ఆంధ్రప్రదేశ్ చరిత్ర: ప్రాచీన కాలం నుండి రాష్ట్ర విభజన వరకు · Chapter 2

శాతవాహనులు మరియు తొలి ఆంధ్ర రాజవంశాలు

గుర్తుంచుకోవాల్సినవి

శాతవాహనులు: స్థాపకుడు సిముకుడు (Simuka), రాజధాని ప్రతిష్ఠానపురం (Pratishthana, మహారాష్ట్రలో); గొప్ప రాజు గౌతమీపుత్ర శాతకర్ణి – బిరుదు త్రిసముద్రతోయ పీతవాహనుడు.
ఇతర తొలి ఆంధ్ర రాజవంశాలు: ఇక్ష్వాకులు (విజయపురి), శాలంకాయనులు (వెంగి), ఆనందగోత్రికులు (కందరపురం), బృహత్పలాయనులు (కోడూరు).
సంస్కృతి: గాథాసప్తశతి (హాలుడు, ప్రాకృతం), బృహత్కథ (గుణాఢ్యుడు, పైశాచి), నాగార్జునుడు (మాధ్యమిక), అమరావతి, నాగార్జునకొండ, తొట్లకొండ బౌద్ధ క్షేత్రాలు.

Satavahana and early Andhra centres — Capitals and Buddhist sites of the Satavahanas, Ikshvakus and Salankayanas.

తొలి రాజవంశాల సంక్షిప్త పట్టిక

తొలి ఆంధ్ర చరిత్ర ఐదు రాజవంశాల జాబితా. ప్రతిదానికి ఒక స్థాపకుడు, ఒక రాజధాని, కొందరు ప్రసిద్ధ రాజులు ఉంటారు. పరీక్షల్లో వీటిని జతపరిచే ప్రశ్నలుగా అడుగుతారు, కాబట్టి ముందు ఈ పట్టికను నేర్చుకోండి.

రాజవంశం	స్థాపకుడు	రాజధాని	గమనిక
శాతవాహనులు	సిముకుడు	ప్రతిష్ఠానపురం	రాజధాని మహారాష్ట్రలో ఉంది, ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో కాదు
ఇక్ష్వాకులు	వాసిష్ఠీపుత్ర చాంతమూలుడు (చాంతమూలుడు I)	విజయపురి	విజయపురి నేటి పల్నాడు జిల్లాలో ఉంది
శాలంకాయనులు	విజయదేవవర్మ	వెంగి	వెంగి (పెదవేగి) ఏలూరు జిల్లాలో ఉంది
ఆనందగోత్రికులు	కందరుడు	కందరపురం	స్థాపకుని పేరుతోనే పేరు వచ్చింది
బృహత్పలాయనులు	జయవర్మ	కోడూరు (కూడూరు అని కూడా రాస్తారు)	కోడూరు కృష్ణా జిల్లాలో ఉంది

సిముకుడిని శాతవాహన వంశ తొలి రాజుగా చెబుతారు. చాంతమూలుడు I ఇక్ష్వాకు వంశ తొలి రాజు.

శాతవాహనులు

శాతవాహనులు ప్రతిష్ఠానపురం నుంచి పాలించారు. సిముకుడు వంశాన్ని స్థాపించాడు. సిముకుని తర్వాత రాజు కన్హుడు. ప్రసిద్ధ పేర్లు: హాలుడు, గౌతమీపుత్ర శాతకర్ణి, వాసిష్ఠీపుత్ర పులుమావి, యజ్ఞశ్రీ శాతకర్ణి.

గౌతమీపుత్ర శాతకర్ణి గొప్ప పాలకుడు. అతని బిరుదు త్రిసముద్రతోయ పీతవాహనుడు – అంటే మూడు సముద్రాల నీటిని తన గుర్రాలకు తాగించినవాడు. అతని కుమారుడు వాసిష్ఠీపుత్ర పులుమావి తర్వాత రాజయ్యాడు. ఈ క్రమం గుర్తుంచుకోండి: గౌతమీపుత్రుడు తండ్రి, పులుమావి కుమారుడు.

యజ్ఞశ్రీ శాతకర్ణి ఓడ ముద్రలున్న నాణేలతో ముడిపడి ఉన్నాడు. ఈ నాణేలు చినగంజాంలో దొరికాయి. శాతవాహనులు సముద్ర వాణిజ్యంలో పాల్గొన్నారని ఇవి తెలుపుతాయి.

శాతవాహనులు పశ్చిమ క్షత్రపులతో పోరాడారు. నహపానుడు క్షహరాట వంశానికి చెందినవాడు; చష్టనుడు, రుద్రదాముడు పశ్చిమ క్షత్రపులు, వారి రాజధాని ఉజ్జయిని. రుద్రదాముని గిర్నార్ శాసనం సంస్కృతంలో ఉంది; అది జునాగఢ్ వద్ద ఉంది.

నాసిక్ ప్రశస్తిని గౌతమీపుత్రుని తల్లి గౌతమి బాలశ్రీ వేయించింది. అది ప్రాకృతంలో ఉంది. నానాఘాట్ శాసనాన్ని నాగనిక వేయించింది. నానాఘాట్ మహారాష్ట్రలో ఉంది.

ఇక్ష్వాకులు

ఇక్ష్వాకులు విజయపురి నుంచి పాలించారు. ఈ ప్రదేశాన్ని కృష్ణా లోయలోని నాగార్జునకొండ అని కూడా అంటారు. రాజుల క్రమం:

క్రమం	రాజు
1	వాసిష్ఠీపుత్ర చాంతమూలుడు
2	వీరపురుషదత్తుడు
3	ఎహువుల చాంతమూలుడు
4	రుద్రపురుషదత్తుడు

ప్రతి రాజు తన ముందున్న రాజు కుమారుడు. వీరపురుషదత్తుడు చాంతమూలుడు I కుమారుడు. ఎహువుల చాంతమూలుడు వీరపురుషదత్తుని కుమారుడు. ఈ జాబితాలో రుద్రపురుషదత్తుడు చివరివాడు.

నాగార్జునకొండ ఒక బౌద్ధ క్షేత్రం. ఇక్ష్వాకుల కాలం నాటి అనేక కట్టడాలు ఇక్కడ బయటపడ్డాయి.

శాలంకాయనులు, ఆనందగోత్రికులు, బృహత్పలాయనులు

శాలంకాయనులు: స్థాపకుడు విజయదేవవర్మ, రాజధాని వెంగి. పేర్కొన్న ఇద్దరు రాజులు హస్తివర్మ, నందివర్మ. హస్తివర్మ ముందు, నందివర్మ తర్వాత.
ఆనందగోత్రికులు: స్థాపకుడు కందరుడు, రాజధాని కందరపురం. తర్వాతి ఇద్దరు రాజులు అత్తివర్మ, దామోదరవర్మ. అత్తివర్మ దామోదరవర్మ కంటే ముందు.
బృహత్పలాయనులు: స్థాపకుడు జయవర్మ, రాజధాని కోడూరు. ఇది స్వల్పకాలం ఉన్న చిన్న వంశం.

వెంగి తర్వాత వెంగి చాళుక్యులకు రాజధాని అయింది. వారి స్థాపకుడు కుబ్జ విష్ణువర్ధనుడు. కాబట్టి వెంగి పరీక్షల్లో రెండుసార్లు వస్తుంది: మొదట శాలంకాయనులు, తర్వాత తూర్పు చాళుక్యులు.

సాహిత్యం మరియు ఆలోచనాపరులు

రచన	రచయిత	భాష / సంప్రదాయం
గాథాసప్తశతి	హాలుడు	ప్రాకృతం
బృహత్కథ	గుణాఢ్యుడు	పైశాచి
కాతంత్ర వ్యాకరణం	శర్వవర్మ	సంస్కృతం
లీలావతీ పరిణయం	కుతూహలుడు	హాలుని వివాహంపై ప్రాకృత కావ్యం (క్రీ.శ. 8వ శతాబ్దంలో రచించబడింది)
రత్నావళి	నాగార్జునుడు	నాగార్జునునికి ఆపాదించే రచన
సుహృల్లేఖ	నాగార్జునుడు	సంస్కృతం
మాధ్యమిక కారిక	నాగార్జునుడు	మాధ్యమిక సంప్రదాయం
చతుఃశతక	ఆర్యదేవుడు	మాధ్యమిక సంప్రదాయం

నాగార్జునుడు, అతని శిష్యుడు ఆర్యదేవుడు బౌద్ధమతంలోని మాధ్యమిక శాఖకు చెందినవారు. తత్వవేత్త నాగార్జునుడిని, నాగార్జునకొండ అనే ప్రదేశాన్ని కలపకండి. ప్రదేశానికి ఆయన పేరు పెట్టారు; అది పల్నాడు జిల్లాలో ఉంది.

ఆంధ్రప్రదేశ్, తెలంగాణలోని ముఖ్య ప్రదేశాలు

ప్రదేశం	ప్రస్తుత జిల్లా / ప్రాంతం	సంబంధం
అమరావతి స్తూపం	పల్నాడు	బౌద్ధమతం
నాగార్జునకొండ	పల్నాడు	బౌద్ధమతం
ధరణికోట	పల్నాడు	బౌద్ధ క్షేత్రం, తొలి పట్టణ ప్రదేశం
ఘంటసాల	కృష్ణా	బౌద్ధ క్షేత్రం
జగ్గయ్యపేట	ఎన్టీఆర్ జిల్లా	బౌద్ధ క్షేత్రం
భట్టిప్రోలు	బాపట్ల	బౌద్ధ స్తూపం
చందవరం	ప్రకాశం	బౌద్ధ క్షేత్రం
సాలిహుండం	శ్రీకాకుళం	బౌద్ధ క్షేత్రం
తొట్లకొండ, బావికొండ, పావురాళ్లకొండ	విశాఖపట్నం	తొట్లకొండ బౌద్ధ క్షేత్రం
శంకరం	అనకాపల్లి	బౌద్ధ క్షేత్రం
రామతీర్థం	విజయనగరం	బౌద్ధ క్షేత్రం
గుంటుపల్లి	ఏలూరు	బౌద్ధ క్షేత్రం
గుడిమల్లం	తిరుపతి	శైవమతం (పరశురామేశ్వర ఆలయం, తొలి శివలింగం)
మ్యాకదోని శాసనం	కర్నూలు	శాసన ప్రదేశం
కోటిలింగాల, ధూళికట్ట	కరీంనగర్ / జగిత్యాల ప్రాంతం	తొలి నాణేలు, అవశేషాలు

అమరావతి శిల్పకళా శైలి కృష్ణా లోయతో ముడిపడి ఉంది. దీన్ని గాంధార శైలి (పెషావర్ లోయ), మథుర శైలి (మథుర)తో కలపకండి.

మతం మరియు భాషల పట్టిక

మతం, భాష ప్రశ్నలు సులభంగా మార్కులు తెచ్చేవి; ప్రతి అంశానికి ఒక్కో వాక్యం గుర్తుంచుకోండి.

అంశం	మతం / భాష
అమరావతి స్తూపం	బౌద్ధమతం
నాగార్జునకొండ	బౌద్ధమతం
తొట్లకొండ	బౌద్ధమతం
గుడిమల్లం	శైవమతం
గాథాసప్తశతి	ప్రాకృతం
బృహత్కథ	పైశాచి
కాతంత్ర వ్యాకరణం	సంస్కృతం
నాగార్జునుడు	మాధ్యమిక శాఖ

ఒక పద్ధతిని గమనించండి. కృష్ణా, గుంటూరు ప్రాంతంలోని దాదాపు ప్రతి పెద్ద స్తూప క్షేత్రం బౌద్ధమతానికి చెందినదే. శాతవాహన రాజులు చాలా శాసనాలకు ప్రాకృతాన్ని వాడారు; సంస్కృతం వ్యాకరణానికి, కొన్ని తర్వాతి శాసనాలకు వాడారు. గుడిమల్లం మాత్రం భిన్నమైనది – అది శైవ క్షేత్రం.

రాజవంశాలను ఎలా గుర్తుపెట్టుకోవాలి

ప్రతి రాజధాని మొదటి అక్షరాన్ని స్థాపకునితో కలపండి.

శాతవాహన: సిముకుడు, ప్రతిష్ఠానపురం.
ఇక్ష్వాకు: చాంతమూలుడు, విజయపురి.
శాలంకాయన: విజయదేవవర్మ, వెంగి (రెండూ "వి/వె"తో మొదలవుతాయి).
ఆనందగోత్రిక: కందరుడు, కందరపురం (స్థాపకుడు, రాజధాని ఒకే పేరు).
బృహత్పలాయన: జయవర్మ, కోడూరు.

మరో నియమం: ఆనందగోత్రికుల రాజధాని కందరపురం అంటే కందరుని పట్టణం. శాలంకాయనుల రాజధాని, స్థాపకుడు ఇద్దరి పేర్లూ "వి"తో మొదలవుతాయి. ఈ చిన్న లంకెలు చాలా తప్పులను ఆపుతాయి.

