చివరి వారం పునశ్చరణ కిట్ (Last-Week Revision Kit)
చివరి వారంలో ఈ కిట్ను ఇలా వాడండి: ప్రతి ఉదయం "పుస్తకం ఒక్క చూపులో" పత్రాన్ని ఒకసారి చదవండి, రాత్రి "40 వేగవంతమైన వాస్తవాలు" చదవండి, "మాక్ టెస్ట్ 2" ను ఒకసారి పరీక్ష సమయంతో రాయండి.
పుస్తకం ఒక్క చూపులో
అధ్యాయాలు 1–2: ఆల్కేన్లు, అనురూపాలు, హాలోజనీకరణం
| అంశం | కీలక వాస్తవం లేదా సూత్రం |
|---|---|
| సాధారణ ఫార్ములా | CₙH₂ₙ₊₂; sp³; C–C 154 pm |
| Wurtz / Kolbe | R–R; సరి సంఖ్య కార్బన్లు; మీథేన్ రాదు |
| డీకార్బాక్సిలేషన్ | RCOONa + NaOH/CaO → R–H (ఒక C తక్కువ) |
| దహనానికి O₂ | ఒక mol ఆల్కేన్కు (3n + 1)/2 mol |
| బాష్పీభవన స్థానం | శృంఖల పొడవుతో పెరుగుతుంది, శాఖలతో తగ్గుతుంది |
| ఈథేన్ అనురూపాలు | స్టాగర్డ్ 60° అతి స్థిరం; అవరోధం సుమారు 12.5 kJ/mol |
| బ్యూటేన్ స్థిరత్వం | anti > gauche > పాక్షిక ఎక్లిప్స్డ్ > పూర్తి ఎక్లిప్స్డ్ |
| హాలోజనీకరణం | స్వేచ్ఛా ప్రాతిపదిక; 3° > 2° > 1° H; Cl 5.0 : 3.8 : 1, Br సుమారు 1600 : 82 : 1 |
అధ్యాయాలు 3–4: ఆల్కీన్లు
| అంశం | కీలక వాస్తవం లేదా సూత్రం |
|---|---|
| నిర్మాణం | C=C = σ + π; sp²; 134 pm; సమతలం |
| జ్యామితీయ సాదృశ్యం | ప్రతి C=C కార్బన్పై రెండు వేర్వేరు సమూహాలు |
| cis vs trans | cis కు ఎక్కువ ద్విధ్రువ భ్రామకం, bp; trans కు ఎక్కువ mp, స్థిరత్వం |
| తయారీ | Lindlar → cis; Na/NH₃ → trans; ఆల్కహాలిక్ KOH (Saytzeff); సామీప్య డైహాలైడ్పై Zn; ఆల్కహాల్స్పై గాఢ H₂SO₄ |
| HX సంకలనం | కార్బోకాటయాన్ ద్వారా Markovnikov; HI > HBr > HCl; స్థానభ్రంశాలు సాధ్యం |
| పెరాక్సైడ్ ప్రభావం | HBr మాత్రమే; స్వేచ్ఛా ప్రాతిపదిక; anti-Markovnikov |
| ఆక్సీకరణం | Baeyer → డైఆల్; వేడి KMnO₄ విచ్ఛేదనం (=CH₂ → CO₂) |
| ఓజోనోలిసిస్ | C=C → రెండు C=O (O₃, తర్వాత Zn/H₂O) |
అధ్యాయం 5: ఆల్కైన్లు
| అంశం | కీలక వాస్తవం లేదా సూత్రం |
|---|---|
| నిర్మాణం | C≡C = σ + 2π; sp; 180°; 120 pm |
| తయారీ | CaC₂ + 2H₂O; సామీప్య డైహాలైడ్ + ఆల్కహాలిక్ KOH, తర్వాత NaNH₂ |
| ఆమ్లత్వం | H₂O > HC≡CH > NH₃ > C₂H₄ > C₂H₆; ఈథైన్ pKa సుమారు 25 |
| పరీక్షలు | అమ్మోనియాయుత AgNO₃ తెల్లని అవక్షేపం; అమ్మోనియాయుత Cu₂Cl₂ ఎరుపు-గోధుమ అవక్షేపం (చివరి ఆల్కైన్లు మాత్రమే) |
