Microbes in Human Welfare NEET PYQ in Telugu — ఈ గైడ్ తెలుగులో ఉంది. Read in English.
మానవ సంక్షేమంలో సూక్ష్మజీవులు (Microbes in Human Welfare) NEET బయాలజీలో అతి చిన్న చాప్టర్లలో ఒకటి, దీని ప్రశ్నలు అత్యంత ఊహించదగినవి. వాటిలో చాలా వరకు ఒక సూక్ష్మజీవిని అది తయారు చేసే లేదా చేసే దానితో జతచేయమని అడుగుతాయి: Streptococcus తో స్ట్రెప్టోకైనేజ్, Trichoderma polysporum తో సైక్లోస్పోరిన్ A, Aspergillus niger తో సిట్రిక్ ఆమ్లం. ఈ జతలు పూర్తిగా తెలిసిన విద్యార్థి ఈ చాప్టర్ ప్రశ్నకు నిమిషం కన్నా తక్కువలో జవాబు చెప్పగలడు.
డిజిటైజ్ చేసిన NEET, AIPMT పాత పేపర్ల నుంచి Pareeksha సొంతంగా తీసిన లెక్కల ఆధారంగా, ఈ చాప్టర్ నుంచి ఎంత తరచుగా అడుగుతారు, ప్రశ్నలు ఏం పరీక్షిస్తాయి అనేది ఈ పోస్ట్ చూపిస్తుంది. తర్వాత అధికారిక జవాబులతో ఐదు పాత ప్రశ్నలను సాల్వ్ చేస్తుంది.
NEETలో మైక్రోబ్స్ ఇన్ హ్యూమన్ వెల్ఫేర్ నుంచి ఎంత తరచుగా అడుగుతారు
1988 నుంచి 2026 వరకు Pareekshaలో డిజిటైజ్ చేసిన 51 పేపర్లలో, ఈ చాప్టర్కు 97 ప్రశ్నలు ట్యాగ్ అయ్యాయి, వాటిలో 65 AIPMT సంవత్సరాల నుంచి. 2016 నుంచి 2026 వరకు జరిగిన 18 NEET సిట్టింగ్లలో (రీ-ఎగ్జామ్లు, రెండో ఫేజ్లతో కలిపి), ట్యాగ్ చేసిన 902 బోటనీ ప్రశ్నల్లో దీనికి 29 వచ్చాయి. దీంతో 22 బోటనీ చాప్టర్లలో ఇది 16వ స్థానంలో ఉంది.
| NEET సంవత్సరం (అన్ని సిట్టింగ్లు కలిపి) | ప్రశ్నలు |
|---|---|
| 2013 | 3 |
| 2016 | 2 |
| 2017 | 3 |
| 2018 | 1 |
| 2019 | 7 |
| 2020 | 5 |
| 2021 | 1 |
| 2022 | 1 |
| 2023 | 1 |
| 2024 | 3 |
| 2025 | 3 |
| 2026 | 2 |
ఈ చాప్టర్ కొంచెం నెమ్మదించింది. 2016 నుంచి 2020 వరకు 8 పేపర్లలో 18 ప్రశ్నలు వచ్చాయి, అంటే ఒక్కో పేపర్కు సుమారు 2.3. 2021 నుంచి 2026 వరకు 10 పేపర్లలో 11 వచ్చాయి, అంటే ఒక్కో పేపర్కు సుమారు 1.1, లేదా ఆ కాలంలో ట్యాగ్ చేసిన 507 బోటనీ ప్రశ్నల్లో 2.2%. ఒక ప్రశ్న, అప్పుడప్పుడు రెండు ఆశించండి. కొన్ని డిజిటైజ్ చేసిన పేపర్లలో పూర్తి పేపర్ కన్నా కొన్ని ప్రశ్నలు తక్కువ ఉన్నాయి, కాబట్టి వీటిని దగ్గరి లెక్కలుగా చూడండి. మొత్తం బోటనీ చిత్రం NEET చాప్టర్ వారీ వెయిటేజీ పేజీ (ఇంగ్లీష్లో)లో ఉంది.
