భోజన ప్రణాళిక మరియు చికిత్సా ఆహారాలు
గుర్తుంచుకోవలసినవి
- మంచి భోజన ప్రణాళిక సరిపడినదిగా, సమతుల్యంగా, వైవిధ్యంగా, అందుబాటు ధరలో, ఆమోదయోగ్యంగా ఉంటుంది. ఇందులో అన్ని ఆహార సమూహాలు ఉంటాయి; ఇది వ్యక్తి వయస్సు, శారీరక శ్రమ, శారీరక స్థితికి తగినట్లు ఉండి, స్థానిక ఆహారపు అలవాట్లకు, బడ్జెట్కు సరిపోతుంది.
- చికిత్సా ఆహారం అంటే వ్యాధికి చికిత్సగా పోషకాలలో, ఆకృతిలో లేదా ఆహారం ఇచ్చే విధానంలో మార్పు చేసిన సాధారణ ఆహారం. మార్పు అవసరమైనంత తక్కువగా ఉండాలి, ఆహారం కుటుంబ భోజనానికి వీలైనంత దగ్గరగా ఉండాలి.
- శక్తి విలువ: గ్రాముకు పిండిపదార్థం 4, మాంసకృత్తులు 4, కొవ్వు 9, ఆల్కహాల్ 7 కిలోకేలరీలు. ఈ అంశంలో దాదాపు ప్రతి సంఖ్యాత్మక ప్రశ్న ఈ విలువలనే ఉపయోగిస్తుంది.
భోజన ప్రణాళిక ప్రాథమికాంశాలు
సమతుల్య ఆహారం అన్ని పోషకాలను సరైన పరిమాణంలో, నిష్పత్తిలో అందించి ఆరోగ్యాన్ని కాపాడుతుంది; స్వల్పకాల ఒత్తిడి కోసం కొంత నిల్వను కూడా ఇస్తుంది. భారతదేశంలో ఉపయోగించే ప్రమాణ విలువలు ICMR-NIN (హైదరాబాద్లోని జాతీయ పోషకాహార సంస్థ) రూపొందించిన సిఫారసు చేయబడిన ఆహార అనుమతులు (RDA).
భోజన ప్రణాళిక సూత్రాలు:
- 1. సరిపడినతనం: శక్తి, అన్ని పోషకాల అవసరాలను తీరుస్తుంది.
- 2. సమతుల్యత: తృణధాన్యాలు, పప్పుధాన్యాలు, కూరగాయలు, పండ్లు, పాలు, కొవ్వులు సరైన నిష్పత్తిలో ఉంటాయి.
- 3. వైవిధ్యం: విసుగు రాకుండా, అన్ని పోషకాలు అందేలా వేర్వేరు ఆహారాలు, రంగులు, వేర్వేరు వంట పద్ధతులు.
- 4. పొదుపు: కాలానుగుణ, స్థానిక ఆహారాలను వాడాలి; బడ్జెట్ ప్రకారం ప్రణాళిక వేయాలి.
- 5. కడుపు నిండిన భావన: భోజనం వ్యక్తికి తృప్తినివ్వాలి. కొవ్వు, పీచుపదార్థం ఆకలిని ఆలస్యం చేస్తాయి.
- 6. ఆమోదయోగ్యత: ఆహారపు అలవాట్లు, సంస్కృతి, మతం, రుచి, రూపం ముఖ్యం.
- 7. తయారీ సమయం, నైపుణ్యం: అందుబాటులో ఉన్న ఇంధనం, సమయం, నైపుణ్యానికి సాధ్యమయ్యే మెనూ రూపొందించాలి.
- 8. ఆహార భద్రత, పరిశుభ్రత.
ఒక రోజు మెనూ రూపొందించే దశలు: వ్యక్తి శక్తి, పోషకాల అవసరాన్ని కనుగొనాలి; భోజనాల సంఖ్యను నిర్ణయించాలి; ఆహార సమూహాలను భోజనాలకు కేటాయించాలి; వంటకాలను ఎంచుకోవాలి; మొత్తాలను సరిచూడాలి; ఖర్చు, ఇష్టాలకు అనుగుణంగా సర్దుబాటు చేయాలి.
ఆహార సమూహాలు (భారతదేశంలో ఉపయోగించే ఐదు సమూహాల విధానం): తృణధాన్యాలు, చిరుధాన్యాలు; పప్పుధాన్యాలు, చిక్కుడు జాతులు (మాంసం, చేప, గుడ్డుతో సహా); పాలు, పాల ఉత్పత్తులు; పండ్లు, కూరగాయలు (విటమిన్లు, ఖనిజాలతో రక్షణ ఇచ్చే ఆకుకూరలతో సహా); కొవ్వులు, నూనెలు, చక్కెరలు. శక్తినిచ్చే, శరీర నిర్మాణ, రక్షణ ఆహారాలు అనే సరళమైన మూడు సమూహాల భావన కూడా బోధిస్తారు.
| సమూహం | ప్రధాన పోషకాలు | ఉదాహరణలు |
|---|---|---|
| శక్తినిచ్చేవి | పిండిపదార్థం, కొవ్వు | బియ్యం, గోధుమ, రాగి, జొన్న, నూనె, నెయ్యి, చక్కెర, బెల్లం |
| శరీర నిర్మాణానికి | మాంసకృత్తులు | పప్పులు, పాలు, గుడ్డు, చేప, మాంసం, వేరుశనగ |
| రక్షణనిచ్చేవి | విటమిన్లు, ఖనిజాలు, పీచుపదార్థం | ఆకుకూరలు, పండ్లు, ఇతర కూరగాయలు |
ఆహార మార్పిడి జాబితా (ఎక్స్ఛేంజ్ లిస్ట్): జాబితాలోని ఆహారాలు ఇంటి కొలతలో ఒక వడ్డనలో దాదాపు సమాన శక్తి, మాంసకృత్తులు, కొవ్వు, పిండిపదార్థం కలిగి ఉంటాయి. ఒక తృణధాన్యం వడ్డనను మరో తృణధాన్యం వడ్డనతో మార్చవచ్చు. ఇది మధుమేహం, బరువు నియంత్రణకు ఆహార ప్రణాళిక వేయడంలో సహాయపడుతుంది.
