సైన్స్ బోధన విధానాలు మరియు పద్ధతులు

గుర్తుంచుకోవలసినవి

• పద్ధతి (method) అంటే బోధించే మార్గం; విధానం (approach) అంటే దాని వెనుక ఉన్న విస్తృత దృక్పథం. ఆగమన, నిగమన అనేవి విధానాలు లేదా తర్కమార్గాలు; ఉపన్యాసం, ప్రదర్శన, ప్రయోగశాల, ప్రాజెక్టు, హ్యూరిస్టిక్ అనేవి పద్ధతులు.
• ఆగమనం ఉదాహరణల నుంచి సూత్రానికి వెళ్తుంది; నిగమనం సూత్రం నుంచి ఉదాహరణలకు వెళ్తుంది. సైన్స్ బోధనలో ఆవిష్కరణకు ఆగమన మార్గాన్ని, సాధనకు నిగమన మార్గాన్ని ఇష్టపడతారు.
• కృత్య ఆధారిత పద్ధతులు (హ్యూరిస్టిక్, ప్రాజెక్టు, ప్రయోగశాల, సమస్యా సాధన) అభ్యాసకుడిని క్రియాశీలంగా చేస్తాయి, ఉపన్యాసం, ప్రదర్శన ఉపాధ్యాయుడిని క్రియాశీలంగా ఉంచుతాయి.

విధానం, పద్ధతి, మెలకువ, వ్యూహం

• విధానం (Approach): అభ్యసనం ఎలా జరుగుతుందనే దానిపై సాధారణ దృక్పథం లేదా తత్వం.
• పద్ధతి (Method): ఒక అంశాన్ని బోధించడానికి ప్రణాళికాబద్ధమైన, దశలవారీ మార్గం.
• మెలకువ (Technique): ఒక పద్ధతిలోపల వాడే చిన్న నైపుణ్యం లేదా ఉపాయం (ఉదా: ప్రశ్నించడం).
• వ్యూహం (Strategy): ఉద్దేశాలను సాధించడానికి పద్ధతులు, మెలకువలు, సహాయ సామగ్రిని కలిపే మొత్తం ప్రణాళిక.

ఆగమన మరియు నిగమన విధానాలు

ఆగమన పద్ధతి (ప్రత్యేకం నుంచి సాధారణానికి)

• ఉపాధ్యాయుడు అనేక ఉదాహరణలు లేదా ప్రయోగాలు ఇస్తాడు. విద్యార్థులు పరిశీలించి, పోల్చి, ఉమ్మడి అంశాన్ని కనుగొని, ఆ తర్వాత సూత్రాన్ని చెబుతారు.
• దశలు: ఉదాహరణలు, పరిశీలన, విశ్లేషణ, సామాన్యీకరణ (సూత్రం), సూత్రాన్ని పరీక్షించడం.
• ఉదాహరణ: విద్యార్థులు వేర్వేరు లోహాలను వేడి చేసి, ప్రతి ఒక్కటీ వ్యాకోచిస్తుందని చూసి, "లోహాలు వేడిచేస్తే వ్యాకోచిస్తాయి" అని చెబుతారు.
• ప్రయోజనాలు: విద్యార్థి సూత్రాన్ని స్వయంగా కనుగొంటాడు; శాశ్వత అభ్యసనం ఇస్తుంది; "తెలిసినదాని నుంచి తెలియనిదానికి, మూర్తం నుంచి అమూర్తానికి, సులభం నుంచి కఠినానికి" అనే క్రమాన్ని అనుసరిస్తుంది.
• పరిమితులు: నెమ్మదిగా సాగుతుంది; చాలా ఉదాహరణలు అవసరం; అమూర్త అంశాలకు కష్టం.
• సంబంధిత పేరు: ఫ్రాన్సిస్ బేకన్.

నిగమన పద్ధతి (సాధారణం నుంచి ప్రత్యేకానికి)

• సూత్రాన్ని మొదట చెబుతారు, ఆ తర్వాత ఉదాహరణలపై పరీక్షిస్తారు లేదా వాడతారు.
• దశలు: సూత్ర ప్రకటన, వివరణ, ఉదాహరణలు, ధృవీకరణ.
• ఉదాహరణ: ఉపాధ్యాయుడు ఓమ్ నియమాన్ని చెప్పి, విద్యార్థులు దాన్ని ఉపయోగించి సమస్యలు సాధిస్తారు.
• ప్రయోజనాలు: వేగంగా సాగుతుంది; పునశ్చరణకు, సాధనకు మంచిది; ఎక్కువ విషయాన్ని కవర్ చేస్తుంది.
• పరిమితులు: బట్టీ పట్టడానికి దారి తీయవచ్చు; విద్యార్థి నిష్క్రియంగా ఉంటాడు.

ఉపన్యాస పద్ధతి

ఉపాధ్యాయుడు వివరిస్తాడు; విద్యార్థులు వింటూ నోట్స్ రాసుకుంటారు.

• ప్రయోజనాలు: సమయం ఆదా; పెద్ద సమూహాలకు ఉపయోగకరం; నేపథ్యం, అవలోకనం ఇస్తుంది; విషయంపై ఉపాధ్యాయుడికి నియంత్రణ ఉంటుంది.
• పరిమితులు: ఏకదిశా పద్ధతి; నైపుణ్యాల విషయంలో బలహీనం; సుమారు 20 నిమిషాల తర్వాత శ్రద్ధ తగ్గుతుంది; చిన్న పిల్లలకు సరిపడదు.
• ప్రశ్నలు, చార్టులు, చిన్న విరామాలతో దీన్ని మెరుగుపరచవచ్చు.

ప్రదర్శన పద్ధతి

ఉపాధ్యాయుడు తరగతి ముందు ప్రయోగం చేసి చూపుతాడు; విద్యార్థులు చూస్తూ ప్రశ్నలకు సమాధానాలు చెబుతారు.

• పరికరాలు ఖరీదైనవి, ప్రమాదకరమైనవి, పరిమితంగా ఉన్నప్పుడు లేదా సమయం తక్కువగా ఉన్నప్పుడు వాడతారు.
• ప్రయోజనాలు: సామగ్రి, సమయం ఆదా; సురక్షితం; ఉపాధ్యాయుడు సరైన నైపుణ్యాన్ని చూపుతాడు; అందరు విద్యార్థులు ఒకే ఫలితాన్ని చూస్తారు.
• పరిమితులు: విద్యార్థులు పరికరాలను ముట్టుకోరు; వెనుక ఉన్నవారికి సరిగ్గా కనిపించకపోవచ్చు.
• మంచి పద్ధతులు: తరగతికి ముందే ఏర్పాటు పనిచేస్తోందో లేదో చూసుకోవడం, అందరికీ కనిపించేలా చేయడం, ఊహించి వివరించమని అడిగి విద్యార్థులను భాగస్వాములను చేయడం. ఉపన్యాస-సహిత ప్రదర్శన (lecture-cum-demonstration) పద్ధతి రెండింటినీ కలుపుతుంది.

