LATEST
NEETBy Pareeksha Editorial Team· ⏱ 9 min read

Biotechnology NEET in Telugu: ముఖ్యమైన టూల్స్, సాధించిన PYQలు

Share𝕏fin
Alongside this guide

Find study material for your next topic

Browse the Reading Room and preview a chapter before choosing what to study.

Browse study material →
Biotechnology NEET in Telugu: ముఖ్యమైన టూల్స్, సాధించిన PYQలు
On this page
  1. బయోటెక్నాలజీ నుంచి ఎంత తరచుగా అడుగుతారు
  2. పునఃసంయోజక DNA సాంకేతికత, దశల వారీగా
  3. 1. DNA ను వేరు చేయడం
  4. 2. కత్తిరించడం: రిస్ట్రిక్షన్ ఎంజైమ్‌లు
  5. 3. ముక్కలను వేరు చేయడం: జెల్ ఎలక్ట్రోఫోరెసిస్ (Gel electrophoresis)
  6. 4. వెక్టర్లు (Vectors)
  7. 5. DNA ను అతిథేయిలోకి పంపడం
  8. 6. DNA ను విస్తరించడం: PCR
  9. 7. పెద్ద ఎత్తున పెంచడం, దిగువ ప్రక్రియ (downstream processing)
  10. అనువర్తనాలు
  11. వ్యవసాయం: Bt పంటలు, RNA జోక్యం (RNA interference)
  12. వైద్యం
  13. జన్యుమార్పిడి జంతువులు, నైతికత, చట్టం
  14. సాధించిన పాత ప్రశ్నలు
  15. 1. PCR దశల క్రమం
  16. 2. జెల్‌లో DNA ను చూడటం
  17. 3. వెక్టర్ లేని జన్యువు
  18. 4. Bt విషాన్ని చురుకుపరచడం
  19. 5. నాలుగు జీవులు, నాలుగు టూల్స్
  20. బయోటెక్నాలజీ ఎలా చదవాలి
  21. తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు
  22. NEETలో బయోటెక్నాలజీ నుంచి ఎన్ని ప్రశ్నలు వస్తాయి?
  23. ఏ బయోటెక్నాలజీ అంశాలను ఎక్కువగా అడుగుతారు?
  24. Bt విషం దాన్ని తయారు చేసే బ్యాక్టీరియంకు ఎందుకు హాని చేయదు?
  25. చొప్పింపు నిష్క్రియత అంటే ఏమిటి?
  26. PCR ఎన్ని DNA ప్రతులను తయారు చేస్తుంది?

Biotechnology NEET in Telugu — ఈ గైడ్ తెలుగులో ఉంది. Read in English.

సరిగ్గా సిద్ధమయ్యే విద్యార్థులకు NEET జువాలజీలో ఎక్కువ మార్కులు తెచ్చే యూనిట్ జీవసాంకేతిక శాస్త్రం (Biotechnology). దాని రెండు చాప్టర్లు చిన్నవి, ప్రశ్నలను ఊహించవచ్చు, అదే చిన్న వాస్తవాల సమితి (ఒక ఎంజైమ్, ఒక వెక్టర్, ఒక జన్యువు, ఒక pH) ఏటా మళ్లీ మళ్లీ వస్తుంది. సగం తెలిసిన జ్ఞానానికి శిక్ష పడే యూనిట్ కూడా ఇదే, ఎందుకంటే ఆప్షన్లు చాప్టర్‌లో పక్కపక్కనే ఉండే నిజమైన పదాలతో తయారవుతాయి.

రెండు బయోటెక్నాలజీ చాప్టర్ల వెయిటేజీ, పునఃసంయోజక DNA సాంకేతికత (recombinant DNA technology) టూల్స్‌ను మీరు వాడే క్రమంలో, అనువర్తనాలు, సాధించిన పాత ప్రశ్నలు ఈ గైడ్‌లో ఉన్నాయి.