| జలయోజనం | Hg²⁺/H⁺: ఈథైన్ → ఎసిటాల్డిహైడ్; ఇతరాలు → కీటోన్లు |
| వలయ బహులకీకరణం | 3 ఈథైన్ → బెంజీన్; 3 ప్రొపైన్ → మెసిటిలీన్ (873 K, Fe గొట్టం) |
అధ్యాయాలు 6–7: బెంజీన్, ఎలక్ట్రాన్ ప్రియ ప్రతిక్షేపణ
| అంశం | కీలక వాస్తవం లేదా సూత్రం |
|---|---|
| బెంజీన్ | సమతలం; అన్ని C–C 139 pm; 12 σ + 3 π బంధాలు |
| అనునాద శక్తి | 3(120) − 208 ≈ 150 kJ/mol |
| Hückel | వలయం, సమతలం, పూర్తి సంయుగ్మం, (4n + 2) π |
| EAS దశలు | E⁺ తయారీ → σ-సంకీర్ణం (నెమ్మది) → H⁺ కోల్పోవడం (వేగం) |
| ఎలక్ట్రాన్ ప్రియాలు | Cl⁺, NO₂⁺, SO₃, R⁺, RCO⁺ |
| నిర్దేశకాలు | o/p: –OH, –NH₂, –OCH₃, ఆల్కైల్, హాలోజన్లు; m: –NO₂, –CN, –CHO, –COOH, –SO₃H |
| Friedel–Crafts పరిమితులు | ఆల్కైలేషన్: బహు ఆల్కైలేషన్, పునర్వ్యవస్థీకరణ; నైట్రోబెంజీన్, అనిలిన్పై విఫలం |
40 వేగవంతమైన వాస్తవాలు
ఆల్కేన్లు, ఆల్కీన్లు, ఆల్కైన్లు వరుసగా CₙH₂ₙ₊₂, CₙH₂ₙ, CₙH₂ₙ₋₂ ఫార్ములాలను పాటిస్తాయి.
సైక్లోఆల్కేన్లకు ఆల్కీన్ల సాధారణ ఫార్ములానే ఉంటుంది.
C–C, C=C, C≡C దైర్ఘ్యాలు సుమారు 154, 134, 120 pm.
Wurtz చర్య లేదా Kolbe విద్యుత్ విశ్లేషణ ద్వారా మీథేన్ తయారు చేయలేము.
సోడియం ఇథనోఏట్ను సోడా లైమ్తో వేడి చేస్తే మీథేన్ వస్తుంది.
Kolbe విద్యుత్ విశ్లేషణలో H₂ కాథోడ్ వద్ద వస్తుంది, ద్రావణం క్షారయుతం అవుతుంది.
C₅H₁₂ సాదృశ్యకాల్లో n-పెంటేన్ అతి ఎక్కువ ఉష్ణోగ్రత వద్ద మరుగుతుంది, నియోపెంటేన్ అతి ఎక్కువ ఉష్ణోగ్రత వద్ద కరుగుతుంది.
ఆల్కేన్లు నీటిలో కరగవు, నీటిపై తేలుతాయి.
KMnO₄, 2-methylpropane లోని 3° C–H ను ఆక్సీకరణం చేసి 2-methylpropan-2-ol ను ఇస్తుంది.
773 K వద్ద Al₂O₃ పై Cr₂O₃ లేదా V₂O₅ మీద n-హెక్సేన్ బెంజీన్గా ఆరోమాటికీకరణం చెందుతుంది.
స్టాగర్డ్ ఈథేన్ ద్వితల కోణం 60°; ఎక్లిప్స్డ్ది 0°.
ఈథేన్ భ్రమణ అవరోధం సుమారు 12.5 kJ/mol, కాబట్టి అనురూపాలను వేరుచేయలేము.
స్వేచ్ఛా ప్రాతిపదిక క్లోరినీకరణం కాంతి లేదా వేడితో మొదలవుతుంది, O₂ దాన్ని నెమ్మదింపజేస్తుంది.
ఆల్కేన్ల ఫ్లోరినీకరణం హింసాత్మకం; అయోడినీకరణం ఉత్క్రమణీయం.
3° హైడ్రోజన్ విషయంలో బ్రోమినీకరణం క్లోరినీకరణం కంటే చాలా ఎక్కువ ఎంపికాత్మకం.