ప్రయోగశాల పద్ధతి

ప్రతి విద్యార్థి లేదా చిన్న బృందం పరికరాలను ఉపయోగించి స్వయంగా ప్రయోగం చేస్తారు.

• ప్రయోజనాలు: చేయడం ద్వారా నేర్చుకోవడం; నైపుణ్యాలను, ఓర్పును, శాస్త్రీయ వైఖరిని పెంపొందిస్తుంది; భావనలను వాస్తవం చేస్తుంది.
• పరిమితులు: ఖరీదైనది; స్థలం, సమయం అవసరం; పగిలిపోవడం; అన్ని అంశాలకు సరిపడదు.
• మంచి పద్ధతులు: లక్ష్యం, పరికరాలు, దశలు, పరిశీలన పట్టిక, ఫలితం ఉన్న వర్క్‌షీట్ ఇవ్వడం; ముందుగా భద్రతా నియమాలు నేర్పడం.

హ్యూరిస్టిక్ పద్ధతి

ఈ పదం గ్రీకు *heurisko* ("నేను కనుగొంటాను") నుంచి వచ్చింది. దీన్ని ప్రతిపాదించినవారు హెచ్.ఇ. ఆర్మ్‌స్ట్రాంగ్ (ఇంగ్లండ్).

• ఉపాధ్యాయుడు ప్రశ్నలు అడిగే మార్గదర్శిగా ఉంటాడు; విద్యార్థులు ప్రయోగాలు, ఆలోచన ద్వారా వాస్తవాలను స్వయంగా కనుగొంటారు.
• ప్రయోజనాలు: ఉత్సుకత, తర్కం, స్వావలంబనను పెంపొందిస్తుంది; శాస్త్రీయ వైఖరిని నిర్మిస్తుంది.
• పరిమితులు: సమయం, శిక్షణ పొందిన ఉపాధ్యాయులు, మంచి ప్రయోగశాల అవసరం; విద్యార్థులందరూ స్వయంగా కనుగొనలేరు; పాఠ్యాంశాన్ని పూర్తి చేయడం కష్టం.

ప్రాజెక్టు పద్ధతి

ఇది జాన్ డ్యూయీ యొక్క "చేయడం ద్వారా నేర్చుకోవడం" ఆలోచనలపై ఆధారపడింది; డబ్ల్యు.హెచ్. కిల్‌పాట్రిక్ దీన్ని అభివృద్ధి చేశారు. ప్రాజెక్టు అంటే సహజమైన, నిజజీవిత వాతావరణంలో చేసే సమస్యా సాధన కృత్యం; సాధారణంగా బృందం చేస్తుంది.

దశలు (సాధారణంగా పేర్కొనేవి): పరిస్థితిని కల్పించడం, ప్రాజెక్టును ఎంచుకోవడం, ప్రణాళిక వేయడం, అమలు చేయడం, మూల్యాంకనం చేయడం, నమోదు చేయడం (నివేదించడం).

• ఉదాహరణలు: వర్షమాపకం తయారు చేయడం, హెర్బేరియం తయారీ, కూరగాయల తోట పెంచడం, ఊరిలోని నీటి వనరులపై సర్వే.
• ప్రయోజనాలు: ఉద్దేశపూర్వక అభ్యసనం; జట్టుకృషి; పాఠశాలను జీవితంతో అనుసంధానిస్తుంది; బాధ్యతను పెంపొందిస్తుంది.
• పరిమితులు: ఎక్కువ సమయం పడుతుంది; మొత్తం పాఠ్యాంశాన్ని కవర్ చేయడం కష్టం; వనరులు అవసరం; బలహీన విద్యార్థులు ఇతరులపై ఆధారపడవచ్చు.
• ఉపాధ్యాయుడి పాత్ర: మార్గదర్శి, సహాయకుడు; ఆదేశించేవాడు కాదు.

శాస్త్రీయ పద్ధతి

ఇది శాస్త్రవేత్తలు పనిచేసే విధానం. దశలు:

• 1. సమస్యను గ్రహించడం లేదా గుర్తించడం
• 2. సమస్యను నిర్వచించడం
• 3. పరికల్పన (hypothesis) రూపొందించడం
• 4. పరిశీలన, ప్రయోగం ద్వారా దత్తాంశం సేకరించడం
• 5. పరికల్పనను పరీక్షించడం
• 6. నిర్ధారణకు రావడం, సామాన్యీకరించడం

ప్రయోజనాలు: సైన్స్ ఎలా చేస్తారో చూపుతుంది; నిష్పక్షపాతం, తర్కంలో శిక్షణ ఇస్తుంది. నిజమైన శాస్త్రవేత్తలు ఎల్లప్పుడూ ఒకే స్థిర క్రమంలో దశలను అనుసరించరని ఉపాధ్యాయుడు గమనించాలి.

సమస్యా సాధన పద్ధతి

జాన్ డ్యూయీ *హౌ వీ థింక్* (1910)లో చెప్పిన దశలు దీనికి ఆధారం:

• 1. అనుభూత కష్టం (సమస్య గురించి తెలుసుకోవడం)
• 2. సమస్యను గుర్తించడం, నిర్వచించడం
• 3. సాధ్యమైన పరిష్కారాలను సూచించడం
• 4. ప్రతి సూచన ప్రభావాన్ని తర్కించడం
• 5. పరిశీలన, ప్రయోగం ద్వారా పరీక్షించి, ఒక పరిష్కారాన్ని అంగీకరించడం