బయోటెక్నాలజీ నుంచి ఎంత తరచుగా అడుగుతారు

Pareeksha డిజిటైజ్ చేసిన NEET పేపర్లలో, 2016 నుంచి 2026 వరకు 18 పరీక్షల్లో 694 జువాలజీ ప్రశ్నల్లో 82 బయోటెక్నాలజీ: ప్రిన్సిపల్స్ అండ్ ప్రాసెసెస్ (Biotechnology: Principles and Processes) నుంచి వచ్చాయి; ఇది మరే జువాలజీ చాప్టర్ కన్నా ఎక్కువ. బయోటెక్నాలజీ అండ్ ఇట్స్ అప్లికేషన్స్ (Biotechnology and its Applications) నుంచి మరో 39 వచ్చాయి. కొన్ని డిజిటైజ్ చేసిన పేపర్లలో కొన్ని ప్రశ్నలు తక్కువ ఉన్నాయి, కాబట్టి లెక్కలను దగ్గరి అంచనాలుగా తీసుకోండి.

చాప్టర్ 2016–2020 (8 పేపర్లు) 2021–2026 (10 పేపర్లు) ఒక్కో పేపర్‌కు, 2021–2026
బయోటెక్నాలజీ: సూత్రాలు, ప్రక్రియలు 34 48 4.8
బయోటెక్నాలజీ, దాని అనువర్తనాలు 16 23 2.3
మొత్తం 50 71 7.1

2021–2026లోని 71 ప్రశ్నలు మేం ట్యాగ్ చేసిన 389 జువాలజీ ప్రశ్నల్లో సుమారు 18 శాతం: ఒక్కో పేపర్‌కు దాదాపు ఏడు ప్రశ్నలు, అంటే 28 మార్కులు. సంబంధిత చాప్టర్ల జతల్లో, రెండు జెనెటిక్స్ చాప్టర్లు మాత్రమే ఎక్కువ ఇచ్చాయి (అవే పేపర్లలో 101 ప్రశ్నలు).

పునఃసంయోజక DNA సాంకేతికత, దశల వారీగా

ఈ ప్రక్రియను ఒక క్రమంగా గుర్తుంచుకోవడం సులభం: DNA ను వేరు చేయడం, దాన్ని కత్తిరించడం, ఒక వెక్టర్‌లోకి చొప్పించడం, వెక్టర్‌ను ఒక అతిథేయిలోకి (host) పంపడం, రూపాంతరం చెందిన కణాలను ఎంచుకోవడం, వాటిని పెద్ద ఎత్తున పెంచడం, ఉత్పత్తిని శుద్ధి చేయడం.

1. DNA ను వేరు చేయడం

కణ కవచానికి తగిన ఎంజైమ్‌లతో కణాలను తెరుస్తారు: బ్యాక్టీరియాకు లైసోజైమ్, మొక్క కణాలకు సెల్యులేజ్, శిలీంధ్రాలకు కైటినేజ్. RNA ను రైబోన్యూక్లియేజ్‌తో, ప్రోటీన్లను ప్రోటీయేజ్‌తో తొలగిస్తారు. తర్వాత చల్లని ఇథనాల్ కలుపుతారు, శుద్ధమైన DNA సన్నని దారాలుగా అవక్షేపం చెందుతుంది. (చల్లని ఇథనాల్ దశ గురించి NEET 2021లో అడిగారు, మళ్లీ దాదాపు అక్షరం అక్షరం అదే NEET 2023లో అడిగారు.)

2. కత్తిరించడం: రిస్ట్రిక్షన్ ఎంజైమ్‌లు

రిస్ట్రిక్షన్ ఎండోన్యూక్లియేజ్‌లు (Restriction endonucleases) ఒక నిర్దిష్ట పాలిండ్రోమిక్ (palindromic) క్రమాన్ని గుర్తించి, దాని లోపల DNA ను కత్తిరిస్తాయి. EcoRI 5'-GAATTC-3' ను గుర్తించి, రెండు పోగుల్లోనూ G, A మధ్య కత్తిరిస్తుంది; అంటుకునే చివరలు (sticky ends) అనే ఏక పోగు పొడుచుకు వచ్చిన భాగాలను వదిలిపెడుతుంది. ఒకే ఎంజైమ్‌తో కత్తిరించిన వెక్టర్‌కు ఒక ముక్కను DNA లైగేజ్ కలపడాన్ని అంటుకునే చివరలు సులభం చేస్తాయి.

