాధానం

    C. (i), (ii), (iii) అన్నీ

    Consider the following pairs (Dynasty/State – Capital): (i) Early Kakatiya dynasty – Hanamkonda (ii) Imperial Chola dynasty – Thanjavur (iii) Shunga dynasty – Pataliputra Which of the pairs are correctly matched?

    1. None of them
    2. Only (i) and (ii)
    3. All of (i), (ii) and (iii)
    4. Only (i) and (iii)

  8. ఈ క్రింది జతలను పరిశీలించండి (రాజవంశం/రాష్ట్రం – రాజధాని): (i) ముసునూరి నాయక రాజ్యం – అక్రా (ii) గుర్జర ప్రతీహార వంశం – కనౌజ్ (iii) ఘనా – వరంగల్ సరిగ్గా జతపరచబడినవి ఏవి?

    1. (i) మాత్రమే
    2. (i), (ii), (iii) అన్నీ
    3. (ii) మాత్రమే
    4. (i), (iii) మాత్రమే
    సమాధానం

    C. (ii) మాత్రమే

    Consider the following pairs (Dynasty/State – Capital): (i) Musunuri Nayaka kingdom – Accra (ii) Gurjara-Pratihara dynasty – Kannauj (iii) Ghana – Warangal Which of the pairs are correctly matched?

    1. Only (i)
    2. All of (i), (ii) and (iii)
    3. Only (ii)
    4. Only (i) and (iii)

  9. ఈ క్రింది వాటిలో ఏది 'కాకతీయ వంశం' అనే అంశానికి సరిగ్గా జతకాదు? (అంశం – వర్గం)

    1. రుద్రదేవుడు
    2. గణపతిదేవుడు
    3. మొదటి బేతరాజు
    4. ప్రతాపరుద్ర దేవుడు
    సమాధానం

    D. ప్రతాపరుద్ర దేవుడు

    Which of the following is NOT correctly paired with Kakatiya dynasty (Item – Category)?

    1. Rudra Deva
    2. Ganapati Deva
    3. Beta I
    4. Prataparudra Deva

  10. దశకుమార చరిత్ర రచయిత ఎవరు?

    1. మల్లికార్జున పండితుడు
    2. భోగరాజు పట్టాభి సీతారామయ్య
    3. నన్నయ
    4. కేతన
    సమాధానం

    D. కేతన

    Who wrote Dashakumara Charitram?

    1. Mallikarjuna Pandita
    2. Bhogaraju Pattabhi Sitaramayya
    3. Nannaya
    4. Ketana

  11. కేతన రచించిన రచన ఏది?

    1. దశకుమార చరిత్ర
    2. శ్రీ రంగనాథ రామాయణం
    3. వేంకటేశ్వర సుప్రభాతం
    4. ఆముక్తమాల్యద
    సమాధానం

    A. దశకుమార చరిత్ర

    Which of the following works was written by Ketana?

    1. Dashakumara Charitram
    2. Sri Ranganatha Ramayanam
    3. Venkateswara Suprabhatam
    4. Amuktamalyada

  12. 'ముసునూరి ప్రోలయ నాయకుడు' గురించిన సరైన వివరణ ఈ క్రింది వాటిలో ఏది?

    1. ముసునూరి తొలి నాయక రాజు
    2. శిశునాగ వంశ మొదటి రాజు
    3. ఇక్ష్వాకు వంశ మొదటి రాజు
    4. శాతవాహన వంశ మొదటి రాజు
    సమాధానం

    A. ముసునూరి తొలి నాయక రాజు

    Which of the following correctly describes Musunuri Prolaya Nayaka?

    1. first Musunuri Nayaka king
    2. first king of the Shishunaga dynasty
    3. first king of the Ikshvaku dynasty
    4. first king of the Satavahana dynasty

  13. భారత తీరంలో ఆంగ్లేయుల మొదటి కోట ఎవరు?

