కార్బోహైడ్రేట్లు, కొవ్వులు మరియు ప్రోటీన్లు: విధులు, వనరులు మరియు లోపాలు

గుర్తుంచుకోవలసినవి

• కార్బోహైడ్రేట్లు ప్రధాన మరియు అత్యంత చౌకైన శక్తి వనరు (4 kcal/g); కొవ్వులు 9 kcal/g ఇస్తాయి మరియు కొవ్వులో కరిగే విటమిన్లను, అత్యావశ్యక కొవ్వు ఆమ్లాలను తీసుకువెళ్తాయి; ప్రోటీన్లు (4 kcal/g) శరీరాన్ని నిర్మించి, మరమ్మతు చేస్తాయి.
• ప్రోటీన్ = నైట్రోజన్ × 6.25; జీవ విలువ ప్రోటీన్ నాణ్యతను కొలుస్తుంది; క్వాషియార్కర్ అనేది వాపు (oedema) తో కూడిన ప్రోటీన్ లోపం, మరాస్మస్ అనేది తీవ్ర క్షీణతతో కూడిన శక్తి మరియు ప్రోటీన్ల లోపం.
• అత్యావశ్యక కొవ్వు ఆమ్లాలు (లినోలిక్ మరియు ఆల్ఫా-లినోలెనిక్) మరియు తొమ్మిది అత్యావశ్యక అమైనో ఆమ్లాలు ఆహారం నుండే రావాలి.

కార్బోహైడ్రేట్లు

కార్బోహైడ్రేట్లలో కార్బన్, హైడ్రోజన్ మరియు ఆక్సిజన్ ఉంటాయి; హైడ్రోజన్, ఆక్సిజన్ సాధారణంగా నీటిలో వలె 2:1 నిష్పత్తిలో ఉంటాయి.

వర్గీకరణ

జీర్ణక్రియ: స్టార్చ్‌పై లాలాజల మరియు క్లోమ అమైలేజ్ చర్య జరిపి మాల్టోజ్ ఏర్పడుతుంది; చిన్నపేగులోని మాల్టేజ్, సుక్రేజ్ మరియు లాక్టేజ్ ఎంజైమ్‌లు గ్లూకోజ్, ఫ్రక్టోజ్, గెలాక్టోజ్‌లను ఉత్పత్తి చేస్తాయి, అవి శోషణం అవుతాయి.

విధులు

• శక్తికి ప్రధాన వనరు: గ్రాముకు 4 kcal. మెదడు మరియు ఎర్ర రక్త కణాలు గ్లూకోజ్‌పై ఆధారపడతాయి.
• ప్రోటీన్ ఆదా చేసే చర్య: తగినంత కార్బోహైడ్రేట్ ఉంటే, ప్రోటీన్‌ను శక్తి కోసం కాల్చకుండా పెరుగుదలకు వాడతారు.
• కీటోసిస్ ను నివారిస్తాయి: తగినంత కార్బోహైడ్రేట్ లేకపోతే, కొవ్వులు అసంపూర్ణంగా కాలి కీటోన్ దేహాలు పేరుకుంటాయి. దీనిని నివారించడానికి రోజుకు కనీసం సుమారు 50-100 g కార్బోహైడ్రేట్ అవసరం.
• ఆహార పీచు: ఘనపరిమాణం పెంచుతుంది, మలబద్ధకాన్ని నివారిస్తుంది, రక్త కొలెస్ట్రాల్‌ను మరియు గ్లూకోజ్ పెరుగుదలను తగ్గిస్తుంది, మరియు పెద్దపేగు సమస్యల నివారణకు సహాయపడుతుంది.
• లాక్టోజ్ కాల్షియం శోషణకు సహాయపడుతుంది.

వనరులు: ధాన్యాలు, చిరుధాన్యాలు, వేర్లు మరియు దుంపలు, చక్కెర, బెల్లం, తేనె, పండ్లు (ఫ్రక్టోజ్), పాలు (లాక్టోజ్). పీచు: పూర్తి ధాన్యాలు, పప్పుధాన్యాలు, కూరగాయలు, తొక్కతో ఉన్న పండ్లు.

గ్లైసెమిక్ ఇండెక్స్ (GI) గ్లూకోజ్‌తో పోలిస్తే కార్బోహైడ్రేట్ ఆహారం రక్త గ్లూకోజ్‌ను ఎంత వేగంగా పెంచుతుందో చూపుతుంది. పూర్తి ధాన్యాలు, పప్పుధాన్యాలు మరియు చాలా కూరగాయలకు GI తక్కువ; తెల్ల బియ్యం, తెల్ల రొట్టె మరియు గ్లూకోజ్‌కు GI ఎక్కువ.

లోపం మరియు అధికం: తక్కువ కార్బోహైడ్రేట్ ఆహారం బరువు తగ్గడం, బలహీనత, కీటోసిస్ మరియు శరీర ప్రోటీన్ నష్టానికి దారితీస్తుంది. ఎక్కువైతే (వ్యాయామం తక్కువగా ఉంటే) ఊబకాయం, డయాబెటిస్ ప్రమాదం మరియు దంత క్షయానికి దారితీస్తుంది. తక్కువ పీచు ఆహారం మలబద్ధకం మరియు మూలశంకకు కారణమవుతుంది.

సిఫార్సు: మొత్తం శక్తిలో సుమారు 55-60% కార్బోహైడ్రేట్ నుండి; జోడించిన చక్కెరలు తక్కువగా ఉండాలి.

కొవ్వులు మరియు లిపిడ్లు

లిపిడ్లలో కొవ్వులు (గది ఉష్ణోగ్రత వద్ద ఘనం) మరియు నూనెలు (ద్రవం), ఫాస్ఫోలిపిడ్లు (లెసిథిన్) మరియు స్టెరాల్స్ (కొలెస్ట్రాల్) ఉంటాయి. ట్రైగ్లిజరైడ్ అంటే ఒక గ్లిజరాల్‌కు మూడు కొవ్వు ఆమ్లాలు.