పేరు పెట్టే విధానం: EcoRI లో E ప్రజాతి (Escherichia), co జాతి (coli), R స్ట్రెయిన్ (RY13), I అంటే ఆ స్ట్రెయిన్ నుంచి వేరు చేసిన మొదటి ఎంజైమ్. ఎక్సోన్యూక్లియేజ్‌లు చివరల నుంచి న్యూక్లియోటైడ్లను తొలగిస్తాయి; ఎండోన్యూక్లియేజ్‌లు DNA లోపల కత్తిరిస్తాయి.

3. ముక్కలను వేరు చేయడం: జెల్ ఎలక్ట్రోఫోరెసిస్ (Gel electrophoresis)

DNA రుణావేశం కలిగి ఉంటుంది, కాబట్టి అగరోజ్ జెల్‌లో అది ఆనోడ్ వైపు కదులుతుంది. జెల్ జల్లెడలా పనిచేస్తుంది: చిన్న ముక్కలు ఎక్కువ దూరం కదులుతాయి. వేరైన DNA ను నేరుగా చూడలేం; జెల్‌ను ఇథిడియం బ్రోమైడ్‌తో రంగు వేసి UV కాంతిలో చూస్తారు, అక్కడ DNA ప్రకాశవంతమైన నారింజ బ్యాండ్లుగా కనిపిస్తుంది. బ్యాండ్లను కత్తిరించి DNA ను బయటికి తీయవచ్చు; దీన్ని ఎల్యూషన్ (elution) అంటారు.

4. వెక్టర్లు (Vectors)

ఒక క్లోనింగ్ వెక్టర్‌కు మూడు అవసరం:

లక్షణం ఎందుకు
ప్రతికృతి మూలం (Origin of replication, ori) ప్రతికృతిని ప్రారంభించి, ప్రతుల సంఖ్యను (copy number) నియంత్రిస్తుంది; ఇది లేకపోతే చొప్పించిన DNA తనంతట తాను వృద్ధి చెందలేదు
ఎంపిక గుర్తు (Selectable marker) సాధారణంగా ఒక యాంటీబయాటిక్ నిరోధక జన్యువు, రూపాంతరం చెందిన కణాలను ఎంచుకోవడానికి
క్లోనింగ్ సైట్లు (Cloning sites) ఆదర్శంగా, ఎంచుకున్న రిస్ట్రిక్షన్ ఎంజైమ్‌కు ఒకే ఒక గుర్తింపు స్థానం

ప్రామాణిక E. coli వెక్టర్ pBR322 లో యాంపిసిలిన్, టెట్రాసైక్లిన్ నిరోధక జన్యువులు ($amp^R$, $tet^R$), ori, rop జన్యువు ఉంటాయి. $tet^R$ లోపలి BamHI స్థానంలో విదేశీ DNA ను చొప్పిస్తే టెట్రాసైక్లిన్ నిరోధకత నాశనమవుతుంది. అప్పుడు పునఃసంయోజకాలు యాంపిసిలిన్‌పై పెరుగుతాయి కానీ టెట్రాసైక్లిన్‌పై పెరగవు. దీన్ని చొప్పింపు నిష్క్రియత (insertional inactivation) అంటారు.

మరింత సౌకర్యవంతమైన వ్యవస్థ DNA ను β-గెలాక్టోసిడేజ్ జన్యువులోకి చొప్పిస్తుంది. పునఃసంయోజకం కాని కాలనీలు ఎంజైమ్‌ను తయారు చేసి, క్రోమోజెనిక్ క్రియాధారంపై నీలం రంగులోకి మారతాయి; పునఃసంయోజకాలు తయారు చేయలేవు, తెల్లగానే ఉంటాయి.

మొక్కల కోసం, Agrobacterium tumefaciens యొక్క Ti ప్లాస్మిడ్‌ను నిరాయుధం (disarm) చేస్తారు; అది ఇక కణితులు కలిగించదు కానీ జన్యువులను అందిస్తుంది. జంతువుల కోసం నిరాయుధం చేసిన రెట్రోవైరస్‌లను వాడతారు.