    1. రెండవ ప్రోలరాజు
    2. కులీ కుతుబ్ ముల్క్
    3. ఫోర్ట్ సెయింట్ జార్జ్
    4. ముసునూరి ప్రోలయ నాయకుడు
    సమాధానం

    C. ఫోర్ట్ సెయింట్ జార్జ్

    Who was the first Fort of the English on Indian Coast?

    1. Prola II
    2. Quli Qutb Mulk
    3. Fort St George
    4. Musunuri Prolaya Nayaka

  14. ఈ క్రింది వాటిలో ఏది హనుమకొండ ప్రాంతంలో ఉంది?

    1. లాం వ్యవసాయ పరిశోధన కేంద్రం
    2. వేయి స్తంభాల గుడి
    3. వరంగల్ కోట
    4. రోలాండ్ గారోస్ స్టేడియం
    సమాధానం

    B. వేయి స్తంభాల గుడి

    Which of the following is located in the Hanamkonda area?

    1. Lam Farm Agricultural Research Station
    2. Thousand Pillar Temple
    3. Warangal Fort
    4. Roland Garros Stadium

  15. కోటగుళ్లు ఏ జిల్లా/ప్రాంతంలో ఉంది?

    1. ఘనపూర్
    2. పాలంపేట
    3. హనుమకొండ
    4. వరంగల్
    సమాధానం

    A. ఘనపూర్

    In which district or place is Kota Gullu located?

    1. Ghanpur
    2. Palampet
    3. Hanamkonda
    4. Warangal

  16. జె. ఎన్. చౌదరి నాయకత్వం వహించినది ఏది?

    1. ఆదిలాబాద్ గోండు తిరుగుబాటు
    2. ఢిల్లీ సుల్తానులపై ముసునూరి తిరుగుబాటు
    3. రజాకార్లు
    4. ఆపరేషన్ పోలో
    సమాధానం

    D. ఆపరేషన్ పోలో

    J. N. Chaudhuri led which of the following?

    1. Gond rebellion of Adilabad
    2. Musunuri revolt against the Delhi Sultanate
    3. Razakars
    4. Operation Polo

  17. వేయి స్తంభాల గుడి నిర్మాత ఎవరు?

    1. గణపతిదేవుడు
    2. ఇబ్రహీం కులీ కుతుబ్ షా
    3. రుద్రదేవుడు
    4. మీర్ ఉస్మాన్ అలీ ఖాన్
    సమాధానం

    C. రుద్రదేవుడు

    Who built Thousand Pillar Temple?

    1. Ganapati Deva
    2. Ibrahim Quli Qutb Shah
    3. Rudra Deva
    4. Mir Osman Ali Khan

  18. వేయి స్తంభాల గుడి ప్రధాన దైవం ఎవరు?

    1. మల్లికార్జునుడు
    2. రుద్రేశ్వరుడు
    3. అమరేశ్వరుడు
    4. విఠోబా
    సమాధానం

    B. రుద్రేశ్వరుడు

    Who is the presiding deity of Thousand Pillar Temple?

    1. Mallikarjuna
    2. Rudreshwara
    3. Amareswara
    4. Vithoba

  19. ఈ క్రింది జతలను పరిశీలించండి (సంఘటన – సంవత్సరం): (i) తెలంగాణ సాయుధ పోరాట ప్రారంభం – 1946 (ii) ప్రతాపరుద్రుడు II పట్టాభిషేకం – 1289 (iii) స్వతంత్ర భారతదేశ మొదటి కేంద్ర బడ్జెట్ – 1947 సరిగ్గా జతపరచబడినవి ఏవి?

    1. (ii) మాత్రమే
    2. (iii) మాత్రమే
    3. (i), (ii), (iii) అన్నీ
    4. (ii), (iii) మాత్రమే
    సమాధానం

    C. (i), (ii), (iii) అన్నీ

    Consider the following pairs (Event – Year): (i) Beginning of Telangana Armed Struggle – 1946 (ii) Accession of Prataparudra II – 1289 (iii) First Union Budget of independent India – 1947 Which of the pairs are correctly matched?