ప్రతి వంశంలో వారసత్వ క్రమాన్ని కూడా నేర్చుకోండి:

శాతవాహన: సిముకుడు, తర్వాత కన్హుడు. తర్వాతి కాలంలో గౌతమీపుత్ర శాతకర్ణి, తర్వాత వాసిష్ఠీపుత్ర పులుమావి.
ఇక్ష్వాకు: చాంతమూలుడు, వీరపురుషదత్తుడు, ఎహువుల చాంతమూలుడు, రుద్రపురుషదత్తుడు.
శాలంకాయన: హస్తివర్మ, తర్వాత నందివర్మ.
ఆనందగోత్రిక: కందరుడు, తర్వాత అత్తివర్మ, తర్వాత దామోదరవర్మ.

పరీక్షలో పడే తప్పులు

ప్రతిష్ఠానపురం మహారాష్ట్రలో ఉంది. ఇది శాతవాహన రాజధాని, కానీ ఆంధ్ర పట్టణం కాదు.
విజయపురి (ఇక్ష్వాకులు) వేరు, వెంగి (శాలంకాయనులు) వేరు.
గౌతమీపుత్ర శాతకర్ణి తండ్రి; వాసిష్ఠీపుత్ర పులుమావి కుమారుడు. విద్యార్థులు తరచూ వీటిని తారుమారు చేస్తారు.
చాంతమూలుడు I, వాసిష్ఠీపుత్ర చాంతమూలుడు, మొదటి చాంతమూలుడు – ముగ్గురూ ఒకే రాజు. ఎహువుల చాంతమూలుడు వేరే, తర్వాతి రాజు.
నాగార్జునుడు (తత్వవేత్త) వేరు, నాగార్జునకొండ (ప్రదేశం) వేరు.
హాలుడు గాథాసప్తశతిని ప్రాకృతంలో రాశాడు. గుణాఢ్యుడు బృహత్కథను పైశాచిలో రాశాడు.
శర్వవర్మ కాతంత్ర వ్యాకరణాన్ని సంస్కృతంలో రాశాడు. దీన్ని ప్రాకృతంతో ముడిపెట్టకండి.
గిర్నార్ శాసనం (రుద్రదాముడు) సంస్కృతంలో ఉంది; నాసిక్ ప్రశస్తి, హాథీగుంఫా శాసనం ప్రాకృతంలో ఉన్నాయి.

ఒక్క వాక్య సారాంశాలు

1. శాతవాహనుల స్థాపకుడు: సిముకుడు.
2. శాతవాహన రాజధాని: ప్రతిష్ఠానపురం.
3. ఇక్ష్వాకుల స్థాపకుడు: వాసిష్ఠీపుత్ర చాంతమూలుడు; రాజధాని విజయపురి.
4. శాలంకాయనుల స్థాపకుడు: విజయదేవవర్మ; రాజధాని వెంగి.
5. ఆనందగోత్రికుల స్థాపకుడు: కందరుడు; రాజధాని కందరపురం.
6. బృహత్పలాయనుల స్థాపకుడు: జయవర్మ; రాజధాని కోడూరు.
7. గాథాసప్తశతిని రచించినవాడు హాలుడు.
8. బృహత్కథను గుణాఢ్యుడు పైశాచి భాషలో రచించాడు.
9. నాగార్జునుడు సుహృల్లేఖ, మాధ్యమిక కారిక రచించాడు.
10. గుడిమల్లం తిరుపతి జిల్లాలోని శైవ క్షేత్రం.

Early Andhra timeline — Approximate dates for the Satavahanas, successor dynasties and the Nagarjunakonda rescue.

నేపథ్యం మరియు సందర్భం

శాతవాహనులకు ముందే గోదావరి, కృష్ణా నదుల మధ్య ప్రాంతంలో పట్టణాలు, బౌద్ధ సంఘాలు, వ్యాపారులు ఉండేవారు. మౌర్య సామ్రాజ్యం ఈ ప్రాంతాన్ని తాకింది. కృష్ణా లోయ వెంబడి బౌద్ధ భిక్షువులు స్థిరపడ్డారు. మౌర్యుల శక్తి బలహీనపడినప్పుడు స్థానిక పాలకులు ఎదగడానికి అవకాశం దొరికింది. అలా ఎదిగిన వారిలో శతాబ్దాల పాటు నిలిచిన పెద్ద రాజ్యాన్ని నిర్మించిన మొదటివారు శాతవాహనులు.

ఈ వంశం పేరును ఒకటికంటే ఎక్కువ రీతుల్లో వివరిస్తారు. ఒక అభిప్రాయం ప్రకారం ఈ పేరు "ఏడు (గుర్రాలచే) నడపబడేది" అనే అర్థం ఇచ్చే పదంతో ముడిపడి ఉంది; ఇది సూర్యభగవానుని రథం చిత్రం. మరొక అభిప్రాయం దీన్ని వేగంగా పరిగెత్తే గుర్రాలతో ముడిపెడుతుంది. తరువాతి పురాణాలు ఈ రాజులను "ఆంధ్రులు" అని పిలుస్తాయి. కానీ రాజులు తమ శాసనాల్లో ఆ పదాన్ని ఎప్పుడూ వాడలేదు. అందుకే పుస్తకాల్లో రెండు పేర్లూ కనిపిస్తాయి.

వీరి రికార్డులు ఎక్కువగా చిన్నవి. నాణేలు, గుహలు మరియు స్తూపాల శాసనాలు, గ్రామాల దానాలు, విదేశీ యాత్రికుల వృత్తాంతాల నుండి వీరి గురించి తెలుసుకుంటాం. అందువల్ల పాలనా సంవత్సరాలపై చరిత్రకారులు ఇప్పటికీ వాదించుకుంటారు. వ్యవస్థాపకుని కాలాన్ని కొందరు పండితులు క్రీ.పూ. 3వ శతాబ్దం నుండి క్రీ.పూ. 1వ శతాబ్దం వరకు ఎక్కడైనా ఉంచారు. చాలామంది ఇప్పుడు క్రీ.పూ. 2వ శతాబ్దం చివరి నుండి సుమారు క్రీ.పూ. 100 వరకు అనే కాలాన్ని ఇష్టపడుతున్నారు. కన్గనహళ్లిలో దొరికిన ఒక శిలాశాసనాన్ని మొదటి రాజుకు సుమారు క్రీ.పూ. 110 తేదీని బలపరచడానికి వాడారు. శాతవాహనుల సంవత్సరాలన్నింటినీ సుమారు అంచనాలుగానే చూడండి. పరీక్షలకు సంవత్సరం కంటే పాలకుల వరుసక్రమమే ముఖ్యం.

రాజకీయ చరిత్ర

ఎదుగుదల. సిముకుడు వ్యవస్థాపకునిగా చెప్పబడ్డాడు. తరువాతి జాబితాలు ఆయన తర్వాత కన్హుడిని (కృష్ణుడు అని కూడా రాస్తారు) ఉంచుతాయి. ఈ వంశం మొదట పశ్చిమ దక్కన్‌లోని కొన్ని భాగాలను పాలించింది. ప్రస్తుత మహారాష్ట్రలోని పైఠాన్ సమీపంలోని ప్రతిష్ఠానం ఒక తొలి రాజధాని. తరువాతి కాలాల్లో రాజధాని లేదా ప్రధాన కేంద్రం మారింది, కృష్ణా లోయ మరియు అమరావతి చాలా ముఖ్యమయ్యాయి. కాబట్టి శాతవాహనుల కథ కేవలం ఆంధ్ర కథ కాదు. అది దక్కన్ అంతటా విస్తరించింది.

శకులతో పోరాటం. పశ్చిమాన ఉన్న విదేశీ పాలకుల వంశం ప్రధాన శత్రువు. నహపానుడు క్షహరాట వంశానికి చెందినవాడు. చష్టనుడు మరియు రుద్రదాముడు ఉజ్జయిని నుండి పశ్చిమ క్షత్రపులుగా పాలించారు. గుజరాత్ మరియు మాళ్వాలోని ఓడరేవులు, భూములు వారి అధీనంలో ఉండేవి; వాటిని శాతవాహనులు కూడా కోరారు. ఈ భూముల కోసం యుద్ధాలు తరతరాలు సాగాయి. జునాగఢ్‌లోని రుద్రదాముని గిర్నార్ శాసనం సంస్కృతంలో ఉంది.

గౌతమీపుత్ర శాతకర్ణి. ఈయన ఈ వంశంలో గొప్ప రాజుగా గుర్తుంచుకోబడ్డాడు. ఆయన గురించిన ప్రధాన ఆధారం ఆయన తల్లి గౌతమీ బాలశ్రీ వేయించిన నాసిక్ శాసనం. అది ప్రాకృతంలో ఉంది. ఆయనకు త్రిసముద్రతోయపీతవాహనుడు అనే బిరుదు ఉంది; దీని అర్థం "ఆయన గుర్రాలు మూడు సముద్రాల నీరు తాగాయి" అని. ఆయన పాలనను పండితులు వేర్వేరు దశాబ్దాల్లో ఉంచుతారు. కొందరు క్రీ.శ. 1వ శతాబ్దంలో, మరికొందరు క్రీ.శ. 2వ శతాబ్ది ఆరంభంలో ఉంచుతారు. తేదీ చెప్పేటప్పుడు "సుమారు" (c.) అని చెప్పండి.

పులుమావి మరియు తరువాతి రాజులు. వాసిష్ఠీపుత్ర పులుమావి గౌతమీపుత్రుని కుమారుడు. ఆయన సామ్రాజ్యాన్ని కలిపి ఉంచాడు; ఒక కాలగణన పద్ధతి ప్రకారం ఆయన సుమారు క్రీ.శ. 85 నుండి 125 వరకు పాలించాడని చెబుతారు. ఇతర పద్ధతులు ఆయనను ఇంకా తరువాతి కాలానికి జరుపుతాయి. అనేకమంది రాజుల తర్వాత యజ్ఞశ్రీ శాతకర్ణి సింహాసనం ఎక్కాడు; ఒక లెక్క ప్రకారం సుమారు క్రీ.శ. 170-199. ఆయన కాలమే చివరి బలమైన కాలం. ఆయన నాణేలపై రెండు స్తంభాల ఓడ ముద్ర ఉంటుంది. అవి చిన్నగంజాం మరియు ఇతర తూర్పు తీర ప్రదేశాలలో దొరికాయి. అప్పటికి ఈ వంశం అరేబియా సముద్రంలోనే కాక బంగాళాఖాతంలో కూడా సముద్ర వాణిజ్య శక్తిగా మారిందని ఇది చూపిస్తుంది.

పతనం. యజ్ఞశ్రీ తర్వాత కొద్దికాలానికే గవర్నర్లు మరియు సామంతులు రాజు మాట వినడం మానేయడంతో రాజు పట్టు ముగిసింది. సుమారు క్రీ.శ. 225 నాటికి సామ్రాజ్యం ముక్కలైంది. ఆంధ్రకు సంబంధించి లెక్కలోకి వచ్చిన ఇద్దరు వారసులు: ఆగ్నేయంలో పల్లవులు, కృష్ణా లోయలో ఇక్ష్వాకులు; అక్కడ ప్రధాన శక్తిగా ఇక్ష్వాకులు నిలిచారు. ఇతర చోట్ల పశ్చిమాన అభీరులు, నైరుతిలో చుటులు ఎదిగారు, శాతవాహనుల ఉత్తర శాఖ కొనసాగింది.

పరిపాలన మరియు ఆర్థిక వ్యవస్థ

శాతవాహన రాజ్యంలో అసలు అధికారం విస్తరించి ఉండేది. వంశపారంపర్య ప్రభువులైన *మహారథులు* మరియు సైన్యాధిపతులైన *మహాసేనాపతులు* క్షేత్రస్థాయిలో అధికారం కలిగి ఉండేవారు. రాజకుమారులు దూర ప్రాంతాలకు వైస్రాయ్‌లుగా వెళ్లేవారు. భూభాగం *ఆహారాలు* అనే పెద్ద జిల్లాలుగా విభజించబడింది; వీటిలో చాలా వాటికి ఒక గవర్నర్ లేదా పట్టణం పేరు ఉండేది; *జనపదాలు* చిన్న విభాగాలు. అందువల్ల స్థానిక ప్రభువులకు చాలా అధికారం ఉండేది, కేంద్రం పేదబారినప్పుడు ఇదే బలహీనతగా మారింది.

అడవులను తొలగించడం, చెరువులు మరియు కాలువల పనుల ద్వారా వ్యవసాయం పెరిగింది. అంతకంటే ముఖ్యమైన మార్పు వాణిజ్యం. ఈ వంశం పశ్చిమ తీరంలోని సోపారా, కళ్యాణ్, భరూచ్ వంటి ఓడరేవుల వెంట, తూర్పు తీరంలో కృష్ణా, గోదావరి ముఖద్వారాల వెంట పొడవైన భాగాలను నియంత్రించింది. రాజ్యం రోమన్ ప్రపంచంతో వాణిజ్యంలో పెద్ద పాత్ర పోషించింది. క్రీ.శ. 1వ శతాబ్దంలో రాసిన ఒక గ్రీకు సముద్రయాన మార్గదర్శి ప్రతిష్ఠానం మరియు తగరను రద్దీగా ఉండే లోతట్టు మార్కెట్లుగా పేర్కొంది. ఓడ నాణేలు కూడా ఇదే కథ చెబుతాయి. వాణిజ్యం పట్టణాలను ధనవంతం చేసింది, ధనిక పట్టణాలు స్తూపాలకు, విహారాలకు డబ్బు ఇచ్చాయి.