కొవ్వు ఆమ్లాల వర్గీకరణ

అత్యావశ్యక కొవ్వు ఆమ్లాలు (EFA): లినోలిక్ ఆమ్లం మరియు ఆల్ఫా-లినోలెనిక్ ఆమ్లం; శరీరం వీటిని తయారుచేసుకోలేదు. లినోలిక్ ఆమ్లం నుండి అరాకిడోనిక్ ఆమ్లం తయారవుతుంది. మెదడు మరియు కంటి అభివృద్ధికి EPA, DHA ముఖ్యం.

ట్రాన్స్ కొవ్వులు పాక్షిక హైడ్రోజనేషన్ సమయంలో ఏర్పడతాయి (వనస్పతి, బేకరీ కొవ్వులు). ఇవి LDL ("చెడు") కొలెస్ట్రాల్‌ను పెంచి, HDL ("మంచి") ను తగ్గిస్తాయి, కాబట్టి తీసుకోవడం వీలైనంత తక్కువగా ఉండాలి. కొలెస్ట్రాల్ జంతు ఆహారాలలో (గుడ్డు పచ్చసొన, అవయవ మాంసాలు, వెన్న, నెయ్యి) మాత్రమే ఉంటుంది; కూరగాయల నూనెలలో ఉండదు.

విధులు

• కేంద్రీకృత శక్తి: గ్రాముకు 9 kcal.
• కొవ్వులో కరిగే విటమిన్లు A, D, E మరియు K లను తీసుకువెళ్లి శోషణకు సహాయపడతాయి.
• అత్యావశ్యక కొవ్వు ఆమ్లాలను అందిస్తాయి.
• కణ త్వచాలు మరియు హార్మోన్లను ఏర్పరుస్తాయి (స్టెరాయిడ్ హార్మోన్లు మరియు విటమిన్ D తయారీకి కొలెస్ట్రాల్ అవసరం).
• అవయవాలకు ఉష్ణ నిరోధకం మరియు రక్షణ; కడుపు నిండిన భావన మరియు రుచి ఇస్తాయి.

వనరులు: కనిపించే కొవ్వులు (నూనెలు, నెయ్యి, వెన్న, వనస్పతి); కనిపించని కొవ్వులు గింజలు, నూనెగింజలు, పాలు, గుడ్డు, మాంసం, చేపలలో.

లోపం: తక్కువ కొవ్వు ఆహారం బరువు తగ్గడం, కొవ్వులో కరిగే విటమిన్ల శోషణ తగ్గడం, మరియు EFA లోపం (పొడిబారిన, పొలుసుల చర్మం, తక్కువ పెరుగుదల మరియు గాయాలు నెమ్మదిగా మానడం) కు దారితీస్తుంది. అధికం: ఊబకాయం, రక్త కొలెస్ట్రాల్ పెరుగుదల, ధమనుల గట్టిపడటం (atherosclerosis) మరియు గుండె జబ్బు.

మార్గదర్శకం: శక్తిలో సుమారు 20-30% కొవ్వు నుండి; సంతృప్త కొవ్వు చిన్న భాగంగా ఉండాలి; కొవ్వు ఆమ్లాల మంచి సమతుల్యతకు వివిధ నూనెల మిశ్రమం వాడండి.

చిరుగు (Rancidity): కొవ్వులు ఆక్సీకరణ (ఆక్సిడేటివ్) లేదా లైపేజ్ ఎంజైమ్‌ల (హైడ్రోలైటిక్) వల్ల పాడవడం; విటమిన్ E వంటి యాంటీఆక్సిడెంట్లు దీనిని నెమ్మదింపజేస్తాయి. ఉపయోగకరమైన స్థిరాంకాలు: అయోడిన్ విలువ అసంతృప్త స్థాయిని చూపుతుంది (ఎక్కువ అయోడిన్ విలువ అంటే ఎక్కువ ద్వంద్వ బంధాలు); సాపోనిఫికేషన్ విలువ కొవ్వు ఆమ్లాల సగటు శృంఖల పొడవును చూపుతుంది.

ప్రోటీన్లు

ప్రోటీన్లు అమైనో ఆమ్లాల శృంఖలాలు మరియు నైట్రోజన్ (సుమారు 16%) కలిగి ఉంటాయి. కాబట్టి ప్రోటీన్ = నైట్రోజన్ × 6.25 (100 ÷ 16).

అమైనో ఆమ్లాలు: సుమారు 20 అమైనో ఆమ్లాలు ప్రోటీన్లను ఏర్పరుస్తాయి. పెద్దలకు తొమ్మిది అత్యావశ్యకం: హిస్టిడిన్, ఐసోల్యూసిన్, ల్యూసిన్, లైసిన్, మిథియోనిన్, ఫినైల్అలనిన్, థ్రియోనిన్, ట్రిప్టోఫాన్ మరియు వాలిన్. (శిశువులకు తొలి కాలంలో అర్జినిన్ కూడా అవసరం.) అనత్యావశ్యక అమైనో ఆమ్లాలను (అలనిన్, గ్లూటామిక్ ఆమ్లం మొ.) శరీరం తయారుచేసుకోగలదు.

నాణ్యత ఆధారంగా ప్రోటీన్ల వర్గీకరణ

• సంపూర్ణ (ప్రథమ శ్రేణి): అన్ని అత్యావశ్యక అమైనో ఆమ్లాలను మంచి నిష్పత్తిలో కలిగి ఉంటాయి; ఉదా. పాలు, గుడ్డు, మాంసం, చేప (కేసిన్, అల్బుమిన్, మయోసిన్).
• పాక్షిక అసంపూర్ణ: జీవితాన్ని నిలుపుతాయి కానీ పెరుగుదలను కాదు; ఉదా. చాలా ధాన్యాలు మరియు పప్పుధాన్యాలు (గోధుమలో గ్లియాడిన్).
• అసంపూర్ణ: ఒకటి లేదా అంతకంటే ఎక్కువ అత్యావశ్యక అమైనో ఆమ్లాలు లోపిస్తాయి; ఉదా. మొక్కజొన్నలోని జీన్ (ట్రిప్టోఫాన్, లైసిన్ లోపం) మరియు జెలటిన్ (ట్రిప్టోఫాన్ లోపం).

