ప్రణాళిక: వార్షిక ప్రణాళిక, యూనిట్ ప్రణాళిక మరియు పాఠ్య ప్రణాళిక

గుర్తుంచుకోవలసినవి

• ప్రణాళిక విస్తృతం నుంచి సంకుచితానికి సాగుతుంది: వార్షిక ప్రణాళిక, తర్వాత యూనిట్ ప్రణాళిక, తర్వాత పాఠ్య ప్రణాళిక. ప్రతి ప్రణాళిక పైదాని నుంచి రూపొందుతుంది.
• హెర్బార్షియన్ పాఠ్య ప్రణాళికలో ఐదు ఔపచారిక సోపానాలు ఉన్నాయి (సంసిద్ధత, ప్రస్తుతీకరణ, సంసర్గ/పోలిక, సామాన్యీకరణ, అనువర్తనం). ఇది ఉపాధ్యాయ కేంద్రకమైనది, విషయ ఆధారితమైనది.
• బ్లూమ్ (ఉద్దేశ ఆధారిత) విధానం ఉద్దేశాలతో మొదలై, తర్వాత అభ్యసన అనుభవాలు, తర్వాత మూల్యాంకనంతో సాగుతుంది. ఇది అభ్యాసక కేంద్రకమైనది, విద్యార్థి ఏమి చేయగలుగుతాడనే దానిపై ఆధారపడింది.

ప్రణాళిక ఎందుకు అవసరం

ప్రణాళిక బోధనను క్రమబద్ధం చేస్తుంది, సమయాన్ని ఆదా చేస్తుంది, మొత్తం పాఠ్యాంశం కవర్ అయ్యేలా చూస్తుంది, పద్ధతులను, సహాయ సామగ్రిని ఎంచుకోవడానికి తోడ్పడుతుంది, ఉపాధ్యాయుడికి ఆత్మవిశ్వాసం ఇస్తుంది, బోధనను మూల్యాంకనంతో ముడిపెడుతుంది. ప్రణాళిక వేసే ఉపాధ్యాయుడు జ్ఞాపకశక్తిపై లేదా అదృష్టంపై ఆధారపడడు.

వార్షిక ప్రణాళిక

వార్షిక ప్రణాళిక (annual plan) విద్యా సంవత్సరంలో మొత్తం పాఠ్యాంశాన్ని ఎలా బోధిస్తారో చూపిస్తుంది.

తయారీలోని దశలు:

• 1. పాఠ్యపుస్తకాన్ని, పాఠ్యప్రణాళికను, విద్యా ప్రమాణాలను అధ్యయనం చేయడం.
• 2. సెలవులు, పరీక్షలు, పాఠశాల కార్యక్రమాలను తీసివేసి పనిదినాలను లెక్కించడం.
• 3. పాఠ్యాంశాన్ని యూనిట్లుగా విభజించి, ప్రతి యూనిట్‌కు పీరియడ్ల సంఖ్య కేటాయించడం.
• 4. ప్రాయోగిక పని, పునశ్చరణ, పరీక్షలు, నివారణ బోధన కోసం సమయం చేర్చడం.
• 5. ప్రధాన కృత్యాలు, ప్రాజెక్టులు, క్షేత్ర పర్యటనలను నెలవారీగా జాబితా చేయడం.
• 6. అనుకోని సమయ నష్టం కోసం కొన్ని ఖాళీ పీరియడ్లు ఉంచడం.

మంచి వార్షిక ప్రణాళిక లక్షణాలు: వాస్తవికమైనది, సరళమైనది, అంశాల మధ్య సమతుల్యం కలిగినది, పాఠశాల క్యాలెండర్‌తో ముడిపడినది.

యూనిట్ ప్రణాళిక

యూనిట్ అంటే ఒక ఇతివృత్తం చుట్టూ నిర్మించిన పాఠ్యాంశంలోని సంపూర్ణమైన, అర్థవంతమైన భాగం (ఉదా: "కాంతి" లేదా "శ్వాసక్రియ"). యూనిట్ ప్రణాళిక వార్షిక ప్రణాళికను ఒక్కొక్కటి కొన్ని వారాల భాగాలుగా విభజిస్తుంది.

యూనిట్ ప్రణాళిక విషయాలు:

• శీర్షిక, తరగతి, పీరియడ్ల సంఖ్య
• సాధారణ, నిర్దిష్ట ఉద్దేశాలు
• ఉప అంశాలుగా విభజించిన విషయం
• పద్ధతులు, కృత్యాలు, ప్రయోగాలు
• బోధనా సహాయ సామగ్రి
• మూల్యాంకన సాధనాలు (పరీక్షలు, అసైన్‌మెంట్లు)
• నివారణ, సుసంపన్న పని

మారిసన్ యూనిట్ ప్రణాళిక (హెన్రీ సి. మారిసన్)లో ఐదు దశలు ఉన్నాయి: అన్వేషణ, ప్రస్తుతీకరణ, స్వాయత్తీకరణ, సంస్థీకరణ, పునఃప్రస్తావన (recitation). ఎక్కువ కాలం విద్యార్థుల కృషి అవసరమయ్యే పెద్ద యూనిట్లకు ఈ ప్రణాళికను వాడతారు.

పాఠ్య ప్రణాళిక

పాఠ్య ప్రణాళిక అనేది ఒక పీరియడ్‌కు (సాధారణంగా 40-45 నిమిషాలు) వివరణాత్మక ప్రణాళిక. ఏమి బోధించాలో, ఎలా బోధించాలో, ఏ సామగ్రితో, అభ్యసనాన్ని ఎలా పరిశీలించాలో ఇది తెలుపుతుంది.

పాఠ్య ప్రణాళిక ప్రధాన భాగాలు:

• సాధారణ సమాచారం: తరగతి, సబ్జెక్టు, అంశం, తేదీ, పీరియడ్, సమయం.
• ఉద్దేశాలు లేదా అభ్యసన ఫలితాలు.
• విద్యార్థుల పూర్వ జ్ఞానం.
• బోధనా సహాయ సామగ్రి మరియు సామగ్రి.
• పరిచయం (ఆసక్తి కలిగించడానికి).
• విషయం యొక్క ప్రస్తుతీకరణ లేదా వికాసం.
• పునశ్చరణ (recapitulation) మరియు మూల్యాంకనం.
• ఇంటి పని (home assignment).