ద్విబంధంలో π బంధం σ బంధం కంటే బలహీనమైనది.
Lindlar ఉత్ప్రేరకం అంటే క్వినోలిన్ లేదా సల్ఫర్ సమ్మేళనాలతో విషీకరించిన BaSO₄ లేదా CaCO₃ పై Pd.
ద్రవ NH₃ లో Na అంతర్గత ఆల్కైన్లను trans-ఆల్కీన్లుగా క్షయకరణం చేస్తుంది.
సుమారు 443 K వద్ద గాఢ H₂SO₄ తో ఇథనాల్ (ethanol) నిర్జలీకరణం చెంది ఈథీన్ను ఇస్తుంది.
3° ఆల్కహాల్స్ అతి సులభంగా నిర్జలీకరణం చెందుతాయి.
ఆల్కహాలిక్ KOH విలోపనాన్ని, జల KOH ప్రతిక్షేపణను ప్రోత్సహిస్తాయి.
ఎక్కువ ప్రతిక్షిప్త ఆల్కీన్ ఎక్కువ స్థిరమైనది, దాని హైడ్రోజనీకరణ ఉష్ణం తక్కువ.
trans-But-2-ene, cis-but-2-ene కంటే ఎక్కువ స్థిరమైనది.
బ్రోమిన్ వలయ బ్రోమోనియం అయాన్ ద్వారా ఆల్కీన్లకు సంకలనం చెందుతుంది.
పెరాక్సైడ్ ప్రభావాన్ని HBr మాత్రమే చూపుతుంది.
పెరాక్సైడ్ ప్రభావంలో ఎక్కువ స్థిరమైన కార్బన్ ప్రాతిపదిక వచ్చేలా Br· ముందు చేరుతుంది.
Baeyer కారకం అంటే చల్లని, సారహీన, క్షారయుత KMnO₄; ఇది సామీప్య డైఆల్ను ఇస్తుంది.
ఓజోనోలిసిస్లో Zn ధూళి H₂O₂ ఆల్డిహైడ్లను ఆక్సీకరణం చేయకుండా ఆపుతుంది.
PVC వినైల్ క్లోరైడ్ నుంచి; టెఫ్లాన్ టెట్రాఫ్లోరోఈథీన్ నుంచి తయారవుతాయి.
కాల్షియం కార్బైడ్, నీటి నుంచి ఈథైన్ తయారవుతుంది.
చివరి ఆల్కైన్లు అమ్మోనియాయుత AgNO₃ తో తెల్లని అవక్షేపాన్ని ఇస్తాయి.
ఎసిటిలైడ్ అయాన్లు హైడ్రాక్సైడ్ అయాన్ల కంటే బలమైన క్షారాలు.
ప్రొపైన్ జలయోజనం ఈనాల్ ద్వారా ప్రొపనోన్ను ఇస్తుంది.
873 K వద్ద మూడు ప్రొపైన్ అణువులు 1,3,5-trimethylbenzene ను ఇస్తాయి.
బెంజీన్లోని ఆరు C–C బంధాలూ 139 pm పొడవు.
బెంజీన్ అనునాద శక్తి సుమారు 150 kJ/mol.
సైక్లోఆక్టాటెట్రాఈన్ తొట్టి ఆకారంలో ఉంటుంది, ఆరోమాటిక్ కానిది.
ట్రోపిలియం కాటయాన్, సైక్లోపెంటాడైయీనైల్ ఆనాయాన్ రెండింటిలో 6 π ఎలక్ట్రాన్లు ఉంటాయి, రెండూ ఆరోమాటిక్.
σ-సంకీర్ణం ఏర్పడటమే EAS రేటు నిర్ణాయక దశ.
Friedel–Crafts ఎసైలేషన్ ఎప్పుడూ పునర్వ్యవస్థీకరణ చెందదు, ఒక ఎసైల్ సమూహం తర్వాత ఆగిపోతుంది.
సాధారణ తప్పుల తనిఖీ జాబితా
ఏ ఆల్కీన్తోనైనా HBr ఇచ్చే Markovnikov, పెరాక్సైడ్ ఉత్పన్నాలను రెండింటినీ ఊహించగలను.