ప్రశ్నలు ఏం పరీక్షిస్తాయి
సిలబస్ సూక్ష్మజీవుల ఐదు ఉపయోగాలను జాబితా చేస్తుంది: ఇంటి ఆహార తయారీ, పారిశ్రామిక ఉత్పత్తి, మురుగు నీటి శుద్ధి, శక్తి ఉత్పత్తి, జీవ నియంత్రణ కారకాలు, జీవ ఎరువులు. పాత ప్రశ్నలు వీటిలో అసమానంగా వ్యాపించి ఉన్నాయి.
- సూక్ష్మజీవి, ఉత్పత్తి జతలు. అన్నిటికన్నా పెద్ద గ్రూప్. బయోయాక్టివ్ అణువులు (స్ట్రెప్టోకైనేజ్, సైక్లోస్పోరిన్ A, స్టాటిన్లు), ఆర్గానిక్ ఆమ్లాలు, ఇథనాల్, ఎంజైమ్లు, సాధారణంగా నాలుగు జతల మ్యాచ్-ది-లిస్ట్ ప్రశ్నగా.
- ఇంటి ఉత్పత్తులు. పెరుగు, రొట్టె పిండి, స్విస్ చీజ్, డిస్టిల్ చేసిన, చేయని పానీయాల తేడా.
- మురుగు నీటి శుద్ధి. ప్రైమరీ, సెకండరీ శుద్ధి, ఫ్లాక్స్, BOD, యాక్టివేటెడ్ స్లడ్జ్, అనేరోబిక్ స్లడ్జ్ డైజెస్టర్.
- బయోగ్యాస్. మెథనోజెన్లు, ఉత్పత్తయ్యే వాయువులు, మెథనోజెన్లు ఎక్కడ నివసిస్తాయి.
- జీవ నియంత్రణ, జీవ ఎరువులు. లేడీబర్డ్లు, తూనీగలు, Bacillus thuringiensis, Trichoderma, బాకులోవైరస్లు, Rhizobium, మైకోరైజా, సయనోబ్యాక్టీరియా.
సాల్వ్ చేసిన NEET పాత ప్రశ్నలు
కింద ఉన్న ప్రతి ప్రశ్న పేపర్ నుంచి అధికారిక జవాబుతో తీసుకున్నది. సాల్వింగ్ మాది.
1. బయోయాక్టివ్ అణువులు, వాటి ఉపయోగాలు
NEET 2026 (రద్దయిన మే సిట్టింగ్), Q68 నుంచి.
List Iను List IIతో జతపరచండి:
| List I (బయోయాక్టివ్ అణువులు) | List II (ప్రాముఖ్యత) | ||
|---|---|---|---|
| A. | స్ట్రెప్టోకైనేజ్ | I. | రోగనిరోధక శక్తిని అణచే కారకం |
| B. | స్టాటిన్లు | II. | రక్తనాళాల్లోని గడ్డలను తొలగించడం |
| C. | లైపేజ్లు | III. | రక్త కొలెస్ట్రాల్ను తగ్గించే కారకం |
| D. | సైక్లోస్పోరిన్ A | IV. | డిటర్జెంట్ తయారీలు |
కింద ఇచ్చిన ఆప్షన్ల నుంచి సరైన జవాబు ఎంచుకోండి:
- (A) A-II, B-III, C-I, D-IV
- (B) A-IV, B-III, C-II, D-I
- (C) A-III, B-II, C-IV, D-I
- (D) A-II, B-III, C-IV, D-I
అధికారిక జవాబు: (D)
సాల్యూషన్. స్ట్రెప్టోకైనేజ్ రక్తనాళాల్లోని గడ్డలను కరిగిస్తుంది (A-II). Monascus purpureus అనే ఈస్ట్ నుంచి వచ్చే స్టాటిన్లు కొలెస్ట్రాల్ సంశ్లేషణ ఎంజైమ్ను అడ్డుకొని రక్త కొలెస్ట్రాల్ను తగ్గిస్తాయి (B-III). లైపేజ్లను నూనె మరకలు తొలగించడానికి డిటర్జెంట్లలో వేస్తారు (C-IV). సైక్లోస్పోరిన్ A అవయవ మార్పిడి రోగుల్లో రోగనిరోధక వ్యవస్థను అణచివేస్తుంది (D-I). A-II, B-III ఖరారైన తర్వాత (A), (D) మాత్రమే మిగులుతాయి, లైపేజ్లు తేలుస్తాయి.