తరగతి గదిలో ఉదాహరణలు

• ఆగమనం: "గాలికి బరువు ఉంటుంది" అని బోధించడానికి, ఉపాధ్యాయుడు విద్యార్థులను బెలూన్‌ను గాలి నింపక ముందు, నింపిన తర్వాత తూచమంటాడు; ఫుట్‌బాల్‌తో కూడా మళ్ళీ చేయిస్తాడు. పరిశీలనల తర్వాత విద్యార్థులు "గాలికి బరువు ఉంటుంది" అనే సూత్రాన్ని చెబుతారు.
• నిగమనం: "కాంతి సరళరేఖలో ప్రయాణిస్తుంది" అని చెప్పిన తర్వాత, నీడకు వస్తువు ఆకారమే ఎందుకు ఉంటుందో వివరించమని, టార్చిని దగ్గరకు తెస్తే నీడ పరిమాణం ఎలా మారుతుందో ఊహించమని ఉపాధ్యాయుడు అడుగుతాడు.
• ప్రదర్శన: ఒక పరీక్ష నాళికలో లోహంపై ఆమ్లం చర్యను ఉపాధ్యాయుడు చూపిస్తాడు; విద్యార్థులు వాయు బుడగలను గమనించి ఆ వాయువు పేరు చెబుతారు.
• ప్రయోగశాల: నలుగురు విద్యార్థుల ప్రతి బృందం సూచిక కాగితంతో నిమ్మరసం, సబ్బు ద్రావణం, నీటి pHను పరీక్షించి, పట్టికలో నమోదు చేస్తుంది.
• హ్యూరిస్టిక్: "గాజు జాడీ కింద కొవ్వొత్తి ఎందుకు ఆరిపోతుంది?" అనే ప్రశ్నను ఉపాధ్యాయుడు ఇస్తాడు. విద్యార్థులు వేర్వేరు పరిమాణాల జాడీలతో పరీక్షలు ప్రణాళిక వేసి కారణాన్ని కనుగొంటారు.
• ప్రాజెక్టు: విద్యార్థులు పాఠశాల తోటలోని మొక్కలపై సర్వే చేసి, ఉపయోగకరమైన మొక్కల చార్టు తయారు చేస్తారు.
• సమస్యా సాధన: "వరండాలోని మొక్కలు కిటికీ వైపు ఎందుకు వంగి పెరుగుతాయి?" విద్యార్థులు కారణాలు సూచించి, కుండీ మొక్కలతో పరీక్షించి నిర్ధారణకు వస్తారు.

ఉపాధ్యాయుడు మరియు అభ్యాసకుడి పాత్ర

ఉపాధ్యాయ కేంద్రక పద్ధతులలో (ఉపన్యాసం, ప్రదర్శన), ఉపాధ్యాయుడు సమాచారం ఇచ్చి వేగాన్ని నియంత్రిస్తాడు. అభ్యాసక కేంద్రక పద్ధతులలో (ప్రయోగశాల, హ్యూరిస్టిక్, ప్రాజెక్టు, సమస్యా సాధన), విద్యార్థులు పరిశోధిస్తారు; ఉపాధ్యాయుడు ప్రశ్నలు అడుగుతూ, వనరులు ఇస్తూ, గమనిస్తూ ఉంటాడు. ఆధునిక పాఠ్యప్రణాళిక ఆలోచన అభ్యాసక కేంద్రక, కృత్య ఆధారిత అభ్యసనాన్ని ఇష్టపడుతుంది; అయితే సరైన సమయంలో ఉపాధ్యాయుడి చిన్న, స్పష్టమైన వివరణ ఉపయోగకరమని కూడా అంగీకరిస్తుంది.

పద్ధతిని ఎంచుకోవడం

ఏ ఒక్క పద్ధతీ అత్యుత్తమం కాదు. ఉపాధ్యాయుడు ఉద్దేశం, అంశం, తరగతి పరిమాణం, విద్యార్థుల వయసు, అందుబాటులో ఉన్న సామగ్రి, సమయం ఆధారంగా ఎంచుకోవాలి. ఆచరణలో పద్ధతులను కలపడం ఉత్తమం, ఉదాహరణకు చిన్న ఉపన్యాసం, ప్రదర్శన, ఆ తర్వాత బృంద కృత్యం.

పద్ధతుల వాడకంలో సాధారణ తప్పులు

ఉపన్యాస పద్ధతి త్వరగా అయిపోతుందని ఉపాధ్యాయులు తరచుగా ప్రతి అంశానికీ దాన్నే వాడతారు. కొందరు ప్రయోగశాల పద్ధతిని వాడినా స్థిరమైన షీట్‌లో దశలు ఇవ్వడం వల్ల విద్యార్థులు విధానాన్ని కాపీ చేయడమే తప్ప ఆలోచించరు. ప్రాజెక్టులో ఉపాధ్యాయుడే ఎక్కువ పని చేసి, విద్యార్థులకు తక్కువ పని వదిలేయవచ్చు. ఆగమన పద్ధతిలో ఉపాధ్యాయుడు చాలా తక్కువ ఉదాహరణలు ఇవ్వడం వల్ల రాబట్టిన సూత్రం బలహీనంగా ఉండవచ్చు. పద్ధతి నిజంగా విద్యార్థులకు ఆలోచించడానికి, ప్రశ్నించడానికి, చేయడానికి అవకాశం ఇస్తోందో లేదో మంచి ఉపాధ్యాయుడు పరిశీలిస్తాడు.

పరీక్షలో ఉచ్చులు

• 1. ఆగమనం - నిగమనం: ఆగమనం ఉదాహరణలతో మొదలవుతుంది; నిగమనం సూత్రంతో మొదలవుతుంది.
• 2. హ్యూరిస్టిక్ - ప్రాజెక్టు: హ్యూరిస్టిక్ అనేది ఆర్మ్‌స్ట్రాంగ్ "ఆవిష్కరణ" పద్ధతి; ప్రాజెక్టు అనేది కిల్‌పాట్రిక్ నిజజీవిత పనుల పద్ధతి.
• 3. ప్రదర్శన - ప్రయోగశాల: ప్రదర్శనలో ఉపాధ్యాయుడు పని చేస్తాడు; ప్రయోగశాలలో విద్యార్థి చేస్తాడు.
• 4. శాస్త్రీయ పద్ధతి - సమస్యా సాధన: రెండూ దగ్గరగా ఉంటాయి; సమస్యా సాధన డ్యూయీ ఐదు దశలతో ముడిపడి ఉంది.
• 5. పద్ధతి - మెలకువ: ప్రశ్నించడం ఒక మెలకువ, పద్ధతి కాదు.
• 6. ప్రాజెక్టు పద్ధతి దశలు మూల్యాంకనం, నమోదుతో ముగుస్తాయి, "పరికల్పన"తో కాదు.
• 7. అన్ని పద్ధతులలో ఉపన్యాసం అత్యంత ఉపాధ్యాయ కేంద్రకమైనది.
• 8. హ్యూరిస్టిక్ అంటే "నేను కనుగొంటాను" (గ్రీకు), "నేను బోధిస్తాను" కాదు.