శాతవాహన రాజులు విహారాలకు దానాలు ఇచ్చారు, ఈ అధ్యాయంలోని తరువాతి వంశాలు బ్రాహ్మణులకు మరియు దేవాలయాలకు దానాలు (గ్రాంట్లు) ఇచ్చాయి.

సమాజం, మతం మరియు సంస్కృతి

రాజులు ఆరాధనలో హిందువులు, అదే సమయంలో బౌద్ధానికి కూడా ఉదారంగా దానాలిచ్చారు. అశ్వమేధం వంటి వైదిక యజ్ఞాలు చేశారు. అదే సమయంలో రాజకుటుంబాలు, మంత్రులు, వ్యాపారులు బౌద్ధ గుహలు, స్తంభాలు, రెయిలింగులకు ధనసహాయం చేశారు. ఈ యుగాన్ని అర్థం చేసుకోవడానికి ఈ మిశ్రమ ఆదరణే కీలకం. రాజు ఒక మతాన్ని ఎంచుకోవాల్సిన అవసరం లేదు.

బౌద్ధ కేంద్రాలు. కృష్ణా నది ఒడ్డున ఉన్న అమరావతి మహాస్తూపం ఈ కాలంలో గొప్ప బౌద్ధ కేంద్రంగా మారింది. దాని కళను అమరావతి శిల్పకళా శైలి అంటారు; ఇది పెషావర్ లోయలోని గాంధార శైలి నుండి మరియు మథుర శైలి నుండి భిన్నమైనది. శాతవాహన కాలానికి చెందిన ఆంధ్రలోని ఇతర బౌద్ధ ప్రదేశాల్లో భట్టిప్రోలు, ఘంటసాల, జగ్గయ్యపేట, సాలిహుండం, మరియు విశాఖపట్నం తీరం దగ్గర తొట్లకొండ ఉన్నాయి. గుడిమల్లం ఒక శైవ క్షేత్రం; అక్కడ ప్రసిద్ధమైన తొలినాటి లింగం ఉంది. దాని మతాన్ని బౌద్ధ జాబితాతో కలపవద్దు.

భాష మరియు గ్రంథాలు. చాలా రికార్డులకు ప్రాకృతం ఆస్థాన భాష. *గాథా సప్తశతి* ప్రాకృతంలోని ప్రేమ కవితల సంకలనం, ఇది హాలునికి ఆపాదించబడింది. గుణాఢ్యుని *బృహత్కథ* పైశాచి భాషలో రాయబడింది. కాతంత్ర వ్యాకరణం సర్వవర్మకు ఆపాదించబడింది. కుతూహలుని *లీలావతీ పరిణయం* హాలుని వివాహం గురించిన ప్రాకృత కావ్యం, కానీ అది చాలా తరువాత, సుమారు 8వ శతాబ్దంలో రాయబడింది.

నాగార్జునుడు. బౌద్ధ తత్త్వవేత్త నాగార్జునుడు మాధ్యమిక శాఖకు చెందినవాడు. సంప్రదాయం ఆయనను శాతవాహన యుగంతో ముడిపెడుతుంది; *మాధ్యమిక కారిక* మరియు ఒక రాజుకు రాసిన పద్య లేఖ *సుహృల్లేఖ* ఆయనకు ఆపాదించబడ్డాయి. ఆయన శిష్యుడు ఆర్యదేవుడు *చతుఃశతకం* రాశాడు. ప్రదేశం పేరును ఆయన అక్కడ నివసించినట్టు రుజువుగా తీసుకోవద్దు. నాగార్జునకొండకు ఆయన పేరు పెట్టబడింది, కానీ ఆ ప్రదేశంలో దొరికినవేవీ ఆయన ఉనికిని చూపవు, ఆ పేరు బహుశా మధ్యయుగంలో ఇవ్వబడింది.

కృష్ణా మరియు తీరాంధ్ర వారసత్వ వంశాలు

ఇక్ష్వాకులు. శాతవాహనుల తర్వాత ఆంధ్రలోని ఇక్ష్వాకులు కృష్ణా లోయను పాలించారు. వారు విజయపురి నుండి పాలించారు; ఇది నాగార్జునకొండ ప్రదేశం యొక్క ప్రాచీన నామం. సాధారణ కాలగణన ప్రకారం సుమారు క్రీ.శ. 227 నుండి 325 వరకు, వరుసగా నలుగురు రాజులు:

వరుస	రాజు	సుమారు సంవత్సరాలు (ఒక పద్ధతి ప్రకారం)
1	వాసిష్ఠీపుత్ర చాంతమూలుడు	c. 227-250
2	వీరపురుషదత్తుడు	c. 250-275
3	ఎహువుల చాంతమూలుడు	c. 275-300
4	రుద్రపురుషదత్తుడు	c. 300-325

మొదటి రాజు అశ్వమేధంతో సహా వైదిక యజ్ఞాలను పునరుద్ధరించాడు. అయినా ఆ ఇంటి స్త్రీలు బౌద్ధ దానాలకు ఎక్కువ ప్రసిద్ధి. చాంతిశ్రీ (Chamtasri) అనే రాజస్త్రీ ఒక పెద్ద ఆలయ నిర్మాణానికి ధనసహాయం చేసింది, కోడబలిశ్రీ (Kodabalisiri) అనే రాణి మహిశాసక శాఖ భిక్షువుల కోసం ఒక విహారం కట్టించింది. వీరపురుషదత్తుడు ఉజ్జయినిలోని పశ్చిమ క్షత్రప పాలకుని కుమార్తెను వివాహం చేసుకున్నాడు. అలా శాతవాహనుల పాత శత్రువులు ఇక్ష్వాకులకు వియ్యంకులయ్యారు. 4వ శతాబ్దం మధ్యకు ఎదుగుతున్న పల్లవులు ఇక్ష్వాకుల భూములను స్వాధీనం చేసుకున్నారు, వంశం బలహీనపడింది.

సాలంకాయనులు. ఈ వంశం వేంగి నుండి పాలించింది; వేంగి అంటే ఏలూరు దగ్గరి పెదవేగిగా గుర్తించబడిన ప్రదేశం. వీరి కాలాన్ని సుమారు క్రీ.శ. 300 నుండి 440 వరకు ఇస్తారు. జాబితాలు దేవవర్మ, హస్తివర్మ, నందివర్మ వంటి రాజుల పేర్లు చెబుతాయి. వీరి తొలి శాసనాలు ప్రాకృతాన్ని, తరువాతివి సంస్కృతాన్ని వాడతాయి. వీరికి తెలిసిన రికార్డుల్లో చాలావరకు బ్రాహ్మణులకు లేదా ఆలయాలకు భూమిని దానం చేసే తామ్రపత్రాలు. ముద్రగా ఎద్దును వాడటం వంటి కొన్ని లక్షణాలు వీరికి తొలి పల్లవులతో ఉమ్మడిగా ఉన్నాయి. విష్ణుకుండినులు 5వ శతాబ్దం మధ్య లేదా చివరిలో వీరిని తరిమివేశారు.

ఆనందగోత్రికులు మరియు బృహత్పలాయనులు. ఇవి చిన్న వంశాలు. ఆనందగోత్రికులు కందరపురం నుండి పాలించారు; వ్యవస్థాపకుడు కందరుడు. బృహత్పలాయనులకు కోడూరు (కూడూరు అని కూడా రాస్తారు) వద్ద పీఠం ఉండేది; వీరు ప్రధానంగా కొన్ని తామ్రపత్రాల ద్వారానే తెలుస్తారు. ఈ రెండింటికీ సంవత్సరాల మీద సమయం వృథా చేయవద్దు. వ్యవస్థాపకుడు, రాజధాని, పొరుగువారిని నేర్చుకోండి.

పతనం, వారసత్వం మరియు తెలుసుకోవలసిన ప్రదేశాలు

శాతవాహన యుగం మూడు శాశ్వత విషయాలను వదిలివెళ్లింది. మొదటిది, తరువాతి సంస్కృత మరియు ప్రాంతీయ రచనలకు పోషణనిచ్చిన ప్రాకృత సాహిత్యం. రెండవది, తరువాతి వంశాలు అనుకరించిన వాణిజ్యం, పట్టణాలు, మతపరమైన దానాల నమూనా. మూడవది, అమరావతి కళా శైలి.

నాగార్జునకొండ మ్యూజియం కొండ పైన ఉండటానికి కారణం ఉంది. నాగార్జునసాగర్ ఆనకట్ట (1955-1967లో నిర్మించబడింది) కింది లోయను ముంచబోతోంది. ఆ ప్రదేశం అప్పటికే తెలిసినదే: ASIకి చెందిన ఎ. ఆర్. సరస్వతి 1926లో దానిని మొదట నివేదించారు, ఎ. హెచ్. లాంగ్‌హర్స్ట్ 1927 నుండి 1931 వరకు అక్కడ తవ్వకాలు జరిపారు. ఆ తర్వాత, పెరుగుతున్న నీటికి ముందు, ASI బృందాలు ప్రధానంగా 1954-1960లో పనిచేశాయి. వారు ముప్పైకి పైగా విహారాలను, అనేక స్తూపాలను వెలికితీశారు. అనేక కట్టడాలను విడదీసి ఎత్తైన నేలపై మళ్లీ నిర్మించి, 1966లో తెరిచిన మ్యూజియంలో ప్రదర్శించారు.

ప్రదేశం	ఇది ఏమి చూపుతుంది
అమరావతి	మహాస్తూపం, అమరావతి శిల్ప శైలి
నాగార్జునకొండ	ఇక్ష్వాకుల రాజధాని విజయపురి, బౌద్ధ విహారాలు
ధరణికోట	తొలి పట్టణం మరియు సమీపంలోని తరువాతి ఆలయాలు
భట్టిప్రోలు, ఘంటసాల, జగ్గయ్యపేట	బౌద్ధ స్తూప మరియు ధాతు ప్రదేశాలు
సాలిహుండం, తొట్లకొండ, రామతీర్థం, శంకరం	తూర్పు తీరంలోని బౌద్ధ కొండ ప్రదేశాలు
గుడిమల్లం	తొలి శైవ లింగం
ప్రతిష్ఠానం (పైఠాన్), నానాఘాట్	మహారాష్ట్రలోని రాజధాని మరియు గుహ శాసనం

శాతవాహన సామ్రాజ్యం ఎందుకు ముక్కలైంది

పతనాన్ని కారణాల గొలుసుగా చూడటం సహాయపడుతుంది, ఎందుకంటే పరీక్షకులు కారణాల ప్రశ్నలను ఇష్టపడతారు.

1. అధికారం స్థానిక ప్రభువుల వద్ద ఉండేది. *మహారథులు* మరియు *ఆహారాల* గవర్నర్లు భూమిని, మనుషులను నియంత్రించారు. బలమైన రాజు వారిని అదుపులో ఉంచగలడు. బలహీనుడైన రాజు అలా చేయలేడు.
2. సరిహద్దు యుద్ధాలు ఖరీదైనవి. పశ్చిమ క్షత్రపులతో సాగిన సుదీర్ఘ పోరాటం, అత్యంత ధనిక ఓడరేవులున్న పశ్చిమంలో, మనుషులను, డబ్బును హరించింది.
3. రాజకుమారులు దూర ప్రావిన్సులను పాలించారు. రాజు బలహీనపడుతున్నాడని రాజకుమారులు లేదా గవర్నర్లు గమనించినప్పుడు, వారు స్వతంత్ర పాలకులుగా నిలబడగలిగారు.
4. అంచుల్లో కొత్త వంశాలు ఎదిగాయి. కృష్ణా లోయలో ఇక్ష్వాకులు కనిపించారు. ఆగ్నేయంలో పల్లవులు బలపడ్డారు. తొలి పల్లవులు ఆంధ్రలో శాతవాహనుల కింద అధికారులుగా లేదా సామంతులుగా మొదలయ్యారని కొందరు పండితులు భావిస్తారు; ఇతరులు వారు కంచి ప్రాంతం నుండి వచ్చారని భావిస్తారు. తొలి పల్లవ రికార్డులు ప్రాకృతంలో ఉన్నాయి, ఇది శాతవాహనుల రచనా శైలిని పోలి ఉంది. మూలం విషయాన్ని ఒక చర్చగా పరిగణించండి.

గుర్తుంచుకోవలసిన సరళమైన కాలరేఖ

సుమారు కాలం	ఏమి జరుగుతుంది
c. క్రీ.పూ. 100 (ఒక పద్ధతి)	సిముకుడు శాతవాహన వంశాన్ని స్థాపిస్తాడు
క్రీ.శ. తొలి శతాబ్దాలు	నహపానుడు మరియు పశ్చిమ క్షత్రపులతో యుద్ధాలు; గౌతమీపుత్ర శాతకర్ణి, తరువాత పులుమావి
c. క్రీ.శ. 170-199 (ఒక పద్ధతి)	యజ్ఞశ్రీ శాతకర్ణి మరియు ఓడ నాణేలు
c. క్రీ.శ. 225	సామ్రాజ్యం చిన్న రాజ్యాలుగా చీలిపోతుంది
c. క్రీ.శ. 227-325	విజయపురిలో ఇక్ష్వాకులు
c. క్రీ.శ. 300-440	వేంగిలో సాలంకాయనులు
5వ శతాబ్ది మధ్య	విష్ణుకుండినులు సాలంకాయనులను తరిమివేస్తారు

ఈ పట్టికలోని ప్రతి సంవత్సరం ఒక పండితుని అంచనా. ఒక ఎంపిక శాతవాహన రాజుకు ఖచ్చితమైన సంవత్సరాన్ని ఇస్తే, దానిని రెండుసార్లు చదవండి.