    1. Only (ii)
    2. Only (iii)
    3. All of (i), (ii) and (iii)
    4. Only (ii) and (iii)

  20. తిక్కన నెల్లూరు తెలుగు చోడ రాజు ఎవరి మంత్రిగా, ఆస్థాన కవిగా ఉన్నాడు?

    1. రెండో ప్రతాపరుద్రుడు
    2. పెదకోమటి వేమారెడ్డి
    3. మనుమసిద్ధి
    4. గణపతిదేవుడు
    సమాధానం

    C. మనుమసిద్ధి

    Tikkana served as minister and court poet of which Telugu Choda ruler of Nellore?

    1. Prataparudra II
    2. Pedakomati Vema Reddy
    3. Manumasiddhi
    4. Ganapati Deva

  21. పల్నాటి యుద్ధంపై కథాకావ్యం పల్నాటి వీరచరిత్ర ఎవరికి ఆపాదించబడింది?

    1. పాల్కురికి సోమనాథుడు
    2. కేతన
    3. గోన బుద్ధారెడ్డి
    4. శ్రీనాథుడు
    సమాధానం

    D. శ్రీనాథుడు

    Palnati Veeracharitra, a narrative poem on the Palnadu war, is attributed to:

    1. Palkuriki Somanatha
    2. Ketana
    3. Gona Buddha Reddy
    4. Srinatha

  22. రాచకొండ ఏ రాజవంశానికి రాజధాని?

    1. గజపతులు
    2. రెడ్డి రాజులు
    3. ముసునూరి నాయకులు
    4. రేచర్ల నాయకులు
    సమాధానం

    D. రేచర్ల నాయకులు

    Rachakonda was a capital of which dynasty?

    1. Gajapatis
    2. Reddy kings
    3. Musunuri Nayaks
    4. Recherla Nayaks

  23. ఈ ప్రకటనలను పరిశీలించండి: (i) రేచర్ల నాయకులు రాచకొండ, దేవరకొండల నుండి పాలించారు. (ii) ముసునూరి నాయకులు వరంగల్‌ను ఢిల్లీ పాలన నుండి విముక్తి చేశారు. (iii) కొండవీడు కాకతీయుల రాజధాని. ఏది/ఏవి సరైనవి?

    1. (i) మాత్రమే
    2. (iii) మాత్రమే
    3. (ii), (iii) రెండూ
    4. (i), (ii) రెండూ
    సమాధానం

    D. (i), (ii) రెండూ

    Consider the statements: (i) The Recherla Nayaks ruled from Rachakonda and Devarakonda. (ii) The Musunuri Nayaks freed Warangal from Delhi's rule. (iii) Kondaveedu was the capital of the Kakatiyas. Which is/are correct?

    1. Only (i)
    2. Only (iii)
    3. Both (ii) and (iii)
    4. Both (i) and (ii)

  24. ప్రతాప చరిత్ర గ్రంథాన్ని రచించినది ఎవరు?

    1. ఏకామ్రనాథుడు
    2. వల్లభరాయుడు
    3. జాయప సేనాని
    4. బద్దెన
    సమాధానం

    A. ఏకామ్రనాథుడు

    Who composed Prataparudra Charitra?

    1. Ekamranatha
    2. Vallabharayudu
    3. Jayapa Senani
    4. Baddena

  25. ప్రతాపరుద్ర యశోభూషణం గ్రంథ రచయిత ఎవరు?

    1. ఏకామ్రనాథుడు
    2. బద్దెన
    3. సోమనాథుడు
    4. విద్యానాథుడు
    సమాధానం

    D. విద్యానాథుడు

    Who wrote Prataparudra Yashobhushanam?

    1. Ekamranatha
    2. Baddena
    3. Somanatha
    4. Vidyanatha

  26. నృత్య రత్నావళి గ్రంథ రచయిత ఎవరు?