HBr (పెరాక్సైడ్ ప్రభావం చూపుతుంది) ని HCl, HI (చూపవు) తో కలపను.
2° కార్బోకాటయాన్ పక్కన 3° లేదా 4° కార్బన్ ఉంటే హైడ్రైడ్ లేదా మిథైల్ స్థానభ్రంశం కోసం చూస్తాను.
Lindlar (cis) ని Na/ద్రవ NH₃ (trans) తో కలపను.
కార్బొనిల్ ఉత్పన్నాల నుంచి ఆల్కీన్కు ఓజోనోలిసిస్ను వెనక్కి చేసి రాబట్టగలను.
ఈథైన్ జలయోజనం (ఆల్డిహైడ్) ని ఇతర ఆల్కైన్ల (కీటోన్లు) తో కలపను.
నీరు, ఈథైన్, అమ్మోనియా, ఈథీన్, ఈథేన్లను ఆమ్లత్వ క్రమంలో అమర్చగలను.
4n + 2 π వ్యవస్థను ఆరోమాటిక్ అనే ముందు సమతలత్వాన్ని తనిఖీ చేస్తాను.
హాలోజన్ల నిర్దేశక ప్రభావం (o/p) ని, రేటుపై వాటి ప్రభావం (నిష్క్రియం) తో కలపను.
నైట్రోబెంజీన్పై Friedel–Crafts విఫలమవుతుందని, సోడా లైమ్ ఒక కార్బన్ను తీసేస్తుందని గుర్తుంచుకుంటాను.
మాక్ టెస్ట్ 2: కొత్త పద్ధతి ప్రశ్నాపత్రం
30 ప్రశ్నలు · సమయం: 35 నిమిషాలు · మార్కులు: సరైనదానికి +4, తప్పుకు −1, రాయనిదానికి 0. STP వద్ద 22.4 L/mol వాడండి.
1. పరీక్షను (జాబితా I) పరిశీలనతో (జాబితా II) జతపరచండి.
జాబితా I
A. సైక్లోహెక్సీన్కు CCl₄ లో Br₂ కలపడం
B. ప్రొపీన్కు Baeyer కారకం కలపడం
C. ఈథైన్కు అమ్మోనియాయుత AgNO₃ కలపడం
D. చీకటిలో, ఉత్ప్రేరకం లేకుండా బెంజీన్కు CCl₄ లో Br₂ కలపడం
జాబితా II
(i) కనిపించే మార్పు లేదు
(ii) తెల్లని అవక్షేపం
(iii) ఊదా రంగు మాయమై గోధుమ ఘనం ఏర్పడుతుంది
(iv) ఎరుపు-గోధుమ రంగు మాయమవుతుంది
(a) A-iv, B-ii, C-iii, D-i (b) A-iii, B-iv, C-ii, D-i (c) A-iv, B-iii, C-ii, D-i (d) A-iv, B-iii, C-i, D-ii
2. అణువును (జాబితా I) దాని బంధాల సంఖ్యతో (జాబితా II) జతపరచండి.
జాబితా I
A. ఈథేన్
B. ఈథీన్
C. ఈథైన్
D. బెంజీన్
జాబితా II
(i) 3 σ, 2 π
(ii) 12 σ, 3 π
(iii) 7 σ, 0 π
(iv) 5 σ, 1 π
(a) A-iii, B-iv, C-i, D-ii (b) A-iv, B-iii, C-i, D-ii (c) A-iii, B-i, C-iv, D-ii (d) A-iii, B-iv, C-ii, D-i
3. నియమం లేదా ప్రభావాన్ని (జాబితా I) దాని వాక్యంతో (జాబితా II) జతపరచండి.
జాబితా I
A. Markovnikov నియమం
B. Saytzeff నియమం
C. Kharasch (పెరాక్సైడ్) ప్రభావం
D. Hückel నియమం
జాబితా II
(i) HBr anti-Markovnikov సంకలనం
(ii) ఆరోమాటికతకు (4n + 2) π ఎలక్ట్రాన్లు
(iii) ఎక్కువ ప్రతిక్షిప్త ఆల్కీన్ ప్రధాన విలోపన ఉత్పన్నం
(iv) కారకంలోని రుణ భాగం తక్కువ హైడ్రోజన్లు ఉన్న కార్బన్కు చేరుతుంది
(a) A-iii, B-iv, C-i, D-ii (b) A-iv, B-i, C-iii, D-ii (c) A-iv, B-iii, C-ii, D-i (d) A-iv, B-iii, C-i, D-ii
4. మార్పును (జాబితా I) కారకంతో (జాబితా II) జతపరచండి.