మంచి పాఠ్య ప్రణాళిక లక్షణాలు: స్పష్టమైన ఉద్దేశాలు, సరళత, విద్యార్థుల స్థాయికి తగినది, కృత్యాలను వాడుతుంది, ప్రశ్నలు, మూల్యాంకనం ఉంటాయి, సులభమైన క్రమంలో రాసి ఉంటుంది.

హెర్బార్షియన్ విధానం

జోహాన్ ఫ్రెడరిక్ హెర్బార్ట్ (జర్మన్ విద్యావేత్త) "అప్పర్సెప్షన్ మాస్" అనే మనస్తత్వశాస్త్రం ఆధారంగా బోధనను రూపొందించారు, అంటే కొత్త భావాలను పాత భావాలతో అనుసంధానించడం ద్వారా నేర్చుకుంటారు. ఆయన అనుచరులు (జిల్లర్, రైన్) ఐదు ఔపచారిక సోపానాలురూపొందించారు:

హెర్బార్ట్ సొంత సోపానాలను తరచుగా స్పష్టత, సంసర్గ, వ్యవస్థ, పద్ధతి అని జాబితా చేస్తారు.

ప్రయోజనాలు: అనుసరించడానికి సులభం, క్రమబద్ధం; ప్రారంభకులకు మంచిది; స్పష్టమైన క్రమం ఇస్తుంది; ఆగమన మార్గానికి (ఉదాహరణల నుంచి సూత్రానికి) సరిపోతుంది.

పరిమితులు: ఉపాధ్యాయుడే అన్నింటినీ నియంత్రిస్తాడు; విద్యార్థులు నిష్క్రియంగా ఉంటారు; ఉద్దేశాలు స్పష్టంగా చెప్పబడవు; మూల్యాంకనం బలహీనం; బోధనను యాంత్రికం చేయవచ్చు.

బ్లూమ్ విధానం (ఉద్దేశ ఆధారిత, మూల్యాంకన విధానం)

ఈ విధానం బ్లూమ్ వర్గీకరణను వాడుతుంది, బోధనను ఉద్దేశాలు, అభ్యసన అనుభవాలు, మూల్యాంకనం అనే త్రిభుజంగా చూస్తుంది. దీన్ని భారతదేశంలో RCEM మైసూరు, బ్లూమ్ కృషిని ఉపయోగించి అభివృద్ధి చేసింది.

దశలు:

• 1. అంశాన్ని ఎంచుకోవడం, విషయాన్ని నిర్ణయించడం.
• 2. సాధారణ ఉద్దేశాలను ప్రకటించడం, తర్వాత నిర్దిష్ట ఉద్దేశాలు (ప్రవర్తనా పదాలలో) రాయడం.
• 3. స్పెసిఫికేషన్లను జాబితా చేయడం (ఉద్దేశం సాధించబడిందని చూపడానికి విద్యార్థులు ఏమి చేస్తారో).
• 4. అభ్యసన అనుభవాలను ప్రణాళిక వేయడం (పద్ధతులు, కృత్యాలు, సహాయ సామగ్రి).
• 5. కృత్యాలను ప్రదర్శించడం, నిర్వహించడం.
• 6. ఉద్దేశాలతో ముడిపడిన ప్రశ్నలతో మూల్యాంకనం చేయడం.
• 7. అనుసరణ పని (నివారణ, సుసంపన్నం).

నమూనా హెర్బార్షియన్ పాఠం (రూపురేఖ)

అంశం: "గాలి స్థలాన్ని ఆక్రమిస్తుంది" (6వ తరగతి).

• సంసిద్ధత: ఉపాధ్యాయుడు "ఖాళీ గ్లాసులో ఏముంది?" అని అడిగి, గాలి మన చుట్టూ ఉందని గుర్తు చేస్తాడు.
• ప్రస్తుతీకరణ: లోపల కాగితం ఉన్న తలకిందులు గ్లాసును నీటిలోకి నెట్టి, కాగితం పొడిగా ఉంటుందని ఉపాధ్యాయుడు (లేదా విద్యార్థులు) చూపిస్తారు.
• సంసర్గ: విద్యార్థులు దీన్ని గాలితో నిండే బెలూన్‌తో, నీటితో నిండే బకెట్‌తో పోలుస్తారు.
• సామాన్యీకరణ: విద్యార్థులు "గాలి స్థలాన్ని ఆక్రమిస్తుంది" అని చెబుతారు.
• అనువర్తనం: టైరులో గాలి నింపినప్పుడు అది ఎందుకు గట్టిగా మారుతుందో విద్యార్థులు వివరిస్తారు.

నమూనా ఉద్దేశ ఆధారిత ప్రణాళిక (రూపురేఖ)

• ఉద్దేశం (అవగాహన): గాలి స్థలాన్ని ఆక్రమిస్తుందని విద్యార్థి వివరిస్తాడు.
• స్పెసిఫికేషన్లు: విద్యార్థి రెండు ఉదాహరణలు ఇస్తాడు; సీసాను నోరు కిందికి ఉండేలా నీటిలో ఉంచితే ఏమి జరుగుతుందో విద్యార్థి ఊహిస్తాడు.
• అభ్యసన అనుభవాలు: గ్లాసు, కాగితం, నీటి తొట్టితో బృంద కృత్యం.
• మూల్యాంకనం: స్పెసిఫికేషన్లతో ముడిపడిన రెండు చిన్న ప్రశ్నలు.
• అనుసరణ: బెలూన్‌తో సులభమైన ఇంటి కృత్యం.

ఆచరణలో వార్షిక ప్రణాళిక రాయడం

ఒక పాఠశాలలో సుమారు 200 పనిదినాలు, పాఠ్యపుస్తకంలో 12 అధ్యాయాలు ఉన్నాయనుకుందాం. పరీక్షలు, ప్రాయోగిక పరీక్షలు, కార్యక్రమాల రోజులను తీసివేస్తే, ఉపాధ్యాయుడు సుమారు 150 బోధనా రోజులు ఉంచవచ్చు. ఆ తర్వాత ప్రతి అధ్యాయం కష్టాన్ని, పరిమాణాన్ని బట్టి రోజులను పంచుతాడు. చాలా ప్రయోగాలు ఉన్న అధ్యాయాలకు ఎక్కువ పీరియడ్లు ఇస్తారు. ప్రణాళికను రిజిస్టర్‌లో ఉంచి, ప్రతి యూనిట్ పూర్తయిన అసలు తేదీని ఉపాధ్యాయుడు నమోదు చేస్తాడు, తద్వారా ఆలస్యాలు ముందే తెలుస్తాయి.