    1. విద్యానాథుడు
    2. బద్దెన
    3. వల్లభరాయుడు
    4. జాయప సేనాని
    సమాధానం

    D. జాయప సేనాని

    Who wrote Nritya Ratnavali?

    1. Vidyanatha
    2. Baddena
    3. Vallabharayudu
    4. Jayapa Senani

  27. మార్కోపోలో ఏ కాలంలో కాకతీయ రాజ్యాన్ని సందర్శించాడు?

    1. ప్రతాపరుద్రుడు
    2. గణపతిదేవుడు
    3. మహాదేవుడు
    4. రుద్రమదేవి
    సమాధానం

    D. రుద్రమదేవి

    During whose rule did Marco Polo visit the Kakatiya kingdom?

    1. Prataparudra
    2. Ganapatideva
    3. Mahadeva
    4. Rudramadevi

  28. రెండో ప్రోలరాజు ఓరుగల్లులో నిర్మించిన ఆలయాలు ఏవి?

    1. పద్మాక్షి, సిద్ధేశ్వర, స్వయంభూ దేవాలయం
    2. రామప్ప, వేయిస్తంభాల గుడి
    3. బేతేశ్వర, ప్రోలేశ్వర
    4. కేశవ, రుద్రేశ్వర
    సమాధానం

    A. పద్మాక్షి, సిద్ధేశ్వర, స్వయంభూ దేవాలయం

    Which temples did Prola II build at Orugallu?

    1. Padmakshi, Siddeswara, Swayambhu temples
    2. Ramappa, Thousand Pillar
    3. Betesvara, Proleswara
    4. Kesava, Rudreswara

  29. రుద్రదేవునికి ఉన్న మరొక పేరు ఏమిటి?

    1. రెండో ప్రతాపరుద్రుడు
    2. మొదటి ప్రతాపరుద్రుడు
    3. రుద్రమదేవి
    4. రుద్రారెడ్డి
    సమాధానం

    B. మొదటి ప్రతాపరుద్రుడు

    What is the other name of Rudradeva?

    1. Prataparudra II
    2. Prataparudra I
    3. Rudrama
    4. Rudra Reddy

  30. స్వతంత్ర కాకతీయ రాజ్యాన్ని పరిపాలించిన వారి వరుస ఏది?

    1. రుద్రదేవుడు, మహాదేవుడు, గణపతిదేవుడు, రుద్రమదేవి, ప్రతాపరుద్రుడు
    2. మహాదేవుడు, రుద్రదేవుడు, గణపతిదేవుడు, ప్రతాపరుద్రుడు, రుద్రమదేవి
    3. గణపతిదేవుడు, రుద్రదేవుడు, రుద్రమదేవి, మహాదేవుడు, ప్రతాపరుద్రుడు
    4. రుద్రదేవుడు, గణపతిదేవుడు, మహాదేవుడు, రుద్రమదేవి, ప్రతాపరుద్రుడు
    సమాధానం

    A. రుద్రదేవుడు, మహాదేవుడు, గణపతిదేవుడు, రుద్రమదేవి, ప్రతాపరుద్రుడు

    Who were the independent Kakatiya rulers in order?

    1. Rudradeva, Mahadeva, Ganapatideva, Rudramadevi, Prataparudra
    2. Mahadeva, Rudradeva, Ganapatideva, Prataparudra, Rudramadevi
    3. Ganapatideva, Rudradeva, Rudramadevi, Mahadeva, Prataparudra
    4. Rudradeva, Ganapatideva, Mahadeva, Rudramadevi, Prataparudra

  31. గణపతిదేవుని కాలంలో రామప్ప దేవాలయం నిర్మించినది ఎవరు?

    1. జాయప
    2. రేచర్ల రుద్రుడు
    3. విశ్వేశ్వర దేశికుడు
    4. గంగాధరుడు
    సమాధానం

    B. రేచర్ల రుద్రుడు

    Who built the Ramappa temple during Ganapatideva's time?