2. గడ్డలను కరిగించేది
NEET 2026 రీ-ఎగ్జామ్, Q136 నుంచి.
కింది వాటిలో క్లాట్ బస్టర్గా (గడ్డలను కరిగించేదిగా) వాడేది ఏది?
- (A) స్ట్రెప్టోకైనేజ్
- (B) పెన్సిలిన్
- (C) సైక్లోస్పోరిన్ A
- (D) స్టాటిన్లు
అధికారిక జవాబు: (A)
సాల్యూషన్. Streptococcus తయారు చేసి, జన్యు ఇంజినీరింగ్ ద్వారా మార్పు చేసిన స్ట్రెప్టోకైనేజ్, గుండెపోటు వచ్చిన రోగుల రక్తనాళాల్లోని గడ్డలను కరిగిస్తుంది. పెన్సిలిన్ ఒక యాంటీబయాటిక్, సైక్లోస్పోరిన్ A ఒక ఇమ్యునోసప్రెసెంట్, స్టాటిన్లు కొలెస్ట్రాల్ను తగ్గిస్తాయి. ఇదే విషయాన్ని NEET 2025లో (Q105) నేరుగా, 2024 రెండు పేపర్లలో మ్యాచ్ లిస్ట్ల లోపల అడిగారు, కాబట్టి ఈ చాప్టర్లో ఎక్కువగా పునరావృతమయ్యే ఒకే ఆలోచన ఇదే.
3. డిస్టిల్ చేయని పానీయం
NEET 2025, Q103 నుంచి.
ఈస్ట్ ద్వారా తయారయ్యే డిస్టిల్ చేయని ఆల్కహాలిక్ పానీయానికి కింది వాటిలో ఉదాహరణ ఏది?
- (A) విస్కీ
- (B) బ్రాందీ
- (C) బీర్
- (D) రమ్
అధికారిక జవాబు: (C)
సాల్యూషన్. బ్రూయర్స్ ఈస్ట్, Saccharomyces cerevisiae, చక్కెరలను ఇథనాల్గా ఫెర్మెంట్ చేస్తుంది. వైన్, బీర్ కేవలం ఫెర్మెంటేషన్తోనే తయారవుతాయి. విస్కీ, బ్రాందీ, రమ్ ఆల్కహాల్ శాతం పెంచడానికి ఫెర్మెంట్ చేసిన ద్రవాన్ని డిస్టిల్ చేసి తయారు చేస్తారు. ఇచ్చిన వాటిలో డిస్టిల్ చేయని పానీయం బీర్ మాత్రమే.
4. నాలుగు సూక్ష్మజీవులు, నాలుగు ఉత్పత్తులు
NEET 2024, Q106 నుంచి.
List Iను List IIతో జతపరచండి
| List I | List II |
|---|---|
| A. Clostridium butylicum | I. ఇథనాల్ |
| B. Saccharomyces cerevisiae | II. స్ట్రెప్టోకైనేజ్ |
| C. Trichoderma polysporum | III. బ్యూటిరిక్ ఆమ్లం |
| D. Streptococcus sp. | IV. సైక్లోస్పోరిన్-A |
కింద ఇచ్చిన ఆప్షన్ల నుంచి సరైన జవాబు ఎంచుకోండి:
- (A) A-III, B-I, C-IV, D-II
- (B) A-IV, B-I, C-III, D-II
- (C) A-III, B-I, C-II, D-IV
- (D) A-II, B-IV, C-III, D-I
అధికారిక జవాబు: (A)
సాల్యూషన్. Clostridium butylicum బ్యూటిరిక్ ఆమ్లాన్ని తయారు చేస్తుంది (A-III), Saccharomyces cerevisiae చక్కెరను ఇథనాల్గా ఫెర్మెంట్ చేస్తుంది (B-I), Trichoderma polysporum సైక్లోస్పోరిన్ A ను తయారు చేస్తుంది (C-IV), Streptococcus స్ట్రెప్టోకైనేజ్ను తయారు చేస్తుంది (D-II). NEET 2024 రీ-ఎగ్జామ్ (Q68) Monascus purpureus (స్టాటిన్లు), Aspergillus niger (సిట్రిక్ ఆమ్లం) లను కలిపి దాదాపు ఇలాంటి ప్రశ్నే అడిగింది.