ఆధునిక గమనిక: 5E మరియు నిర్మాణాత్మక ప్రణాళికలు

అనేక ఆధునిక ప్రణాళికలు నిర్మాణాత్మక (constructivist) 5E నమూనాను వాడతాయి: ఆకర్షించు (Engage), అన్వేషించు (Explore), వివరించు (Explain), విస్తరించు (Elaborate), మూల్యాంకనం చేయి (Evaluate). విద్యార్థి మొదట కృత్యం ద్వారా భావాలను నిర్మించుకుంటాడు; ఉపాధ్యాయుడు తర్వాత వివరిస్తాడు. కృత్యాలను, ప్రశ్నలు అడగడాన్ని, అనువర్తనాన్ని నొక్కిచెప్పే ఆంధ్రప్రదేశ్ విద్యా ప్రమాణాలకు ఇది బాగా సరిపోతుంది.

తరగతి గదిలో దృక్కోణం

• ప్రణాళికను చిన్నదిగా కానీ సంపూర్ణంగా ఉంచండి; ఇది మార్గదర్శి, స్క్రిప్ట్ కాదు.
• ప్రయోగం లేదా సహాయ సామగ్రి విఫలమైతే ప్లాన్ B ఎల్లప్పుడూ సిద్ధంగా ఉంచుకోండి.
• మూల్యాంకనంలోని ప్రతి ప్రశ్నను ఒక ఉద్దేశంతో సరిపోల్చండి.
• తరగతి తర్వాత, ఏది బాగా పని చేసిందో గమనించి, తదుపరి ప్రణాళికను మెరుగుపరచడానికి వాడండి.

ప్రణాళికలో సాధారణ తప్పులు

ఉపాధ్యాయులు కొన్నిసార్లు పాత ప్రణాళికను ప్రస్తుత తరగతికి మార్చకుండా కాపీ చేస్తారు. మరికొందరు ఒక పీరియడ్‌కు చాలా ఎక్కువ ఉద్దేశాలు రాస్తారు, లేదా మూల్యాంకనాన్ని ప్రణాళిక వేయడం మరచిపోతారు. కొన్ని ప్రణాళికల్లో విద్యార్థుల సొంత కృత్యానికి చోటు ఉండదు, దాంతో తరగతి ఉపన్యాసంగా మారుతుంది. మంచి ప్రణాళికలో కొన్ని స్పష్టమైన ఉద్దేశాలు, ప్రతి దశకు వాస్తవిక సమయం, విద్యార్థులకు సులభమైన కృత్యం, కొన్ని ముఖ్య ప్రశ్నలు, పాఠం చివర పరిశీలన ఉంటాయి. పాఠం తర్వాత, ఏది పనిచేసిందో, ఏది పనిచేయలేదో ఉపాధ్యాయుడు నమోదు చేసి, తదుపరి పాఠం ప్రణాళికలో వాడాలి. విద్యార్థుల ప్రశ్నలకు కూడా కొన్ని నిమిషాలు ప్రణాళికలో ఉంచాలి.

వేర్వేరు అభ్యాసకుల కోసం ప్రణాళిక

ప్రతి తరగతిలో కొందరు విద్యార్థులు త్వరగా నేర్చుకుంటారు, మరికొందరికి ఎక్కువ సమయం కావాలి. మంచి ప్రణాళికలో నెమ్మదిగా నేర్చుకునేవారికి సులభమైన నివారణ పని, వేగంగా నేర్చుకునేవారికి చిన్న పరిశోధన వంటి సుసంపన్న పని ఉంటాయి. ఉపాధ్యాయుడు బృంద పనిని కూడా వాడవచ్చు, అందులో వేర్వేరు స్థాయిల విద్యార్థులు ఒకరికొకరు సహాయపడతారు. ఇది సమ్మిళిత తరగతుల ప్రణాళికలో భాగం.

పరీక్షలో ఉచ్చులు

• 1. వార్షిక - యూనిట్ - పాఠ్య ప్రణాళిక: వార్షిక ప్రణాళిక అత్యంత విస్తృతమైనది; పాఠ్య ప్రణాళిక ఒక పీరియడ్‌కు.
• 2. మారిసన్ సోపానాలు (అన్వేషణ నుంచి పునఃప్రస్తావన వరకు) యూనిట్ ప్రణాళికకు చెందినవి, హెర్బార్షియన్ పాఠ్య ప్రణాళికకు కాదు.
• 3. హెర్బార్షియన్ సోపానాలు అనువర్తనంతో ముగుస్తాయి, మూల్యాంకనంతో కాదు.
• 4. హెర్బార్షియన్ - బ్లూమ్: హెర్బార్షియన్ లక్ష్యం, విషయంతో మొదలవుతుంది; బ్లూమ్ విధానం ప్రవర్తనా ఉద్దేశాలతో మొదలవుతుంది.
• 5. సంసిద్ధత - ప్రస్తుతీకరణ: సంసిద్ధత ఆసక్తి కలిగించి పాత జ్ఞానాన్ని గుర్తు చేస్తుంది; ప్రస్తుతీకరణ కొత్త జ్ఞానాన్ని ఇస్తుంది.
• 6. సామాన్యీకరణ సంసర్గ తర్వాత, అనువర్తనం ముందు వస్తుంది.
• 7. స్పెసిఫికేషన్లు అంటే ఉద్దేశం సాధించబడిందని చూపే ప్రవర్తనలు, విషయం కాదు.
• 8. పునశ్చరణ (recapitulation) మూల్యాంకనం కాదు; పునశ్చరణ అంటే త్వరిత సారాంశం.