ఆహారం నుంచి శక్తి లెక్కింపు (ఉదాహరణ): ఒక ఆహారం 10 గ్రా మాంసకృత్తులు, 5 గ్రా కొవ్వు, 30 గ్రా పిండిపదార్థం ఇస్తుంది. శక్తి = (10 × 4) + (5 × 9) + (30 × 4) = 40 + 45 + 120 = 205 కిలోకేలరీలు.
మరో ఉదాహరణ: ఆహారం 2,000 కిలోకేలరీలు ఇచ్చి, అందులో 60 శాతం పిండిపదార్థం నుంచి వస్తే, పిండిపదార్థ శక్తి = 1,200 కిలోకేలరీలు; 1,200 ÷ 4 = 300 గ్రా పిండిపదార్థం.
వంటలో పోషకాల నష్టం: బియ్యాన్ని అనేకసార్లు కడిగి అదనపు నీటిని పారబోయడం, ఎక్కువసేపు ఉడకబెట్టడం, సోడా కలపడం వల్ల నీటిలో కరిగే విటమిన్లు (B, C) నశిస్తాయి. ఆవిరిపై ఉడికించడం, ప్రెషర్ కుక్కర్లో వండటం, వంట నీటిని వాడటం పోషకాలను కాపాడతాయి. మొలకెత్తించడం, పులియబెట్టడం వల్ల విటమిన్లు పెరిగి ఖనిజాల శోషణ మెరుగవుతుంది. తృణధాన్యాలను పప్పులతో కలపడం వల్ల మాంసకృత్తుల నాణ్యత పెరుగుతుంది (మాంసకృత్తుల పరిపూరక చర్య).
ఆహారాల మార్పు
ఆసుపత్రి ఆహారాలను సాధారణంగా ఆకృతిని బట్టి వర్గీకరిస్తారు:
| ఆహారం | లక్షణాలు | ఎవరికి ఉపయోగం |
|---|---|---|
| స్పష్ట ద్రవ ఆహారం | నీరు, తేటైన సూప్, కొబ్బరి నీళ్లు, వడకట్టిన రసం, ORS | శస్త్రచికిత్సకు ముందు లేదా తర్వాత, తీవ్రమైన విరేచనాలు |
| పూర్తి ద్రవ ఆహారం | పాలు, గంజి, సూప్తో సహా మెత్తగా ఉండే అన్ని ద్రవాలు | జ్వరం, తీవ్ర అనారోగ్యం, నమలడంలో ఇబ్బంది |
| మెత్తని ఆహారం | సులభంగా నమిలి జీర్ణమయ్యేది, తక్కువ పీచు, తేలికపాటి మసాలా | టైఫాయిడ్, కోలుకునే దశ, అల్సర్ |
| సాధారణ ఆహారం | సాధారణ ఆహారాలు | ఎలాంటి నియంత్రణ లేని రోగులు |
మింగడం సాధ్యం కాకపోయినా జీర్ణాశయం పనిచేస్తున్నప్పుడు ట్యూబ్ ద్వారా ఆహారం (ఎంటరల్) ఇస్తారు. జీర్ణాశయాన్ని ఉపయోగించలేనప్పుడు సిర ద్వారా ఆహారం (పేరెంటరల్) ఇస్తారు.
చికిత్సా ఆహారాలు: ముఖ్య వ్యాధులు
జ్వరం, ఇన్ఫెక్షన్: శక్తి, మాంసకృత్తుల అవసరం పెరుగుతుంది, కాబట్టి తేలికైన, అధిక కేలరీల, అధిక మాంసకృత్తుల ఆహారం, పుష్కలంగా ద్రవాలు, తక్కువ మోతాదులో తరచుగా ఆహారం ఇవ్వాలి. టైఫాయిడ్లో మెత్తని, తక్కువ పీచు ఉన్న ఆహారం ఇస్తారు.
విరేచనాలు: ప్రధాన ప్రమాదం నిర్జలీకరణం (డీహైడ్రేషన్). నోటి ద్వారా తీసుకునే రీహైడ్రేషన్ ద్రావణం (ORS), జింక్ ఇవ్వాలి. తల్లిపాలు, సాధారణ ఆహారం కొనసాగించాలి. గంజి నీరు, పప్పు నీరు, మజ్జిగ, కొబ్బరి నీళ్లు వంటి ఇంటి ద్రవాలు ఉపయోగపడతాయి. ప్రామాణిక తక్కువ ఆస్మోలారిటీ ORSలో సోడియం క్లోరైడ్, గ్లూకోజ్, పొటాషియం క్లోరైడ్, సోడియం సిట్రేట్ ఉంటాయి. శుభ్రమైన నీటితో దీన్ని తయారు చేయడం తల్లులకు నేర్పాలి.
మాంసకృత్తి శక్తి పోషకలేమి: క్వాషియోర్కర్ ప్రధానంగా మాంసకృత్తుల లోపం (వాపు, చర్మ మార్పులు, జుట్టు మార్పులు). మరాస్మస్ ప్రధానంగా శక్తి లోపం (తీవ్రమైన కృశించడం, "ముసలివాడి" ముఖం). చికిత్స వైద్య పర్యవేక్షణలో శక్తి సాంద్రత, అధిక మాంసకృత్తుల ఆహారంతో క్రమంగా మళ్లీ ఆహారం ఇవ్వడం, సూక్ష్మపోషకాలు, ఎలక్ట్రోలైట్ల సవరణ.
ఊబకాయం, బరువు నిర్వహణ: పీచు, కూరగాయలు, పండ్లతో కూడిన తక్కువ శక్తి ఆహారం, తక్కువ కొవ్వు, చక్కెర, క్రమం తప్పని శారీరక శ్రమ. భోజనాలు మానకూడదు. నెమ్మదిగా బరువు తగ్గడం లక్ష్యం.
తక్కువ బరువు: శక్తి సాంద్రత గల ఆహారాలు, తరచుగా భోజనాలు, ఆరోగ్యకరమైన స్నాక్స్, ఇన్ఫెక్షన్లకు చికిత్స.