5. స్లడ్జ్ డైజెస్టర్లో ఏం వేస్తారు
NEET 2020 ఫేజ్ 1, Q23 నుంచి.
మురుగు నీటి తదుపరి శుద్ధి కోసం అనేరోబిక్ స్లడ్జ్ డైజెస్టర్లో కింది వాటిలో ఏది వేస్తారు?
- (A) ప్రైమరీ స్లడ్జ్
- (B) తేలియాడే వ్యర్థాలు
- (C) ప్రైమరీ శుద్ధి ఎఫ్లుయెంట్లు
- (D) యాక్టివేటెడ్ స్లడ్జ్
అధికారిక జవాబు: (D)
సాల్యూషన్. సెకండరీ శుద్ధిలో, ప్రైమరీ ఎఫ్లుయెంట్కు గాలి అందిస్తారు, తద్వారా ఏరోబిక్ సూక్ష్మజీవులు ఫ్లాక్స్గా పెరిగి సేంద్రీయ పదార్థాన్ని తిని BODని తగ్గిస్తాయి. స్థిరపడిన ఆ ద్రవ్యరాశే యాక్టివేటెడ్ స్లడ్జ్. దానిలో కొద్ది భాగాన్ని ఇనాక్యులమ్గా ఏరేషన్ ట్యాంక్లోకి తిరిగి పంపుతారు; మిగతాది అనేరోబిక్ స్లడ్జ్ డైజెస్టర్లకు వెళ్తుంది, అక్కడ అనేరోబిక్ బ్యాక్టీరియా దాన్ని జీర్ణం చేసి బయోగ్యాస్ను విడుదల చేస్తుంది. ప్రైమరీ స్లడ్జ్, తేలియాడే వ్యర్థాలు ముందే, ప్రైమరీ శుద్ధిలో తొలగిపోతాయి.
నేర్చుకోవలసిన ముఖ్యమైన విషయాలు
| సూక్ష్మజీవి | ఉత్పత్తి లేదా ఉపయోగం |
|---|---|
| Lactobacillus, ఇతర లాక్టిక్ ఆమ్ల బ్యాక్టీరియా | పెరుగు; దాని విటమిన్ B12 పరిమాణాన్ని కూడా పెంచుతాయి |
| Saccharomyces cerevisiae | రొట్టె పిండి, ఇథనాల్, బీర్, వైన్ |
| Propionibacterium sharmanii | స్విస్ చీజ్లో పెద్ద రంధ్రాలు (కార్బన్ డయాక్సైడ్) |
| Aspergillus niger | సిట్రిక్ ఆమ్లం |
| Acetobacter aceti | ఎసిటిక్ ఆమ్లం |
| Clostridium butylicum | బ్యూటిరిక్ ఆమ్లం |
| Lactobacillus | లాక్టిక్ ఆమ్లం |
| Streptococcus | స్ట్రెప్టోకైనేజ్ (క్లాట్ బస్టర్) |
| Trichoderma polysporum | సైక్లోస్పోరిన్ A (ఇమ్యునోసప్రెసెంట్) |
| Monascus purpureus | స్టాటిన్లు (రక్త కొలెస్ట్రాల్ను తగ్గిస్తాయి) |
| Penicillium notatum | పెన్సిలిన్, మొదటి యాంటీబయాటిక్ |
పునరావృతమయ్యే ఇతర విషయాలు
- లైపేజ్లను డిటర్జెంట్లలో వేస్తారు; పెక్టినేజ్లు, ప్రోటియేజ్లు బాటిల్ పండ్ల రసాలను తేటగా చేస్తాయి.