ఒక్క వాక్య సారాంశాలు

• 1. వార్షిక ప్రణాళిక మొత్తం విద్యా సంవత్సరానికి పాఠ్యాంశ విభజనను చూపుతుంది.
• 2. యూనిట్ ప్రణాళిక అనేక పీరియడ్లలో ఒక ఇతివృత్తాన్ని కవర్ చేస్తుంది.
• 3. పాఠ్య ప్రణాళిక ఒక పీరియడ్‌కు ఉంటుంది.
• 4. హెర్బార్ట్ జర్మన్ విద్యావేత్త.
• 5. హెర్బార్షియన్ సోపానాలు ఐదు.
• 6. హెర్బార్షియన్ రెండవ సోపానం ప్రస్తుతీకరణ.
• 7. సామాన్యీకరణ నాలుగవ హెర్బార్షియన్ సోపానం.
• 8. మారిసన్ యూనిట్ ప్రణాళికలో ఐదు దశలు ఉన్నాయి, అవి పునఃప్రస్తావనతో ముగుస్తాయి.
• 9. బ్లూమ్ విధానం ఉద్దేశాలతో మొదలవుతుంది.
• 10. స్పెసిఫికేషన్లు ఉద్దేశం ఎలా సాధించబడుతుందో చూపుతాయి.
• 11. పాఠ్య ప్రణాళికలో ఇంటి పని ఉండాలి.
• 12. 5E అంటే Engage, Explore, Explain, Elaborate, Evaluate.

సాధన ప్రశ్నలు

1. ఉపాధ్యాయుని అత్యంత విస్తృతమైన, సుదీర్ఘమైన ప్రణాళిక

   1. ప్రకరణ ప్రణాళిక (యూనిట్ ప్లాన్)
   2. పాఠ్య ప్రణాళిక
   3. దినచర్య పుస్తకం
   4. వార్షిక ప్రణాళిక
   సమాధానం

   D. వార్షిక ప్రణాళిక

   The widest and longest plan of a teacher is the

   1. unit plan
   2. lesson plan
   3. daily diary
   4. year plan

2. ఒక పీరియడ్ బోధనకు ప్రణాళికను ఏమంటారు?

   1. ప్రకరణ ప్రణాళిక
   2. పాఠ్య ప్రణాళిక
   3. కోర్సు ప్రణాళిక
   4. వార్షిక ప్రణాళిక
   సమాధానం

   B. పాఠ్య ప్రణాళిక

   A plan for one period of teaching is called a

   1. unit plan
   2. lesson plan
   3. course plan
   4. year plan

3. ప్రకరణ ప్రణాళిక (యూనిట్ ప్లాన్) దేనిని కలిగి ఉంటుంది?

   1. ఒక పీరియడ్ మాత్రమే
   2. మొత్తం పాఠశాల
   3. విభజన లేకుండా మొత్తం సంవత్సరం
   4. అనేక పీరియడ్లలో కోర్సులోని ఒక ఇతివృత్తం లేదా భాగం
   సమాధానం

   D. అనేక పీరియడ్లలో కోర్సులోని ఒక ఇతివృత్తం లేదా భాగం

   A unit plan covers

   1. only one period
   2. the whole school
   3. the whole year without division
   4. one theme or part of the course over several periods

4. బోధనలోని ఐదు ఔపచారిక సోపానాలు ఎవరితో ముడిపడి ఉన్నాయి?

   1. బ్లూమ్, క్రాత్‌వోల్
   2. స్కిన్నర్, క్రౌడర్
   3. హెర్బార్ట్, ఆయన అనుచరులు
   4. డ్యూయీ, కిల్‌పాట్రిక్
   సమాధానం

   C. హెర్బార్ట్, ఆయన అనుచరులు

   The five formal steps of teaching are associated with

   1. Bloom and Krathwohl
   2. Skinner and Crowder
   3. Herbart and his followers
   4. Dewey and Kilpatrick

5. జోహాన్ ఫ్రెడరిక్ హెర్బార్ట్ ఒక

   1. భారతీయ గణిత శాస్త్రవేత్త
   2. అమెరికన్ మనస్తత్వవేత్త
   3. జర్మన్ విద్యావేత్త
   4. బ్రిటిష్ భౌతిక శాస్త్రవేత్త
   సమాధానం

   C. జర్మన్ విద్యావేత్త

   Johann Friedrich Herbart was a

   1. Indian mathematician
   2. American psychologist
   3. German educator
   4. British physicist

6. హెర్బార్షియన్ పాఠ్య ప్రణాళికలో మొదటి సోపానం

   1. ప్రదర్శన (ప్రజెంటేషన్)
   2. సంసిద్ధత (ప్రిపరేషన్)
   3. అనువర్తనం
   4. సాధారణీకరణ
   సమాధానం

   B. సంసిద్ధత (ప్రిపరేషన్)

   The first step of the Herbartian lesson plan is

   1. presentation
   2. preparation
   3. application
   4. generalisation

7. హెర్బార్షియన్ పాఠ్య ప్రణాళికలో చివరి సోపానం

   1. సంసిద్ధత
   2. సంసర్గం (అసోసియేషన్)
   3. సాధారణీకరణ
   4. అనువర్తనం
   సమాధానం

   D. అనువర్తనం

   The last step of the Herbartian lesson plan is

   1. preparation
   2. association
   3. generalisation
   4. application

8. హెర్బార్షియన్ పాఠ్య ప్రణాళికలో నాలుగో సోపానం

   1. ప్రదర్శన
   2. అనువర్తనం
   3. సంసర్గం
   4. సాధారణీకరణ
   సమాధానం

   D. సాధారణీకరణ

   The fourth step of the Herbartian lesson plan is

   1. presentation
   2. application
   3. association
   4. generalisation

9. మారిసన్ ప్రకరణ ప్రణాళిక ఏ సోపానంతో ముగుస్తుంది?

   1. ప్రదర్శన
   2. సంలీనం (అసిమిలేషన్)
   3. పునరుచ్చారణ (రిసిటేషన్)
   4. అన్వేషణ
   సమాధానం

   C. పునరుచ్చారణ (రిసిటేషన్)

   Morrison's unit plan ends with the step of

   1. presentation
   2. assimilation
   3. recitation
   4. exploration

10. హెన్రీ సి. మారిసన్ దేనితో ముడిపడి ఉన్నాడు?

    1. వార్షిక ప్రణాళిక
    2. ప్రకరణ ప్రణాళిక
    3. సూక్ష్మ బోధన
    4. ప్రోగ్రామ్డ్ లెర్నింగ్
    సమాధానం

    B. ప్రకరణ ప్రణాళిక

    Henry C. Morrison is linked with the

    1. year plan
    2. unit plan
    3. micro-teaching
    4. programmed learning

11. పాఠ్య ప్రణాళికకు బ్లూమ్ విధానం దేనితో మొదలవుతుంది?