మధుమేహం (డయాబెటిస్ మెల్లిటస్): భోజన సమయం, నియంత్రిత పిండిపదార్థం, అధిక పీచు, సంక్లిష్ట పిండిపదార్థాలు (పూర్తి ధాన్యాలు, చిరుధాన్యాలు, పప్పులు, కూరగాయలు), పరిమిత చక్కెర, శుద్ధి చేసిన ఆహారంతో రక్తంలో చక్కెరను నియంత్రించాలి. భోజనాలు క్రమం తప్పకుండా ఉండాలి, మానకూడదు. గ్లైసెమిక్ ఇండెక్స్ ఒక ఆహారం రక్తంలో చక్కెరను ఎంత వేగంగా పెంచుతుందో చూపుతుంది; తక్కువ గ్లైసెమిక్ ఇండెక్స్ ఉన్న ఆహారాలకు (పప్పులు, చిరుధాన్యాలు, చాలా కూరగాయలు) ప్రాధాన్యత. స్వీట్లు, చక్కెర పానీయాలు మానాలి; పండ్లను నియంత్రిత పరిమాణంలో తీసుకోవాలి.
అధిక రక్తపోటు: సోడియంను (ఉప్పు, ఊరగాయలు, అప్పడాలు, ప్రాసెస్ చేసిన ఆహారాలు) తగ్గించాలి, ఆరోగ్యకర బరువు ఉంచుకోవాలి, ఎక్కువ పండ్లు, కూరగాయలు, తక్కువ కొవ్వు పాలు, పొటాషియం అధికంగా ఉన్న ఆహారాలు తీసుకోవాలి. ఇదే DASH ఆహారం (Dietary Approaches to Stop Hypertension) వెనుక ఉన్న భావన.
గుండె జబ్బు, అధిక కొలెస్ట్రాల్: సంతృప్త కొవ్వును (నెయ్యి, వెన్న, కొబ్బరి నూనె, వేయించిన ఆహారాలు), ట్రాన్స్ కొవ్వును తగ్గించాలి, గుడ్డు పచ్చసొన, అవయవ మాంసం వంటి కొలెస్ట్రాల్ అధిక ఆహారాలను తక్కువగా తీసుకోవాలి, పీచు (ఓట్స్, పప్పులు), గింజలు, చేపలను చేర్చాలి. వివిధ నూనెలను వాడాలి.
రక్తహీనత: ఇనుము అధికంగా ఉన్న ఆహారాలు (ఆకుకూరలు, బెల్లం, కాలేయం, మాంసం, రాగి), ఇనుము శోషణ పెరగడానికి భోజనంతో విటమిన్ C (నిమ్మ, ఉసిరి, జామ), ఫోలిక్ ఆమ్లం, B12 ఆహారాలు, IFA మాత్రలు. భోజనంతో టీ, కాఫీ తీసుకోకూడదు.
మలబద్ధకం: ఎక్కువ పీచు, ద్రవాలు, శారీరక శ్రమ.
పెప్టిక్ అల్సర్, ఎసిడిటీ: తక్కువ మోతాదులో తరచుగా భోజనాలు; చాలా కారం ఆహారం, గాఢమైన టీ, కాఫీ, ఆల్కహాల్, ధూమపానం మానాలి.
కామెర్లు, హెపటైటిస్: తీవ్ర అనారోగ్య సమయంలో అధిక పిండిపదార్థం, మధ్యస్థ మాంసకృత్తులు, తక్కువ కొవ్వు ఉన్న ఆహారం, తక్కువ మోతాదులో తరచుగా భోజనాలు, ఆల్కహాల్ వద్దు. కాలేయ వైఫల్యంలో (హెపాటిక్ కోమా) మాంసకృత్తులను పరిమితం చేస్తారు.
మూత్రపిండాల వ్యాధి: దీర్ఘకాలిక మూత్రపిండ వ్యాధిలో సోడియం, పొటాషియం, ఫాస్ఫరస్, ద్రవాలను పరిమితం చేయాలి; మాంసకృత్తులు దశను, చికిత్సను బట్టి నియంత్రించాలి (డయాలసిస్ మాంసకృత్తుల అవసరాన్ని మారుస్తుంది). పోషణ ప్రణాళికలను వైద్యుడు, డైటీషియన్ నిర్ణయించాలి.
గౌట్: అవయవ మాంసం వంటి ప్యూరిన్ అధిక ఆహారాన్ని మానాలి; ద్రవాలు తాగాలి.
ఆహార అలెర్జీ, అసహనం: కారణాన్ని తొలగించాలి. లాక్టోజ్ అసహనంలో పాలకు బదులు పెరుగు లేదా లాక్టోజ్ లేని ఉత్పత్తులు వాడతారు. కోలియాక్ వ్యాధిలో గ్లూటెన్ (గోధుమ, బార్లీ, రై) తొలగిస్తారు.
అంగన్వాడీ కోసం భోజన ప్రణాళిక
అంగన్వాడీ భోజనాలను పిల్లలు, మహిళలు తమ రోజువారీ అవసరాల్లో కొంత భాగాన్ని వేడి వండిన భోజనాలు, స్నాక్స్, ఇంటికి తీసుకెళ్లే రేషన్ ద్వారా పొందేలా రూపొందిస్తారు. మంచి మెనూలో స్థానిక తృణధాన్యాలు, చిరుధాన్యాలు, పప్పులు, కూరగాయలు, బెల్లం, నూనె ఉంటాయి; అందించినప్పుడు గుడ్లు, పాలు ఉంటాయి; అనువైన చోట పోషకాలను బలవర్ధకం చేస్తారు. వైవిధ్యం కోసం స్థిర మెనూలను మార్చి మార్చి ఇస్తారు. వంటకం ఎంత ముఖ్యమో పరిశుభ్రత, సురక్షిత నీరు, నిల్వ కూడా అంతే ముఖ్యం.