ఒక్క వాక్య సారాంశాలు

• 1. ఆగమన పద్ధతి ప్రత్యేకం నుంచి సాధారణానికి సాగుతుంది.
• 2. నిగమన పద్ధతి సాధారణం నుంచి ప్రత్యేకానికి సాగుతుంది.
• 3. హ్యూరిస్టిక్ పద్ధతి హెచ్.ఇ. ఆర్మ్‌స్ట్రాంగ్‌తో ముడిపడి ఉంది.
• 4. ప్రాజెక్టు పద్ధతి డబ్ల్యు.హెచ్. కిల్‌పాట్రిక్‌తో ముడిపడి ఉంది.
• 5. ప్రాజెక్టు పద్ధతి డ్యూయీ "చేయడం ద్వారా నేర్చుకోవడం"పై ఆధారపడింది.
• 6. డ్యూయీ *హౌ వీ థింక్* 1910లో ప్రచురితమైంది.
• 7. ప్రదర్శన సమయాన్ని, పరికరాలను ఆదా చేస్తుంది.
• 8. ప్రయోగశాల పద్ధతి ప్రత్యక్ష ప్రాయోగిక నైపుణ్యాన్ని ఇస్తుంది.
• 9. ఉపన్యాసం ఏకదిశా పద్ధతి.
• 10. "హ్యూరిస్టిక్" అనేది "నేను కనుగొంటాను" అని అర్థం వచ్చే గ్రీకు పదం నుంచి వచ్చింది.
• 11. సమస్యను నిర్వచించిన తర్వాత పరికల్పన రూపొందుతుంది.
• 12. వ్యూహం పద్ధతులను, మెలకువలను, సహాయ సామగ్రిని కలుపుతుంది.

సాధన ప్రశ్నలు

1. బోధనలో ఆగమన పద్ధతి (ఇండక్టివ్ మెథడ్) ఎటు నుండి ఎటు సాగుతుంది?

   1. సాధారణ నియమం నుండి ఉదాహరణలకు
   2. సిద్ధాంతం నుండి ఆచరణకు మాత్రమే
   3. నిర్దిష్ట ఉదాహరణల నుండి సాధారణ నియమానికి
   4. అమూర్తం నుండి మూర్తానికి
   సమాధానం

   C. నిర్దిష్ట ఉదాహరణల నుండి సాధారణ నియమానికి

   The inductive method of teaching moves from

   1. a general rule to examples
   2. theory to practice only
   3. particular examples to a general rule
   4. the abstract to the concrete

2. బోధనలో నిగమన పద్ధతి (డిడక్టివ్ మెథడ్) ఎటు నుండి ఎటు సాగుతుంది?

   1. మూర్తం నుండి అమూర్తానికి
   2. విద్యార్థి ప్రశ్నల నుండి ఉపాధ్యాయునికి
   3. ఉదాహరణల నుండి సాధారణ నియమానికి
   4. సాధారణ నియమం నుండి నిర్దిష్ట ఉదాహరణలకు
   సమాధానం

   D. సాధారణ నియమం నుండి నిర్దిష్ట ఉదాహరణలకు

   The deductive method of teaching moves from

   1. the concrete to the abstract
   2. pupil questions to the teacher
   3. examples to a general rule
   4. a general rule to particular examples

3. సైన్స్ బోధనలో అన్వేషణ పద్ధతి (హ్యూరిస్టిక్ మెథడ్) ఎవరితో ముడిపడి ఉంది?

   1. జాన్ హెర్బార్ట్
   2. హెచ్.ఇ. ఆర్మ్‌స్ట్రాంగ్
   3. బి.ఎఫ్. స్కిన్నర్
   4. డబ్ల్యు.హెచ్. కిల్‌పాట్రిక్
   సమాధానం

   B. హెచ్.ఇ. ఆర్మ్‌స్ట్రాంగ్

   The heuristic method of teaching science is associated with

   1. John Herbart
   2. H.E. Armstrong
   3. B.F. Skinner
   4. W.H. Kilpatrick

4. ప్రాజెక్టు పద్ధతిని అభివృద్ధి చేసినవారు

   1. నార్మన్ క్రౌడర్
   2. హెచ్.ఇ. ఆర్మ్‌స్ట్రాంగ్
   3. డ్వైట్ అలెన్
   4. డబ్ల్యు.హెచ్. కిల్‌పాట్రిక్
   సమాధానం

   D. డబ్ల్యు.హెచ్. కిల్‌పాట్రిక్

   The project method was developed by

   1. Norman Crowder
   2. H.E. Armstrong
   3. Dwight Allen
   4. W.H. Kilpatrick

5. 'హ్యూరిస్టిక్' అనే పదం ఒక గ్రీకు పదం నుండి వచ్చింది; దాని అర్థం

   1. నేను కనుగొంటాను
   2. నేను గుర్తుంచుకుంటాను
   3. నేను బోధిస్తాను
   4. నేను కొలుస్తాను
   సమాధానం

   A. నేను కనుగొంటాను

   The word 'heuristic' comes from a Greek word meaning

   1. I find out
   2. I remember
   3. I teach
   4. I measure

6. ప్రాజెక్టు పద్ధతి ఎవరి విద్యా భావనలపై ఆధారపడి ఉంది?

   1. అరిస్టాటిల్
   2. జాన్ డ్యూయీ
   3. హెర్బార్ట్
   4. న్యూటన్
   సమాధానం

   B. జాన్ డ్యూయీ

   The project method is based on the educational ideas of

   1. Aristotle
   2. John Dewey
   3. Herbart
   4. Newton

7. డ్యూయీ యొక్క ఐదు ప్రతిబింబన ఆలోచనా దశలు ఆయన ఏ పుస్తకంలో కనిపిస్తాయి?

   1. ఎక్స్‌పీరియన్స్ అండ్ నేచర్
   2. ది చైల్డ్ అండ్ ది కరికులం
   3. హౌ వి థింక్
   4. డెమోక్రసీ అండ్ ఎడ్యుకేషన్
   సమాధానం

   C. హౌ వి థింక్

   Dewey's five steps of reflective thinking appear in his book

   1. Experience and Nature
   2. The Child and the Curriculum
   3. How We Think
   4. Democracy and Education

8. ఉపాధ్యాయుడు అత్యంత చురుకుగా ఉండి విద్యార్థులు ఎక్కువగా వింటూ ఉండే పద్ధతి ఏది?

   1. అన్వేషణ పద్ధతి
   2. ప్రయోగశాల పద్ధతి
   3. ప్రాజెక్టు పద్ధతి
   4. ఉపన్యాస పద్ధతి
   సమాధానం

   D. ఉపన్యాస పద్ధతి

   Which method keeps the teacher most active and the pupils mostly listening?

   1. Heuristic method
   2. Laboratory method
   3. Project method
   4. Lecture method

9. ఏ పద్ధతిలో విద్యార్థులు స్వయంగా పరికరాలతో ప్రయోగాలు చేస్తారు?

   1. ప్రయోగశాల పద్ధతి
   2. ప్రదర్శన పద్ధతి
   3. నిగమన పద్ధతి
   4. ఉపన్యాస పద్ధతి
   సమాధానం

   A. ప్రయోగశాల పద్ధతి

   In which method do pupils themselves perform experiments with apparatus?