    1. పునశ్చరణ
    2. ప్రదర్శన
    3. ఉద్దేశ్యాలు
    4. ఇంటి పని
    సమాధానం

    C. ఉద్దేశ్యాలు

    The Bloom approach to lesson planning begins with

    1. recapitulation
    2. presentation
    3. objectives
    4. home assignment

12. బ్లూమ్ మూల్యాంకన విధానంలోని మూడు అంశాలు ఉద్దేశ్యాలు, అభ్యసన అనుభవాలు, ఇంకా ఏది?

    1. సంసిద్ధత
    2. మూల్యాంకనం
    3. పునరుచ్చారణ
    4. సంసర్గం
    సమాధానం

    B. మూల్యాంకనం

    The three points of Bloom's evaluation approach are objectives, learning experiences and

    1. preparation
    2. evaluation
    3. recitation
    4. association

13. పాఠ్య ప్రణాళికలో ఆసక్తిని రేకెత్తించి, పూర్వ జ్ఞానంతో అనుసంధానించే భాగం ఏది?

    1. మూల్యాంకనం
    2. ఇంటి పని
    3. పునశ్చరణ
    4. పరిచయం
    సమాధానం

    D. పరిచయం

    Which part of a lesson plan arouses interest and links to previous knowledge?

    1. Evaluation
    2. Home assignment
    3. Recapitulation
    4. Introduction

14. మంచి వార్షిక ప్రణాళికలో ముందుగా లెక్కించవలసిన సంఖ్య

    1. పాఠ్యపుస్తకాలు
    2. తరగతి గదులు
    3. పని దినాలు
    4. విద్యార్థుల మార్కులు
    సమాధానం

    C. పని దినాలు

    In a good year plan, the first thing to count is the number of

    1. textbooks
    2. classrooms
    3. working days
    4. pupils' marks

15. 5E నమూనా దశలు Engage, Explore, Explain, Elaborate, ఇంకా ఏది?

    1. Enrol
    2. Examine
    3. Express
    4. Evaluate
    సమాధానం

    D. Evaluate

    The 5E model has the stages Engage, Explore, Explain, Elaborate and

    1. Enrol
    2. Examine
    3. Express
    4. Evaluate

16. బ్లూమ్ విధానంలో నిర్దిష్టీకరణలు (స్పెసిఫికేషన్స్) అంటే

    1. విషయ అంశాల పేర్లు
    2. ఒక ఉద్దేశ్యం సాధించబడిందని చూపే ప్రవర్తనలు
    3. బోధనా సాధనాలు
    4. ఇంటి పనులు
    సమాధానం

    B. ఒక ఉద్దేశ్యం సాధించబడిందని చూపే ప్రవర్తనలు

    Specifications in the Bloom approach are

    1. names of content topics
    2. behaviours that show an objective has been reached
    3. teaching aids
    4. home assignments

17. హెర్బార్ట్ సొంత సోపానాలు తరచుగా స్పష్టత, సంసర్గం, వ్యవస్థ, ఇంకా ఏది అని పేర్కొంటారు?

    1. పద్ధతి
    2. అనువర్తనం
    3. పునరుచ్చారణ
    4. మూల్యాంకనం
    సమాధానం

    A. పద్ధతి

    Herbart's own steps are often listed as clearness, association, system and

    1. method
    2. application
    3. recitation
    4. evaluation

18. వార్షిక ప్రణాళికలో పునశ్చరణ, పరీక్షలు, ఇంకా ఏవి కోసం సమయం ఉంచాలి?

    1. నివారణ బోధన
    2. సెలవులు మాత్రమే
    3. ఆటలు మాత్రమే
    4. రుసుముల వసూలు
    సమాధానం

    A. నివారణ బోధన

    A year plan should keep time for revision, tests and

    1. remedial teaching
    2. holidays only
    3. play only
    4. fees collection

19. 'గాలి స్థలాన్ని ఆక్రమిస్తుంది' అనే హెర్బార్షియన్ పాఠంలో ఖాళీ గ్లాసులో ఏముంది అని ఉపాధ్యాయుడు మొదట అడుగుతున్నాడు. ఇది ఏ సోపానం?

    1. ప్రదర్శన
    2. సంసర్గం
    3. సాధారణీకరణ
    4. సంసిద్ధత
    సమాధానం

    D. సంసిద్ధత

    In a Herbartian lesson on 'air occupies space', the teacher first asks what is inside an empty glass. This is the step of

    1. presentation
    2. association
    3. generalisation
    4. preparation

20. తలకిందులుగా పట్టిన గ్లాసులో ఉన్న కాగితాన్ని నీటిలోకి నెట్టినా అది తడవదని ఉపాధ్యాయుడు చూపుతున్నాడు. ఇది ఏ సోపానం?

    1. సాధారణీకరణ
    2. సంసిద్ధత
    3. ప్రదర్శన
    4. అనువర్తనం
    సమాధానం

    C. ప్రదర్శన

    The teacher shows that a paper inside an inverted glass stays dry when pushed into water. This is the step of

    1. generalisation
    2. preparation
    3. presentation
    4. application

21. అనేక ఉదాహరణలను పోల్చిన తర్వాత విద్యార్థులు 'గాలి స్థలాన్ని ఆక్రమిస్తుంది' అని చెబుతున్నారు. ఇది ఏ సోపానం?

    1. ప్రదర్శన
    2. సాధారణీకరణ
    3. సంసిద్ధత
    4. అనువర్తనం
    సమాధానం

    B. సాధారణీకరణ

    Pupils state 'air occupies space' after comparing several examples. This is the step of

    1. presentation
    2. generalisation
    3. preparation
    4. application

22. గాలి నింపినప్పుడు టైరు గట్టిగా ఎందుకు అవుతుందో విద్యార్థులు వివరిస్తున్నారు. ఇది ఏ సోపానం?

    1. సంసిద్ధత
    2. సాధారణీకరణ
    3. అనువర్తనం
    4. సంసర్గం
    సమాధానం

    C. అనువర్తనం

    Pupils explain why a tyre becomes hard when filled with air. This is the step of

    1. preparation
    2. generalisation
    3. application
    4. association

23. కొత్త వాస్తవాన్ని విద్యార్థులకు ఇప్పటికే తెలిసిన బెలూన్లు, బకెట్లతో పోల్చడం ఏ సోపానం?