విద్యార్థులు తప్పు చేసే అంశాలు

రాజధానుల గందరగోళం. ప్రతిష్ఠానం మహారాష్ట్రలో ఉంది. ధాన్యకటకం, అంటే అమరావతి ప్రాంతం, అదే సామ్రాజ్యానికి చెందిన ఆంధ్ర కేంద్రం. రెండూ ఈ కథలో భాగమే, కాబట్టి ప్రతిష్ఠానాన్ని ఆంధ్ర పట్టణం అనవద్దు.
ఇద్దరు చాంతమూలులు. వాసిష్ఠీపుత్ర చాంతమూలుడు మొదటి రాజు. ఎహువుల చాంతమూలుడు మూడవ రాజు. వరుస సంఖ్యతో కలిపి నేర్చుకోండి.
మతం ఆధారంగా వారసత్వం. ఇక్ష్వాకు రాజులు వైదిక యజ్ఞాలు చేశారు, కానీ వారి రాణులు బౌద్ధ కట్టడాలు నిర్మించారు. బౌద్ధ నిర్మాణాలను ఎవరు కట్టారని ప్రశ్న అడగవచ్చు. సమాధానం తరచుగా రాజస్త్రీలే.
భాషల మిశ్రమం. నాసిక్ మరియు శాతవాహనుల రికార్డులు ప్రాకృతంలో ఉన్నాయి. రుద్రదాముని గిర్నార్ రికార్డు సంస్కృతంలో ఉంది. తరువాతి సాలంకాయన రికార్డు కూడా ప్రాకృతం నుండి సంస్కృతానికి మారుతుంది. రాజశాసనాల్లో ప్రాకృతం నుండి సంస్కృతానికి నెమ్మదిగా మారడం, ఒక రికార్డును కాలంలో ఉంచడానికి మీరు వాడగల ధోరణి.
పుస్తకాల కాలాలు. *లీలావతీ పరిణయం* హాలుని వివాహం గురించి చెబుతుంది, కానీ అది సుమారు 8వ శతాబ్దంలో రాయబడింది, కాబట్టి అది శాతవాహన యుగపు పుస్తకం కాదు.

పరీక్షకులు ఈ అధ్యాయాన్ని ఎలా వాడతారు

వ్యవస్థాపకుడు మరియు రాజధాని జతలు: సిముకుడు మరియు ప్రతిష్ఠానం; చాంతమూలుడు మరియు విజయపురి; విజయదేవవర్మ (పాఠశాల పుస్తకాలలో ఇచ్చినట్లు) మరియు వేంగి; కందరుడు మరియు కందరపురం; జయవర్మ మరియు కోడూరు.
తండ్రి మరియు కుమారుడు: గౌతమీపుత్రుడు తండ్రి, పులుమావి కుమారుడు. చాలా తప్పు ఎంపికలు దీనిని తారుమారు చేస్తాయి.
ఇక్ష్వాకు వంశంలో వరుస: చాంతమూలుడు, వీరపురుషదత్తుడు, ఎహువుల చాంతమూలుడు, రుద్రపురుషదత్తుడు.
శాసనాలు మరియు వాటిని ఎవరు వేయించారు: నాసిక్ శాసనం గౌతమీ బాలశ్రీ (ప్రాకృతం); నానాఘాట్ శాసనం నాగనిక; గిర్నార్ శాసనం రుద్రదాముడు (సంస్కృతం).
రచయిత మరియు పుస్తకం జతలు: హాలుడు మరియు గాథా సప్తశతి; గుణాఢ్యుడు మరియు బృహత్కథ; సర్వవర్మ మరియు కాతంత్రం; నాగార్జునుడు మరియు సుహృల్లేఖ; ఆర్యదేవుడు మరియు చతుఃశతకం.
ప్రదేశం లేదా వ్యక్తి: నాగార్జునుడు తత్త్వవేత్త, నాగార్జునకొండ ప్రదేశం.
ప్రదేశపు మతం: అమరావతి, నాగార్జునకొండ మరియు తొట్లకొండ బౌద్ధ క్షేత్రాలు, గుడిమల్లం శైవ క్షేత్రం.
వేంగి రెండు వంశాలకు రాజధాని: మొదట సాలంకాయనులు, తరువాత తూర్పు చాళుక్యులు.
యజ్ఞశ్రీ శాతకర్ణి ఓడ నాణేలు మరియు చిన్నగంజాం: సముద్ర వాణిజ్యానికి సాధారణ రుజువు.
నాగార్జునసాగర్ ఆనకట్ట మరియు తరలించిన కట్టడాలు: నాగార్జునకొండ మ్యూజియం కొండ పైన ఉండటానికి కారణం.
పశ్చిమ క్షత్రపులు: చష్టనుడు మరియు రుద్రదాముడు, రాజధాని ఉజ్జయిని; నహపానుడు క్షహరాట వంశానికి చెందినవాడు.
ఎవరు ముందు లేదా తర్వాత వచ్చారు: వేంగిలో సాలంకాయనుల తర్వాత విష్ణుకుండినులు వచ్చారు, ఆ తర్వాత ఇంకా తరువాతి కాలంలో తూర్పు చాళుక్యులు వచ్చారు.

సాధన ఉదాహరణలు

ఉదాహరణ 1: రాజవంశాన్ని దాని రాజధానితో జతపరచండి. (A) ఇక్ష్వాకులు (B) శాలంకాయనులు (C) ఆనందగోత్రికులు (D) బృహత్పలాయనులు. రాజధానులు: వేంగి, కోడూరు, విజయపురి, కందరపురం.

తర్కం:

1. సులభంగా గుర్తించగల రాజధానితో మొదలుపెట్టండి. కందరపురం అంటే కందరుని పట్టణం. కందరుడు ఆనందగోత్రికుల స్థాపకుడు. కాబట్టి C కి కందరపురం సరిపోతుంది.
2. కోడూరు (కుడూరు అని కూడా రాస్తారు) ఆ చిన్న రాజవంశ రాజధాని. దాని స్థాపకుడు జయవర్మ. కాబట్టి D కి కోడూరు సరిపోతుంది.
3. ఇక రెండు మిగిలాయి: విజయపురి, వేంగి. విజయపురిని నాగార్జునకొండ అని కూడా అంటారు, అక్కడ బౌద్ధ అవశేషాలు ఉన్నాయి. అది ఇక్ష్వాకుల రాజధాని.
4. మిగిలిన జత శాలంకాయనులు, వేంగి. పరిశీలన: స్థాపకుడు విజయదేవవర్మ, వేంగి రెండూ "వి" తో మొదలవుతాయి.

గుర్తుంచుకోవాలి: జతపరచే ప్రశ్నలలో ముందు ఖచ్చితమైన జతలను ఖాయం చేయండి, చివరి జత దానంతట అదే సరిపోతుంది.

ఉదాహరణ 2: "కింది వాటిలో సరిగా జతపరచబడనిది ఏది?" (1) గాథాసప్తశతి – హాలుడు – ప్రాకృతం (2) బృహత్కథ – గుణాఢ్యుడు – పైశాచి (3) కాతంత్ర వ్యాకరణం – శర్వవర్మ – ప్రాకృతం (4) సుహృల్లేఖ – నాగార్జునుడు – సంస్కృతం.

తర్కం:

1. ప్రతి జతను మీకు బాగా తెలిసిన ఒక వాక్యంతో పోల్చి చూడండి. హాలుడు ప్రాకృతంలో రచించాడు, కాబట్టి 1వ ఎంపిక సరైనది.
2. గుణాఢ్యుడు, పైశాచి కలిసి వస్తాయి, కాబట్టి 2వ ఎంపిక సరైనది.
3. కాతంత్ర వ్యాకరణం సంస్కృత వ్యాకరణం. 3వ ఎంపిక ప్రాకృతం అంటోంది, కాబట్టి అది తప్పుగా కనిపిస్తోంది.
4. సుహృల్లేఖ నాగార్జునుని సంస్కృత రచన, కాబట్టి 4వ ఎంపిక సరైనది.

గుర్తుంచుకోవాలి: "కాదు" ప్రశ్నలలో ప్రతి ఎంపికనూ పరీక్షించి, నియమానికి విరుద్ధంగా ఉన్నదాన్ని ఎంచుకోండి.

ఉదాహరణ 3: ఒక ప్రశ్న నాలుగు పేర్లు ఇస్తుంది: నాగార్జునుడు, ఆర్యదేవుడు, నాగార్జునకొండ, అమరావతి. "వీటిలో ఏది ఒక ప్రదేశం, ఏది మాధ్యమిక తత్త్వవేత్త?"

తర్కం:

1. నాగార్జునుడు, ఆర్యదేవుడు ఇద్దరూ బౌద్ధమతంలోని మాధ్యమిక శాఖకు చెందినవారు.
2. ఆర్యదేవుడు చతుఃశతకం రచించాడు. నాగార్జునుడు మాధ్యమిక కారిక రచించాడు.
3. నాగార్జునకొండ, అమరావతి బౌద్ధ క్షేత్రాలు. నాగార్జునకొండకు ఆ తత్త్వవేత్త పేరు మాత్రమే పెట్టారు.
4. "నాగార్జునకొండ సుహృల్లేఖ రచించింది" అని ఒక ఎంపిక చెబితే, అది ప్రదేశాన్ని వ్యక్తితో కలిపేసింది, కాబట్టి తిరస్కరించండి.

గుర్తుంచుకోవాలి: ఒక ప్రదేశానికి వ్యక్తి పేరు ఉన్నప్పుడు, ప్రశ్న వ్యక్తిని అడుగుతోందా ప్రదేశాన్ని అడుగుతోందా అని చూడండి.

ఉదాహరణ 4: భిన్నమైన దాన్ని కనుగొనండి: అమరావతి, నాగార్జునకొండ, తొట్లకొండ, గుడిమల్లం.

తర్కం:

1. అమరావతి బౌద్ధ స్తూప క్షేత్రం.
2. నాగార్జునకొండ కూడా బౌద్ధ క్షేత్రం.
3. తొట్లకొండ కూడా బౌద్ధ క్షేత్రమే.
4. గుడిమల్లం శైవమతంతో ముడిపడి ఉంది. అక్కడ పరశురామేశ్వర ఆలయం ఉంది, అందులో ప్రాచీన శివలింగం ఉంది.

గుర్తుంచుకోవాలి: ముందు మతం ఆధారంగా సమూహాలుగా విభజించండి. సరిపోనిదే సమాధానం.

పోలికలు – తేడాలు

పోలిన జత	అంశం A	అంశం B
విజయపురి, వేంగి	విజయపురి: ఇక్ష్వాకుల రాజధాని, నాగార్జునకొండ అని కూడా అంటారు	వేంగి: శాలంకాయనుల రాజధాని, తరువాత తూర్పు చాళుక్యుల రాజధాని
కందరుడు, కందరపురం	కందరుడు స్థాపకుడు	కందరపురం ఆనందగోత్రికుల రాజధాని
చాంతమూలుడు I, ఎహువుల చాంతమూలుడు	వాసిష్ఠీపుత్ర చాంతమూలుడు స్థాపకుడు, మొదటి రాజు	ఎహువుల చాంతమూలుడు జాబితాలో మూడవ రాజు
కోడూరు, కుడూరు	ఒకే పట్టణానికి రెండు రూపాలు	బృహత్పలాయనుల రాజధాని

శాసనం లేదా రికార్డు	జారీ చేసినవారు	భాష / ప్రదేశం
నాసిక్ ప్రశస్తి	గౌతమి బాలశ్రీ	ప్రాకృతం
నానాఘాట్ శాసనం	నాగనిక	మహారాష్ట్రలో లభించింది
గిర్నార్ శాసనం	రుద్రదాముడు	సంస్కృతం, జునాగఢ్ వద్ద
హాథీగుంఫా శాసనం	ఖారవేలుడు	ప్రాకృతం

ఈ జతలకు గుర్తుంచుకునే చిట్కా. రెండు పేర్లు ఒకేలా కనిపిస్తే, ఒక ప్రశ్న వేసుకోండి: ఇది వ్యక్తా, ప్రదేశమా? కందరుడు వ్యక్తి, కందరపురం పట్టణం. విజయపురి పట్టణం, విజయదేవవర్మ రాజు. రెండవ ప్రశ్న కూడా సహాయపడుతుంది: ఏ మతం లేదా భాషతో ముడిపడి ఉంది? అమరావతి, నాగార్జునకొండ, తొట్లకొండ బౌద్ధమతాన్ని సూచిస్తాయి. గుడిమల్లం శైవమతాన్ని సూచిస్తుంది. హాలుడు ప్రాకృతాన్ని, గుణాఢ్యుడు పైశాచిని, శర్వవర్మ సంస్కృతాన్ని సూచిస్తారు. పరీక్ష హాలులో ఆ జతను అంచున రాసుకుని, ప్రతి ఎంపికనూ దానితో పరీక్షించండి.

క్రమం – కాలరేఖ

ప్రతి వంశంలోని రాజుల వరుస క్రమాన్ని ఉపయోగించండి. ఈ రాజులకు సంవత్సరాలు ఇవ్వలేదు, కాబట్టి క్రమాన్ని మాత్రమే నేర్చుకోండి.