వివిధ సమూహాలకు ప్రణాళిక
రోజు మెనూను సాధారణంగా మూడు ప్రధాన భోజనాలు, ఒకటి లేదా రెండు స్నాక్స్ చుట్టూ నిర్మిస్తారు. ప్రతి ప్రధాన భోజనానికి తృణధాన్యం, పప్పు ఆధారం; కూరగాయ (రోజుకు కనీసం ఒకసారి ఒక ఆకుకూర) విటమిన్లు, పీచును ఇస్తుంది; కొద్దిపాటి నూనె లేదా నెయ్యి శక్తిని పెంచుతుంది. పాలు లేదా పెరుగు, గుడ్డు, పండు లేదా గుప్పెడు వేరుశనగలు లేదా మొలకలను అదనంగా వాడతారు.
| సమూహం | ప్రత్యేక ప్రణాళిక అంశం |
|---|---|
| చిన్న పిల్లలు | తక్కువ మోతాదులో తరచుగా, శక్తి సాంద్రత గల, మెత్తని ఆకృతి భోజనాలు |
| గర్భిణి, పాలిచ్చే మహిళ | అదనపు శక్తి, మాంసకృత్తులు, ఇనుము, కాల్షియం; పాలు, గుడ్డు, ఆకుకూరలు చేర్చాలి |
| కౌమార బాలిక | ఇనుము అధికంగా ఉన్న ఆహారాలు, కాల్షియం; అల్పాహారం మానకూడదు |
| వృద్ధులు | మెత్తని, తక్కువ ఉప్పు, కొవ్వు, పీచు, తగినన్ని ద్రవాలు |
| శారీరక శ్రమ చేసే కార్మికుడు | శక్తి కోసం ఎక్కువ తృణధాన్యం, కొవ్వు |
భోజన ప్రణాళికను మొదట కుటుంబం కోసం చేసి, ఆ తర్వాత ప్రతి సభ్యునికి అనుగుణంగా సర్దుబాటు చేస్తారు; దీనివల్ల వంట చేసేవారు అనేక రకాల వంటకాలు చేయవలసిన అవసరం ఉండదు.
పరీక్షలో పొరపాట్లు
- పిండిపదార్థం, మాంసకృత్తులు గ్రాముకు 4 కిలోకేలరీలు ఇస్తాయి; కొవ్వు 9; ఆల్కహాల్ 7.
- స్పష్ట ద్రవ ఆహారాలు దాదాపు శక్తిని ఇవ్వవు; వాటిని స్వల్పకాలం మాత్రమే వాడతారు.
- క్వాషియోర్కర్ మాంసకృత్తుల లోపం (వాపు); మరాస్మస్ శక్తి లోపం (కృశించడం).
- మధుమేహంలో లక్ష్యం నియంత్రిత, క్రమమైన పిండిపదార్థం; పిండిపదార్థం పూర్తిగా మానేయడం కాదు.
- అధిక రక్తపోటులో నియంత్రణ సోడియంకు; పొటాషియం అధికంగా ఉన్న ఆహారాలను ప్రోత్సహిస్తారు (ముదిరిన మూత్రపిండ వ్యాధిలో తప్ప).
- హెపటైటిస్లో ఆహారంలో కొవ్వు తక్కువగా ఉంటుంది, కానీ పిండిపదార్థం తక్కువ కాదు.
- విటమిన్ C ఇనుము శోషణకు సహాయపడుతుంది; టీ, కాఫీ దాన్ని తగ్గిస్తాయి.
- ఎక్స్ఛేంజ్ జాబితాలు సమాన పోషక విలువ గల ఆహారాలను సమూహపరుస్తాయి; అవి నిషేధించిన ఆహారాల జాబితా కావు.
ఒక్క వాక్యంలో
- 1. పిండిపదార్థం గ్రాముకు 4 కిలోకేలరీలు ఇస్తుంది.
- 2. కొవ్వు గ్రాముకు 9 కిలోకేలరీలు ఇస్తుంది.
- 3. సమతుల్య ఆహారంలో అన్ని పోషకాలు సరైన నిష్పత్తిలో ఉంటాయి.
- 4. భారతదేశానికి సిఫారసు చేయబడిన ఆహార అనుమతులను ICMR-NIN నిర్ణయిస్తుంది.
- 5. విరేచనాలకు చికిత్స ORS, జింక్.
- 6. తక్కువ గ్లైసెమిక్ ఇండెక్స్ ఆహారం రక్తంలో చక్కెరను నెమ్మదిగా పెంచుతుంది.
- 7. రక్తపోటును నియంత్రించడానికి DASH ఆహారం వాడతారు.
- 8. తృణధాన్యాలు, పప్పులు కలిపితే మాంసకృత్తుల నాణ్యత పెరుగుతుంది.
- 9. టైఫాయిడ్లో మెత్తని ఆహారం ఇస్తారు.
- 10. ఆవిరిపై ఉడికించడంలో ఎక్కువసేపు ఉడకబెట్టడం కన్నా విటమిన్ల నష్టం తక్కువ.
- 11. కోలియాక్ వ్యాధిలో గ్లూటెన్ తొలగిస్తారు.
- 12. గుండె జబ్బులో సంతృప్త కొవ్వును తగ్గించాలి.
సాధన ప్రశ్నలు
1 g కొవ్వు శక్తి విలువ
- 4 kcal
- 7 kcal
- 9 kcal
- 2 kcal
సమాధానం
C. 9 kcal
The energy value of 1 g of fat is
- 4 kcal
- 7 kcal
- 9 kcal
- 2 kcal
1 g ఆల్కహాల్ శక్తి విలువ
- 5 kcal
- 9 kcal
- 4 kcal
- 7 kcal
సమాధానం
D. 7 kcal
The energy value of 1 g of alcohol is
- 5 kcal
- 9 kcal
- 4 kcal
- 7 kcal
సమతుల్య ఆహారం అంటే అది అందించేది
- కేవలం అధిక మొత్తంలో ప్రోటీన్
- అన్ని పోషకాలను సరైన మొత్తాలలో మరియు నిష్పత్తులలో
- కేవలం శక్తినిచ్చే ఆహారాలు
- కేవలం కూరగాయలు మరియు పండ్లు
సమాధానం
B. అన్ని పోషకాలను సరైన మొత్తాలలో మరియు నిష్పత్తులలో
A balanced diet is one that provides
- only protein in large amounts
- all nutrients in the right amounts and proportions
- only energy-giving foods
- only vegetables and fruits
భారతీయులకు సిఫారసు చేసిన ఆహార భత్యాలను (RDA) తయారుచేసేది
- నీతి ఆయోగ్
- FSSAI
- ICMR-NIN
- నాబార్డ్
సమాధానం
C. ICMR-NIN
Recommended dietary allowances for Indians are prepared by
- NITI Aayog
- FSSAI
- ICMR-NIN
- NABARD
ఏ ఆహార సమూహాన్ని రక్షణ ఆహారాలు అంటారు?
- నెయ్యి మరియు వెన్న
- నూనెలు మరియు చక్కెర
- బియ్యం మరియు గోధుమ
- ఆకుకూరలు మరియు పండ్లు
సమాధానం
D. ఆకుకూరలు మరియు పండ్లు
Which group of foods is called protective?