    1. సంసిద్ధత
    2. ప్రదర్శన
    3. అనువర్తనం
    4. సంసర్గం
    సమాధానం

    D. సంసర్గం

    Comparing the new fact with balloons and buckets that pupils already know is the step of

    1. preparation
    2. presentation
    3. application
    4. association

24. హెర్బార్షియన్ ప్రణాళిక ప్రధాన పరిమితి ఏమిటంటే అది

    1. మూల్యాంకనంతో మొదలవుతుంది
    2. ఉపాధ్యాయ కేంద్రీకృతమైనది, మూల్యాంకనంలో బలహీనమైనది
    3. విషయాన్ని విస్మరిస్తుంది
    4. సోపానాలు లేవు
    సమాధానం

    B. ఉపాధ్యాయ కేంద్రీకృతమైనది, మూల్యాంకనంలో బలహీనమైనది

    A major limit of the Herbartian plan is that it

    1. starts with evaluation
    2. is teacher-centred and weak in evaluation
    3. ignores content
    4. has no steps

25. హెర్బార్షియన్ ప్రణాళికపై ఉద్దేశ్య ఆధారిత ప్రణాళిక యొక్క ప్రధాన ప్రయోజనం

    1. ఉపాధ్యాయుడినే ఏకైక క్రియాశీల వ్యక్తిగా చేస్తుంది
    2. తక్కువ సోపానాలు ఉంటాయి
    3. ఉద్దేశ్యాలు, కృత్యాలు, మూల్యాంకనాన్ని అనుసంధానిస్తుంది
    4. పరీక్షను నివారిస్తుంది
    సమాధానం

    C. ఉద్దేశ్యాలు, కృత్యాలు, మూల్యాంకనాన్ని అనుసంధానిస్తుంది

    A main advantage of the objective-based plan over the Herbartian plan is that it

    1. makes the teacher the only active person
    2. has fewer steps
    3. links objectives, activities and evaluation
    4. avoids testing

26. ఉపాధ్యాయుడు ప్రతి ప్రకరణం పూర్తయిన తేదీని నమోదు చేసి వార్షిక ప్రణాళికతో పోలుస్తున్నాడు. ఇది ఎందుకు సహాయపడుతుంది?

    1. ఆలస్యాలను ముందే గమనించడానికి
    2. పని దినాలను తగ్గించడానికి
    3. అన్ని పరీక్షలను నివారించడానికి
    4. పునశ్చరణను వదిలివేయడానికి
    సమాధానం

    A. ఆలస్యాలను ముందే గమనించడానికి

    A teacher marks the date on which each unit is finished and compares it with the year plan. This helps to

    1. notice delays early
    2. reduce working days
    3. avoid all tests
    4. skip revision

27. ప్రదర్శన విఫలమైతే వాడటానికి ఉపాధ్యాయుడు ఒక అదనపు కృత్యాన్ని సిద్ధంగా ఉంచుకున్నాడు. పాఠ్య ప్రణాళిక ఎలా ఉండాలని ఇది చూపుతుంది?

    1. కఠినంగా
    2. చాలా పొడవుగా
    3. తనిఖీ అధికారి కోసం మాత్రమే రాసినదిగా
    4. సరళంగా
    సమాధానం

    D. సరళంగా

    A teacher keeps a spare activity ready in case a demonstration fails. This shows that a lesson plan should be

    1. rigid
    2. very long
    3. written only for the inspector
    4. flexible

28. కింది వాటిలో పాఠ్య ప్రణాళికలో భాగమై, వార్షిక ప్రణాళికలో భాగం కానిది ఏది?

    1. పునశ్చరణకు సమయం
    2. ఆ రోజు ఇంటి పని
    3. ప్రకరణాల విభజన
    4. పని దినాల సంఖ్య
    సమాధానం

    B. ఆ రోజు ఇంటి పని

    Which of the following is part of a lesson plan but NOT of a year plan?

    1. Time for revision
    2. Home assignment for the day
    3. Division of units
    4. Number of working days

29. 5E నమూనాలో విద్యార్థులు మొదట కృత్యాలు చేసి, తర్వాత ఉపాధ్యాయుడు వివరిస్తాడు. ఈ దృక్పథం

    1. నిర్మాణాత్మకం (కన్‌స్ట్రక్టివిస్ట్)
    2. కేవలం నిగమనాత్మకం
    3. ప్రవర్తనావాదం
    4. ఉపన్యాస ఆధారితం
    సమాధానం

    A. నిర్మాణాత్మకం (కన్‌స్ట్రక్టివిస్ట్)

    In the 5E model, pupils first do activities and the teacher explains afterwards. This view is

    1. constructivist
    2. purely deductive
    3. behaviourist
    4. lecture-based

30. విస్తృతం నుండి సంకుచితం వైపు సాగే ప్రణాళికల క్రమం ఏది?

    1. ప్రకరణ ప్రణాళిక, వార్షిక ప్రణాళిక, పాఠ్య ప్రణాళిక
    2. వార్షిక ప్రణాళిక, పాఠ్య ప్రణాళిక, ప్రకరణ ప్రణాళిక
    3. పాఠ్య ప్రణాళిక, ప్రకరణ ప్రణాళిక, వార్షిక ప్రణాళిక
    4. వార్షిక ప్రణాళిక, ప్రకరణ ప్రణాళిక, పాఠ్య ప్రణాళిక
    సమాధానం

    D. వార్షిక ప్రణాళిక, ప్రకరణ ప్రణాళిక, పాఠ్య ప్రణాళిక

    Which order of planning goes from wide to narrow?

    1. Unit plan, year plan, lesson plan
    2. Year plan, lesson plan, unit plan
    3. Lesson plan, unit plan, year plan
    4. Year plan, unit plan, lesson plan

31. స్పష్టమైన సోపానాల వల్ల కొత్త ఉపాధ్యాయులకు అత్యంత ఉపయోగపడే ప్రణాళిక ఏది?