ప్రోటీన్ నాణ్యత కొలమానాలు (లెక్కల సూత్రాలు)

• జీవ విలువ (BV) = (నిలుపుకున్న నైట్రోజన్ ÷ శోషణమైన నైట్రోజన్) × 100.
• జీర్ణతా గుణకం (నిజమైన జీర్ణత) = (శోషణమైన నైట్రోజన్ ÷ తీసుకున్న నైట్రోజన్) × 100.
• నికర ప్రోటీన్ వినియోగం (NPU) = BV × జీర్ణతా గుణకం ÷ 100 = నిలుపుకున్న నైట్రోజన్ ÷ తీసుకున్న నైట్రోజన్ × 100.
• ప్రోటీన్ సామర్థ్య నిష్పత్తి (PER) = ఎదిగే చిన్న ఎలుకలలో బరువు పెరుగుదల (g) ÷ తిన్న ప్రోటీన్ (g).
• రసాయన స్కోరు = పరీక్షా ప్రోటీన్‌లోని అమైనో ఆమ్లం ÷ ప్రామాణిక ప్రోటీన్‌లోని అదే అమైనో ఆమ్లం × 100 (అత్యల్పమైనది పరిమితి కలిగించే అమైనో ఆమ్లం).
• గుడ్డు మరియు తల్లిపాల ప్రోటీన్లకు అత్యధిక BV ఉంటుంది.

పని చేసిన ఉదాహరణ 1: ఒక ఆహార ప్రోటీన్ 3 g లో 0.48 g నైట్రోజన్ ఉంది. ప్రోటీన్ = 0.48 × 6.25 = 3 g.

పని చేసిన ఉదాహరణ 2: నైట్రోజన్ తీసుకోవడం 10 g, శోషణమైన నైట్రోజన్ 9 g, నిలుపుకున్న నైట్రోజన్ 7.2 g. BV = 7.2/9 × 100 = 80. జీర్ణత = 9/10 × 100 = 90%. NPU = 80 × 90/100 = 72.

నైట్రోజన్ సమతుల్యత: పెరుగుదల, గర్భధారణ మరియు కోలుకోవడంలో ధనాత్మకం; జ్వరం, గాయం మరియు ఆకలిలో రుణాత్మకం.

విధులు

• కణజాలాల పెరుగుదల, నిర్వహణ మరియు మరమ్మతు (శరీర నిర్మాణం).
• ఎంజైమ్‌లు, హార్మోన్లు (ఇన్సులిన్), ప్రతిరక్షకాలు, హీమోగ్లోబిన్ మరియు రవాణా ప్రోటీన్లు.
• ద్రవ సమతుల్యత మరియు ఆమ్ల-క్షార సమతుల్యతను కాపాడతాయి (ప్లాస్మా ప్రోటీన్లు; అల్బుమిన్ రక్తంలో నీటిని పట్టి ఉంచుతుంది).
• కార్బోహైడ్రేట్లు, కొవ్వులు తగ్గినప్పుడు శక్తిని (గ్రాముకు 4 kcal) అందిస్తాయి.
• రక్తం గడ్డకట్టడం మరియు కండరాల సంకోచం.

వనరులు: పాలు మరియు పాల ఉత్పత్తులు, గుడ్డు, మాంసం, చేప, పప్పుధాన్యాలు, సోయాబీన్, గింజలు, నూనెగింజలు, ధాన్యాలు (తక్కువ మొత్తం, కానీ తినే పరిమాణం ఎక్కువ కాబట్టి గణనీయం). పిల్లల కోసం ప్రణాళిక: ధాన్యం-పప్పు లేదా ధాన్యం-పాలు వంటి మిశ్రమాలను వాడండి.

ఆరోగ్యవంతమైన పెద్దలకు సిఫార్సు చేసిన తీసుకోవడం రోజుకు శరీర బరువు కిలోకు సుమారు 1 g (తాజా ICMR గణాంకాలలో కొంచెం తక్కువ); శిశువులు, పిల్లలు, గర్భధారణ మరియు పాలిచ్చే కాలంలో ఎక్కువ. శక్తిలో సుమారు 10-15% ప్రోటీన్ నుండి రావాలి.

ప్రోటీన్-శక్తి పోషకాహార లోపం (PEM)

మరాస్మిక్ క్వాషియార్కర్ రెండింటి లక్షణాలను చూపుతుంది. చికిత్స: ఆసుపత్రి లేదా పోషకాహార పునరావాస కేంద్రంలో క్రమంగా తిరిగి ఆహారం ఇవ్వడం, ఇన్ఫెక్షన్ మరియు నిర్జలీకరణకు చికిత్స, మరియు సూక్ష్మపోషకాల సప్లిమెంట్లు; నివారణ తల్లిపాలు, సకాలంలో అనుబంధ ఆహారం మరియు రోగనిరోధకీకరణ ద్వారా.

గోమెజ్ వర్గీకరణ (ప్రామాణికంతో పోలిస్తే వయస్సుకు తగిన బరువు): సాధారణం 90% పైన; గ్రేడ్ I (తేలిక) 75-90%; గ్రేడ్ II (మధ్యస్థ) 60-75%; గ్రేడ్ III (తీవ్ర) 60% కంటే తక్కువ. ఎత్తుకు తగిన బరువు మరియు వయస్సుకు తగిన ఎత్తు వరుసగా క్షీణత (wasting) మరియు గిడసబారడం (stunting) ను ఇస్తాయి (వాటర్‌లో). సమాజ కార్యక్రమాలలో, పై చేయి మధ్య చుట్టుకొలత (MUAC) త్వరిత పరీక్ష: 11.5 సెం.మీ. కంటే తక్కువ అంటే 6 నెలల నుండి 5 సంవత్సరాల పిల్లలలో తీవ్ర తీవ్రమైన పోషకాహార లోపం.