    1. Jayapa
    2. Recherla Rudra
    3. Visvesvara Desika
    4. Gangadhara

  32. గణపతిదేవునికి కుమారులు లేకపోవడంతో రుద్రమదేవికి ఏ పేరుతో పాలనలో భాగస్వామ్యం ఇచ్చాడు?

    1. రుద్రదేవి
    2. ప్రతాపరుద్ర
    3. రుద్రదేవ మహారాజు
    4. గణపతి
    సమాధానం

    C. రుద్రదేవ మహారాజు

    Under what male name was Rudrama made co-ruler from 1259?

    1. Rudradevi
    2. Prataparudra
    3. Rudradeva Maharaju
    4. Ganapati

  33. గణపతిదేవుని కాలంలో మహా ప్రధాని ఎవరు?

    1. మల్యాల హేమాద్రి రెడ్డి
    2. ముప్పిడి నాయకుడు
    3. రేచర్ల రుద్రుడు
    4. జాయప
    సమాధానం

    A. మల్యాల హేమాద్రి రెడ్డి

    Who was Maha Pradhani under Ganapatideva?

    1. Malyala Hemadri Reddy
    2. Muppidi Nayaka
    3. Recherla Rudra
    4. Jayapa

  34. ప్రతాపరుద్రుని కాలంలో మహా ప్రధాని ఎవరు?

    1. మల్యాల హేమాద్రి రెడ్డి
    2. ముప్పిడి నాయకుడు
    3. రేచర్ల రుద్రుడు
    4. గంగాధరుడు
    సమాధానం

    B. ముప్పిడి నాయకుడు

    Who was Maha Pradhani under Prataparudra?

    1. Malyala Hemadri Reddy
    2. Muppidi Nayaka
    3. Recherla Rudra
    4. Gangadhara

  35. మోటుపల్లి అభయ శాసనాన్ని వేయించిన కాకతీయ రాజు ఎవరు?

    1. రుద్రమదేవి
    2. ప్రతాపరుద్రుడు
    3. గణపతిదేవుడు
    4. రుద్రదేవుడు
    సమాధానం

    C. గణపతిదేవుడు

    Which Kakatiya ruler issued the Motupalli Abhaya Sasanam?

    1. Rudramadevi
    2. Prataparudra
    3. Ganapatideva
    4. Rudradeva

  36. గీత రత్నావళి, వాద్య రత్నావళి వంటి గ్రంథాలను రచించినవారు ఎవరు?

    1. జాయప సేనాని
    2. పాల్కురికి
    3. మడికి సింగన
    4. బద్దెన
    సమాధానం

    A. జాయప సేనాని

    Who wrote works such as Geeta Ratnavali and Vadya Ratnavali?

    1. Jayapa Senani
    2. Palkuriki
    3. Madiki Singana
    4. Baddena

  37. తిరుగుబాటులో పాల్గొన్నవారిలో లేనివారు ఎవరు?

    1. రేచర్ల సింగ నాయకుడు
    2. హసన్ గంగూ
    3. ముసునూరి కాపయ నాయకుడు
    4. ప్రోలయ వేమారెడ్డి
    సమాధానం

    B. హసన్ గంగూ

    Who was NOT among the participants in the uprising?

    1. Recherla Singa Nayaka
    2. Hasan Gangu
    3. Musunuri Kapaya Nayaka
    4. Prolaya Vema Reddy

  38. తెలుగులో మొదటి శైవ కవి?

    1. పాల్కురికి సోమనాథుడు
    2. మల్లికార్జున పండితుడు
    3. నన్నెచోడుడు
    4. శ్రీపతి
    సమాధానం

    C. నన్నెచోడుడు

    First Shaiva poet in Telugu?

    1. Palkuriki Somanatha
    2. Mallikarjuna Pandita
    3. Nannechodudu
    4. Sripati

  39. తిక్కన మొదటగా రచించిన గ్రంథం ఏది?