వంశం	పాలకుల క్రమం
ఇక్ష్వాకులు	1. వాసిష్ఠీపుత్ర చాంతమూలుడు; 2. వీరపురుషదత్తుడు; 3. ఎహువుల చాంతమూలుడు; 4. రుద్రపురుషదత్తుడు
శాలంకాయనులు	హస్తివర్మ, తరువాత నందివర్మ
ఆనందగోత్రికులు	కందరుడు, తరువాత అత్తివర్మ, తరువాత దామోదరవర్మ
శాతవాహనులు	సిముకుడు, తరువాత కన్హుడు. గౌతమీపుత్ర శాతకర్ణి, తరువాత వాసిష్ఠీపుత్ర పులుమావి
వేంగి (రాజధాని)	మొదట శాలంకాయనులు, తరువాత తూర్పు చాళుక్యులు

పరీక్షలో ఈ క్రమాన్ని ఎలా ఉపయోగించాలి. "ఎవరి తరువాత" లేదా "ఎవరి ముందు" అని తరచుగా అడుగుతారు. వరుసను కాగితంపై రాసి, రెండు వైపుల పొరుగువారిని చదవండి. ఇక్ష్వాకుల వరుసలో రుద్రపురుషదత్తుడు చివరి పేరు, కాబట్టి "ఎహువుల చాంతమూలుని ముందు ఎవరు" అనే ప్రశ్నకు అది ఎప్పటికీ సమాధానం కాదు. ఆనందగోత్రికుల వరుసలో అత్తివర్మ కందరుడు, దామోదరవర్మ మధ్య ఉన్నాడు. శాలంకాయనుల వరుసలో హస్తివర్మ మొదట వస్తాడు, నందివర్మ తరువాత వస్తాడు. ఈ జాబితాలకు సంవత్సరాలు చేర్చడానికి ప్రయత్నించకండి. ఈ రాజులకు ఏదైనా ఎంపిక సంవత్సరం ఇస్తే జాగ్రత్తగా చూడండి, క్రమాన్ని బట్టి నిర్ణయించండి.

రాజధానులు రెండవ వరుస: ప్రతిష్ఠానం, విజయపురి, వేంగి, కందరపురం, కోడూరు. ప్రతిష్ఠానం మహారాష్ట్రలో ఉంది, మిగిలినవి ఆంధ్ర ప్రాంతంతో ముడిపడి ఉన్నాయి. ఈ రాజధానులలో వేంగి మాత్రమే తరువాతి వంశం (వేంగి చాళుక్యులు) మళ్ళీ ఉపయోగించిన రాజధాని అని గుర్తుంచుకోండి.

మరిన్ని ఒక్క వాక్య విషయాలు

1. యజ్ఞశ్రీ శాతకర్ణి చిన్నగంజాం వద్ద లభించిన ఓడ గుర్తు గల నాణేలతో ముడిపడి ఉన్నాడు.
2. నహపానుడు క్షహరాత వంశానికి చెందినవాడు.
3. చష్టనుడు, రుద్రదాముడు పశ్చిమ క్షత్రపులకు చెందినవారు.
4. కుతూహలుడు ప్రాకృత కావ్యమైన లీలావతీ పరిణయం రచించాడు.
5. ఆర్యదేవుడు చతుఃశతకం రచించాడు.
6. ధరణికోట ఒక బౌద్ధ, ప్రాచీన పట్టణ క్షేత్రం.
7. ఘంటసాల ఒక బౌద్ధ క్షేత్రం.
8. జగ్గయ్యపేట ఒక బౌద్ధ క్షేత్రం.
9. భట్టిప్రోలు ఒక బౌద్ధ స్తూప క్షేత్రం.
10. సాలిహుండం ఒక బౌద్ధ క్షేత్రం.