   1. Laboratory method
   2. Demonstration method
   3. Deductive method
   4. Lecture method

10. శాస్త్రీయ పద్ధతిలో మొదటి దశ

    1. సమాచార సేకరణ
    2. సమస్యను గ్రహించడం లేదా గుర్తించడం
    3. పరికల్పనను పరీక్షించడం
    4. నిర్ధారణకు రావడం
    సమాధానం

    B. సమస్యను గ్రహించడం లేదా గుర్తించడం

    The first step of the scientific method is

    1. collecting data
    2. sensing or identifying a problem
    3. testing the hypothesis
    4. drawing a conclusion

11. డ్యూయీ సమస్యా పరిష్కారంలోని మొదటి దశల సరైన క్రమం

    1. నిర్వచించడం, పరీక్షించడం, పరిష్కారాలను సూచించడం
    2. పరిష్కారాలను సూచించడం, అనుభూత కష్టం, పరీక్షించడం
    3. అనుభూత కష్టం, సమస్యను నిర్వచించడం, పరిష్కారాలను సూచించడం
    4. పరీక్షించడం, నిర్వచించడం, అనుభూత కష్టం
    సమాధానం

    C. అనుభూత కష్టం, సమస్యను నిర్వచించడం, పరిష్కారాలను సూచించడం

    The correct order of the first steps of Dewey's problem solving is

    1. defining, testing, suggesting solutions
    2. suggesting solutions, felt difficulty, testing
    3. felt difficulty, defining the problem, suggesting solutions
    4. testing, defining, felt difficulty

12. కింది వాటిలో ప్రాజెక్టు పద్ధతి చివరి దశ ఏది?

    1. నమోదు చేయడం (నివేదిక)
    2. ప్రణాళిక వేయడం
    3. ప్రాజెక్టును ఎంచుకోవడం
    4. పరిస్థితిని కల్పించడం
    సమాధానం

    A. నమోదు చేయడం (నివేదిక)

    Which of the following is the last step of the project method?

    1. Recording (reporting)
    2. Planning
    3. Choosing the project
    4. Providing a situation

13. ఉపాధ్యాయుడే ప్రయోగం చేయడం వల్ల సమయం, ఖరీదైన పరికరాలు ఆదా అయ్యే పద్ధతి

    1. అన్వేషణ పద్ధతి
    2. ప్రదర్శన పద్ధతి
    3. ప్రయోగశాల పద్ధతి
    4. ప్రాజెక్టు పద్ధతి
    సమాధానం

    B. ప్రదర్శన పద్ధతి

    The method that saves time and costly apparatus because the teacher performs the experiment is

    1. heuristic method
    2. demonstration method
    3. laboratory method
    4. project method

14. ఫ్రాన్సిస్ బేకన్ దేనితో ముడిపడి ఉన్నాడు?

    1. నిగమన పద్ధతి
    2. ఉపన్యాస పద్ధతి
    3. ప్రాజెక్టు పద్ధతి
    4. ఆగమన పద్ధతి
    సమాధానం

    D. ఆగమన పద్ధతి

    Francis Bacon is linked with the

    1. deductive method
    2. lecture method
    3. project method
    4. inductive method

15. బోధనలో 'సాంకేతికత (టెక్నిక్)' అంటే

    1. ఒక పద్ధతిలో ఉపయోగించే చిన్న నైపుణ్యం
    2. కోర్సు మొత్తం ప్రణాళిక
    3. విద్యా తత్వశాస్త్రం
    4. ఒక రకం పాఠ్యపుస్తకం
    సమాధానం

    A. ఒక పద్ధతిలో ఉపయోగించే చిన్న నైపుణ్యం

    A 'technique' in teaching means

    1. a small skill used inside a method
    2. the whole plan of a course
    3. a philosophy of education
    4. a type of textbook

16. శాస్త్రీయ పద్ధతిలో పరికల్పన ఎప్పుడు ఏర్పరుస్తారు?

    1. నిర్ధారణకు వచ్చిన తర్వాత
    2. సమస్యను నిర్వచించిన తర్వాత
    3. సమాచారం సేకరించిన తర్వాత
    4. ఫలితం ధృవీకరించిన తర్వాత
    సమాధానం

    B. సమస్యను నిర్వచించిన తర్వాత

    A hypothesis is formed in the scientific method after

    1. the conclusion is drawn
    2. the problem is defined
    3. data are collected
    4. the result is verified

17. పెద్ద సమూహాలకు, త్వరగా అవలోకనం కావలసినప్పుడు ఏ పద్ధతి ఉత్తమం?

    1. అన్వేషణ పద్ధతి
    2. ప్రాజెక్టు పద్ధతి
    3. ఉపన్యాస పద్ధతి
    4. ప్రయోగశాల పద్ధతి
    సమాధానం

    C. ఉపన్యాస పద్ధతి

    Which method is best for large groups when a quick overview is needed?

    1. Heuristic method
    2. Project method
    3. Lecture method
    4. Laboratory method

18. లక్ష్యాలను చేరుకోవడానికి పద్ధతులు, సాంకేతికతలు, సాధనాలను కలిపే సమగ్ర ప్రణాళిక

    1. పరికల్పన
    2. సాంకేతికత (టెక్నిక్)
    3. వాస్తవం
    4. వ్యూహం (స్ట్రాటజీ)
    సమాధానం

    D. వ్యూహం (స్ట్రాటజీ)

    The overall plan that joins methods, techniques and aids to reach objectives is a

    1. hypothesis
    2. technique
    3. fact
    4. strategy

19. 'లోహాలు వేడి చేస్తే వ్యాకోచిస్తాయి' అని బోధించడానికి ఉపాధ్యాయుడు అనేక లోహాలను వేడి చేసి విద్యార్థులు నియమాన్ని చెప్పేలా చేస్తున్నాడు. ఇది

    1. ప్రాజెక్టు పద్ధతి
    2. ఆగమన పద్ధతి
    3. ఉపన్యాస పద్ధతి
    4. నిగమన పద్ధతి
    సమాధానం

    B. ఆగమన పద్ధతి

    To teach 'metals expand on heating', a teacher heats several metals and lets pupils state the rule. This is the

    1. project method
    2. inductive method
    3. lecture method
    4. deductive method

20. ఉపాధ్యాయుడు ఓం నియమాన్ని చెప్పి, దానిని ఉపయోగించి సమస్యలు సాధించమని విద్యార్థులను అడుగుతున్నాడు. ఇది

    1. ప్రాజెక్టు పద్ధతి
    2. అన్వేషణ పద్ధతి
    3. ఆగమన పద్ధతి
    4. నిగమన పద్ధతి
    సమాధానం

    D. నిగమన పద్ధతి

    A teacher states Ohm's law and then asks pupils to solve problems using it. This is the

    1. project method
    2. heuristic method
    3. inductive method
    4. deductive method

21. ఉపాధ్యాయుడు లోహంపై ఆమ్ల చర్యను చూపిస్తాడు; విద్యార్థులు చూసి ప్రశ్నలకు మాత్రమే సమాధానం చెబుతారు. ఇది

    1. ప్రదర్శన పద్ధతి
    2. అన్వేషణ పద్ధతి
    3. ప్రయోగశాల పద్ధతి
    4. ప్రాజెక్టు పద్ధతి
    సమాధానం

    A. ప్రదర్శన పద్ధతి

    The teacher shows the action of acid on a metal and pupils only watch and answer questions. This is the

    1. demonstration method
    2. heuristic method
    3. laboratory method
    4. project method

22. విద్యార్థులు పాఠశాల తోటలోని మొక్కలను సర్వే చేసి చార్టు తయారు చేస్తున్నారు. ఇది దేనికి ఉదాహరణ?