జాబితా I
A. CH₃CH₂Br → CH₂=CH₂
B. HC≡CH → CH₃CHO
C. C₆H₆ → C₆H₅COCH₃
D. CH₂=CH₂ → HOCH₂CH₂OH
జాబితా II
(i) ఆల్కహాలిక్ KOH, వేడి
(ii) CH₃COCl, అనార్ద్ర AlCl₃
(iii) చల్లని, సారహీన, క్షారయుత KMnO₄
(iv) HgSO₄ తో సారహీన H₂SO₄
(a) A-i, B-ii, C-iv, D-iii (b) A-i, B-iv, C-ii, D-iii (c) A-iv, B-i, C-ii, D-iii (d) A-i, B-iv, C-iii, D-ii
5. కింది వాక్యాలలో ఎన్ని సరైనవి?
A. ప్రొపీన్లో 8 σ బంధాలు, 1 π బంధం ఉన్నాయి.
B. But-1-ene జ్యామితీయ సాదృశ్యాన్ని చూపుతుంది.
C. ఈథైన్ ఈథీన్ కంటే ఎక్కువ ఆమ్లయుతం.
D. బెంజీన్ అనునాద శక్తి సుమారు 150 kJ/mol.
(a) 2 (b) 3 (c) 4 (d) 1
6. సరైన వాక్యాల సమూహాన్ని ఎంచుకోండి.
A. CH₃Br, C₂H₅Br మిశ్రమంపై Wurtz చర్య మూడు ఆల్కేన్లను ఇస్తుంది.
B. సోడియం ప్రొపనోఏట్ Kolbe విద్యుత్ విశ్లేషణ బ్యూటేన్ను ఇస్తుంది.
C. సోడియం బ్యూటనోఏట్ను సోడా లైమ్తో వేడి చేస్తే బ్యూటేన్ వస్తుంది.
D. 2,2-Dimethylpropane, n-పెంటేన్ కంటే ఎక్కువ ఉష్ణోగ్రత వద్ద మరుగుతుంది.
(a) A, B మాత్రమే (b) A, B, C మాత్రమే (c) C, D మాత్రమే (d) B, D మాత్రమే
7. కింది జాతులలో ఎన్ని ఆరోమాటిక్?
A. బెంజీన్
B. సైక్లోపెంటాడైయీనైల్ ఆనాయాన్
C. సైక్లోబ్యూటాడైయీన్
D. ట్రోపిలియం కాటయాన్
E. సైక్లోఆక్టాటెట్రాఈన్
F. సైక్లోప్రొపీనైల్ కాటయాన్
G. సైక్లోపెంటాడైయీనైల్ కాటయాన్
(a) 3 (b) 5 (c) 6 (d) 4
8. సరైన వాక్యాల సమూహాన్ని ఎంచుకోండి.
A. –NHCOCH₃ o/p నిర్దేశక, సక్రియ సమూహం.
B. –CHO meta నిర్దేశక సమూహం.
C. –CH₃ meta నిర్దేశక సమూహం.
D. ఫీనాల్ బెంజీన్ కంటే వేగంగా బ్రోమినీకరణం చెందుతుంది.
(a) A, B మాత్రమే (b) B, C మాత్రమే (c) A, B, D మాత్రమే (d) A, B, C, D
9. ఈథేన్ గురించి కింది వాక్యాలలో ఎన్ని సరైనవి?