పోలిక పట్టిక: మూడు స్థూల పోషకాలు

పరీక్షలో పొరపాట్లు

• గ్లైకోజెన్ జంతువుల నిల్వ కార్బోహైడ్రేట్; స్టార్చ్ మొక్కల నిల్వ కార్బోహైడ్రేట్.
• కొవ్వు 9 kcal/g ఇస్తుంది; కార్బోహైడ్రేట్ మరియు ప్రోటీన్ 4 kcal/g.
• కొలెస్ట్రాల్ జంతు ఆహారాలలో మాత్రమే ఉంటుంది; కూరగాయల నూనెలలో కొలెస్ట్రాల్ ఉండదు.
• లినోలిక్ ఆమ్లం ఒమేగా-6; ఆల్ఫా-లినోలెనిక్ ఆమ్లం ఒమేగా-3.
• క్వాషియార్కర్‌లో వాపు ఉంటుంది; మరాస్మస్‌లో ఉండదు.
• మరాస్మస్ అంటే మొత్తం శక్తి మరియు ప్రోటీన్ల లోపం; క్వాషియార్కర్ ప్రధానంగా ప్రోటీన్ లోపం.
• మొక్కజొన్నలోని జీన్‌లో ట్రిప్టోఫాన్, లైసిన్ లోపిస్తాయి.
• NPU = BV × జీర్ణత; PER తిన్న ప్రతి గ్రాము ప్రోటీన్‌కు బరువు పెరుగుదల ఆధారంగా ఉంటుంది.

ఒక్క వాక్యంలో

• 1. ప్రోటీన్‌లో సుమారు 16% నైట్రోజన్ ఉంటుంది.
• 2. నైట్రోజన్ × 6.25 ప్రోటీన్ విలువను ఇస్తుంది.
• 3. ధాన్యాలలో పరిమితి కలిగించే అమైనో ఆమ్లం లైసిన్.
• 4. పప్పుధాన్యాలలో పరిమితి కలిగించేది మిథియోనిన్.
• 5. లాక్టోజ్ గ్లూకోజ్ మరియు గెలాక్టోజ్‌తో తయారవుతుంది.
• 6. సుక్రోజ్ గ్లూకోజ్ మరియు ఫ్రక్టోజ్‌తో తయారవుతుంది.
• 7. సెల్యులోజ్ మానవులు జీర్ణించుకోలేని ఆహార పీచు.
• 8. లినోలిక్ ఆమ్లం అత్యావశ్యక కొవ్వు ఆమ్లం.
• 9. ట్రాన్స్ కొవ్వు LDL కొలెస్ట్రాల్‌ను పెంచుతుంది.
• 10. ఫ్లేకీ-పెయింట్ చర్మ వ్యాధి క్వాషియార్కర్ సంకేతం.
• 11. మరాస్మస్ "ముసలివాడి" రూపాన్ని ఇస్తుంది.
• 12. పెద్దలకు తొమ్మిది అమైనో ఆమ్లాలు అత్యావశ్యకం.

సాధన ప్రశ్నలు

1. మానవ శరీరంలో కార్బోహైడ్రేట్ నిల్వ రూపం

   1. పిండి పదార్థం (స్టార్చ్)
   2. సెల్యులోజ్
   3. సుక్రోజ్
   4. గ్లైకోజన్
   సమాధానం

   D. గ్లైకోజన్

   The storage form of carbohydrate in the human body is

   1. Starch
   2. Cellulose
   3. Sucrose
   4. Glycogen

2. లాక్టోజ్ దేనితో ఏర్పడింది?

   1. రెండు గ్లూకోజ్ యూనిట్లు
   2. ఫ్రక్టోజ్, గెలాక్టోజ్
   3. గ్లూకోజ్, ఫ్రక్టోజ్
   4. గ్లూకోజ్, గెలాక్టోజ్
   సమాధానం

   D. గ్లూకోజ్, గెలాక్టోజ్

   Lactose is made of

   1. Two glucose units
   2. Fructose and galactose
   3. Glucose and fructose
   4. Glucose and galactose

3. సహజ చక్కెరలలో అత్యంత తీపిది

   1. మాల్టోజ్
   2. లాక్టోజ్
   3. గ్లూకోజ్
   4. ఫ్రక్టోజ్
   సమాధానం

   D. ఫ్రక్టోజ్

   The sweetest of the natural sugars is

   1. Maltose
   2. Lactose
   3. Glucose
   4. Fructose

4. మానవ ఎంజైమ్‌లతో జీర్ణం కాకుండా పీచు పదార్థంగా పనిచేసే కార్బోహైడ్రేట్ ఏది?

   1. స్టార్చ్
   2. మాల్టోజ్
   3. సెల్యులోజ్
   4. గ్లైకోజన్
   సమాధానం

   C. సెల్యులోజ్

   Which carbohydrate is not digested by human enzymes and acts as dietary fibre?

   1. Starch
   2. Maltose
   3. Cellulose
   4. Glycogen

5. కార్బోహైడ్రేట్ ప్రోటీన్‌ను ఆదా చేసే చర్య అంటే

   1. ప్రోటీన్ అవసరం లేదు
   2. ప్రోటీన్ నుండి కొవ్వు తయారవుతుంది
   3. ప్రోటీన్ పెరుగుదల, మరమ్మత్తు కోసం ఆదా అవుతుంది
   4. ప్రోటీన్ కొవ్వుగా మారుతుంది
   సమాధానం

   C. ప్రోటీన్ పెరుగుదల, మరమ్మత్తు కోసం ఆదా అవుతుంది

   The protein-sparing action of carbohydrate means

   1. Protein is not needed
   2. Fat is made from protein
   3. Protein is saved for growth and repair
   4. Protein is turned into fat

6. ఆహారంలో ఏది లోపిస్తే కీటోసిస్ వస్తుంది?