    1. నిగమన పద్ధతి
    2. ప్రదర్శన పద్ధతి
    3. ప్రాజెక్టు పద్ధతి
    4. ఉపన్యాస పద్ధతి
    సమాధానం

    C. ప్రాజెక్టు పద్ధతి

    Pupils survey the plants of the school garden and prepare a chart. This is an example of the

    1. deductive method
    2. demonstration method
    3. project method
    4. lecture method

23. 'జాడీ కింద కొవ్వొత్తి ఎందుకు ఆరిపోతుంది?' అనే ప్రశ్న ఇచ్చి, కారణాన్ని విద్యార్థులే పరీక్షలు ప్రణాళిక చేసి కనుగొంటున్నారు. ఇది

    1. అన్వేషణ పద్ధతి
    2. ఉపన్యాస పద్ధతి
    3. నిగమన పద్ధతి
    4. ప్రదర్శన పద్ధతి
    సమాధానం

    A. అన్వేషణ పద్ధతి

    Pupils get a question 'Why does a candle go out under a jar?' and plan tests to find the reason by themselves. This is the

    1. heuristic method
    2. lecture method
    3. deductive method
    4. demonstration method

24. ప్రయోగశాల పద్ధతి ప్రధాన పరిమితి ఏమిటంటే అది

    1. నైపుణ్యాలను పెంపొందించలేదు
    2. పరికరాలు, స్థలం, సమయం అవసరం
    3. ప్రణాళిక అవసరం లేదు
    4. విద్యార్థులను నిష్క్రియంగా ఉంచుతుంది
    సమాధానం

    B. పరికరాలు, స్థలం, సమయం అవసరం

    A major limit of the laboratory method is that it

    1. cannot build skills
    2. needs apparatus, space and time
    3. needs no planning
    4. keeps pupils passive

25. పరికరాలు పరిమితంగా ఉన్నప్పుడు ప్రమాదకరమైన ప్రయోగాన్ని బోధించడానికి ఏ పద్ధతి ఉత్తమం?

    1. ప్రయోగశాల పద్ధతి
    2. అన్వేషణ పద్ధతి
    3. ప్రదర్శన పద్ధతి
    4. ప్రాజెక్టు పద్ధతి
    సమాధానం

    C. ప్రదర్శన పద్ధతి

    Which method is the best for teaching a dangerous experiment when apparatus is limited?

    1. Laboratory method
    2. Heuristic method
    3. Demonstration method
    4. Project method

26. ఆగమన పద్ధతి ప్రయోజనం ఏది?

    1. ఇది అత్యంత వేగవంతమైన పద్ధతి
    2. ఉదాహరణలు అవసరం లేదు
    3. ఇది అన్ని అమూర్త అంశాలకు సరిపోతుంది
    4. విద్యార్థి నియమాన్ని స్వయంగా కనుగొని ఎక్కువ కాలం గుర్తుంచుకుంటాడు
    సమాధానం

    D. విద్యార్థి నియమాన్ని స్వయంగా కనుగొని ఎక్కువ కాలం గుర్తుంచుకుంటాడు

    Which is an advantage of the inductive method?

    1. It is the fastest method
    2. It needs no examples
    3. It suits all abstract topics
    4. The pupil discovers the rule and remembers it longer

27. నిగమన పద్ధతి ప్రధాన పరిమితి ఏమిటంటే అది

    1. విద్యార్థులు నియమాలను కనుగొనేలా చేయగలదు
    2. పరికరాలను వృథా చేయగలదు
    3. ప్రయోగశాలలో మాత్రమే ఉపయోగించగలం
    4. బట్టీ పట్టడానికి దారితీయగలదు
    సమాధానం

    D. బట్టీ పట్టడానికి దారితీయగలదు

    A major limit of the deductive method is that it can

    1. make pupils discover rules
    2. waste apparatus
    3. be used only in a laboratory
    4. lead to rote memory

28. చిన్న సమూహాలు, నిజ జీవిత పని, చివరి నివేదిక ఉపయోగించే పద్ధతి

    1. ప్రాజెక్టు పద్ధతి
    2. నిగమన పద్ధతి
    3. ఉపన్యాస పద్ధతి
    4. ప్రదర్శన పద్ధతి
    సమాధానం

    A. ప్రాజెక్టు పద్ధతి

    A method which uses small groups, a real-life task and a final report would be

    1. project method
    2. deductive method
    3. lecture method
    4. demonstration method

29. చేతి నైపుణ్యాలలో ప్రతి విద్యార్థికి అత్యధిక ప్రత్యక్ష సాధన ఇచ్చే పద్ధతి ఏది?

    1. ప్రదర్శన పద్ధతి
    2. నిగమన పద్ధతి
    3. ప్రయోగశాల పద్ధతి
    4. ఉపన్యాస పద్ధతి
    సమాధానం

    C. ప్రయోగశాల పద్ధతి

    Which method gives each pupil the most direct practice of manual skills?

    1. Demonstration method
    2. Deductive method
    3. Laboratory method
    4. Lecture method

30. శాస్త్రీయ పద్ధతిలో పరికల్పన ఏర్పరిచిన వెంటనే వచ్చే దశ

    1. సమస్యను నిర్వచించడం
    2. పరిశీలన, ప్రయోగాల ద్వారా సమాచారం సేకరించడం
    3. సమస్యను గ్రహించడం
    4. తుది నియమాన్ని పేర్కొనడం
    సమాధానం

    B. పరిశీలన, ప్రయోగాల ద్వారా సమాచారం సేకరించడం

    In the scientific method, the step that comes just after forming the hypothesis is

    1. defining the problem
    2. collecting data by observation and experiment
    3. sensing the problem
    4. stating the final law

31. ఉపాధ్యాయుడు చిన్న ఉపన్యాసం, తర్వాత ప్రదర్శన, తర్వాత సమూహ కృత్యం ఉపయోగిస్తున్నాడు. ఇది దేనిని సూచిస్తుంది?