A. ఎక్లిప్స్డ్ రూపం ద్వితల కోణం 0°.
B. స్టాగర్డ్ రూపంలో మెలిక వికృతి అతి తక్కువ.
C. గది ఉష్ణోగ్రత వద్ద స్టాగర్డ్, ఎక్లిప్స్డ్ ఈథేన్లను వేరుచేయవచ్చు.
(a) 1 (b) 2 (c) 3 (d) 0
10. n-బ్యూటేన్ స్థితిజ శక్తిని రెండు CH₃ సమూహాల మధ్య ద్వితల కోణం (0° నుంచి 360°) తో చూపే గ్రాఫ్లో 0°, 360° వద్ద అతి ఎత్తైన శిఖరాలు, 120°, 240° వద్ద తక్కువ శిఖరాలు, 60°, 300° వద్ద తక్కువ లోయలు, 180° వద్ద అతి లోతైన లోయ ఉన్నాయి. ఏ వివరణ సరైనది? (a) 0° వద్ద రూపం anti అనురూపం (b) 60° వద్ద రూపం అతి స్థిరమైనది (c) 180° వద్ద రూపం anti అనురూపం, అతి తక్కువ శక్తి స్థానం (d) 120° వద్ద రూపం పూర్తి ఎక్లిప్స్డ్
11. ఒక పట్టిక ఓజోనోలిసిస్ (O₃, తర్వాత Zn/H₂O) ఫలితాలను ఇస్తుంది. ఆల్కీన్ P: ఫార్మాల్డిహైడ్ + ప్రొపనోన్. ఆల్కీన్ Q: ఎసిటాల్డిహైడ్ మాత్రమే. ఆల్కీన్ R: ఎసిటాల్డిహైడ్ + ప్రొపనోన్. ఆల్కీన్ R (a) 2-Methylbut-1-ene (b) Pent-2-ene (c) 3-Methylbut-1-ene (d) 2-Methylbut-2-ene
12. 2.6 g ఈథైన్ను పూర్తిగా మండించడానికి STP వద్ద కావలసిన O₂ ఘనపరిమాణం (a) 5.6 L (b) 2.8 L (c) 11.2 L (d) 4.48 L
Q13–17 కు ఎంచుకోండి: (a) A, R రెండూ సరైనవి, R అనేది A కి సరైన వివరణ (b) A, R రెండూ సరైనవి, కానీ R అనేది A కి వివరణ కాదు (c) A సరైనది, R తప్పు (d) A తప్పు, R సరైనది.
13. ప్రతిపాదన (A): ఈథైన్ సోడియం లోహంతో చర్య జరిపి సోడియం ఎసిటిలైడ్ను ఇస్తుంది.
కారణం (R): sp కార్బన్కు 50% s-స్వభావం ఉండటం వల్ల దానిపై ఉన్న హైడ్రోజన్ ఆమ్లయుతం.
14. ప్రతిపాదన (A): పెరాక్సైడ్ సమక్షంలో ప్రొపీన్కు HCl సంకలనం చెంది ప్రధానంగా 1-chloropropane వస్తుంది.
కారణం (R): స్వేచ్ఛా ప్రాతిపదిక గొలుసు సాగడానికి H–Cl బంధం చాలా బలమైనది.
15. ప్రతిపాదన (A): cis-but-2-ene కంటే trans-But-2-ene కు ద్రవీభవన స్థానం ఎక్కువ.
కారణం (R): cis-but-2-ene కంటే trans-But-2-ene కు ద్విధ్రువ భ్రామకం ఎక్కువ.
16. ప్రతిపాదన (A): టాల్యీన్ బెంజీన్ కంటే వేగంగా నైట్రేషన్ చెందుతుంది.
కారణం (R): మిథైల్ సమూహం +I ప్రభావం, అతిసంయుగ్మం ద్వారా వలయంలోకి ఎలక్ట్రాన్ సాంద్రతను నెడుతుంది.
17. ప్రతిపాదన (A): ఎలక్ట్రాన్ ప్రియ ప్రతిక్షేపణలో క్లోరోబెంజీన్ ప్రధానంగా o-, p-ఉత్పన్నాలను ఇస్తుంది.
కారణం (R): క్లోరిన్ –I ప్రభావంతో వలయం నుంచి ఎలక్ట్రాన్లను ఆకర్షిస్తుంది.
Q18–19 కు పేరా: తెలియని హైడ్రోకార్బన్ X (C₆H₁₀) Ni మీద 2 mol H₂ ను గ్రహించి n-హెక్సేన్ను ఇస్తుంది. X అమ్మోనియాయుత AgNO₃ తో అవక్షేపం ఇవ్వదు. X ను సారహీన H₂SO₄, HgSO₄ తో వేడి చేస్తే ఒకే ఒక కీటోన్, hexan-3-one వస్తుంది.