- ghee and butter
- oils and sugar
- rice and wheat
- green leafy vegetables and fruits
కొన్ని శస్త్రచికిత్సల వెంటనే లేదా తీవ్రమైన విరేచనాలలో మొదటి దశగా రోగికి ఇచ్చే ఆహారం ఏది?
- క్లియర్ లిక్విడ్ డైట్
- సాధారణ ఆహారం
- వేయించిన ఆహారం
- అధిక పీచు ఆహారం
సమాధానం
A. క్లియర్ లిక్విడ్ డైట్
Which diet is given to a patient just after some surgeries or in severe diarrhoea as the first step?
- clear liquid diet
- regular diet
- fried food diet
- high fibre diet
విరేచనాలలో నిర్జలీకరణ చికిత్సకు ఉపయోగించే ద్రావణం
- గ్లూకోజ్ బిస్కెట్ ద్రావణం
- ఓరల్ రీహైడ్రేషన్ ద్రావణం
- చక్కెర పాకం
- నిమ్మ స్క్వాష్
సమాధానం
B. ఓరల్ రీహైడ్రేషన్ ద్రావణం
The solution used to treat dehydration in diarrhoea is
- glucose biscuit solution
- oral rehydration solution
- sugar syrup
- lemon squash
క్వాషియోర్కర్ ప్రధానంగా దేని లోపం వల్ల వస్తుంది?
- కేవలం శక్తి
- విటమిన్ C
- ప్రోటీన్
- అయోడిన్
సమాధానం
C. ప్రోటీన్
Kwashiorkor is mainly caused by deficiency of
- energy alone
- vitamin C
- protein
- iodine
ఏ చికిత్సా ఆహారం సోడియంను పరిమితం చేస్తుంది?
- రక్తహీనత ఆహారం
- విరేచనాల నుండి కోలుకునే ఆహారం
- తక్కువ బరువు ఉన్నవారి ఆహారం
- అధిక రక్తపోటు ఆహారం
సమాధానం
D. అధిక రక్తపోటు ఆహారం
Which therapeutic diet restricts sodium?
- diet for anaemia
- diet for diarrhoea recovery
- diet for underweight
- diet for hypertension
ఒక ఆహారం యొక్క గ్లైసీమిక్ ఇండెక్స్ దేనిని తెలియజేస్తుంది?
- రక్తంలో గ్లూకోజ్ను ఎంత వేగంగా పెంచుతుందో
- దాని ప్రోటీన్ పరిమాణం
- దాని విటమిన్ పరిమాణం
- దాని కొవ్వు పరిమాణం
సమాధానం
A. రక్తంలో గ్లూకోజ్ను ఎంత వేగంగా పెంచుతుందో
The glycaemic index of a food shows
- how fast it raises blood glucose
- its protein content
- its vitamin content
- its fat content
గ్లూటెన్ కారణంగా గోధుమ, బార్లీ మరియు రై జీర్ణం చేసుకోలేని వ్యక్తికి ఉండే వ్యాధి
- సీలియాక్ వ్యాధి
- స్కర్వీ
- గౌట్
- పెల్లాగ్రా
సమాధానం
A. సీలియాక్ వ్యాధి
A person who cannot digest wheat, barley and rye because of gluten has
- coeliac disease
- scurvy
- gout
- pellagra
నీటిలో కరిగే విటమిన్లను ఉత్తమంగా కాపాడే వంట పద్ధతి ఏది?
- ఎక్కువ నూనెలో వేయించడం
- ఎక్కువసేపు ఉడకబెట్టడం
- పదేపదే కడిగి నీటిని పారవేయడం
- ఆవిరిపై ఉడికించడం లేదా ప్రెషర్ కుకింగ్
సమాధానం
D. ఆవిరిపై ఉడికించడం లేదా ప్రెషర్ కుకింగ్
Which cooking method best preserves water-soluble vitamins?
- frying in deep oil
- prolonged boiling
- repeated washing and discarding water
- steaming or pressure cooking
ప్రోటీన్ల పరిపూరక ప్రభావాన్ని చూపే ఆహార కలయిక ఏది?
- అన్నంతో చక్కెర
- తృణధాన్యంతో పప్పుధాన్యం
- నూనెతో ఉప్పు
- టీతో పాలు
సమాధానం
B. తృణధాన్యంతో పప్పుధాన్యం
Which food combination shows the supplementary effect of proteins?
- rice with sugar
- cereal with pulse
- oil with salt
- tea with milk
DASH ఆహారాన్ని ప్రధానంగా దేనిని నియంత్రించడానికి ఉపయోగిస్తారు?
- గాయిటర్
- మూత్రపిండాల్లో రాళ్లు
- అధిక రక్తపోటు
- రేచీకటి
సమాధానం
C. అధిక రక్తపోటు
The DASH diet is mainly used to manage
- goitre
- kidney stones
- high blood pressure
- night blindness
టైఫాయిడ్ జ్వరం ఉన్న రోగికి ఉత్తమ ఆహారం
- మెత్తని, తక్కువ పీచు, అధిక శక్తి మరియు అధిక ద్రవాలు
- చాలా తక్కువ కేలరీలు
- గట్టిగా మరియు కారంగా
- అధిక పీచు మరియు పచ్చిది
సమాధానం
A. మెత్తని, తక్కువ పీచు, అధిక శక్తి మరియు అధిక ద్రవాలు
In a patient with typhoid fever, the diet is best
- soft, low fibre, high energy and high fluid
- very low calorie
- hard and spicy
- high fibre and raw
మధుమేహం ఉన్న వ్యక్తి ప్రాధాన్యంగా ఎంచుకోవలసినవి
- చక్కెర కలిపిన పండ్ల రసం
- స్వీట్లు మరియు చక్కెర పానీయాలు
- పూర్తి ధాన్యాలు, చిరుధాన్యాలు మరియు పప్పుధాన్యాలు
- తెల్ల బ్రెడ్ మరియు జామ్
సమాధానం
C. పూర్తి ధాన్యాలు, చిరుధాన్యాలు మరియు పప్పుధాన్యాలు
A diabetic person should preferably choose
- fruit juice with sugar
- sweets and sugary drinks
- whole grains, millets and pulses
- white bread and jam
అధిక రక్త కొలెస్ట్రాల్ ఉన్న రోగికి ఏ మార్పు అత్యంత సహాయపడుతుంది?