    1. మేగర్ ప్రణాళిక
    2. డేల్ ప్రణాళిక
    3. హెర్బార్షియన్ ప్రణాళిక
    4. క్రౌడర్ ప్రణాళిక
    సమాధానం

    C. హెర్బార్షియన్ ప్రణాళిక

    Which plan is most useful for beginners because of its clear steps?

    1. Mager's plan
    2. Dale's plan
    3. Herbartian plan
    4. Crowder's plan

32. ప్రణాళిక గురించిన ప్రకటనలను పరిశీలించండి. 1. మూడు ప్రణాళికలలో వార్షిక ప్రణాళిక అత్యంత విస్తృతమైనది. 2. పాఠ్య ప్రణాళిక మొత్తం ప్రకరణాన్ని కలిగి ఉంటుంది. ఈ ప్రకటనలలో సరైనవి ఏవి?

    1. 1 మాత్రమే
    2. 2 మాత్రమే
    3. 1 మరియు 2 రెండూ
    4. 1 లేదా 2 కాదు
    సమాధానం

    A. 1 మాత్రమే

    Consider the statements about planning. 1. A year plan is the widest of the three plans. 2. A lesson plan covers a whole unit. Which of the statements is/are correct?

    1. 1 only
    2. 2 only
    3. Both 1 and 2
    4. Neither 1 nor 2

33. హెర్బార్షియన్ సోపానాల గురించిన ప్రకటనలను పరిశీలించండి. 1. సంసర్గం సాధారణీకరణకు ముందు వస్తుంది. 2. అనువర్తనం సంసిద్ధతకు ముందు వస్తుంది. ఈ ప్రకటనలలో సరైనవి ఏవి?

    1. 1 మాత్రమే
    2. 2 మాత్రమే
    3. 1 మరియు 2 రెండూ
    4. 1 లేదా 2 కాదు
    సమాధానం

    A. 1 మాత్రమే

    Consider the statements about Herbartian steps. 1. Association comes before generalisation. 2. Application comes before preparation. Which of the statements is/are correct?

    1. 1 only
    2. 2 only
    3. Both 1 and 2
    4. Neither 1 nor 2

34. మారిసన్ ప్రణాళిక గురించిన ప్రకటనలను పరిశీలించండి. 1. ఇది ప్రకరణ ప్రణాళిక. 2. దీని మొదటి సోపానం పునరుచ్చారణ. ఈ ప్రకటనలలో సరైనవి ఏవి?

    1. 1 మాత్రమే
    2. 2 మాత్రమే
    3. 1 మరియు 2 రెండూ
    4. 1 లేదా 2 కాదు
    సమాధానం

    A. 1 మాత్రమే

    Consider the statements about Morrison's plan. 1. It is a unit plan. 2. Its first step is recitation. Which of the statements is/are correct?

    1. 1 only
    2. 2 only
    3. Both 1 and 2
    4. Neither 1 nor 2

35. బ్లూమ్ విధానం గురించిన ప్రకటనలను పరిశీలించండి. 1. ఇది ఉద్దేశ్యాలతో మొదలవుతుంది. 2. మూల్యాంకనం ప్రణాళికలో అంతర్భాగం. ఈ ప్రకటనలలో సరైనవి ఏవి?

    1. 1 మాత్రమే
    2. 2 మాత్రమే
    3. 1 మరియు 2 రెండూ
    4. 1 లేదా 2 కాదు
    సమాధానం

    C. 1 మరియు 2 రెండూ

    Consider the statements about the Bloom approach. 1. It begins with objectives. 2. Evaluation is built into the plan. Which of the statements is/are correct?

    1. 1 only
    2. 2 only
    3. Both 1 and 2
    4. Neither 1 nor 2

36. హెర్బార్షియన్ విధానం గురించిన ప్రకటనలను పరిశీలించండి. 1. ఇది అభ్యాసకుడి కేంద్రీకృతమైనది, కృత్య ఆధారితమైనది. 2. ఇది బోధనలోని ఆగమన విధానానికి సరిపోతుంది. ఈ ప్రకటనలలో సరైనవి ఏవి?

    1. 1 మాత్రమే
    2. 2 మాత్రమే
    3. 1 మరియు 2 రెండూ
    4. 1 లేదా 2 కాదు
    సమాధానం

    B. 2 మాత్రమే

    Consider the statements about the Herbartian approach. 1. It is learner-centred and activity-based. 2. It suits the inductive way of teaching. Which of the statements is/are correct?

    1. 1 only
    2. 2 only
    3. Both 1 and 2
    4. Neither 1 nor 2

37. పాఠ్య ప్రణాళికల గురించిన ప్రకటనలను పరిశీలించండి. 1. మంచి పాఠ్య ప్రణాళిక సరళంగా ఉంటుంది. 2. అందులో మూల్యాంకనం ఉండాలి. ఈ ప్రకటనలలో సరైనవి ఏవి?

    1. 1 మాత్రమే
    2. 2 మాత్రమే
    3. 1 మరియు 2 రెండూ
    4. 1 లేదా 2 కాదు
    సమాధానం

    C. 1 మరియు 2 రెండూ

    Consider the statements about lesson plans. 1. A good lesson plan is flexible. 2. It should include evaluation. Which of the statements is/are correct?

    1. 1 only
    2. 2 only
    3. Both 1 and 2
    4. Neither 1 nor 2

38. వార్షిక ప్రణాళికల గురించిన ప్రకటనలను పరిశీలించండి. 1. సెలవులు, పరీక్షలను తీసివేసిన తర్వాత పని దినాలను కనుగొంటారు. 2. పునశ్చరణకు సమయం చేర్చరు. ఈ ప్రకటనలలో సరైనవి ఏవి?

    1. 1 మాత్రమే
    2. 2 మాత్రమే
    3. 1 మరియు 2 రెండూ
    4. 1 లేదా 2 కాదు
    సమాధానం

    A. 1 మాత్రమే

    Consider the statements about year plans. 1. Working days are found after removing holidays and examinations. 2. Time for revision is not included. Which of the statements is/are correct?

    1. 1 only
    2. 2 only
    3. Both 1 and 2
    4. Neither 1 nor 2

39. నిర్దిష్టీకరణల గురించిన ప్రకటనలను పరిశీలించండి. 1. అవి ఒక ఉద్దేశ్యం నెరవేరిందని చూపే ప్రవర్తనలు. 2. అవి బోధనా సాధనాలతో సమానం. ఈ ప్రకటనలలో సరైనవి ఏవి?