5. DNA ను అతిథేయిలోకి పంపడం

బ్యాక్టీరియాను కాల్షియం వంటి ద్విసంయోజక కాటయాన్లతో సమర్థం (competent) చేసి, తర్వాత హీట్ షాక్ (మంచు, తర్వాత 42°C, మళ్లీ మంచు) ఇస్తారు, అప్పుడు అవి DNA ను తీసుకుంటాయి. ఇతర పద్ధతులు: జంతు కేంద్రకంలోకి సూక్ష్మ ఇంజెక్షన్ (microinjection), బయోలిస్టిక్స్ లేదా జీన్ గన్ (DNA పూత పూసిన బంగారం లేదా టంగ్‌స్టన్ కణాలను మొక్క కణాల్లోకి కాల్చడం), నిరాయుధం చేసిన వ్యాధికారక వెక్టర్లు.

6. DNA ను విస్తరించడం: PCR

పాలిమరేజ్ చైన్ రియాక్షన్ (polymerase chain reaction) ప్రతి చక్రంలో మూడు దశలు ఉంటాయి:

దశ ఏం జరుగుతుంది
డీనేచురేషన్ (Denaturation) వేడి రెండు DNA పోగులను వేరు చేస్తుంది
అనీలింగ్ (Annealing) ఉష్ణోగ్రత తగ్గిస్తారు; ప్రైమర్లు తమ పరస్పర పూరక క్రమాలతో బంధిస్తాయి
ఎక్స్‌టెన్షన్ (Extension) Taq పాలిమరేజ్ (Thermus aquaticus నుంచి, అధిక ఉష్ణోగ్రత వద్ద స్థిరంగా ఉంటుంది) ప్రైమర్లను పొడిగిస్తుంది

ఆదర్శంగా ప్రతి చక్రం లక్ష్యాన్ని రెట్టింపు చేస్తుంది, కాబట్టి $n$ చక్రాల తర్వాత ఒక టెంప్లేట్ $2^{n}$ ప్రతులను ఇస్తుంది. 10 చక్రాల తర్వాత అది 1,024 ప్రతులు; 30 చక్రాల తర్వాత సుమారు వంద కోట్లు (ఒక బిలియన్).

7. పెద్ద ఎత్తున పెంచడం, దిగువ ప్రక్రియ (downstream processing)

పెద్ద పరిమాణాల కల్చర్‌ను బయోరియాక్టర్లలో పెంచుతారు; ఎక్కువగా వాడే రకం కలిపే ట్యాంక్ బయోరియాక్టర్ (stirred-tank bioreactor), ఎందుకంటే స్టిరర్ లోపలి పదార్థాలను కలిపి ఆక్సిజన్‌ను సమానంగా పంపిణీ చేస్తుంది. ఉత్పత్తి తర్వాత, ఉత్పాదితాన్ని వేరు చేసి శుద్ధి చేస్తారు (దిగువ ప్రక్రియ), సంరక్షకాలతో రూపొందిస్తారు, అది ఔషధమైతే క్లినికల్ ట్రయల్స్‌లో పరీక్షిస్తారు.

అనువర్తనాలు

వ్యవసాయం: Bt పంటలు, RNA జోక్యం (RNA interference)

Bacillus thuringiensis Bt విషాన్ని నిష్క్రియ ప్రోటాక్సిన్ స్ఫటికంగా తయారు చేస్తుంది. ఒక కీటకం దాన్ని తిన్నప్పుడు, కీటకం జీర్ణాశయంలోని క్షార (alkaline) pH స్ఫటికాన్ని కరిగించి విషాన్ని చురుకుపరుస్తుంది; అది మధ్యాంత్ర ఉపకళ (midgut epithelium) తో బంధించి, రంధ్రాలు ఏర్పరిచి కీటకాన్ని చంపుతుంది. ఈ విషం కీటక సమూహాలకు ప్రత్యేకమైనది, cry జన్యువులు దాన్ని కోడ్ చేస్తాయి: cryIAc, cryIIAb పత్తి కాయతొలుచు పురుగులను (cotton bollworms), cryIAb మొక్కజొన్న తొలుచు పురుగును (corn borer) నియంత్రిస్తాయి.