- బయోగ్యాస్ ప్రధానంగా మీథేన్, దానితో పాటు కార్బన్ డయాక్సైడ్, హైడ్రోజన్ సల్ఫైడ్; ఇది Methanobacterium లాంటి మెథనోజెన్ల వల్ల తయారవుతుంది, ఇవి పశువుల రూమెన్లో కూడా నివసిస్తాయి.
- జీవ నియంత్రణ: లేడీబర్డ్లు అఫిడ్లను, తూనీగలు దోమలను తింటాయి; Bacillus thuringiensis సీతాకోకచిలుక గొంగళి పురుగులను చంపుతుంది; Trichoderma మొక్కల రోగకారకాలను నియంత్రిస్తుంది; Nucleopolyhedrovirus జాతికి చెందిన బాకులోవైరస్లు పరిమిత-వ్యాప్తి పురుగుమందులు.
- జీవ ఎరువులు: వేరు బుడిపెల్లో Rhizobium; స్వతంత్రంగా జీవించే Azospirillum, Azotobacter; మొక్కలు ఫాస్ఫరస్ గ్రహించడానికి సహాయపడే Glomus లాంటి మైకోరైజల్ శిలీంధ్రాలు; వరి పొలాల్లో Anabaena, Nostoc, Oscillatoria లాంటి సయనోబ్యాక్టీరియా.
సాధారణ పొరపాట్లు
- ఒకే జాతి నుంచి రెండు ఉత్పత్తులు. Streptococcus స్ట్రెప్టోకైనేజ్ను ఇస్తుంది, కానీ Lactobacillus పెరుగు, లాక్టిక్ ఆమ్లం రెండూ ఇస్తుంది. జాబితా ఉత్పత్తిని అడుగుతోందా లేక ఇంటి ఉపయోగాన్నా చదవండి.
- పారిశ్రామిక లేదా ఇంటి. NEET 2025 (Q177) ఇంటి ఉత్పత్తులకు వాడని సూక్ష్మజీవులు ఏవి అని అడిగింది. Aspergillus niger, Trichoderma polysporum పారిశ్రామికమైనవి; Lactobacillus, Saccharomyces, Propionibacterium ఇంటికి సంబంధించినవి.
- యాక్టివేటెడ్ స్లడ్జ్ vs ప్రైమరీ స్లడ్జ్. సెకండరీ శుద్ధి ఉత్పత్తి అయిన యాక్టివేటెడ్ స్లడ్జ్ మాత్రమే డైజెస్టర్కు వెళ్తుంది.
- డిస్టిల్ చేసిన vs చేయని. వైన్, బీర్ డిస్టిల్ చేయరు; విస్కీ, బ్రాందీ, రమ్ చేస్తారు.
- స్టాటిన్లు ఒక ఈస్ట్ నుంచి వస్తాయి. విద్యార్థులు కొన్నిసార్లు Monascus ను బ్యాక్టీరియాలో పెడతారు. అది ఒక శిలీంధ్రం.
మైక్రోబ్స్ ఇన్ హ్యూమన్ వెల్ఫేర్ను ఎలా చదవాలి
- Pareeksha బుక్ బయాలజీ అండ్ హ్యూమన్ వెల్ఫేర్, చాప్టర్ 1లో ఈ చాప్టర్ చదవండి. ఇది హిందీలో, ఇంగ్లీష్లో కూడా ఉంది.
- పై టేబుల్ను ఒకే కార్డ్ మీద కాపీ చేసి రెండు విధాలుగా పరీక్షించుకోండి: సూక్ష్మజీవి నుంచి ఉత్పత్తి, ఉత్పత్తి నుంచి సూక్ష్మజీవి. మ్యాచ్-లిస్ట్ ప్రశ్నలు సరిగ్గా ఈ జతల నుంచే తయారవుతాయి.
- ఈ చాప్టర్లో ప్రస్తావించిన బ్యాక్టీరియా, ఈస్ట్లు, బూజులను చూపించే సూక్ష్మజీవుల అట్లాస్లో పేర్లకు రూపాలను జోడించండి.