- సంతృప్త కొవ్వును తగ్గించి పీచును చేర్చడం
- నెయ్యి మరియు వెన్న పెంచడం
- గుడ్డు పచ్చసొన మరియు అవయవ మాంసం ఎక్కువగా చేర్చడం
- కేవలం శుద్ధి చేసిన పిండి పదార్థం తీసుకోవడం
సమాధానం
A. సంతృప్త కొవ్వును తగ్గించి పీచును చేర్చడం
For a patient with high blood cholesterol, which change is most helpful?
- reduce saturated fat and add fibre
- increase ghee and butter
- add more egg yolk and organ meat
- take only refined starch
ఇనుము లోపం రక్తహీనత ఉన్న వ్యక్తికి ఏది ఉత్తమంగా సూచించబడుతుంది?
- ప్రతి భోజనం తర్వాత టీ
- ప్రతిరోజూ వేయించిన చిరుతిళ్లు
- కేవలం పాలు మరియు అన్నం
- భోజనంలో బెల్లం, ఆకుకూరలు మరియు విటమిన్ C వనరు
సమాధానం
D. భోజనంలో బెల్లం, ఆకుకూరలు మరియు విటమిన్ C వనరు
Which is best advised to a person with iron deficiency anaemia?
- tea after every meal
- fried snacks daily
- only milk and rice
- jaggery, leafy vegetables and a vitamin C source at meals
తీవ్రమైన హెపటైటిస్ సమయంలో ఏ ఆహారం అత్యంత అనుకూలం?
- చాలా అధిక కొవ్వు
- ఆల్కహాల్ ఉన్న టానిక్
- అధిక కార్బోహైడ్రేట్, తక్కువ కొవ్వు, తక్కువ మొత్తంలో తరచు భోజనాలు
- కేవలం చాలా అధిక ప్రోటీన్
సమాధానం
C. అధిక కార్బోహైడ్రేట్, తక్కువ కొవ్వు, తక్కువ మొత్తంలో తరచు భోజనాలు
During acute hepatitis, which diet is most suitable?
- very high fat
- alcohol-containing tonic
- high carbohydrate, low fat, small frequent meals
- very high protein only
లాక్టోజ్ అసహనంలో పాలకు అత్యంత అనువైన ప్రత్యామ్నాయం ఏది?
- గోధుమ పిండి
- పెరుగు
- వేరుశనగ నూనె
- చక్కెర
సమాధానం
B. పెరుగు
In lactose intolerance, which replacement is most suitable for milk?
- wheat flour
- curd
- groundnut oil
- sugar
ఆహార ప్రణాళికలో ఎక్స్ఛేంజ్ లిస్టులను ఉపయోగించేది
- అన్ని ధాన్యాలను నిషేధించడానికి
- సమాన పోషక విలువ ఉన్న ఆహారాలను మార్చుకోవడానికి
- ఖర్చు పెంచడానికి
- ఉప్పు పెంచడానికి
సమాధానం
B. సమాన పోషక విలువ ఉన్న ఆహారాలను మార్చుకోవడానికి
Exchange lists in diet planning are used to
- ban all cereals
- swap foods with similar nutrient value
- increase cost
- increase salt
ఒక ఆహారం 10 g ప్రోటీన్, 5 g కొవ్వు మరియు 30 g కార్బోహైడ్రేట్ ఇస్తుంది. దాని శక్తి
- 180 kcal
- 165 kcal
- 250 kcal
- 205 kcal
సమాధానం
D. 205 kcal
A food provides 10 g protein, 5 g fat and 30 g carbohydrate. Its energy is
- 180 kcal
- 165 kcal
- 250 kcal
- 205 kcal
ఒక ఆహారం 2,000 kcal ఇస్తుంది మరియు శక్తిలో 60 శాతం కార్బోహైడ్రేట్ నుండి వస్తుంది. కార్బోహైడ్రేట్ గ్రాములలో
- 480 g
- 150 g
- 300 g
- 1,200 g
సమాధానం
C. 300 g
A diet gives 2,000 kcal and 60 per cent of energy comes from carbohydrate. The carbohydrate in grams is
- 480 g
- 150 g
- 300 g
- 1,200 g
ఒక వ్యక్తి రోజుకు 20 g కొవ్వు తింటాడు. ఈ కొవ్వు నుండి వచ్చే శక్తి
- 180 kcal
- 140 kcal
- 100 kcal
- 80 kcal
సమాధానం
A. 180 kcal
A person eats 20 g of fat in a day. The energy from this fat is
- 180 kcal
- 140 kcal
- 100 kcal
- 80 kcal
ఒక భోజనంలో 50 g కార్బోహైడ్రేట్ మరియు 20 g ప్రోటీన్ ఉన్నాయి, కొవ్వు లేదు. దాని శక్తి
- 180 kcal
- 280 kcal
- 350 kcal
- 210 kcal
సమాధానం
B. 280 kcal
A meal has 50 g carbohydrate and 20 g protein and no fat. Its energy is
- 180 kcal
- 280 kcal
- 350 kcal
- 210 kcal
ఒక ఆహారం 2,400 kcal ఇస్తుంది, అందులో 15 శాతం ప్రోటీన్ నుండి. ప్రోటీన్ గ్రాములలో
- 360 g
- 150 g
- 60 g
- 90 g
సమాధానం
D. 90 g
A diet gives 2,400 kcal with 15 per cent from protein. The protein in grams is
- 360 g
- 150 g
- 60 g
- 90 g
ఒక ఆహారం 1,800 kcal ఇస్తుంది, అందులో 25 శాతం కొవ్వు నుండి. కొవ్వు గ్రాములలో
- 25 g
- 100 g
- 450 g
- 50 g
సమాధానం
D. 50 g
A diet gives 1,800 kcal with 25 per cent from fat. The fat in grams is
- 25 g
- 100 g
- 450 g
- 50 g
600 kcal భోజనంలో 20 g కొవ్వు ఉంది. కొవ్వు నుండి వచ్చే శక్తి శాతం
- 30 శాతం
- 15 శాతం
- 20 శాతం
- 45 శాతం
సమాధానం
A. 30 శాతం
A meal of 600 kcal contains 20 g fat. The percentage of energy from fat is
- 30 per cent
- 15 per cent