RNA జోక్యం పొగాకును Meloidogyne incognita అనే నెమటోడ్ నుంచి రక్షిస్తుంది. అతిథేయిలోకి ప్రవేశపెట్టిన నెమటోడ్-ప్రత్యేక జన్యువులు సెన్స్, యాంటీసెన్స్ RNA రెండింటినీ తయారు చేస్తాయి; అవి ద్వి పోగు RNA ను ఏర్పరిచి నెమటోడ్ సొంత mRNA ను నిశ్శబ్దం చేస్తాయి, కాబట్టి పరాన్నజీవి బతకలేదు.

వైద్యం

  • మానవ ఇన్సులిన్. ఇన్సులిన్ A, B అనే రెండు గొలుసులతో, డైసల్ఫైడ్ వంతెనలతో కలిపి తయారవుతుంది. 1983లో A, B గొలుసులను కోడ్ చేసే రెండు DNA క్రమాలను E. coli ప్లాస్మిడ్లలోకి ప్రవేశపెట్టారు; గొలుసులను వేర్వేరుగా ఉత్పత్తి చేసి, వెలికితీసి, కలిపారు.
  • జన్యు చికిత్స (Gene therapy). మొదటి క్లినికల్ జన్యు చికిత్స 1990లో, అడినోసిన్ డీఅమినేజ్ (ADA) లోపం ఉన్న నాలుగేళ్ల బాలికకు ఇచ్చారు; పనిచేసే ADA జన్యువును ప్రవేశపెట్టిన లింఫోసైట్లను వాడారు.
  • అణు నిర్ధారణ (Molecular diagnosis). PCR వ్యాధికారక DNA చాలా తక్కువ మొత్తాన్ని కూడా గుర్తిస్తుంది; ELISA యాంటిజెన్–యాంటీబాడీ పరస్పర చర్యపై పనిచేస్తుంది.

జన్యుమార్పిడి జంతువులు, నైతికత, చట్టం

వ్యాధులను అధ్యయనం చేయడానికి, టీకాలు, రసాయనాల భద్రతను పరీక్షించడానికి, జీవ ఉత్పత్తులను తయారు చేయడానికి జన్యుమార్పిడి జంతువులను (Transgenic animals) వాడతారు. మొదటి జన్యుమార్పిడి ఆవు రోజీ (Rosie) 1997లో మానవ ఆల్ఫా-లాక్టాల్బుమిన్ ఉన్న పాలను ఉత్పత్తి చేసింది.

భారతదేశంలో, జెనెటిక్ ఇంజనీరింగ్ అప్రైజల్ కమిటీ (GEAC) GM పరిశోధన చెల్లుబాటు గురించి, ప్రజా సేవల కోసం GM జీవులను ప్రవేశపెట్టడంలో భద్రత గురించి నిర్ణయిస్తుంది. బయోపైరసీ (Biopiracy) అంటే సంబంధిత దేశాలు, ప్రజల నుంచి సరైన అనుమతి లేకుండా లేదా వారికి చెల్లింపు లేకుండా సంస్థలు జీవ వనరులను, సాంప్రదాయ జ్ఞానాన్ని వాడుకోవడం.

సాధించిన పాత ప్రశ్నలు

1. PCR దశల క్రమం

NEET 2026 (రద్దయిన మే పరీక్ష) నుంచి, Q10.

పాలిమరేజ్ చైన్ రియాక్షన్ ప్రతి చక్రంలో దశల సరైన క్రమాన్ని గుర్తించండి:

  • (A) ఎక్స్‌టెన్షన్ → అనీలింగ్ → డీనేచురేషన్
  • (B) అనీలింగ్ → డీనేచురేషన్ → ఎక్స్‌టెన్షన్
  • (C) డీనేచురేషన్ → ఎక్స్‌టెన్షన్ → అనీలింగ్
  • (D) డీనేచురేషన్ → అనీలింగ్ → ఎక్స్‌టెన్షన్

అధికారిక జవాబు: (D)

పరిష్కారం. ప్రైమర్లు బంధించే ముందు పోగులు వేరు కావాలి, పాలిమరేజ్ ప్రైమర్లను పొడిగించే ముందు అవి బంధించాలి. జూన్ 2026 రీ-ఎగ్జామ్ దీనికి తోడు ప్రశ్న అడిగింది: ప్రైమర్లు అనీలింగ్ దశలో బంధిస్తాయి.