- NEET పాత పేపర్ల పేజీ నుంచి ఈ చాప్టర్ పాత ప్రశ్నలన్నీ సాల్వ్ చేయండి. ఒక్కో పేపర్కు సుమారు ఒక ప్రశ్న ఉన్నందున, పాత AIPMT ప్రశ్నలే అదనపు ప్రాక్టీస్కు ఉత్తమ వనరు.
- మీ డాష్బోర్డ్లోని NEET సెక్షన్లో 15 ప్రశ్నల చాప్టర్ టెస్ట్ రాయండి. చాప్టర్ టెస్ట్లు రాయడానికి లాగిన్ కావాలి.
ఇదే యూనిట్లోని తర్వాతి చాప్టర్ Human Health and Disease సూక్ష్మజీవుల పదజాలాన్ని పంచుకుంటుంది, Bacillus thuringiensis Biotechnology and its Applicationsలో మళ్లీ వస్తుంది. సయనోబ్యాక్టీరియా, నైట్రోజన్ స్థిరీకరణ జీవులు Biological Classificationకు కూడా అనుసంధానమవుతాయి.
తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు
NEETలో మైక్రోబ్స్ ఇన్ హ్యూమన్ వెల్ఫేర్ నుంచి ఎన్ని ప్రశ్నలు వస్తాయి?
Pareeksha లో ఉన్న 2021 నుంచి 2026 వరకు 10 NEET పేపర్లలో ఈ చాప్టర్ నుంచి 11 ప్రశ్నలు వచ్చాయి, అంటే ఒక్కో పేపర్కు సుమారు ఒకటి. 2016–2020 పేపర్లలో సగటు రెండు కంటే కొంచెం ఎక్కువ.
ఏ సూక్ష్మజీవి-ఉత్పత్తి జతలను ఎక్కువగా అడుగుతారు?
Streptococcus నుంచి స్ట్రెప్టోకైనేజ్, Trichoderma polysporum నుంచి సైక్లోస్పోరిన్ A, Monascus purpureus నుంచి స్టాటిన్లు, ఆర్గానిక్ ఆమ్లాలు (సిట్రిక్, ఎసిటిక్, బ్యూటిరిక్, లాక్టిక్). ఈ జతలు 2024 రెండు పేపర్లలో, 2026 రెండు పేపర్లలో వచ్చాయి.
మురుగు నీటి శుద్ధి, బయోగ్యాస్ ఇప్పటికీ అడుగుతారా?
ఇవి ప్రస్తుత సిలబస్లో ఉన్నాయి, పాత పేపర్లలో కూడా వస్తాయి, అయితే ఉత్పత్తి జతల కన్నా తక్కువగా. ప్రైమరీ, సెకండరీ శుద్ధి క్రమం, యాక్టివేటెడ్ స్లడ్జ్ అంటే ఏమిటి, బయోగ్యాస్లోని వాయువులు నేర్చుకోండి.
NEETలో ఈ చాప్టర్ బోటనీలో భాగమా లేక జువాలజీలోనా?
Pareeksha లో ఇది బోటనీ సెక్షన్ కింద ట్యాగ్ అయింది, అక్కడ ప్రశ్నల సంఖ్య ప్రకారం చాప్టర్లలో దిగువ సగంలో ఉంది. దీని సహచర చాప్టర్ Human Health and Disease జువాలజీ కింద ట్యాగ్ అయింది.
ఈ చాప్టర్కు ఎంత సమయం ఇవ్వాలి?
ఇది చిన్నది, వాస్తవాలు ఉన్నది, కాబట్టి ఒక కేంద్రీకృత రోజు చదువు, చక్కగా తయారుచేసిన సారాంశ కార్డ్ సాధారణంగా సరిపోతాయి. ఆ తర్వాత కార్డ్ను వారానికి ఒకసారి రివైజ్ చేయండి; ఇక్కడ పోయే మార్కుల్లో ఎక్కువ రెండు జతలను మార్చేయడం వల్ల, తెలియకపోవడం వల్ల కాదు.

Comments (0)
No comments yet. Be the first to share your thoughts.