    1. ఆంధ్ర మహాభారతం
    2. కృష్ణ శతకం
    3. కవిసార్వభౌమ ఛందస్సు
    4. నిర్వచనోత్తర రామాయణం
    సమాధానం

    D. నిర్వచనోత్తర రామాయణం

    Which was the first work written by Tikkana?

    1. Andhra Mahabharatam
    2. Krishna Shatakam
    3. Kavisarvabhouma Chandassu
    4. Nirvachanottara Ramayanam

  40. కింది వాటిలో తిక్కన రచన కానిది ఏది?

    1. కృష్ణ శతకం
    2. కవిసార్వభౌమ ఛందస్సు
    3. నిర్వచనోత్తర రామాయణం
    4. దశకుమార చరిత్ర
    సమాధానం

    D. దశకుమార చరిత్ర

    Which of the following is NOT a work of Tikkana?

    1. Krishna Shatakam
    2. Kavisarvabhouma Chandassu
    3. Nirvachanottara Ramayanam
    4. Dasakumara Charitra

  41. 'కవికల్పతరువు' బిరుదు పొందినవారు ఎవరు?

    1. తిక్కన
    2. మారన
    3. గోన బుద్ధారెడ్డి
    4. కేతన
    సమాధానం

    C. గోన బుద్ధారెడ్డి

    Who held the title 'Kavikalpataruvu'?

    1. Tikkana
    2. Marana
    3. Gona Buddha Reddy
    4. Ketana

  42. ముసునూరి వంశానికి చెందిన ప్రోలయ నాయకుడు సుల్తానేట్‌తో పోరాడేందుకు భద్రాచలం సమీపంలోని ఏ ప్రదేశాన్ని స్థావరంగా చేసుకున్నాడు?

    1. ఓరుగల్లు
    2. రేఖపల్లి
    3. కొండవీడు
    4. రాజమహేంద్రవరం
    సమాధానం

    B. రేఖపల్లి

    Prolaya Nayaka of the Musunuri family resisted the Sultanate from a base at which place near Bhadrachalam?

    1. Orugallu
    2. Rekapalli
    3. Kondavidu
    4. Rajamahendravaram

  43. సుమారు 1263లో పాండ్య రాజు జటావర్మ సుందర పాండ్యుని చేతిలో ఓడిన కాకతీయ రాజు ఎవరు?

    1. గణపతిదేవుడు
    2. రుద్రమదేవి
    3. ప్రతాపరుద్రుడు
    4. రుద్రదేవుడు
    సమాధానం

    A. గణపతిదేవుడు

    Which Kakatiya ruler was defeated by the Pandya king Jatavarman Sundara Pandya around 1263?

    1. Ganapatideva
    2. Rudramadevi
    3. Prataparudra
    4. Rudradeva

  44. మోటుపల్లి రేవును సందర్శించి కాకతీయ రాణి రుద్రమదేవిని ప్రశంసించిన వెనిస్ యాత్రికుడు ఎవరు?

    1. అబ్దుర్ రజాక్
    2. డొమింగో పేస్
    3. మార్కోపోలో
    4. ఫాహియాన్
    సమాధానం

    C. మార్కోపోలో

    Which Venetian traveller praised the Kakatiya queen Rudrama Devi after visiting the port of Motupalli?

    1. Abdur Razzak
    2. Domingo Paes
    3. Marco Polo
    4. Fa-Hien

  45. ఓరుగల్లు రాజధాని కాకముందు తొలి కాకతీయ రాజులు ఏ పట్టణం నుండి పాలించారు?

    1. కొండపల్లి
    2. వేములవాడ
    3. హనుమకొండ
    4. భద్రాచలం
    సమాధానం

    C. హనుమకొండ

    Before Orugallu became the capital, early Kakatiya rulers governed from which town?

    1. Kondapalli
    2. Vemulawada
    3. Hanamkonda
    4. Bhadrachalam
Page 1 of 1
‹
›