2. జెల్‌లో DNA ను చూడటం

NEET 2024 రీ-ఎగ్జామ్ నుంచి, Q34.

జెల్ ఎలక్ట్రోఫోరెసిస్‌కు సంబంధించిన తప్పు వాక్యాన్ని గుర్తించండి.

  • (A) వేరైన DNA ముక్కలను UV వికిరణంలో నేరుగా చూడవచ్చు
  • (B) వేరైన DNA ను జెల్ ముక్క నుంచి వెలికితీయవచ్చు
  • (C) DNA ముక్క ఆనోడ్ వైపు కదులుతుంది
  • (D) అగరోజ్ జెల్ జల్లెడ ప్రభావం DNA ముక్కలను వేరు చేయడంలో సహాయపడుతుంది

అధికారిక జవాబు: (A)

పరిష్కారం. శుద్ధమైన DNA కనిపించదు; UV కాంతిలో బ్యాండ్లు కనిపించాలంటే ముందు దాన్ని ఇథిడియం బ్రోమైడ్‌తో రంగు వేయాలి. మిగతా మూడు వాక్యాలు సరైనవి. మొత్తం ప్రశ్న "నేరుగా" అనే పదం మీదే ఆధారపడి ఉంది.

3. వెక్టర్ లేని జన్యువు

NEET 2024 నుంచి, Q111.

కావలసిన జన్యువును మాత్రమే మోస్తూ, ఒక విదేశీ జీవిలోకి బదిలీ చేసిన DNA ముక్కకు ఏమవుతుంది? A. ఆ DNA ముక్క జీవి సంతాన కణాల్లో స్వతంత్రంగా వృద్ధి చెందగలదు. B. అది గ్రహీత జీనోమ్‌లో విలీనం కావచ్చు. C. అది అతిథేయి DNA తో పాటు వృద్ధి చెంది అనువంశికంగా సంక్రమించవచ్చు. D. విదేశీ DNA ముక్క క్రోమోజోమ్‌లో అంతర్భాగం కాదు. E. అది ప్రతికృతి చెందే సామర్థ్యాన్ని చూపిస్తుంది.

  • (A) B, C మాత్రమే
  • (B) A, E మాత్రమే
  • (C) A, B మాత్రమే
  • (D) D, E మాత్రమే

అధికారిక జవాబు: (A)

పరిష్కారం. ori లేకుండా ముక్క తనంతట తాను ప్రతికృతి చెందలేదు; దీనితో A, D, E తొలగిపోతాయి. అది అతిథేయి జీనోమ్‌లో విలీనమై, దానితో పాటు ప్రతులుగా మారి అనువంశికంగా సంక్రమించవచ్చు. ori ఉన్న వెక్టర్లలోకి జన్యువులను క్లోన్ చేయడానికి కారణం సరిగ్గా ఇదే.

4. Bt విషాన్ని చురుకుపరచడం

NEET 2024 నుంచి, Q124.

కింద రెండు వాక్యాలు ఇచ్చారు: వాక్యం I: Bt విషాలు కీటక సమూహానికి ప్రత్యేకమైనవి, cry IAc అనే జన్యువు వాటిని కోడ్ చేస్తుంది. వాక్యం II: B. thuringiensis లో Bt విషం నిష్క్రియ ప్రోటాక్సిన్‌గా ఉంటుంది. అయితే, కీటకం తిన్న తర్వాత కీటకం జీర్ణాశయంలోని ఆమ్ల (acidic) pH వల్ల నిష్క్రియ ప్రోటాక్సిన్ చురుకైన రూపంలోకి మారుతుంది. పై వాక్యాల ఆధారంగా, కింది ఆప్షన్ల నుంచి సరైన జవాబు ఎంచుకోండి:

  • (A) వాక్యం I నిజం కానీ వాక్యం II తప్పు
  • (B) వాక్యం I తప్పు కానీ వాక్యం II నిజం
  • (C) వాక్యం I, వాక్యం II రెండూ నిజం
  • (D) వాక్యం I, వాక్యం II రెండూ తప్పు

అధికారిక జవాబు: (A)

పరిష్కారం. వాక్యం II ఒక్క పదం దగ్గర తప్పుతుంది: విషాన్ని చురుకుపరిచే జీర్ణాశయ pH క్షారం, ఆమ్లం కాదు. జూన్ 2026 రీ-ఎగ్జామ్ ఇదే వాస్తవాన్ని నేరుగా అడిగింది. రెండేళ్లలో రెండుసార్లు అడిగిన వాస్తవానికి ఇది మంచి ఉదాహరణ.

5. నాలుగు జీవులు, నాలుగు టూల్స్

NEET 2026 (రద్దయిన మే పరీక్ష) నుంచి, Q5.

జాబితా I ని జాబితా II తో జతపరచండి:

జాబితా-I జాబితా-II
A. జన్యుపరంగా మార్పు చేసిన జీవి (Genetically modified organism) I. Agrobacterium tumefaciens
B. ఉష్ణ స్థిర DNA పాలిమరేజ్ (Thermostable DNA polymerase) II. Bt పత్తి
C. Ti ప్లాస్మిడ్ III. Thermus aquaticus
D. pBR322 IV. Escherichia coli
  • (A) A-II, B-III, C-I, D-IV
  • (B) A-II, B-I, C-IV, D-III
  • (C) A-I, B-IV, C-III, D-II
  • (D) A-I, B-II, C-IV, D-III

అధికారిక జవాబు: (A)

పరిష్కారం. Bt పత్తి GM పంట, Taq పాలిమరేజ్ Thermus aquaticus నుంచి వస్తుంది, Ti ప్లాస్మిడ్ Agrobacterium tumefaciens కు చెందినది, pBR322 ఒక E. coli వెక్టర్. ఖచ్చితంగా తెలిసిన ఏ ఒక్క జత అయినా ఆప్షన్లను ఒకటి లేదా రెండుకు కుదిస్తుంది.

బయోటెక్నాలజీ ఎలా చదవాలి

  1. ప్రక్రియను ఒక కథలా నేర్చుకోండి. వేరు చేయడం, కత్తిరించడం, విడదీయడం, చొప్పించడం, రూపాంతరం, ఎంపిక, విస్తరణ, పెద్ద ఎత్తున పెంపకం, శుద్ధి. తర్వాత ప్రతి వాస్తవాన్ని దాని దశకు జోడించండి.
  2. pBR322 ను జ్ఞాపకం నుంచి గీయండి. ori, rop, $amp^R$, $tet^R$, BamHI స్థానాన్ని గుర్తించండి. మ్యాప్ మీ తలలో ఉంటే చొప్పింపు నిష్క్రియత ప్రశ్నలు సులభమవుతాయి.
  3. ఒక్కో పదాన్ని గమనించండి. క్షారం (ఆమ్లం కాదు), ఆనోడ్ (కాథోడ్ కాదు), నేరుగా చూడలేం, చల్లని ఇథనాల్, అంటుకునే చివరలు. చాలా తప్పు ఆప్షన్లు వీటిలో సరిగ్గా ఒకదాన్ని మారుస్తాయి.
  4. పరీక్షించుకోండి. రెండు చాప్టర్లూ బయోటెక్నాలజీ పుస్తకం లో ఉన్నాయి: సూత్రాలు, ప్రక్రియలు, అనువర్తనాలు; ఒక్కొక్కటి హిందీ, తెలుగులో కూడా ఉంది. చాప్టర్ టెస్ట్‌లు NEET డాష్‌బోర్డ్ లో రాయండి (లాగిన్ అవసరం).