    1. ఉత్తమ ఫలితాల కోసం పద్ధతులను కలపవచ్చు
    2. ఒకే పద్ధతి సరైనది
    3. ఉపన్యాసాన్ని ఎప్పుడూ వాడకూడదు
    4. ప్రదర్శన సాధనను భర్తీ చేస్తుంది
    సమాధానం

    A. ఉత్తమ ఫలితాల కోసం పద్ధతులను కలపవచ్చు

    A teacher uses a short lecture, then a demonstration, then group activity. This shows that

    1. methods can be combined for best results
    2. only one method is correct
    3. lecture should never be used
    4. demonstration replaces practice

32. ఆగమన పద్ధతి గురించిన ప్రకటనలను పరిశీలించండి. 1. ఇది ఉదాహరణల నుండి నియమానికి సాగుతుంది. 2. ఇది 'మూర్తం నుండి అమూర్తం' అనే సూత్రాన్ని అనుసరిస్తుంది. ఈ ప్రకటనలలో సరైనవి ఏవి?

    1. 1 మాత్రమే
    2. 2 మాత్రమే
    3. 1 మరియు 2 రెండూ
    4. 1 లేదా 2 కాదు
    సమాధానం

    C. 1 మరియు 2 రెండూ

    Consider the statements about the inductive method. 1. It moves from examples to a rule. 2. It follows the maxim 'concrete to abstract'. Which of the statements is/are correct?

    1. 1 only
    2. 2 only
    3. Both 1 and 2
    4. Neither 1 nor 2

33. ప్రాజెక్టు పద్ధతి గురించిన ప్రకటనలను పరిశీలించండి. 1. దీనిని కిల్‌పాట్రిక్ అభివృద్ధి చేశాడు. 2. ఇది ఉపాధ్యాయ కేంద్రీకృతమైనది. ఈ ప్రకటనలలో సరైనవి ఏవి?

    1. 1 మాత్రమే
    2. 2 మాత్రమే
    3. 1 మరియు 2 రెండూ
    4. 1 లేదా 2 కాదు
    సమాధానం

    A. 1 మాత్రమే

    Consider the statements about the project method. 1. It was developed by Kilpatrick. 2. It is teacher-centred. Which of the statements is/are correct?

    1. 1 only
    2. 2 only
    3. Both 1 and 2
    4. Neither 1 nor 2

34. ఉపన్యాస పద్ధతి గురించిన ప్రకటనలను పరిశీలించండి. 1. ఇది పెద్ద సమూహాలకు ఉపయోగపడుతుంది. 2. ఇది నైపుణ్యాలలో విద్యార్థులకు అత్యధిక సాధన ఇస్తుంది. ఈ ప్రకటనలలో సరైనవి ఏవి?

    1. 1 మాత్రమే
    2. 2 మాత్రమే
    3. 1 మరియు 2 రెండూ
    4. 1 లేదా 2 కాదు
    సమాధానం

    A. 1 మాత్రమే

    Consider the statements about the lecture method. 1. It is useful for large groups. 2. It gives pupils the most practice in skills. Which of the statements is/are correct?

    1. 1 only
    2. 2 only
    3. Both 1 and 2
    4. Neither 1 nor 2

35. అన్వేషణ పద్ధతి గురించిన ప్రకటనలను పరిశీలించండి. 1. ఉపాధ్యాయుడు మార్గదర్శిగా వ్యవహరిస్తాడు. 2. ఇది వేగవంతమైనది, కోర్సును సులభంగా పూర్తి చేస్తుంది. ఈ ప్రకటనలలో సరైనవి ఏవి?

    1. 1 మాత్రమే
    2. 2 మాత్రమే
    3. 1 మరియు 2 రెండూ
    4. 1 లేదా 2 కాదు
    సమాధానం

    A. 1 మాత్రమే

    Consider the statements about the heuristic method. 1. The teacher acts as a guide. 2. It is quick and covers the course easily. Which of the statements is/are correct?

    1. 1 only
    2. 2 only
    3. Both 1 and 2
    4. Neither 1 nor 2

36. ప్రయోగశాల పద్ధతి గురించిన ప్రకటనలను పరిశీలించండి. 1. విద్యార్థులు ప్రయోగాలను స్వయంగా చేస్తారు. 2. ఇది ప్రదర్శన కంటే చౌకైనది. ఈ ప్రకటనలలో సరైనవి ఏవి?

    1. 1 మాత్రమే
    2. 2 మాత్రమే
    3. 1 మరియు 2 రెండూ
    4. 1 లేదా 2 కాదు
    సమాధానం

    A. 1 మాత్రమే

    Consider the statements about the laboratory method. 1. Pupils perform the experiments themselves. 2. It is cheaper than demonstration. Which of the statements is/are correct?

    1. 1 only
    2. 2 only
    3. Both 1 and 2
    4. Neither 1 nor 2

37. శాస్త్రీయ పద్ధతి గురించిన ప్రకటనలను పరిశీలించండి. 1. ఇది పరికల్పనతో మొదలవుతుంది. 2. ఇది నిర్ధారణతో ముగుస్తుంది. ఈ ప్రకటనలలో సరైనవి ఏవి?

    1. 1 మాత్రమే
    2. 2 మాత్రమే
    3. 1 మరియు 2 రెండూ
    4. 1 లేదా 2 కాదు
    సమాధానం

    B. 2 మాత్రమే

    Consider the statements about the scientific method. 1. It begins with a hypothesis. 2. It ends with a conclusion. Which of the statements is/are correct?

    1. 1 only
    2. 2 only
    3. Both 1 and 2
    4. Neither 1 nor 2

38. బోధనా పదాల గురించిన ప్రకటనలను పరిశీలించండి. 1. పద్ధతి, సాంకేతికత అనేవి ఒకే అర్థం కలవి. 2. వ్యూహం పద్ధతులు, సాంకేతికతలు, సాధనాలను కలుపుతుంది. ఈ ప్రకటనలలో సరైనవి ఏవి?

    1. 1 మాత్రమే
    2. 2 మాత్రమే
    3. 1 మరియు 2 రెండూ
    4. 1 లేదా 2 కాదు
    సమాధానం

    B. 2 మాత్రమే

    Consider the statements about teaching terms. 1. Method and technique mean exactly the same thing. 2. A strategy joins methods, techniques and aids. Which of the statements is/are correct?