    1. 1 మాత్రమే
    2. 2 మాత్రమే
    3. 1 మరియు 2 రెండూ
    4. 1 లేదా 2 కాదు
    సమాధానం

    A. 1 మాత్రమే

    Consider the statements about specifications. 1. They are the behaviours that show an objective is met. 2. They are the same as teaching aids. Which of the statements is/are correct?

    1. 1 only
    2. 2 only
    3. Both 1 and 2
    4. Neither 1 nor 2

40. 5E నమూనా గురించిన ప్రకటనలను పరిశీలించండి. 1. ఇది Engage తో మొదలవుతుంది. 2. ఇది Explore తో ముగుస్తుంది. ఈ ప్రకటనలలో సరైనవి ఏవి?

    1. 1 మాత్రమే
    2. 2 మాత్రమే
    3. 1 మరియు 2 రెండూ
    4. 1 లేదా 2 కాదు
    సమాధానం

    A. 1 మాత్రమే

    Consider the statements about the 5E model. 1. It begins with Engage. 2. It ends with Explore. Which of the statements is/are correct?

    1. 1 only
    2. 2 only
    3. Both 1 and 2
    4. Neither 1 nor 2

41. హెర్బార్ట్ గురించిన ప్రకటనలను పరిశీలించండి. 1. ఆయన కొత్త ఆలోచనలను పాత వాటితో అనుసంధానించే భావనను ఉపయోగించాడు. 2. ఆయన సూక్ష్మ బోధన మూడు భాగాల చక్రాన్ని ప్రతిపాదించాడు. ఈ ప్రకటనలలో సరైనవి ఏవి?

    1. 1 మాత్రమే
    2. 2 మాత్రమే
    3. 1 మరియు 2 రెండూ
    4. 1 లేదా 2 కాదు
    సమాధానం

    A. 1 మాత్రమే

    Consider the statements about Herbart. 1. He used the idea of linking new ideas to old ones. 2. He proposed the three-part cycle of micro-teaching. Which of the statements is/are correct?

    1. 1 only
    2. 2 only
    3. Both 1 and 2
    4. Neither 1 nor 2

42. సోపానాన్ని కృత్యంతో జతపరచండి: (A) సంసిద్ధత (B) ప్రదర్శన (C) సాధారణీకరణ (D) అనువర్తనం; (1) పూర్వ జ్ఞానాన్ని గుర్తుచేయడం (2) ప్రయోగం చూపడం (3) నియమాన్ని చెప్పడం (4) సమస్య సాధించడం

    1. A-1, B-2, C-4, D-3
    2. A-1, B-2, C-3, D-4
    3. A-2, B-1, C-3, D-4
    4. A-1, B-3, C-2, D-4
    సమాధానం

    B. A-1, B-2, C-3, D-4

    Match the step with the activity: (A) Preparation (B) Presentation (C) Generalisation (D) Application; (1) recall of previous knowledge (2) experiment shown (3) rule stated (4) problem solved

    1. A-1, B-2, C-4, D-3
    2. A-1, B-2, C-3, D-4
    3. A-2, B-1, C-3, D-4
    4. A-1, B-3, C-2, D-4

43. ప్రణాళికను దాని పరిధితో జతపరచండి: (A) వార్షిక ప్రణాళిక (B) ప్రకరణ ప్రణాళిక (C) పాఠ్య ప్రణాళిక; (1) మొత్తం విద్యా సంవత్సరం (2) కొన్ని వారాల పాటు ఒక ఇతివృత్తం (3) ఒక పీరియడ్

    1. A-1, B-3, C-2
    2. A-2, B-1, C-3
    3. A-3, B-2, C-1
    4. A-1, B-2, C-3
    సమాధానం

    D. A-1, B-2, C-3

    Match the plan with its scope: (A) Year plan (B) Unit plan (C) Lesson plan; (1) whole academic year (2) one theme over some weeks (3) one period

    1. A-1, B-3, C-2
    2. A-2, B-1, C-3
    3. A-3, B-2, C-1
    4. A-1, B-2, C-3

44. పేరును ప్రణాళికతో జతపరచండి: (A) హెర్బార్ట్ (B) మారిసన్ (C) బ్లూమ్ (D) బైబీ; (1) ఐదు ఔపచారిక సోపానాలు (2) ప్రకరణ ప్రణాళిక (3) ఉద్దేశ్య ఆధారిత ప్రణాళిక (4) 5E నమూనా

    1. A-2, B-1, C-3, D-4
    2. A-1, B-2, C-3, D-4
    3. A-1, B-2, C-4, D-3
    4. A-3, B-2, C-1, D-4
    సమాధానం

    B. A-1, B-2, C-3, D-4

    Match the name with the plan: (A) Herbart (B) Morrison (C) Bloom (D) Bybee; (1) five formal steps (2) unit plan (3) objective-based plan (4) 5E model

    1. A-2, B-1, C-3, D-4
    2. A-1, B-2, C-3, D-4
    3. A-1, B-2, C-4, D-3
    4. A-3, B-2, C-1, D-4

45. మారిసన్ సోపానాన్ని దాని అర్థంతో జతపరచండి: (A) అన్వేషణ (B) ప్రదర్శన (C) సంలీనం (D) పునరుచ్చారణ; (1) విద్యార్థుల పూర్వ జ్ఞానాన్ని పరీక్షించడం (2) ప్రధాన రూపురేఖలు ఇవ్వడం (3) విద్యార్థులు ప్రకరణాన్ని అధ్యయనం చేసి పని చేయడం (4) విద్యార్థులు నేర్చుకున్నది నివేదించడం

    1. A-1, B-3, C-2, D-4
    2. A-1, B-2, C-4, D-3
    3. A-2, B-1, C-3, D-4
    4. A-1, B-2, C-3, D-4
    సమాధానం

    D. A-1, B-2, C-3, D-4

    Match the Morrison step with its meaning: (A) Exploration (B) Presentation (C) Assimilation (D) Recitation; (1) testing pupils' prior knowledge (2) giving the main outline (3) pupils study and work on the unit (4) pupils report what they learned

    1. A-1, B-3, C-2, D-4
    2. A-1, B-2, C-4, D-3
    3. A-2, B-1, C-3, D-4
    4. A-1, B-2, C-3, D-4