- 20 per cent
- 45 per cent
ఒక వ్యక్తి పానీయంలో 10 g ఆల్కహాల్ తీసుకుంటాడు. దాని శక్తి
- 40 kcal
- 100 kcal
- 70 kcal
- 90 kcal
సమాధానం
C. 70 kcal
A person takes 10 g of alcohol in a drink. Its energy is
- 40 kcal
- 100 kcal
- 70 kcal
- 90 kcal
ఒక వ్యక్తి 2,000 kcal ఆహారంలో 250 g కార్బోహైడ్రేట్ తింటాడు. కార్బోహైడ్రేట్ నుండి వచ్చే శక్తి వాటా
- 25 శాతం
- 50 శాతం
- 60 శాతం
- 40 శాతం
సమాధానం
B. 50 శాతం
A person eats 250 g carbohydrate in a diet of 2,000 kcal. The share of energy from carbohydrate is
- 25 per cent
- 50 per cent
- 60 per cent
- 40 per cent
100 g పప్పు భాగం 24 g ప్రోటీన్ ఇస్తుంది. దాని ప్రోటీన్ నుండి వచ్చే శక్తి
- 216 kcal
- 120 kcal
- 24 kcal
- 96 kcal
సమాధానం
D. 96 kcal
A 100 g portion of dal gives 24 g protein. The energy from its protein is
- 216 kcal
- 120 kcal
- 24 kcal
- 96 kcal
ఒక ఆహారం 100 g లో 70 g కార్బోహైడ్రేట్, 8 g ప్రోటీన్ మరియు 1 g కొవ్వు ఉన్నాయి. దాని శక్తి
- 321 kcal
- 290 kcal
- 350 kcal
- 400 kcal
సమాధానం
A. 321 kcal
100 g of a food has 70 g carbohydrate, 8 g protein and 1 g fat. Its energy is
- 321 kcal
- 290 kcal
- 350 kcal
- 400 kcal
4 సంవత్సరాల పిల్లవాడికి అంగన్వాడీ మెను ఎలా ఉండాలి?
- శక్తి సాంద్రత గలది, మెత్తనిది, స్థానిక ఆహారాలతో తయారుచేసినది
- చాలా కారంగా మరియు వేయించినది
- కేవలం ద్రవ తీపి పదార్థాలు
- నూనె మరియు ప్రోటీన్ తక్కువగా ఉన్నది
సమాధానం
A. శక్తి సాంద్రత గలది, మెత్తనిది, స్థానిక ఆహారాలతో తయారుచేసినది
An Anganwadi menu for a 4-year-old child should be
- energy dense, soft, and made with local foods
- very spicy and fried
- only liquid sweets
- low in oil and protein
కింది వాటిని పరిశీలించండి: 1. మరాస్మస్ ప్రధానంగా శక్తి లోపం వల్ల వస్తుంది. 2. క్వాషియోర్కర్ ప్రధానంగా వాపు (ఎడిమా) తో కూడిన ప్రోటీన్ లోపం వల్ల వస్తుంది. ఏది/ఏవి సరైనది/సరైనవి?
- 1 మాత్రమే
- 2 మాత్రమే
- 1 మరియు 2 రెండూ
- 1 లేదా 2 కాదు
సమాధానం
C. 1 మరియు 2 రెండూ
Consider: 1. Marasmus is mainly due to energy deficiency. 2. Kwashiorkor is mainly due to protein deficiency with oedema. Which is/are correct?
- 1 only
- 2 only
- Both 1 and 2
- Neither 1 nor 2
కింది వాటిని పరిశీలించండి: 1. మధుమేహం ఉన్న వ్యక్తి చక్కెరను నియంత్రించడానికి భోజనాలను మానేయాలి. 2. క్రమమైన సమయాల్లో భోజనం చేయడం రక్తంలో చక్కెరను నియంత్రించడంలో సహాయపడుతుంది. ఏది/ఏవి సరైనది/సరైనవి?
- 1 మాత్రమే
- 2 మాత్రమే
- 1 మరియు 2 రెండూ
- 1 లేదా 2 కాదు
సమాధానం
B. 2 మాత్రమే
Consider: 1. A diabetic person should skip meals to control sugar. 2. Regular timing of meals helps control blood sugar. Which is/are correct?
- 1 only
- 2 only
- Both 1 and 2
- Neither 1 nor 2
కింది వాటిని పరిశీలించండి: 1. అధిక రక్తపోటులో ఊరగాయలు మరియు అప్పడాలను ప్రోత్సహిస్తారు. 2. అధిక రక్తపోటులో ఉప్పును తగ్గించాలి. ఏది/ఏవి సరైనది/సరైనవి?
- 1 మాత్రమే
- 2 మాత్రమే
- 1 మరియు 2 రెండూ
- 1 లేదా 2 కాదు
సమాధానం
B. 2 మాత్రమే
Consider: 1. In hypertension pickles and papad are encouraged. 2. In hypertension salt should be reduced. Which is/are correct?
- 1 only
- 2 only
- Both 1 and 2
- Neither 1 nor 2
కింది వాటిని పరిశీలించండి: 1. విరేచనాలలో తల్లిపాలు కొనసాగించాలి. 2. విరేచనాలలో ORS మరియు జింక్ ఇస్తారు. ఏది/ఏవి సరైనది/సరైనవి?
- 1 మాత్రమే
- 2 మాత్రమే
- 1 మరియు 2 రెండూ
- 1 లేదా 2 కాదు
సమాధానం
C. 1 మరియు 2 రెండూ
Consider: 1. In diarrhoea, breastfeeding should be continued. 2. In diarrhoea, ORS and zinc are given. Which is/are correct?
- 1 only
- 2 only
- Both 1 and 2
- Neither 1 nor 2
కింది వాటిని పరిశీలించండి: 1. విటమిన్ C సమృద్ధిగా ఉన్న ఆహారాలు ఇనుము శోషణను మెరుగుపరుస్తాయి. 2. భోజనంలో టీ తీసుకోవడం ఇనుము శోషణను మెరుగుపరుస్తుంది. ఏది/ఏవి సరైనది/సరైనవి?
- 1 మాత్రమే
- 2 మాత్రమే
- 1 మరియు 2 రెండూ
- 1 లేదా 2 కాదు
సమాధానం
A. 1 మాత్రమే
Consider: 1. Vitamin C-rich foods improve iron absorption. 2. Tea at meals improves iron absorption. Which is/are correct?