   1. విటమిన్ C
   2. కాల్షియం
   3. పీచు
   4. కార్బోహైడ్రేట్
   సమాధానం

   D. కార్బోహైడ్రేట్

   Ketosis occurs when the diet is lacking in

   1. Vitamin C
   2. Calcium
   3. Fibre
   4. Carbohydrate

7. అధిక గ్లైసెమిక్ ఇండెక్స్ ఉన్న ఆహారాలు

   1. కార్బోహైడ్రేట్ లేనివి
   2. వెంటనే రక్త గ్లూకోజ్‌ను తగ్గిస్తాయి
   3. జీర్ణం కావు
   4. రక్త గ్లూకోజ్‌ను త్వరగా పెంచుతాయి
   సమాధానం

   D. రక్త గ్లూకోజ్‌ను త్వరగా పెంచుతాయి

   Foods with a high glycemic index

   1. Contain no carbohydrate
   2. Lower blood glucose at once
   3. Cannot be digested
   4. Raise blood glucose quickly

8. అవసరమైన (ఎసెన్షియల్) కొవ్వు ఆమ్లాలు

   1. ఒలీయిక్, పామిటిక్ ఆమ్లాలు
   2. బ్యూటిరిక్, లారిక్ ఆమ్లాలు
   3. లినోలీయిక్, ఆల్ఫా-లినోలెనిక్ ఆమ్లాలు
   4. స్టియరిక్, పామిటిక్ ఆమ్లాలు
   సమాధానం

   C. లినోలీయిక్, ఆల్ఫా-లినోలెనిక్ ఆమ్లాలు

   The essential fatty acids are

   1. Oleic and palmitic acids
   2. Butyric and lauric acids
   3. Linoleic and alpha-linolenic acids
   4. Stearic and palmitic acids

9. లినోలీయిక్ ఆమ్లం ఏ కుటుంబానికి చెందినది?

   1. ఒమేగా-6 కొవ్వు ఆమ్లాలు
   2. ఒమేగా-3 కొవ్వు ఆమ్లాలు
   3. సంతృప్త కొవ్వు ఆమ్లాలు
   4. ట్రాన్స్ కొవ్వు ఆమ్లాలు
   సమాధానం

   A. ఒమేగా-6 కొవ్వు ఆమ్లాలు

   Linoleic acid belongs to the family of

   1. Omega-6 fatty acids
   2. Omega-3 fatty acids
   3. Saturated fatty acids
   4. Trans fatty acids

10. కొలెస్ట్రాల్ కేవలం దేనిలో మాత్రమే ఉంటుంది?

    1. తృణధాన్యాలు
    2. వంట నూనెలు
    3. పండ్లు
    4. జంతు సంబంధ ఆహారాలు
    సమాధానం

    D. జంతు సంబంధ ఆహారాలు

    Cholesterol is present only in

    1. Cereals
    2. Vegetable oils
    3. Fruits
    4. Foods of animal origin

11. ట్రాన్స్ కొవ్వు ఆమ్లాలు ప్రధానంగా దేని సమయంలో ఏర్పడతాయి?

    1. ధాన్యాలు మొలకెత్తేటప్పుడు
    2. అన్నం ఉడికేటప్పుడు
    3. నూనెల పాక్షిక హైడ్రోజనేషన్ సమయంలో
    4. పాల కిణ్వనం సమయంలో
    సమాధానం

    C. నూనెల పాక్షిక హైడ్రోజనేషన్ సమయంలో

    Trans fatty acids are formed mainly during

    1. Sprouting of grains
    2. Boiling of rice
    3. Partial hydrogenation of oils
    4. Fermentation of milk

12. అధిక అయోడిన్ విలువ ఉన్న కొవ్వులో ఉండేది

    1. గ్రాముకు తక్కువ శక్తి
    2. ఎక్కువ అసంతృప్తత
    3. ఎక్కువ కొలెస్ట్రాల్
    4. ఎక్కువ సంతృప్తత
    సమాధానం

    B. ఎక్కువ అసంతృప్తత

    A fat with a high iodine value has

    1. Less energy per gram
    2. More unsaturation
    3. More cholesterol
    4. More saturation

13. ఇది అవసరమైన అమైనో ఆమ్లం ఏది?

    1. లైసిన్
    2. గ్లూటామిక్ ఆమ్లం
    3. అలనిన్
    4. సెరిన్
    సమాధానం

    A. లైసిన్

    Which is an essential amino acid?

    1. Lysine
    2. Glutamic acid
    3. Alanine
    4. Serine

14. పెద్దలకు అవసరమైన అమైనో ఆమ్లాల సంఖ్య

    1. తొమ్మిది
    2. పన్నెండు
    3. ఐదు
    4. ఇరవై
    సమాధానం

    A. తొమ్మిది

    The number of amino acids essential for adults is

    1. Nine
    2. Twelve
    3. Five
    4. Twenty

15. మొక్కజొన్న ప్రోటీన్ జీన్‌లో లోపించేవి

    1. మిథియోనిన్ మాత్రమే
    2. ట్రిప్టోఫాన్, లైసిన్
    3. ల్యూసిన్, వాలైన్
    4. హిస్టిడిన్ మాత్రమే
    సమాధానం

    B. ట్రిప్టోఫాన్, లైసిన్

    The protein zein of maize lacks

    1. Methionine only
    2. Tryptophan and lysine
    3. Leucine and valine
    4. Histidine only

16. ప్రథమ శ్రేణి (సంపూర్ణ) ప్రోటీన్ ఏవాటిలో ఉంటుంది?