సాధన ప్రశ్నలు

శాతవాహన వంశంలో మొదటి రాజుగా సాంప్రదాయకంగా ఎవరిని పరిగణిస్తారు?
1. సిముకుడు
2. హాలుడు
3. గౌతమీపుత్ర శాతకర్ణి
4. వాసిష్ఠీపుత్ర పులుమావి
సమాధానం
A. సిముకుడు
Who is traditionally regarded as the first ruler of the Satavahana dynasty?
1. Simuka
2. Hala
3. Gautamiputra Satakarni
4. Vasishthiputra Pulumavi
శాతవాహన వంశ స్థాపకుడు ఎవరు?
1. గౌతమీపుత్ర శాతకర్ణి
2. సిముకుడు
3. వాసిష్ఠీపుత్ర పులుమావి
4. యజ్ఞశ్రీ శాతకర్ణి
సమాధానం
B. సిముకుడు
The Satavahana dynasty was founded by:
1. Gautamiputra Satakarni
2. Simuka
3. Vasishthiputra Pulumavi
4. Yajna Sri Satakarni
ఈ క్రింది వాటిలో 'ఇక్ష్వాకు వంశం' వర్గానికి చెందినది ఏది?
1. వాశిష్ఠీపుత్ర చాంతమూలుడు
2. దామోదరవర్మ
3. హస్తివర్మ
4. గౌతమీపుత్ర శాతకర్ణి
సమాధానం
A. వాశిష్ఠీపుత్ర చాంతమూలుడు
Which of the following belongs to Ikshvaku dynasty?
1. Vasishthiputra Chantamula
2. Damodaravarman
3. Hastivarman
4. Gautamiputra Satakarni
గౌతమీపుత్ర శాతకర్ణి ఈ క్రింది వారిలో ఎవరికి తండ్రి?
1. రుద్రపురుషదత్తుడు
2. వాశిష్ఠీపుత్ర పులుమావి
3. వీరపురుషదత్తుడు
4. ఎహువుల చాంతమూలుడు
సమాధానం
B. వాశిష్ఠీపుత్ర పులుమావి
Gautamiputra Satakarni was the father of which of the following?
1. Rudrapurushadatta
2. Vasishthiputra Pulumavi
3. Virapurushadatta
4. Ehuvula Chantamula
విజయపురి (నాగార్జునకొండ) ఇక్ష్వాకు వంశ స్థాపకుడు ఎవరు?
1. వాసిష్ఠీపుత్ర చాంతమూలుడు (శాంతమూలుడు I)
2. రుద్రపురుషదత్తుడు
3. ఎహువుల చాంతమూలుడు
4. వీరపురుషదత్తుడు
సమాధానం
A. వాసిష్ఠీపుత్ర చాంతమూలుడు (శాంతమూలుడు I)
Who was the founder of the Ikshvaku dynasty of Vijayapuri (Nagarjunakonda)?
1. Vasishthiputra Chamtamula (Santamula I)
2. Rudrapurushadatta
3. Ehuvula Chamtamula
4. Virapurushadatta
నాసిక్ శాసనంలో 'ఏక బమ్హన' (అద్వితీయ బ్రాహ్మణుడు)గా, వర్ణసంకరాన్ని నిరోధించినవాడిగా వర్ణించబడిన శాతవాహన రాజు ఎవరు?
1. హాలుడు
2. గౌతమీపుత్ర శాతకర్ణి
3. వాసిష్ఠీపుత్ర పులుమావి
4. యజ్ఞశ్రీ శాతకర్ణి
సమాధానం
B. గౌతమీపుత్ర శాతకర్ణి
Which Satavahana ruler is described in the Nashik inscription as 'Eka Bamhana' (a unique Brahmana) who checked the mixing of the varnas?
1. Hala
2. Gautamiputra Satakarni
3. Vasishthiputra Pulumavi
4. Yajna Sri Satakarni
ప్రాకృత కవితా సంకలనం 'గాథాసప్తశతి' ఏ శాతవాహన రాజుకు ఆపాదించబడింది?
1. సిముకుడు
2. గౌతమీపుత్ర శాతకర్ణి
3. హాలుడు
4. వాసిష్ఠీపుత్ర పులుమావి
సమాధానం
C. హాలుడు
Which Satavahana ruler is credited with the Prakrit verse anthology 'Gathasaptasati'?
1. Simuka
2. Gautamiputra Satakarni
3. Hala
4. Vasishthiputra Pulumavi
గురజాల శాసనాన్ని వేయించిన ఇక్ష్వాకు రాజు ఎవరు?
1. వాసిష్ఠీపుత్ర శాంతమూలుడు
2. వీరపురుషదత్తుడు
3. ఎహువుల శాంతమూలుడు
4. రుద్రపురుషదత్తుడు
సమాధానం
D. రుద్రపురుషదత్తుడు
The Gurzala inscription was issued by which Ikshvaku ruler?
1. Vasishthiputra Chantamula
2. Virapurushadatta
3. Ehuvula Chantamula
4. Rudrapurushadatta
700 గాథలతో కూడిన ప్రాకృత సంకలనం గాథాసప్తశతి ఏ శాతవాహన రాజుకు ఆపాదించబడింది?
1. సిముకుడు
2. హాలుడు
3. గౌతమీపుత్ర శాతకర్ణి
4. యజ్ఞశ్రీ శాతకర్ణి
సమాధానం
B. హాలుడు
The Prakrit anthology Gatha Saptasati of 700 verses is attributed to which Satavahana king?
1. Simuka
2. Hala
3. Gautamiputra Satakarni
4. Yajna Sri Satakarni
ఈ క్రింది వాటిలో 'శాతవాహన వంశం' వర్గానికి చెందినది ఏది?
1. సిముకుడు
2. దామోదరవర్మ
3. ఎహువుల చాంతమూలుడు
4. నందివర్మ
సమాధానం
A. సిముకుడు
Which of the following belongs to Satavahana dynasty?
1. Simuka
2. Damodaravarman
3. Ehuvula Chantamula
4. Nandivarman
గౌతమీపుత్ర శాతకర్ణి ఈ క్రింది వాటిలో దేనికి చెందినది?
1. ఆనందగోత్రిక వంశం
2. శాలంకాయన వంశం
3. శాతవాహన వంశం
4. ఇక్ష్వాకు వంశం
సమాధానం
C. శాతవాహన వంశం
To which of the following does Gautamiputra Satakarni belong?
1. Anandagotrika dynasty
2. Salankayana dynasty
3. Satavahana dynasty
4. Ikshvaku dynasty
వాశిష్ఠీపుత్ర పులుమావి ఈ క్రింది వాటిలో దేనికి చెందినది?
1. శాతవాహన వంశం
2. ఆనందగోత్రిక వంశం
3. శాలంకాయన వంశం
4. ఇక్ష్వాకు వంశం
సమాధానం
A. శాతవాహన వంశం
To which of the following does Vasishthiputra Pulumavi belong?
1. Satavahana dynasty
2. Anandagotrika dynasty
3. Salankayana dynasty
4. Ikshvaku dynasty
యజ్ఞశ్రీ శాతకర్ణి ఈ క్రింది వాటిలో దేనికి చెందినది?
1. శాతవాహన వంశం
2. ఇక్ష్వాకు వంశం
3. ఆనందగోత్రిక వంశం
4. శాలంకాయన వంశం
సమాధానం
A. శాతవాహన వంశం
To which of the following does Yajna Sri Satakarni belong?
1. Satavahana dynasty
2. Ikshvaku dynasty
3. Anandagotrika dynasty
4. Salankayana dynasty
వాశిష్ఠీపుత్ర చాంతమూలుడు ఈ క్రింది వాటిలో దేనికి చెందినది?
1. ఆనందగోత్రిక వంశం
2. శాతవాహన వంశం
3. ఇక్ష్వాకు వంశం
4. శాలంకాయన వంశం
సమాధానం
C. ఇక్ష్వాకు వంశం
To which of the following does Vasishthiputra Chantamula belong?
1. Anandagotrika dynasty
2. Satavahana dynasty
3. Ikshvaku dynasty
4. Salankayana dynasty
ఎహువుల చాంతమూలుడు ఈ క్రింది వాటిలో దేనికి చెందినది?
1. ఆనందగోత్రిక వంశం
2. ఇక్ష్వాకు వంశం
3. శాతవాహన వంశం
4. శాలంకాయన వంశం
సమాధానం
B. ఇక్ష్వాకు వంశం
To which of the following does Ehuvula Chantamula belong?
1. Anandagotrika dynasty
2. Ikshvaku dynasty
3. Satavahana dynasty
4. Salankayana dynasty
గౌతమీపుత్ర శాతకర్ణి తర్వాత ఆ స్థానంలోకి వచ్చినవారు ఎవరు?
1. వాశిష్ఠీపుత్ర పులుమావి
2. రుద్రపురుషదత్తుడు
3. అత్తివర్మ
4. నందివర్మ
సమాధానం
A. వాశిష్ఠీపుత్ర పులుమావి
Who succeeded Gautamiputra Satakarni?
1. Vasishthiputra Pulumavi
2. Rudrapurushadatta
3. Attivarman
4. Nandivarman
'వాశిష్ఠీపుత్ర పులుమావి' ఎవరి తర్వాత ఆ స్థానంలోకి వచ్చారు?
1. అత్తివర్మ
2. ఎహువుల చాంతమూలుడు
3. మొదటి శాంతమూలుడు
4. గౌతమీపుత్ర శాతకర్ణి
సమాధానం
D. గౌతమీపుత్ర శాతకర్ణి
Vasishthiputra Pulumavi succeeded which of the following?
1. Attivarman
2. Ehuvula Chantamula
3. Chantamula I
4. Gautamiputra Satakarni
'వీరపురుషదత్తుడు' ఎవరి తర్వాత ఆ స్థానంలోకి వచ్చారు?
1. గౌతమీపుత్ర శాతకర్ణి
2. ఎహువుల చాంతమూలుడు
3. సిముకుడు
4. వాశిష్ఠీపుత్ర చాంతమూలుడు
సమాధానం
D. వాశిష్ఠీపుత్ర చాంతమూలుడు
Virapurushadatta succeeded which of the following?
1. Gautamiputra Satakarni
2. Ehuvula Chantamula
3. Simuka
4. Vasishthiputra Chantamula
వీరపురుషదత్తుడు తర్వాత ఆ స్థానంలోకి వచ్చినవారు ఎవరు?
1. ఎహువుల చాంతమూలుడు
2. వాశిష్ఠీపుత్ర పులుమావి
3. కన్హుడు
4. మొదటి నందివర్మ
సమాధానం
A. ఎహువుల చాంతమూలుడు
Who succeeded Virapurushadatta?
1. Ehuvula Chantamula
2. Vasishthiputra Pulumavi
3. Kanha
4. Nandivarman I
హస్తివర్మ తర్వాత ఆ స్థానంలోకి వచ్చినవారు ఎవరు?
1. ఎహువుల చాంతమూలుడు
2. నందివర్మ
3. వీరపురుషదత్తుడు
4. వాశిష్ఠీపుత్ర పులుమావి
సమాధానం
B. నందివర్మ
Who succeeded Hastivarman?
1. Ehuvula Chantamula
2. Nandivarman
3. Virapurushadatta
4. Vasishthiputra Pulumavi
'మొదటి నందివర్మ' ఎవరి తర్వాత ఆ స్థానంలోకి వచ్చారు?
1. హస్తివర్మ
2. గౌతమీపుత్ర శాతకర్ణి
3. వీరపురుషదత్తుడు
4. ఎహువుల చాంతమూలుడు
సమాధానం
A. హస్తివర్మ
Nandivarman I succeeded which of the following?
1. Hastivarman
2. Gautamiputra Satakarni
3. Virapurushadatta
4. Ehuvula Chantamula
రుద్రపురుషదత్తుడు తండ్రి ఎవరు?
1. వీరపురుషదత్తుడు
2. గౌతమీపుత్ర శాతకర్ణి
3. వాశిష్ఠీపుత్ర చాంతమూలుడు
4. ఎహువుల చాంతమూలుడు
సమాధానం
D. ఎహువుల చాంతమూలుడు
Who was the father of Rudrapurushadatta?
1. Virapurushadatta
2. Gautamiputra Satakarni
3. Vasishthiputra Chantamula
4. Ehuvula Chantamula
వాశిష్ఠీపుత్ర పులుమావి తండ్రి ఎవరు?
1. వాశిష్ఠీపుత్ర చాంతమూలుడు
2. గౌతమీపుత్ర శాతకర్ణి
3. ఎహువుల చాంతమూలుడు
4. వీరపురుషదత్తుడు
సమాధానం
B. గౌతమీపుత్ర శాతకర్ణి
Who was the father of Vasishthiputra Pulumavi?
1. Vasishthiputra Chantamula
2. Gautamiputra Satakarni
3. Ehuvula Chantamula
4. Virapurushadatta
ఈ క్రింది వాటిలో ఏది కర్నూలు ప్రాంతంలో ఉంది?
1. అమరావతి స్తూపం
2. మ్యాకదోని శాసనం
3. ధరణికోట
4. ఘంటసాల
సమాధానం
B. మ్యాకదోని శాసనం
Which of the following is located in the Kurnool area?
1. Amaravati Stupa
2. Myakadoni inscription
3. Dharanikota
4. Ghantasala
సంప్రదాయం ప్రకారం శాతవాహన ఆస్థానంతో ముడిపడిన గుణాఢ్యుని బృహత్కథ ఏ భాషలో రాయబడింది?
1. పాళీ
2. మహారాష్ట్రీ ప్రాకృతం
3. సంస్కృతం
4. పైశాచి
సమాధానం
D. పైశాచి
Gunadhya's Brihatkatha, linked by tradition with the Satavahana court, was composed in which language?
1. Pali
2. Maharashtri Prakrit
3. Sanskrit
4. Paisachi
క్రీ.శ. 2వ శతాబ్దంలో అమరావతి స్తూపం విస్తరణ, అలంకరణతో సంబంధం ఉన్న శాతవాహన పాలకుడు ఎవరు?
1. సిముఖుడు
2. వాసిష్ఠీపుత్ర పులుమావి
3. హాలుడు
4. కన్హుడు
సమాధానం
B. వాసిష్ఠీపుత్ర పులుమావి
Which Satavahana ruler is associated with the 2nd-century CE enlargement and embellishment of the Amaravati stupa?
1. Simuka
2. Vasishthiputra Pulumavi
3. Hala
4. Kanha
నాయనిక రాణి వేయించిన నానేఘాట్ శాసనం అశ్వమేధంతో సహా వైదిక యజ్ఞాలను చేసినట్లు పేర్కొనే శాతవాహన రాజు ఎవరు?
1. సిముకుడు
2. హాలుడు
3. మొదటి శాతకర్ణి
4. గౌతమీపుత్ర శాతకర్ణి
సమాధానం
C. మొదటి శాతకర్ణి
The Nanaghat inscription, issued by Queen Nayanika, records Vedic sacrifices including the Ashvamedha performed by which Satavahana king?
1. Simuka
2. Hala
3. Satakarni I
4. Gautamiputra Satakarni
శాతవాహన కాలం నాటి లభించని ప్రాచీన గ్రంథం బృహత్కథను పైశాచీ భాషలో రచించినవారు ఎవరు?
1. శర్వవర్మ
2. హాలుడు
3. గుణాఢ్యుడు
4. నాగార్జునుడు
సమాధానం
C. గుణాఢ్యుడు
The Brihatkatha, a lost classic of Satavahana times, was composed in Paisachi by
1. Sarvavarman
2. Hala
3. Gunadhya
4. Nagarjuna
పశ్చిమ క్షత్రప (శక) రాజు నహపాణుని ఓడించిన శాతవాహన రాజు ఎవరు?
1. మొదటి శాతకర్ణి
2. వాశిష్ఠీపుత్ర పులమావి
3. యజ్ఞశ్రీ శాతకర్ణి
4. గౌతమీపుత్ర శాతకర్ణి
సమాధానం
D. గౌతమీపుత్ర శాతకర్ణి
Which Satavahana ruler defeated the Western Kshatrapa (Saka) king Nahapana?
1. Satakarni I
2. Vasishthiputra Pulumavi
3. Yajna Sri Satakarni
4. Gautamiputra Satakarni
కోడవలి శాసనం ఏ శాతవాహన రాజుకు చెందినది?
1. గౌతమీపుత్ర శాతకర్ణి
2. చంద శాతకర్ణి
3. వాసిష్ఠీపుత్ర పులుమావి
4. హాలుడు
సమాధానం
B. చంద శాతకర్ణి
The Kodavali inscription is attributed to which Satavahana ruler?
1. Gautamiputra Satakarni
2. Chanda Satakarni
3. Vasishthiputra Pulumavi
4. Hala
700 ప్రాకృత గాథల సంకలనమైన 'గాథాసప్తశతి'ని సంప్రదాయంగా ఏ శాతవాహన రాజుకు ఆపాదిస్తారు?
1. సిముకుడు
2. గౌతమీపుత్ర శాతకర్ణి
3. హాలుడు
4. యజ్ఞశ్రీ శాతకర్ణి
సమాధానం
C. హాలుడు
The Gathasaptasati, an anthology of 700 Prakrit verses, is traditionally attributed to which Satavahana king?
1. Simuka
2. Gautamiputra Satakarni
3. Hala
4. Yajna Sri Satakarni
శాతవాహన వంశ స్థాపకుడిగా ఎవరిని పరిగణిస్తారు?
1. గౌతమీపుత్ర శాతకర్ణి
2. సిముకుడు
3. హాలుడు
4. యజ్ఞశ్రీ శాతకర్ణి
సమాధానం
B. సిముకుడు
Who is regarded as the founder of the Satavahana dynasty?
1. Gautamiputra Satakarni
2. Simuka
3. Hala
4. Yajna Sri Satakarni
సిముకుడు ఈ క్రింది వాటిలో దేనికి చెందినది?
1. ఆనందగోత్రిక వంశం
2. శాలంకాయన వంశం
3. శాతవాహన వంశం
4. ఇక్ష్వాకు వంశం
సమాధానం
C. శాతవాహన వంశం
To which of the following does Simuka belong?
1. Anandagotrika dynasty
2. Salankayana dynasty
3. Satavahana dynasty
4. Ikshvaku dynasty
కన్హుడు ఈ క్రింది వాటిలో దేనికి చెందినది?
1. శాలంకాయన వంశం
2. ఇక్ష్వాకు వంశం
3. ఆనందగోత్రిక వంశం
4. శాతవాహన వంశం
సమాధానం
D. శాతవాహన వంశం
To which of the following does Kanha belong?
1. Salankayana dynasty
2. Ikshvaku dynasty
3. Anandagotrika dynasty
4. Satavahana dynasty
వీరపురుషదత్తుడు ఈ క్రింది వాటిలో దేనికి చెందినది?
1. ఇక్ష్వాకు వంశం
2. ఆనందగోత్రిక వంశం
3. శాలంకాయన వంశం
4. శాతవాహన వంశం
సమాధానం
A. ఇక్ష్వాకు వంశం
To which of the following does Virapurushadatta belong?
1. Ikshvaku dynasty
2. Anandagotrika dynasty
3. Salankayana dynasty
4. Satavahana dynasty
రుద్రపురుషదత్తుడు ఈ క్రింది వాటిలో దేనికి చెందినది?
1. ఆనందగోత్రిక వంశం
2. శాలంకాయన వంశం
3. ఇక్ష్వాకు వంశం
4. శాతవాహన వంశం
సమాధానం
C. ఇక్ష్వాకు వంశం
To which of the following does Rudrapurushadatta belong?
1. Anandagotrika dynasty
2. Salankayana dynasty
3. Ikshvaku dynasty
4. Satavahana dynasty
హస్తివర్మ ఈ క్రింది వాటిలో దేనికి చెందినది?
1. ఇక్ష్వాకు వంశం
2. శాతవాహన వంశం
3. శాలంకాయన వంశం
4. ఆనందగోత్రిక వంశం
సమాధానం
C. శాలంకాయన వంశం
To which of the following does Hastivarman belong?
1. Ikshvaku dynasty
2. Satavahana dynasty
3. Salankayana dynasty
4. Anandagotrika dynasty
ఈ క్రింది వాటిలో 'శాలంకాయన వంశం' వర్గానికి చెందినది ఏది?
1. హస్తివర్మ
2. సిముకుడు
3. దామోదరవర్మ
4. రుద్రపురుషదత్తుడు
సమాధానం
A. హస్తివర్మ
Which of the following belongs to Salankayana dynasty?
1. Hastivarman
2. Simuka
3. Damodaravarman
4. Rudrapurushadatta
నందివర్మ ఈ క్రింది వాటిలో దేనికి చెందినది?
1. ఆనందగోత్రిక వంశం
2. ఇక్ష్వాకు వంశం
3. శాలంకాయన వంశం
4. శాతవాహన వంశం
సమాధానం
C. శాలంకాయన వంశం
To which of the following does Nandivarman belong?
1. Anandagotrika dynasty
2. Ikshvaku dynasty
3. Salankayana dynasty
4. Satavahana dynasty
అత్తివర్మ ఈ క్రింది వాటిలో దేనికి చెందినది?
1. శాతవాహన వంశం
2. ఆనందగోత్రిక వంశం
3. ఇక్ష్వాకు వంశం
4. శాలంకాయన వంశం
సమాధానం
B. ఆనందగోత్రిక వంశం
To which of the following does Attivarman belong?
1. Satavahana dynasty
2. Anandagotrika dynasty
3. Ikshvaku dynasty
4. Salankayana dynasty
ఈ క్రింది వాటిలో 'ఆనందగోత్రిక వంశం' వర్గానికి చెందినది ఏది?
1. హాలుడు
2. అత్తివర్మ
3. రుద్రపురుషదత్తుడు
4. ఎహువుల చాంతమూలుడు
సమాధానం
B. అత్తివర్మ
Which of the following belongs to Anandagotrika dynasty?
1. Hala
2. Attivarman
3. Rudrapurushadatta
4. Ehuvula Chantamula
దామోదరవర్మ ఈ క్రింది వాటిలో దేనికి చెందినది?
1. ఇక్ష్వాకు వంశం
2. శాలంకాయన వంశం
3. ఆనందగోత్రిక వంశం
4. శాతవాహన వంశం
సమాధానం
C. ఆనందగోత్రిక వంశం
To which of the following does Damodaravarman belong?
1. Ikshvaku dynasty
2. Salankayana dynasty
3. Anandagotrika dynasty
4. Satavahana dynasty
ఈ క్రింది వాటిలో ఏది 'శాతవాహన వంశం' అనే అంశానికి సరిగ్గా జతకాదు? (అంశం – వర్గం)
1. సిముకుడు
2. దామోదరవర్మ
3. హాలుడు
4. గౌతమీపుత్ర శాతకర్ణి
సమాధానం
B. దామోదరవర్మ
Which of the following is NOT correctly paired with Satavahana dynasty (Item – Category)?
1. Simuka
2. Damodaravarman
3. Hala
4. Gautamiputra Satakarni
ఎహువుల చాంతమూలుడు తర్వాత ఆ స్థానంలోకి వచ్చినవారు ఎవరు?
1. కన్హుడు
2. రుద్రపురుషదత్తుడు
3. అత్తివర్మ
4. వీరపురుషదత్తుడు
సమాధానం
B. రుద్రపురుషదత్తుడు
Who succeeded Ehuvula Chantamula?
1. Kanha
2. Rudrapurushadatta
3. Attivarman
4. Virapurushadatta
వాశిష్ఠీపుత్ర చాంతమూలుడు తర్వాత ఆ స్థానంలోకి వచ్చినవారు ఎవరు?
1. దామోదరవర్మ
2. వీరపురుషదత్తుడు
3. మొదటి నందివర్మ
4. ఎహువుల చాంతమూలుడు
సమాధానం
B. వీరపురుషదత్తుడు
Who succeeded Vasishthiputra Chantamula?
1. Damodaravarman
2. Virapurushadatta
3. Nandivarman I
4. Ehuvula Chantamula