    1. 1 only
    2. 2 only
    3. Both 1 and 2
    4. Neither 1 nor 2

39. నిగమన పద్ధతి గురించిన ప్రకటనలను పరిశీలించండి. 1. ఇది పునశ్చరణ, సాధనకు ఉపయోగపడుతుంది. 2. ఇది సాధారణం నుండి నిర్దిష్టానికి సాగుతుంది. ఈ ప్రకటనలలో సరైనవి ఏవి?

    1. 1 మాత్రమే
    2. 2 మాత్రమే
    3. 1 మరియు 2 రెండూ
    4. 1 లేదా 2 కాదు
    సమాధానం

    C. 1 మరియు 2 రెండూ

    Consider the statements about the deductive method. 1. It is useful for revision and practice. 2. It moves from general to particular. Which of the statements is/are correct?

    1. 1 only
    2. 2 only
    3. Both 1 and 2
    4. Neither 1 nor 2

40. సమస్యా పరిష్కారం గురించిన ప్రకటనలను పరిశీలించండి. 1. సూచించిన పరిష్కారాలను విద్యార్థి పరీక్షిస్తాడు. 2. డ్యూయీ దశలు పరీక్షతో మొదలవుతాయి. ఈ ప్రకటనలలో సరైనవి ఏవి?

    1. 1 మాత్రమే
    2. 2 మాత్రమే
    3. 1 మరియు 2 రెండూ
    4. 1 లేదా 2 కాదు
    సమాధానం

    A. 1 మాత్రమే

    Consider the statements about problem solving. 1. The pupil tests the suggested solutions. 2. Dewey's steps begin with testing. Which of the statements is/are correct?

    1. 1 only
    2. 2 only
    3. Both 1 and 2
    4. Neither 1 nor 2

41. ప్రదర్శన పద్ధతి గురించిన ప్రకటనలను పరిశీలించండి. 1. ఈ పద్ధతిలో విద్యార్థులు పరికరాలను స్వయంగా వాడతారు. 2. ఇది పరికరాలను, సమయాన్ని ఆదా చేస్తుంది. ఈ ప్రకటనలలో సరైనవి ఏవి?

    1. 1 మాత్రమే
    2. 2 మాత్రమే
    3. 1 మరియు 2 రెండూ
    4. 1 లేదా 2 కాదు
    సమాధానం

    B. 2 మాత్రమే

    Consider the statements about the demonstration method. 1. Pupils handle the apparatus in this method. 2. It saves apparatus and time. Which of the statements is/are correct?

    1. 1 only
    2. 2 only
    3. Both 1 and 2
    4. Neither 1 nor 2

42. పద్ధతిని దాని సృష్టికర్తతో జతపరచండి: (A) అన్వేషణ (B) ప్రాజెక్టు (C) సమస్యా పరిష్కారం (D) ఆగమన; (1) కిల్‌పాట్రిక్ (2) ఆర్మ్‌స్ట్రాంగ్ (3) డ్యూయీ (4) బేకన్

    1. A-2, B-1, C-4, D-3
    2. A-3, B-2, C-1, D-4
    3. A-1, B-2, C-3, D-4
    4. A-2, B-1, C-3, D-4
    సమాధానం

    D. A-2, B-1, C-3, D-4

    Match the method with its originator: (A) Heuristic (B) Project (C) Problem solving (D) Inductive; (1) Kilpatrick (2) Armstrong (3) Dewey (4) Bacon

    1. A-2, B-1, C-4, D-3
    2. A-3, B-2, C-1, D-4
    3. A-1, B-2, C-3, D-4
    4. A-2, B-1, C-3, D-4

43. పద్ధతిని దాని ప్రధాన పరిమితితో జతపరచండి: (A) ఉపన్యాసం (B) ప్రదర్శన (C) ప్రయోగశాల (D) ప్రాజెక్టు; (1) ఏకపక్షం (2) విద్యార్థులు పరికరాలను వాడరు (3) ఖరీదైనది (4) కోర్సును పూర్తి చేయడం కష్టం

    1. A-2, B-1, C-3, D-4
    2. A-1, B-3, C-2, D-4
    3. A-1, B-2, C-4, D-3
    4. A-1, B-2, C-3, D-4
    సమాధానం

    D. A-1, B-2, C-3, D-4

    Match the method with its main limit: (A) Lecture (B) Demonstration (C) Laboratory (D) Project; (1) one-way (2) pupils do not handle apparatus (3) costly (4) difficult to cover the course

    1. A-2, B-1, C-3, D-4
    2. A-1, B-3, C-2, D-4
    3. A-1, B-2, C-4, D-3
    4. A-1, B-2, C-3, D-4

44. సందర్భాన్ని పద్ధతితో జతపరచండి: (A) విద్యార్థులు సమూహాలలో ద్రవాల pH ను పరీక్షిస్తారు (B) ఉపాధ్యాయుడు వాయు సేకరణను చూపిస్తాడు (C) ఉపాధ్యాయుడు నియమాన్ని చెప్పి సమస్యలు ఇస్తాడు (D) విద్యార్థులు వర్షమాపకం తయారు చేస్తారు; (1) నిగమన (2) ప్రాజెక్టు (3) ప్రయోగశాల (4) ప్రదర్శన

    1. A-3, B-4, C-2, D-1
    2. A-2, B-4, C-1, D-3
    3. A-3, B-4, C-1, D-2
    4. A-4, B-3, C-1, D-2
    సమాధానం

    C. A-3, B-4, C-1, D-2

    Match the situation with the method: (A) Pupils test pH of liquids in groups (B) Teacher shows gas collection (C) Teacher states a law and gives problems (D) Pupils make a rain gauge; (1) Deductive (2) Project (3) Laboratory (4) Demonstration

    1. A-3, B-4, C-2, D-1
    2. A-2, B-4, C-1, D-3
    3. A-3, B-4, C-1, D-2
    4. A-4, B-3, C-1, D-2

45. దశను పద్ధతితో జతపరచండి: (A) పరిస్థితిని కల్పించడం (B) అనుభూత కష్టం (C) సమస్యను గ్రహించడం (D) నియమాన్ని పేర్కొనడం; (1) ప్రాజెక్టు (2) సమస్యా పరిష్కారం (3) శాస్త్రీయ పద్ధతి (4) నిగమన

    1. A-1, B-3, C-2, D-4
    2. A-2, B-1, C-3, D-4
    3. A-1, B-2, C-4, D-3
    4. A-1, B-2, C-3, D-4
    సమాధానం

    D. A-1, B-2, C-3, D-4

    Match the step with the method: (A) Providing a situation (B) Felt difficulty (C) Sensing a problem (D) Statement of the rule; (1) Project (2) Problem solving (3) Scientific method (4) Deductive

    1. A-1, B-3, C-2, D-4
    2. A-2, B-1, C-3, D-4
    3. A-1, B-2, C-4, D-3
    4. A-1, B-2, C-3, D-4