18. X (a) Hex-1-yne (b) Hexa-1,5-diene (c) Hex-3-yne (d) సైక్లోహెక్సీన్
19. ద్రవ NH₃ లో Na తో X క్షయకరణం ఇచ్చేది (a) cis-Hex-3-ene (b) trans-Hex-3-ene (c) హెక్సేన్ (d) Hex-2-ene
Q20–21 కు పేరా: ఒక విద్యార్థిని బెంజీన్ను CH₃Cl, అనార్ద్ర AlCl₃ తో చర్య జరిపి సమ్మేళనం A ని పొందుతుంది. తర్వాత A ను గాఢ HNO₃, H₂SO₄ మిశ్రమంతో నైట్రేషన్ చేసి B ని పొంది, దాని సాదృశ్యకం నుంచి వేరుచేస్తుంది.
20. para సాదృశ్యకం B (a) 3-Nitrotoluene (b) నైట్రోబెంజీన్ (c) 2,4,6-Trinitrotoluene (d) 4-Nitrotoluene
21. ఆమె ముందు బెంజీన్ను నైట్రేషన్ చేసి, తర్వాత CH₃Cl/AlCl₃ వాడి ఉంటే ఫలితం (a) ప్రధాన ఉత్పన్నంగా 3-nitrotoluene (b) ప్రధాన ఉత్పన్నంగా 4-nitrotoluene (c) నైట్రోబెంజీన్ చాలా నిష్క్రియం కాబట్టి Friedel–Crafts చర్య జరగదు (d) ప్రధాన ఉత్పన్నంగా 2-nitrotoluene
22. 3-methylpentane నుంచి వచ్చే నిర్మాణపరంగా వేరైన మోనోక్లోరో ఉత్పన్నాల సంఖ్య (a) 3 (b) 5 (c) 6 (d) 4
23. 2-methylpropane క్లోరినీకరణంలో ఒక H కు రేటు 3° : 1° = 5 : 1. ఏర్పడే 1-chloro-2-methylpropane శాతం సుమారు (a) 64.3% (b) 35.7% (c) 90% (d) 50%
24. స్టైరీన్, C₈H₈ అసంతృప్తతా స్థాయి (వలయాలు + π బంధాలు) (a) 4 (b) 5 (c) 6 (d) 3
25. But-2-yne ను cis-but-2-ene గా మార్చేది (a) ద్రవ NH₃ లో Na (b) Ni మీద అధిక H₂ (c) LiAlH₄ (d) Lindlar ఉత్ప్రేరకంతో H₂
26. 2.1 g ప్రొపీన్ HBr తో (పెరాక్సైడ్ లేకుండా) పూర్తిగా చర్య జరుపుతుంది. ఏర్పడే 2-bromopropane ద్రవ్యరాశి (100% దిగుబడి) (a) 6.15 g (b) 4.10 g (c) 12.3 g (d) 3.08 g
27. వాక్యం I: ప్రొపైన్లోని మూడు కార్బన్ పరమాణువులు ఒకే సరళ రేఖపై ఉంటాయి.
వాక్యం II: ప్రొపైన్లో రెండు sp కార్బన్లు, ఒక sp³ కార్బన్ ఉన్నాయి.