సాధన ప్రశ్నలు — సెట్ 2

'ఎహువుల చాంతమూలుడు' ఎవరి తర్వాత ఆ స్థానంలోకి వచ్చారు?
1. గౌతమీపుత్ర శాతకర్ణి
2. మొదటి శాంతమూలుడు
3. వాశిష్ఠీపుత్ర చాంతమూలుడు
4. వీరపురుషదత్తుడు
సమాధానం
D. వీరపురుషదత్తుడు
Ehuvula Chantamula succeeded which of the following?
1. Gautamiputra Satakarni
2. Chantamula I
3. Vasishthiputra Chantamula
4. Virapurushadatta
'రుద్రపురుషదత్తుడు' ఎవరి తర్వాత ఆ స్థానంలోకి వచ్చారు?
1. మొదటి శాంతమూలుడు
2. గౌతమీపుత్ర శాతకర్ణి
3. అత్తివర్మ
4. ఎహువుల చాంతమూలుడు
సమాధానం
D. ఎహువుల చాంతమూలుడు
Rudrapurushadatta succeeded which of the following?
1. Chantamula I
2. Gautamiputra Satakarni
3. Attivarman
4. Ehuvula Chantamula
కందరుడు తర్వాత ఆ స్థానంలోకి వచ్చినవారు ఎవరు?
1. నందివర్మ
2. ఎహువుల చాంతమూలుడు
3. అత్తివర్మ
4. రుద్రపురుషదత్తుడు
సమాధానం
C. అత్తివర్మ
Who succeeded Kandara?
1. Nandivarman
2. Ehuvula Chantamula
3. Attivarman
4. Rudrapurushadatta
'అత్తివర్మ' ఎవరి తర్వాత ఆ స్థానంలోకి వచ్చారు?
1. మొదటి శాంతమూలుడు
2. కందరుడు
3. గౌతమీపుత్ర శాతకర్ణి
4. హస్తివర్మ
సమాధానం
B. కందరుడు
Attivarman succeeded which of the following?
1. Chantamula I
2. Kandara
3. Gautamiputra Satakarni
4. Hastivarman
'దామోదరవర్మ' ఎవరి తర్వాత ఆ స్థానంలోకి వచ్చారు?
1. మొదటి శాంతమూలుడు
2. వీరపురుషదత్తుడు
3. అత్తివర్మ
4. గౌతమీపుత్ర శాతకర్ణి
సమాధానం
C. అత్తివర్మ
Damodaravarman succeeded which of the following?
1. Chantamula I
2. Virapurushadatta
3. Attivarman
4. Gautamiputra Satakarni
మొదటి శాంతమూలుడు తర్వాత ఆ స్థానంలోకి వచ్చినవారు ఎవరు?
1. వీరపురుషదత్తుడు
2. వాశిష్ఠీపుత్ర పులుమావి
3. నందివర్మ
4. కన్హుడు
సమాధానం
A. వీరపురుషదత్తుడు
Who succeeded Chantamula I?
1. Virapurushadatta
2. Vasishthiputra Pulumavi
3. Nandivarman
4. Kanha
వీరపురుషదత్తుడు తండ్రి ఎవరు?
1. గౌతమీపుత్ర శాతకర్ణి
2. ఎహువుల చాంతమూలుడు
3. వీరపురుషదత్తుడు
4. వాశిష్ఠీపుత్ర చాంతమూలుడు
సమాధానం
D. వాశిష్ఠీపుత్ర చాంతమూలుడు
Who was the father of Virapurushadatta?
1. Gautamiputra Satakarni
2. Ehuvula Chantamula
3. Virapurushadatta
4. Vasishthiputra Chantamula
వాశిష్ఠీపుత్ర చాంతమూలుడు ఈ క్రింది వారిలో ఎవరికి తండ్రి?
1. ఎహువుల చాంతమూలుడు
2. వీరపురుషదత్తుడు
3. రుద్రపురుషదత్తుడు
4. వాశిష్ఠీపుత్ర పులుమావి
సమాధానం
B. వీరపురుషదత్తుడు
Vasishthiputra Chantamula was the father of which of the following?
1. Ehuvula Chantamula
2. Virapurushadatta
3. Rudrapurushadatta
4. Vasishthiputra Pulumavi
ఎహువుల చాంతమూలుడు తండ్రి ఎవరు?
1. గౌతమీపుత్ర శాతకర్ణి
2. ఎహువుల చాంతమూలుడు
3. వీరపురుషదత్తుడు
4. వాశిష్ఠీపుత్ర చాంతమూలుడు
సమాధానం
C. వీరపురుషదత్తుడు
Who was the father of Ehuvula Chantamula?
1. Gautamiputra Satakarni
2. Ehuvula Chantamula
3. Virapurushadatta
4. Vasishthiputra Chantamula
వీరపురుషదత్తుడు ఈ క్రింది వారిలో ఎవరికి తండ్రి?
1. రుద్రపురుషదత్తుడు
2. వీరపురుషదత్తుడు
3. వాశిష్ఠీపుత్ర పులుమావి
4. ఎహువుల చాంతమూలుడు
సమాధానం
D. ఎహువుల చాంతమూలుడు
Virapurushadatta was the father of which of the following?
1. Rudrapurushadatta
2. Virapurushadatta
3. Vasishthiputra Pulumavi
4. Ehuvula Chantamula
ఎహువుల చాంతమూలుడు ఈ క్రింది వారిలో ఎవరికి తండ్రి?
1. రుద్రపురుషదత్తుడు
2. వీరపురుషదత్తుడు
3. ఎహువుల చాంతమూలుడు
4. వాశిష్ఠీపుత్ర పులుమావి
సమాధానం
A. రుద్రపురుషదత్తుడు
Ehuvula Chantamula was the father of which of the following?
1. Rudrapurushadatta
2. Virapurushadatta
3. Ehuvula Chantamula
4. Vasishthiputra Pulumavi
నాగార్జునుడు రచించిన రచన ఏది?
1. చరక సంహిత
2. గాథాసప్తశతి
3. కాతంత్ర వ్యాకరణం
4. సుహృల్లేఖ
సమాధానం
D. సుహృల్లేఖ
Which of the following works was written by Nagarjuna?
1. Charaka Samhita
2. Gatha Saptashati
3. Katantra grammar
4. Suhrllekha
హాలుడు రచించిన రచన ఏది?
1. గాథాసప్తశతి
2. మాధ్యమిక కారిక
3. కాతంత్ర వ్యాకరణం
4. రామాయణం
సమాధానం
A. గాథాసప్తశతి
Which of the following works was written by Hala?
1. Gatha Saptashati
2. Madhyamaka Karika
3. Katantra grammar
4. Ramayana
ఈ క్రింది వాటిలో 'శైవమతం' అనే అంశంతో ముడిపడినది ఏది?
1. నాగార్జునకొండ
2. అమరావతి స్తూపం
3. తొట్లకొండ
4. గుడిమల్లం
సమాధానం
D. గుడిమల్లం
Which of the following is associated with Shaivism?
1. Nagarjunakonda
2. Amaravati Stupa
3. Thotlakonda
4. Gudimallam
ఈ క్రింది వాటిలో ఏది 'బౌద్ధమతం' అనే అంశానికి సరిగ్గా జతకాదు? (అంశం – ప్రాంతం)
1. అమరావతి స్తూపం
2. గుడిమల్లం
3. నాగార్జునకొండ
4. తొట్లకొండ
సమాధానం
B. గుడిమల్లం
Which of the following is NOT correctly paired with Buddhism (Item – Region)?
1. Amaravati Stupa
2. Gudimallam
3. Nagarjunakonda
4. Thotlakonda
కృష్ణా నది ఒడ్డున ఉన్న ప్రాచీన కోట ప్రాంతం ధరణికోట శాతవాహనుల కాలం నాటి ఏ నగరంతో గుర్తించబడింది?
1. విజయపురి
2. కోటిలింగాల
3. ప్రతిష్ఠానపురం
4. ధాన్యకటకం
సమాధానం
D. ధాన్యకటకం
Dharanikota, an ancient fortified site on the Krishna, is identified with which Satavahana-era city?
1. Vijayapuri
2. Kotilingala
3. Pratishthana
4. Dhanyakataka
ఇక్ష్వాకు వంశంలో చివరిగా తెలిసిన పాలకుడు ఎవరు?
1. రుద్రపురుషదత్తుడు
2. వాసిష్ఠీపుత్ర చాంతమూలుడు
3. వీరపురుషదత్తుడు
4. ఎహువుల చాంతమూలుడు
సమాధానం
A. రుద్రపురుషదత్తుడు
Who was the last known ruler of the Ikshvaku dynasty?
1. Rudrapurushadatta
2. Vasishthiputra Chamtamula
3. Virapurushadatta
4. Ehuvula Chamtamula
ప్రదేశాలను వాటి విశేషాలతో జతపరచండి: (1) అమరావతి (2) భట్టిప్రోలు (3) సాలిహుండం (4) జగ్గయ్యపేట (a) శాసనాలున్న ధాతు పేటికలు (b) ఇక్ష్వాకు శాసనం, చక్రవర్తి శిల్పఫలకం (c) ధాన్యకటక మహాచైత్యం (d) వంశధార ఒడ్డున ఉన్న సముదాయం
1. 1-c, 2-a, 3-b, 4-d
2. 1-c, 2-d, 3-a, 4-b
3. 1-c, 2-a, 3-d, 4-b
4. 1-a, 2-c, 3-d, 4-b
సమాధానం
C. 1-c, 2-a, 3-d, 4-b
Match the site with its feature: (1) Amaravati (2) Bhattiprolu (3) Salihundam (4) Jaggayyapeta (a) Relic caskets with inscriptions (b) Ikshvaku inscription and Chakravartin panel (c) Mahachaitya of Dhanyakataka (d) Complex on the Vamsadhara bank
1. 1-c, 2-a, 3-b, 4-d
2. 1-c, 2-d, 3-a, 4-b
3. 1-c, 2-a, 3-d, 4-b
4. 1-a, 2-c, 3-d, 4-b
సాలిహుండం బౌద్ధ అవశేషాలు ఏ జిల్లాలో ఉన్నాయి?
1. శ్రీకాకుళం
2. విశాఖపట్నం
3. ప్రకాశం
4. కృష్ణా
సమాధానం
A. శ్రీకాకుళం
The Buddhist remains at Salihundam are located in which present district?
1. Srikakulam
2. Visakhapatnam
3. Prakasam
4. Krishna
అమరావతి శాసనం ఎవరు వేయించారు?
1. వాసిష్ఠ పుత్ర పులుమావి
2. యజ్ఞశ్రీ
3. హాలుడు
4. గౌతమీపుత్ర శాతకర్ణి
సమాధానం
A. వాసిష్ఠ పుత్ర పులుమావి
Who issued the Amaravati inscription?
1. Vasishthiputra Pulumavi
2. Yajnasri
3. Hala
4. Gautamiputra Satakarni
కొండాపూర్ (మెదక్ జిల్లా) టంకశాలలో బయటపడిన నాణేలపై ఏ శాసనం ఉంది?
1. సిరి చిముల శాసత
2. సిరి యజ్ఞ శాతకర్ణి
3. గౌతమీపుత్ర సిరి
4. సిరి సాతవాహన
సమాధానం
A. సిరి చిముల శాసత
What inscription was found on coins unearthed from the mint at Kondapur (Medak district)?
1. Siri Chimula Sasata
2. Siri Yajna Satakarni
3. Gautamiputra Siri
4. Siri Satavahana
బృహత్కథను ఏ భాషలో గుణాఢ్యుడు రచించాడు?
1. ప్రాకృతం
2. సంస్కృతం
3. పైశాచిక భాష
4. పాళీ
సమాధానం
C. పైశాచిక భాష
In which language did Gunadhya compose the Brihatkatha?
1. Prakrit
2. Sanskrit
3. Paisachi language
4. Pali
మాతృ నామాలను వాడిన శాతవాహన రాజులు ఎవరు?
1. గౌతమీపుత్ర శాతకర్ణి, వాశిష్ఠీపుత్ర పులోమావి
2. హాలుడు, సిముఖుడు
3. కృష్ణుడు, శివస్వాతి
4. యజ్ఞశ్రీ, విజయశ్రీ
సమాధానం
A. గౌతమీపుత్ర శాతకర్ణి, వాశిష్ఠీపుత్ర పులోమావి
Which Satavahana kings used metronymics?
1. Gautamiputra Satakarni and Vasishthiputra Pulomavi
2. Hala and Simuka
3. Krishna and Sivasvati
4. Yajnasri and Vijayasri
శాసనాలలో సంస్కృతాన్ని వాడిన మొదటి ఇక్ష్వాకు రాజు ఎవరు?
1. వీరపురుషదత్తుడు
2. శాంతమూలుడు I
3. ఎహువుల శాంతమూలుడు
4. రుద్రపురుషదత్తుడు
సమాధానం
C. ఎహువుల శాంతమూలుడు
Which Ikshvaku king first used Sanskrit in inscriptions?
1. Virapurushadatta