    1. మొక్కజొన్న
    2. గోధుమ
    3. పాలు, గుడ్డు
    4. జెలటిన్
    సమాధానం

    C. పాలు, గుడ్డు

    A first-class (complete) protein is found in

    1. Maize
    2. Wheat
    3. Milk and egg
    4. Gelatin

17. వాపు, చంద్రబింబం వంటి ముఖం, పొలుసుల పెయింట్ లాంటి చర్మంతో కూడిన ప్రోటీన్-శక్తి పోషకాహార లోపం

    1. రికెట్స్
    2. మరాస్మస్
    3. స్కర్వీ
    4. క్వాషియోర్కర్
    సమాధానం

    D. క్వాషియోర్కర్

    Protein-energy malnutrition with oedema, moon face and flaky-paint skin is

    1. Rickets
    2. Marasmus
    3. Scurvy
    4. Kwashiorkor

18. 'వృద్ధుని' ముఖం, వాపు లేని తీవ్రంగా కృశించిన శిశువుకు ఉన్న వ్యాధి

    1. బెరిబెరి
    2. పెల్లాగ్రా
    3. మరాస్మస్
    4. క్వాషియోర్కర్
    సమాధానం

    C. మరాస్మస్

    A severely wasted infant with an 'old man' face and no oedema has

    1. Beriberi
    2. Pellagra
    3. Marasmus
    4. Kwashiorkor

19. క్వాషియోర్కర్ సాధారణంగా ఏ వయసు పిల్లలలో కనిపిస్తుంది?

    1. 3 నెలల లోపు
    2. 1 నుండి 3 సంవత్సరాలు
    3. 8 నుండి 10 సంవత్సరాలు
    4. కేవలం కౌమారదశలో ఉన్నవారు
    సమాధానం

    B. 1 నుండి 3 సంవత్సరాలు

    Kwashiorkor is typically seen in children aged about

    1. Under 3 months
    2. 1 to 3 years
    3. 8 to 10 years
    4. Adolescents only

20. ప్రమాణంతో పోలిస్తే వయసుకు తగిన బరువును ఉపయోగించే పోషకాహార లోప వర్గీకరణ ఏది?

    1. బిటాట్ వర్గీకరణ
    2. ఎత్తుకు మాత్రమే వాటర్లో
    3. గోమెజ్ వర్గీకరణ
    4. అప్గార్ స్కోర్
    సమాధానం

    C. గోమెజ్ వర్గీకరణ

    Which classification of malnutrition uses weight-for-age against a standard?

    1. Bitot classification
    2. Waterlow only for height
    3. Gomez classification
    4. Apgar score

21. 6 నెలల నుండి 5 సంవత్సరాల పిల్లలలో తీవ్రమైన తీక్షణ పోషకాహార లోపాన్ని సూచించే మధ్య-పై చేయి చుట్టుకొలత విలువ ఎంతకంటే తక్కువ?

    1. 11.5 సెం.మీ
    2. 18 సెం.మీ
    3. 13.5 సెం.మీ
    4. 15 సెం.మీ
    సమాధానం

    A. 11.5 సెం.మీ

    Mid-upper arm circumference below which value signals severe acute malnutrition in children of 6 months to 5 years?

    1. 11.5 cm
    2. 18 cm
    3. 13.5 cm
    4. 15 cm

22. ఒక ప్రోటీన్‌లోని నత్రజని బరువు 2.4 గ్రా. ఉన్న ప్రోటీన్

    1. 24 గ్రా
    2. 6.25 గ్రా
    3. 9.6 గ్రా
    4. 15 గ్రా
    సమాధానం

    D. 15 గ్రా

    Nitrogen in a protein weighs 2.4 g. The protein present is

    1. 24 g
    2. 6.25 g
    3. 9.6 g
    4. 15 g

23. ఒక ఆహారంలో 50 గ్రా ప్రోటీన్ ఉంది. దాని నత్రజని సుమారు

    1. 8 గ్రా
    2. 12.5 గ్రా
    3. 3.1 గ్రా
    4. 16 గ్రా
    సమాధానం

    A. 8 గ్రా

    A food contains 50 g protein. Its nitrogen is about

    1. 8 g
    2. 12.5 g
    3. 3.1 g
    4. 16 g

24. ఒక ఆహారంలో 100 గ్రాములకు 1.6 గ్రా నత్రజని ఉంది. 100 గ్రాములకు ప్రోటీన్ పరిమాణం

    1. 25.6 గ్రా
    2. 10 గ్రా
    3. 1.6 గ్రా
    4. 6.25 గ్రా
    సమాధానం

    B. 10 గ్రా

    A food has 1.6 g nitrogen per 100 g. The protein content per 100 g is

    1. 25.6 g
    2. 10 g
    3. 1.6 g
    4. 6.25 g

25. శోషించిన నత్రజని 10 గ్రా, నిలుపుకున్న నత్రజని 8 గ్రా. జీవ విలువ

    1. 18
    2. 20
    3. 125
    4. 80
    సమాధానం

    D. 80

    Nitrogen absorbed is 10 g and nitrogen retained is 8 g. The biological value is

    1. 18
    2. 20
    3. 125
    4. 80

26. నత్రజని తీసుకోవడం 12 గ్రా, శోషించిన నత్రజని 9.6 గ్రా. నిజమైన జీర్ణశక్తి

    1. 125%
    2. 80%
    3. 96%
    4. 20%
    సమాధానం

    B. 80%

    Nitrogen intake is 12 g and nitrogen absorbed is 9.6 g. True digestibility is

    1. 125%
    2. 80%
    3. 96%
    4. 20%

27. ఒక ప్రోటీన్ BV 70, జీర్ణశక్తి 90%. దాని NPU

    1. 63
    2. 7.0
    3. 80
    4. 160
    సమాధానం

    A. 63

    A protein has a BV of 70 and digestibility of 90%. Its NPU is

    1. 63
    2. 7.0
    3. 80
    4. 160

28. పరీక్ష ప్రోటీన్ 15 గ్రా తింటూ చిన్న ఎలుకలు 45 గ్రా బరువు పెరిగాయి. PER

    1. 60
    2. 0.33
    3. 3.0
    4. 30
    సమాధానం

    C. 3.0

    Young rats gained 45 g while eating 15 g of a test protein. The PER is

    1. 60
    2. 0.33
    3. 3.0
    4. 30

29. ఒక పిల్లవాడి బరువు 6 కిలోలు; వయసుకు ప్రమాణ బరువు 12 కిలోలు. గోమెజ్ వర్గీకరణ ప్రకారం గ్రేడ్