(a) రెండూ సరైనవి (b) రెండూ తప్పు (c) I సరైనది, II తప్పు (d) I తప్పు, II సరైనది
28. ఒక బార్ చార్ట్ హైడ్రోజనీకరణ ఉష్ణాలను (kJ/mol) చూపిస్తుంది: but-1-ene −127, cis-but-2-ene −120, trans-but-2-ene −116. స్థిరత్వ క్రమం (a) but-1-ene > cis > trans (b) trans-but-2-ene > cis-but-2-ene > but-1-ene (c) cis > trans > but-1-ene (d) మూడూ సమాన స్థిరమైనవి
29. Br₂/FeBr₃ తో ఏ సమ్మేళనం ఒకే ఒక వలయ-మోనోబ్రోమో ఉత్పన్నాన్ని ఇస్తుంది? (a) టాల్యీన్ (b) m-జాయలీన్ (c) p-జాయలీన్ (d) ఇథైల్బెంజీన్
30. 3-methylbut-1-ene తో HBr (పెరాక్సైడ్ లేకుండా) ప్రధాన ఉత్పన్నం (a) 2-Bromo-3-methylbutane (b) 1-Bromo-3-methylbutane (c) 2-Bromo-2-methylbutane (d) 1-Bromo-2-methylbutane
మాక్ టెస్ట్ 2 జవాబులు
| Q | Ans | కారణం |
|---|---|---|
| 1 | c | ఆల్కీన్ Br₂, Baeyer కారకాల రంగును పోగొడుతుంది; చివరి ఆల్కైన్ Ag ఎసిటిలైడ్ను ఇస్తుంది; బెంజీన్ Br₂ ను సంకలనం చేసుకోదు |
| 2 | a | ప్రతి ఏకబంధాన్ని σ గా లెక్కించండి; ప్రతి అదనపు బంధం π |
| 3 | d | Markovnikov, Saytzeff, Kharasch, Hückel వరుసగా |
| 4 | b | విలోపనం; Hg²⁺ జలయోజనం; ఎసైలేషన్; Baeyer హైడ్రాక్సిలేషన్ |
| 5 | b | A, C, D సరైనవి; but-1-ene C-1 పై రెండు H లు ఉన్నాయి |
| 6 | a | బ్యూటనోఏట్ ప్రొపేన్ను ఇస్తుంది; శాఖలు bp ని తగ్గిస్తాయి |
| 7 | d | బెంజీన్, C₅H₅⁻, C₇H₇⁺, C₃H₃⁺ |
| 8 | c | –CH₃ o/p నిర్దేశకం |
| 9 | b | A, B సరైనవి; అనురూపాలను వేరుచేయడానికి అవరోధం చాలా చిన్నది |
| 10 | c | 180° వద్ద మిథైల్లు అతి దూరంగా (anti) |
| 11 | d | (CH₃)₂C=CHCH₃ ప్రొపనోన్ + ఎసిటాల్డిహైడ్ను ఇస్తుంది |
| 12 | a | 0.1 mol × 2.5 mol O₂ = 0.25 mol × 22.4 = 5.6 L |
| 13 | a | ఎక్కువ s-స్వభావం వల్ల ఆమ్ల ≡C–H, Na తో చర్య జరుపుతుంది |
| 14 | d | పెరాక్సైడ్ ఉన్నా HCl 2-chloropropane నే ఇస్తుంది; R సరైనది |
| 15 | c | trans బాగా అమరుతుంది; cis కు ద్విధ్రువ భ్రామకం ఎక్కువ |
| 16 | a | ఎలక్ట్రాన్ దానం వలయాన్ని సక్రియం చేస్తుంది |
| 17 | b | o/p దిశ +R వల్ల; –I నెమ్మదైన రేటును వివరిస్తుంది, దిశను కాదు |
| 18 | c | అంతర్గత, సౌష్ఠవ ఆల్కైన్ hexan-3-one ను మాత్రమే ఇస్తుంది |
| 19 | b | Na/NH₃ trans-ఆల్కీన్ను ఇస్తుంది |
| 20 | d | –CH₃ o/p నిర్దేశకం; para సాదృశ్యకం 4-nitrotoluene |
| 21 | c | నైట్రోబెంజీన్పై Friedel–Crafts విఫలం |
| 22 | d | CH₃ (C1/C5), CH₂ (C2/C4), CH (C3), శాఖ CH₃ |
| 23 | a | 9 × 1 = 9; 1 × 5 = 5; 9/14 = 64.3% |
| 24 | b | (2 × 8 + 2 − 8)/2 = 5 |
| 25 | d | Lindlar syn సంకలనం, cis-ఆల్కీన్ |
| 26 | a | 2.1/42 = 0.05 mol × 123 g/mol = 6.15 g |
| 27 | a | sp కార్బన్లు, వాటికి అతుక్కున్న కార్బన్ ఒకే రేఖపై ఉంటాయి |
| 28 | b | తక్కువ ఉష్ణం విడుదల = ఎక్కువ స్థిరం |
| 29 | c | p-జాయలీన్లోని నాలుగు వలయ H లూ సమానం |
| 30 | c | 2° కాటయాన్ హైడ్రైడ్ స్థానభ్రంశంతో 3° కాటయాన్గా మారుతుంది |