2. Santamula I
3. Ehuvula Santamula
4. Rudrapurushadatta
మొదటి తెలుగు పదం ఎక్కడ లభించింది?
1. నాగార్జునకొండ
2. భట్టిప్రోలు
3. శాలిహుండం
4. అమరావతి స్తూపం
సమాధానం
D. అమరావతి స్తూపం
Where was the first Telugu word found?
1. Nagarjunakonda
2. Bhattiprolu
3. Salihundam
4. Amaravati stupa
సముద్ర వాణిజ్య ప్రాముఖ్యాన్ని సూచించే రెండు తెరచాపల ఓడ గుర్తున్న ఆలస్య శాతవాహన నాణేలు ఏ రాజుతో ముడిపడి ఉన్నాయి?
1. హాలుడు
2. గౌతమీపుత్ర శాతకర్ణి
3. యజ్ఞశ్రీ శాతకర్ణి
4. సిముకుడు
సమాధానం
C. యజ్ఞశ్రీ శాతకర్ణి
Late Satavahana coins bearing a two-masted ship, showing the importance of overseas trade, are associated with which ruler?
1. Hala
2. Gautamiputra Satakarni
3. Yajna Sri Satakarni
4. Simuka
బృహత్పలాయన రాజు జయవర్మ జారీ చేసిన కొండముడి రాగి శాసనం ఏ భాషలో ఉంది?
1. సంస్కృతం
2. తెలుగు
3. ప్రాకృతం
4. పాళీ
సమాధానం
C. ప్రాకృతం
In which language was the Kondamudi copper plate grant of the Brihatpalayana king Jayavarman issued?
1. Sanskrit
2. Telugu
3. Prakrit
4. Pali
అశ్వమేధ, వాజపేయ వంటి వైదిక యాగాలు చేసిన ఇక్ష్వాకు వంశ స్థాపకుడు ఎవరు?
1. వీరపురుషదత్తుడు
2. ఎహువుల శాంతమూలుడు
3. రుద్రపురుషదత్తుడు
4. వాసిష్ఠీపుత్ర శాంతమూలుడు (మొదటి శాంతమూలుడు)
సమాధానం
D. వాసిష్ఠీపుత్ర శాంతమూలుడు (మొదటి శాంతమూలుడు)
Which founder of the Ikshvaku line performed Vedic sacrifices such as the Ashvamedha and Vajapeya?
1. Virapurushadatta
2. Ehuvula Santamula
3. Rudrapurushadatta
4. Vasishthiputra Santamula (Santamula I)
ఇక్ష్వాకుల రాజధాని విజయపురి ప్రస్తుతం ఏ ప్రదేశంగా గుర్తించబడింది?
1. నాగార్జునకొండ
2. అమరావతి
3. భట్టిప్రోలు
4. ధరణికోట
సమాధానం
A. నాగార్జునకొండ
Vijayapuri, the capital of the Ikshvakus, is today identified with which site?
1. Nagarjunakonda
2. Amaravati
3. Bhattiprolu
4. Dharanikota
బృహత్పలాయన వంశానికి చెందిన జయవర్మ తనను మహేశ్వర భక్తునిగా చెప్పుకున్నాడు. అతడు అనుసరించిన మతం ఏది?
1. జైనం
2. బౌద్ధం
3. వైష్ణవం
4. శైవం
సమాధానం
D. శైవం
Jayavarman of the Brihatpalayana dynasty described himself as a devotee of Maheswara. Which religion did he follow?
1. Jainism
2. Buddhism
3. Vaishnavism
4. Shaivism
శాలంకాయన పాలకుల రాజధానిగా ఉండి, ప్రస్తుత ఏలూరు సమీపంలో ఉన్న నగరం ఏది?
1. ధాన్యకటకం
2. ప్రతిష్ఠానం
3. కోటిలింగాల
4. వేంగి
సమాధానం
D. వేంగి
Which city, near present-day Eluru, served as the capital of the Salankayana rulers?
1. Dhanyakataka
2. Pratishthana
3. Kotilingala
4. Vengi
హస్తివర్మ, నందివర్మ వంటి రాజులతో 4-5 శతాబ్దాల్లో వేంగి నుంచి పాలించిన వంశం ఏది?
1. కోనకు చెందిన హైహయులు
2. ఒరిస్సా గజపతులు
3. కొండవీటి రెడ్లు
4. సాలంకాయనులు
సమాధానం
D. సాలంకాయనులు
Which dynasty, with kings such as Hastivarman and Nandivarman, ruled from Vengi in the 4th-5th centuries?
1. Haihayas of Kona
2. Gajapatis of Orissa
3. Reddis of Kondavidu
4. Salankayana
శాతవాహన వంశం స్థాపకుడు ఎవరు?
1. సిముకుడు
2. విజయదేవవర్మ
3. కందరుడు
4. మొదటి నాగభట్టు
సమాధానం
A. సిముకుడు
Who was the founder of Satavahana dynasty?
1. Simuka
2. Vijayadevavarman
3. Kandara
4. Nagabhata I
ఇక్ష్వాకు వంశం స్థాపకుడు ఎవరు?
1. మక్కలి గోశాల
2. తిరుమల రాయలు
3. వాశిష్ఠీపుత్ర చాంతమూలుడు
4. సిముకుడు
సమాధానం
C. వాశిష్ఠీపుత్ర చాంతమూలుడు
Who was the founder of Ikshvaku dynasty?
1. Makkhali Gosala
2. Tirumala Raya
3. Vasishthiputra Chantamula
4. Simuka
వాశిష్ఠీపుత్ర చాంతమూలుడు ఈ క్రింది వాటిలో దేనికి స్థాపకుడు?
1. హొయసల రాజవంశం
2. మైత్రక వంశం
3. శాలంకాయన వంశం
4. ఇక్ష్వాకు వంశం
సమాధానం
D. ఇక్ష్వాకు వంశం
Vasishthiputra Chantamula was the founder of which of the following?
1. Hoysala dynasty
2. Maitraka dynasty
3. Salankayana dynasty
4. Ikshvaku dynasty
హాలుడు ఈ క్రింది వాటిలో దేనికి చెందినది?
1. శాతవాహన వంశం
2. శాలంకాయన వంశం
3. ఇక్ష్వాకు వంశం
4. ఆనందగోత్రిక వంశం
సమాధానం
A. శాతవాహన వంశం
To which of the following does Hala belong?
1. Satavahana dynasty
2. Salankayana dynasty
3. Ikshvaku dynasty
4. Anandagotrika dynasty
ఈ క్రింది జతలను పరిశీలించండి (అంశం – వర్గం): (i) కందరుడు – ఆనందగోత్రికులు (ii) నల్ సరోవర్ – శాతవాహన వంశం (iii) వాశిష్ఠీపుత్ర పులుమావి – మంచినీటి సరస్సు సరిగ్గా జతపరచబడినవి ఏవి?
1. (iii) మాత్రమే
2. (i), (iii) మాత్రమే
3. (i) మాత్రమే
4. (ii), (iii) మాత్రమే
సమాధానం
C. (i) మాత్రమే
Consider the following pairs (Item – Category): (i) Kandara – Anandagotrikas (ii) Nal Sarovar – Satavahana dynasty (iii) Vasishthiputra Pulumavi – freshwater lake Which of the pairs are correctly matched?
1. Only (iii)
2. Only (i) and (iii)
3. Only (i)
4. Only (ii) and (iii)
ఈ క్రింది వాటిలో ఏది 'ఇక్ష్వాకు వంశం' అనే అంశానికి సరిగ్గా జతకాదు? (అంశం – వర్గం)
1. మొదటి శాంతమూలుడు
2. వీరపురుషదత్తుడు
3. హాలుడు
4. రుద్రపురుషదత్తుడు
సమాధానం
C. హాలుడు
Which of the following is NOT correctly paired with Ikshvaku dynasty (Item – Category)?
1. Chantamula I
2. Virapurushadatta
3. Hala
4. Rudrapurushadatta
శర్వవర్మ రచించిన రచన ఏది?
1. కాతంత్ర వ్యాకరణం
2. గాథాసప్తశతి
3. మనుస్మృతి
4. వినయ పిటకం
సమాధానం
A. కాతంత్ర వ్యాకరణం
Which of the following works was written by Sarvavarman?
1. Katantra grammar
2. Gatha Saptashati
3. Manusmriti
4. Vinaya Pitaka
'కన్హుడు' ఎవరి తర్వాత ఆ స్థానంలోకి వచ్చారు?
1. హస్తివర్మ
2. ఎహువుల చాంతమూలుడు
3. సిముకుడు
4. మొదటి శాంతమూలుడు
సమాధానం
C. సిముకుడు
Kanha succeeded which of the following?
1. Hastivarman
2. Ehuvula Chantamula
3. Simuka
4. Chantamula I
అత్తివర్మ తర్వాత ఆ స్థానంలోకి వచ్చినవారు ఎవరు?
1. అత్తివర్మ
2. వాశిష్ఠీపుత్ర పులుమావి
3. దామోదరవర్మ
4. వీరపురుషదత్తుడు
సమాధానం
C. దామోదరవర్మ
Who succeeded Attivarman?
1. Attivarman
2. Vasishthiputra Pulumavi
3. Damodaravarman
4. Virapurushadatta
'నందివర్మ' ఎవరి తర్వాత ఆ స్థానంలోకి వచ్చారు?
1. మొదటి శాంతమూలుడు
2. అత్తివర్మ
3. హస్తివర్మ
4. ఎహువుల చాంతమూలుడు
సమాధానం
C. హస్తివర్మ
Nandivarman succeeded which of the following?
1. Chantamula I
2. Attivarman
3. Hastivarman
4. Ehuvula Chantamula
ఈ క్రింది జతలను పరిశీలించండి (పాలకుడు – వారసుడు): (i) గౌతమీపుత్ర శాతకర్ణి – వాశిష్ఠీపుత్ర పులుమావి (ii) దంతిదుర్గుడు – మొదటి కృష్ణుడు (iii) ఆర్. ఎన్. మల్హోత్రా – ఎస్. వెంకటరమణన్ సరిగ్గా జతపరచబడినవి ఏవి?
1. (i), (ii) మాత్రమే
2. (i) మాత్రమే
3. (i), (ii), (iii) అన్నీ
4. (ii) మాత్రమే
సమాధానం
C. (i), (ii), (iii) అన్నీ
Consider the following pairs (Ruler – Successor): (i) Gautamiputra Satakarni – Vasishthiputra Pulumavi (ii) Dantidurga – Krishna I (iii) R. N. Malhotra – S. Venkitaramanan Which of the pairs are correctly matched?
1. Only (i) and (ii)
2. Only (i)
3. All of (i), (ii) and (iii)
4. Only (ii)
ఆర్యదేవుడు రచించిన రచన ఏది?
1. గాయత్రీ మంత్రం
2. చతుఃశతకం
3. సుహృల్లేఖ
4. కాతంత్ర వ్యాకరణం
సమాధానం
B. చతుఃశతకం
Which of the following works was written by Aryadeva?
1. Gayatri Mantra
2. Chatuhsataka
3. Suhrllekha
4. Katantra grammar
ఈ క్రింది జతలను పరిశీలించండి (రచన – రచయిత): (i) రియాజ్-ఉల్-ఇన్షా – మహమూద్ గవాన్ (ii) కాతంత్ర వ్యాకరణం – శర్వవర్మ (iii) సుహృల్లేఖ – నాగార్జునుడు సరిగ్గా జతపరచబడినవి ఏవి?
1. (i), (iii) మాత్రమే
2. (i), (ii) మాత్రమే
3. ఏదీ కాదు
4. (i), (ii), (iii) అన్నీ
సమాధానం
D. (i), (ii), (iii) అన్నీ
Consider the following pairs (Work – Author): (i) Riyaz-ul-Insha – Mahmud Gawan (ii) Katantra grammar – Sarvavarman (iii) Suhrllekha – Nagarjuna Which of the pairs are correctly matched?
1. Only (i) and (iii)
2. Only (i) and (ii)
3. None of them
4. All of (i), (ii) and (iii)

Page 1 of 1

Finished reading?

Test yourself in 10 minutes

A free 10-question mini-mock on your exam's real pattern, with negative marking and an instant score. अपनी तैयारी 10 मिनट में जाँचें।

Take a free mini-mock →Topic-wise practice