    1. సాధారణం
    2. గ్రేడ్ I
    3. గ్రేడ్ II
    4. గ్రేడ్ III
    సమాధానం

    D. గ్రేడ్ III

    A child weighs 6 kg; the standard weight for age is 12 kg. By the Gomez classification the grade is

    1. Normal
    2. Grade I
    3. Grade II
    4. Grade III

30. 2400 kcal ఆహారం శక్తిలో 30% కొవ్వు నుండి ఇస్తుంది. కొవ్వు గ్రాములలో

    1. 100 గ్రా
    2. 80 గ్రా
    3. 72 గ్రా
    4. 60 గ్రా
    సమాధానం

    B. 80 గ్రా

    A diet of 2400 kcal gives 30% of energy from fat. The fat in grams is

    1. 100 g
    2. 80 g
    3. 72 g
    4. 60 g

31. ఒక ఆహారంలో 300 గ్రా కార్బోహైడ్రేట్, 40 గ్రా ప్రోటీన్, 50 గ్రా కొవ్వు ఉన్నాయి. దాని శక్తి

    1. 1810 kcal
    2. 2050 kcal
    3. 1620 kcal
    4. 1500 kcal
    సమాధానం

    A. 1810 kcal

    A diet has 300 g carbohydrate, 40 g protein and 50 g fat. Its energy is

    1. 1810 kcal
    2. 2050 kcal
    3. 1620 kcal
    4. 1500 kcal

32. 60 కిలోల బరువున్న పెద్దవారు కిలోకు 1 గ్రా ప్రోటీన్ తీసుకుంటే, రోజువారీ ప్రోటీన్

    1. 120 గ్రా
    2. 30 గ్రా
    3. 60 గ్రా
    4. 6 గ్రా
    సమాధానం

    C. 60 గ్రా

    An adult weighing 60 kg takes protein at 1 g per kg. The daily protein is

    1. 120 g
    2. 30 g
    3. 60 g
    4. 6 g

33. పరీక్ష ప్రోటీన్‌లో 100 గ్రా ప్రోటీన్‌కు 2.5 గ్రా లైసిన్ ఉంది; ప్రమాణంలో 5.0 గ్రా. లైసిన్‌కు రసాయన స్కోరు

    1. 25
    2. 200
    3. 75
    4. 50
    సమాధానం

    D. 50

    The test protein has 2.5 g lysine per 100 g protein; the reference has 5.0 g. The chemical score for lysine is

    1. 25
    2. 200
    3. 75
    4. 50

34. క్రింది ప్రకటనలలో ఏది/ఏవి సరైనవి? 1. జంతువులలో గ్లైకోజన్ నిల్వ కార్బోహైడ్రేట్. 2. జంతువులలో స్టార్చ్ నిల్వ కార్బోహైడ్రేట్.

    1. 1 మాత్రమే
    2. 2 మాత్రమే
    3. 1 మరియు 2 రెండూ
    4. 1 లేదా 2 కాదు
    సమాధానం

    A. 1 మాత్రమే

    Which of the following statements is/are correct? 1. Glycogen is the storage carbohydrate in animals. 2. Starch is the storage carbohydrate in animals.

    1. 1 only
    2. 2 only
    3. Both 1 and 2
    4. Neither 1 nor 2

35. క్రింది ప్రకటనలలో ఏది/ఏవి సరైనవి? 1. మరాస్మస్‌లో వాపు కనిపిస్తుంది. 2. క్వాషియోర్కర్‌లో వాపు కనిపిస్తుంది.

    1. 1 మాత్రమే
    2. 2 మాత్రమే
    3. 1 మరియు 2 రెండూ
    4. 1 లేదా 2 కాదు
    సమాధానం

    B. 2 మాత్రమే

    Which of the following statements is/are correct? 1. Marasmus shows oedema. 2. Kwashiorkor shows oedema.

    1. 1 only
    2. 2 only
    3. Both 1 and 2
    4. Neither 1 nor 2

36. క్రింది ప్రకటనలలో ఏది/ఏవి సరైనవి? 1. వంట నూనెలలో కొలెస్ట్రాల్ ఉండదు. 2. నెయ్యిలో కొలెస్ట్రాల్ ఉండదు.

    1. 1 మాత్రమే
    2. 2 మాత్రమే
    3. 1 మరియు 2 రెండూ
    4. 1 లేదా 2 కాదు
    సమాధానం

    A. 1 మాత్రమే

    Which of the following statements is/are correct? 1. Vegetable oils contain no cholesterol. 2. Ghee contains no cholesterol.

    1. 1 only
    2. 2 only
    3. Both 1 and 2
    4. Neither 1 nor 2

37. క్రింది ప్రకటనలలో ఏది/ఏవి సరైనవి? 1. పీచు పదార్థం జీర్ణమై గ్రాముకు 9 kcal ఇస్తుంది. 2. పీచు పదార్థం మలబద్ధకాన్ని నివారించడానికి సహాయపడుతుంది.

    1. 1 మాత్రమే
    2. 2 మాత్రమే
    3. 1 మరియు 2 రెండూ
    4. 1 లేదా 2 కాదు
    సమాధానం

    B. 2 మాత్రమే

    Which of the following statements is/are correct? 1. Dietary fibre is digested to give 9 kcal/g. 2. Dietary fibre can help to prevent constipation.

    1. 1 only
    2. 2 only
    3. Both 1 and 2
    4. Neither 1 nor 2

38. క్రింది ప్రకటనలలో ఏది/ఏవి సరైనవి? 1. జీవ విలువ = నిలుపుకున్న నత్రజని ÷ శోషించిన నత్రజని × 100. 2. NPU = BV × జీర్ణశక్తి ÷ 100.