- 1 only
- 2 only
- Both 1 and 2
- Neither 1 nor 2
కింది వాటిని పరిశీలించండి: 1. చికిత్సా ఆహారం కుటుంబ ఆహారంతో సంబంధం లేకుండా ఉండాలి. 2. చికిత్సా ఆహారం అంటే వ్యాధికి అనుగుణంగా మార్చిన సాధారణ ఆహారం. ఏది/ఏవి సరైనది/సరైనవి?
- 1 మాత్రమే
- 2 మాత్రమే
- 1 మరియు 2 రెండూ
- 1 లేదా 2 కాదు
సమాధానం
B. 2 మాత్రమే
Consider: 1. A therapeutic diet should be unrelated to family food. 2. A therapeutic diet is a normal diet modified for a disease. Which is/are correct?
- 1 only
- 2 only
- Both 1 and 2
- Neither 1 nor 2
కింది వాటిని పరిశీలించండి: 1. మొలకెత్తించడం వల్ల పప్పుధాన్యాలలో విటమిన్ల పరిమాణం పెరుగుతుంది. 2. బియ్యాన్ని పదేపదే కడిగి నీటిని పారవేయడం B విటమిన్లను పెంచుతుంది. ఏది/ఏవి సరైనది/సరైనవి?
- 1 మాత్రమే
- 2 మాత్రమే
- 1 మరియు 2 రెండూ
- 1 లేదా 2 కాదు
సమాధానం
A. 1 మాత్రమే
Consider: 1. Sprouting increases vitamin content in pulses. 2. Washing rice repeatedly and discarding the water increases B vitamins. Which is/are correct?
- 1 only
- 2 only
- Both 1 and 2
- Neither 1 nor 2
కింది వాటిని పరిశీలించండి: 1. వారు గాఢమైన టీ మరియు కారంగా ఉండే ఆహారం తీసుకోవాలి. 2. పెప్టిక్ అల్సర్ రోగులు తక్కువ మొత్తంలో తరచు భోజనాలు చేయాలి. ఏది/ఏవి సరైనది/సరైనవి?
- 1 మాత్రమే
- 2 మాత్రమే
- 1 మరియు 2 రెండూ
- 1 లేదా 2 కాదు
సమాధానం
B. 2 మాత్రమే
Consider: 1. They should take strong tea and spicy food. 2. Peptic ulcer patients should take small frequent meals. Which is/are correct?
- 1 only
- 2 only
- Both 1 and 2
- Neither 1 nor 2
వ్యాధి (I) ను ఆహార సలహా (II) తో జతపరచండి. I: a. అధిక రక్తపోటు b. మధుమేహం c. టైఫాయిడ్ d. రక్తహీనత. II: 1. మెత్తని, తక్కువ పీచు ఆహారం 2. తక్కువ సోడియం 3. విటమిన్ C తో ఇనుము 4. తక్కువ గ్లైసీమిక్ ఇండెక్స్ ఆహారాలు.
- a-3, b-4, c-1, d-2
- a-4, b-2, c-1, d-3
- a-2, b-1, c-4, d-3
- a-2, b-4, c-1, d-3
సమాధానం
D. a-2, b-4, c-1, d-3
Match the disease (I) with the diet advice (II). I: a. Hypertension b. Diabetes c. Typhoid d. Anaemia. II: 1. Soft, low fibre diet 2. Low sodium 3. Iron with vitamin C 4. Low glycaemic index foods.
- a-3, b-4, c-1, d-2
- a-4, b-2, c-1, d-3
- a-2, b-1, c-4, d-3
- a-2, b-4, c-1, d-3
ఆహారం (I) ను దాని ఉపయోగం (II) తో జతపరచండి. I: a. క్లియర్ లిక్విడ్ b. ఫుల్ లిక్విడ్ c. సాఫ్ట్ d. రెగ్యులర్. II: 1. సాధారణ రోగులు 2. కోలుకునే దశ మరియు అల్సర్ 3. శస్త్రచికిత్సకు ముందు మరియు తీవ్ర విరేచనాలు 4. జ్వరం మరియు తీవ్ర అనారోగ్యం.
- a-3, b-2, c-4, d-1
- a-1, b-2, c-3, d-4
- a-3, b-4, c-2, d-1
- a-2, b-3, c-4, d-1
సమాధానం
C. a-3, b-4, c-2, d-1
Match the diet (I) with its use (II). I: a. Clear liquid b. Full liquid c. Soft d. Regular. II: 1. Normal patients 2. Convalescence and ulcer 3. Pre-surgery and severe diarrhoea 4. Fever and acute illness.
- a-3, b-2, c-4, d-1
- a-1, b-2, c-3, d-4
- a-3, b-4, c-2, d-1
- a-2, b-3, c-4, d-1
ఆహారం (I) ను దాని సమూహం (II) తో జతపరచండి. I: a. రాగి b. పప్పు c. పాలకూర d. నెయ్యి. II: 1. కొవ్వులు 2. రక్షణ ఆహారాలు 3. శరీర నిర్మాణ ఆహారాలు 4. శక్తినిచ్చేవి (ధాన్యం).
- a-4, b-2, c-3, d-1
- a-4, b-3, c-1, d-2
- a-3, b-4, c-2, d-1
- a-4, b-3, c-2, d-1
సమాధానం
D. a-4, b-3, c-2, d-1
Match the food (I) with its group (II). I: a. Ragi b. Dal c. Spinach d. Ghee. II: 1. Fats 2. Protective 3. Body-building 4. Energy-giving (cereal).
- a-4, b-2, c-3, d-1
- a-4, b-3, c-1, d-2
- a-3, b-4, c-2, d-1
- a-4, b-3, c-2, d-1
ఏ పరిస్థితిలో ఆహారాన్ని డాక్టర్ మరియు డైటీషియన్ మాత్రమే ప్రణాళిక చేయాలి?
- రుతువు మారడం
- స్వల్ప మలబద్ధకం
- క్యాబేజీ ఇష్టం లేకపోవడం
- దీర్ఘకాలిక మూత్రపిండ వ్యాధి
సమాధానం
D. దీర్ఘకాలిక మూత్రపిండ వ్యాధి
In which condition should the diet be planned only by a doctor and dietitian?
- change of season
- mild constipation
- dislike of cabbage
- chronic kidney disease