చాప్టర్ పోస్ట్‌లలో ఏడాది వారీ లెక్కలు, మరిన్ని సాధించిన ప్రశ్నలు ఉన్నాయి: బయోటెక్నాలజీ: ప్రిన్సిపల్స్ అండ్ ప్రాసెసెస్ PYQలు, బయోటెక్నాలజీ అండ్ ఇట్స్ అప్లికేషన్స్ PYQలు. ప్రతికృతి, ori మాలిక్యులర్ బేసిస్ ఆఫ్ ఇన్హెరిటెన్స్ గైడ్ లో ఉన్నాయి. పూర్తి జువాలజీ చిత్రం కోసం జువాలజీ వెయిటేజీ పట్టిక (ఇంగ్లీష్‌లో), బయాలజీ సిలబస్ (ఇంగ్లీష్‌లో) చూడండి.

తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు

NEETలో బయోటెక్నాలజీ నుంచి ఎన్ని ప్రశ్నలు వస్తాయి?

Pareekshaలో ఉన్న 2021 నుంచి 2026 వరకు 10 NEET పేపర్లలో, రెండు బయోటెక్నాలజీ చాప్టర్ల నుంచి 71 ప్రశ్నలు వచ్చాయి; ఒక్కో పేపర్‌కు సుమారు ఏడు, మేం ట్యాగ్ చేసిన జువాలజీ ప్రశ్నల్లో దాదాపు ఐదో వంతు. బయోటెక్నాలజీ: ప్రిన్సిపల్స్ అండ్ ప్రాసెసెస్ ఎక్కువగా అడిగిన జువాలజీ చాప్టర్.

ఏ బయోటెక్నాలజీ అంశాలను ఎక్కువగా అడుగుతారు?

మేం పరిశీలించిన పాత ప్రశ్నల్లో PCR, జెల్ ఎలక్ట్రోఫోరెసిస్, రిస్ట్రిక్షన్ ఎంజైమ్‌లు, క్లోనింగ్ వెక్టర్లు (pBR322, చొప్పింపు నిష్క్రియత), DNA వేరు చేయడం, Bt విషం, పునఃసంయోజక ఇన్సులిన్, GEAC మళ్లీ మళ్లీ వస్తాయి. వీటిలో చాలా వేర్వేరు సంవత్సరాల్లో దాదాపు అవే పదాలతో అడిగారు.

Bt విషం దాన్ని తయారు చేసే బ్యాక్టీరియంకు ఎందుకు హాని చేయదు?

బ్యాక్టీరియం విషాన్ని నిష్క్రియ ప్రోటాక్సిన్ స్ఫటికంగా నిల్వ చేస్తుంది. దాన్ని తినే కీటకం క్షార జీర్ణాశయంలో, స్ఫటికం కరిగిన చోట మాత్రమే అది చురుకుగా మారుతుంది.

చొప్పింపు నిష్క్రియత అంటే ఏమిటి?

pBR322 టెట్రాసైక్లిన్ నిరోధక జన్యువు లేదా β-గెలాక్టోసిడేజ్ జన్యువు వంటి వెక్టర్‌లోని ఒక జన్యువు లోపల విదేశీ DNA ను చొప్పించినప్పుడు, ఆ జన్యువు పనిచేయడం ఆగిపోతుంది. దాని పని కోల్పోవడం ఏ కాలనీల్లో పునఃసంయోజక DNA ఉందో చూపిస్తుంది.

PCR ఎన్ని DNA ప్రతులను తయారు చేస్తుంది?

ఆదర్శంగా ప్రతి చక్రం లక్ష్య DNA ను రెట్టింపు చేస్తుంది, కాబట్టి $n$ చక్రాల తర్వాత ఒక టెంప్లేట్ $2^{n}$ ప్రతులను ఇస్తుంది: 10 చక్రాల తర్వాత 1,024, 30 చక్రాల తర్వాత సుమారు వంద కోట్లు (ఒక బిలియన్).

Share:𝕏fin
Put what you read into practice

Find study material for your next topic

Browse the Reading Room and preview a chapter before choosing what to study.

Browse study material →

Make this reading part of your preparation

Create your free account to bookmark Reading Room chapters and track your practice scores. You’ll return to this article after signing in.

By continuing, you agree to our terms and privacy policy.

No payment needed. Already registered? Use the same options to sign in.

Comments (0)

Sign in to join the discussion.

No comments yet. Be the first to share your thoughts.