    1. 1 మాత్రమే
    2. 2 మాత్రమే
    3. 1 మరియు 2 రెండూ
    4. 1 లేదా 2 కాదు
    సమాధానం

    C. 1 మరియు 2 రెండూ

    Which of the following statements is/are correct? 1. Biological value = nitrogen retained ÷ nitrogen absorbed × 100. 2. NPU = BV × digestibility ÷ 100.

    1. 1 only
    2. 2 only
    3. Both 1 and 2
    4. Neither 1 nor 2

39. క్రింది ప్రకటనలలో ఏది/ఏవి సరైనవి? 1. జీన్ ఒక సంపూర్ణ ప్రోటీన్. 2. గుడ్డు ప్రోటీన్ చాలా అధిక జీవ విలువ కలిగినది.

    1. 1 మాత్రమే
    2. 2 మాత్రమే
    3. 1 మరియు 2 రెండూ
    4. 1 లేదా 2 కాదు
    సమాధానం

    B. 2 మాత్రమే

    Which of the following statements is/are correct? 1. Zein is a complete protein. 2. Egg protein is of very high biological value.

    1. 1 only
    2. 2 only
    3. Both 1 and 2
    4. Neither 1 nor 2

40. క్రింది ప్రకటనలలో ఏది/ఏవి సరైనవి? 1. కొవ్వులు విటమిన్లు A, D, E, K శోషణకు సహాయపడతాయి. 2. కొవ్వులు నీటిలో కరిగే విటమిన్లను తీసుకెళ్తాయి.

    1. 1 మాత్రమే
    2. 2 మాత్రమే
    3. 1 మరియు 2 రెండూ
    4. 1 లేదా 2 కాదు
    సమాధానం

    A. 1 మాత్రమే

    Which of the following statements is/are correct? 1. Fats help in absorption of vitamins A, D, E and K. 2. Fats carry water-soluble vitamins.

    1. 1 only
    2. 2 only
    3. Both 1 and 2
    4. Neither 1 nor 2

41. క్రింది ప్రకటనలలో ఏది/ఏవి సరైనవి? 1. పామిటిక్ ఆమ్లం అవసరమైన కొవ్వు ఆమ్లం. 2. లినోలీయిక్ ఆమ్లం అవసరమైన కొవ్వు ఆమ్లం.

    1. 1 మాత్రమే
    2. 2 మాత్రమే
    3. 1 మరియు 2 రెండూ
    4. 1 లేదా 2 కాదు
    సమాధానం

    B. 2 మాత్రమే

    Which of the following statements is/are correct? 1. Palmitic acid is an essential fatty acid. 2. Linoleic acid is an essential fatty acid.

    1. 1 only
    2. 2 only
    3. Both 1 and 2
    4. Neither 1 nor 2

42. క్రింది ప్రకటనలలో ఏది/ఏవి సరైనవి? 1. ట్రాన్స్ కొవ్వులు LDL కొలెస్ట్రాల్‌ను పెంచుతాయి. 2. ట్రాన్స్ కొవ్వులు HDL కొలెస్ట్రాల్‌ను పెంచుతాయి.

    1. 1 మాత్రమే
    2. 2 మాత్రమే
    3. 1 మరియు 2 రెండూ
    4. 1 లేదా 2 కాదు
    సమాధానం

    A. 1 మాత్రమే

    Which of the following statements is/are correct? 1. Trans fats raise LDL cholesterol. 2. Trans fats raise HDL cholesterol.

    1. 1 only
    2. 2 only
    3. Both 1 and 2
    4. Neither 1 nor 2

43. క్రింది ప్రకటనలలో ఏది/ఏవి సరైనవి? 1. ప్రోటీన్ గ్రాముకు 9 kcal ఇస్తుంది. 2. ఆల్బుమిన్ రక్తంలో నీటిని నిలుపుకోవడానికి సహాయపడుతుంది.

    1. 1 మాత్రమే
    2. 2 మాత్రమే
    3. 1 మరియు 2 రెండూ
    4. 1 లేదా 2 కాదు
    సమాధానం

    B. 2 మాత్రమే

    Which of the following statements is/are correct? 1. Protein gives 9 kcal per gram. 2. Albumin helps to hold water in the blood.

    1. 1 only
    2. 2 only
    3. Both 1 and 2
    4. Neither 1 nor 2

44. క్రింది ప్రకటనలలో ఏది/ఏవి సరైనవి? 1. సుక్రోజ్ ఒక డైసాకరైడ్. 2. లాక్టోజ్ ఒక మోనోసాకరైడ్.

    1. 1 మాత్రమే
    2. 2 మాత్రమే
    3. 1 మరియు 2 రెండూ
    4. 1 లేదా 2 కాదు
    సమాధానం

    A. 1 మాత్రమే

    Which of the following statements is/are correct? 1. Sucrose is a disaccharide. 2. Lactose is a monosaccharide.

    1. 1 only
    2. 2 only
    3. Both 1 and 2
    4. Neither 1 nor 2

45. క్రింది ప్రకటనలలో ఏది/ఏవి సరైనవి? 1. తక్కువ కార్బోహైడ్రేట్ తీసుకోవడం కీటోసిస్‌కు కారణం కావచ్చు. 2. కొవ్వు చాలా తక్కువగా ఉన్న ఆహారం అవసరమైన కొవ్వు ఆమ్లాల లోపానికి కారణం కావచ్చు.

    1. 1 మాత్రమే
    2. 2 మాత్రమే
    3. 1 మరియు 2 రెండూ
    4. 1 లేదా 2 కాదు
    సమాధానం

    C. 1 మరియు 2 రెండూ

    Which of the following statements is/are correct? 1. Low carbohydrate intake can cause ketosis. 2. A diet very low in fat can cause essential fatty acid deficiency.

    1. 1 only
    2. 2 only
    3. Both 1 and 2
    4. Neither 1 nor 2