ఆరోగ్య విద్య మరియు సమాచార వినిమయం
గుర్తుంచుకోవాల్సినవి
- ఆరోగ్య విద్య అనేది ప్రజలు ఆరోగ్యకరమైన ప్రవర్తనను అలవర్చుకోవడానికి సహాయపడే ప్రణాళికాబద్ధమైన అభ్యాస ప్రక్రియ. ఇది కేవలం సమాచారం ఇవ్వడం కాదు; జ్ఞానం, దృక్పథం, ఆచరణలను మార్చడం దీని లక్ష్యం.
- సమాచార వినిమయంలో పంపేవారు, సందేశం, మాధ్యమం, స్వీకర్త, ఫీడ్బ్యాక్ ఉంటాయి. ప్రేక్షకులకు, అంశానికి తగిన పద్ధతిని (వ్యక్తిగత, సమూహ లేదా సామూహిక) ఎంచుకోవాలి.
- మంచి కౌన్సెలింగ్ ముందు వింటుంది, సరళమైన భాష వాడుతుంది, వ్యక్తి నిర్ణయించుకోవడానికి సహాయపడుతుంది. ప్రతి గృహ సందర్శనలో, సెషన్లో ANM దీన్ని వాడుతుంది.
నిర్వచనాలు మరియు లక్ష్యాలు
- ఆరోగ్య విద్య: జ్ఞానం, దృక్పథాలు, ప్రవర్తనను మార్చడం ద్వారా వ్యక్తులు, సమాజాలు ఆరోగ్యాన్ని మెరుగుపరచుకోవడానికి సహాయపడే ప్రణాళికాబద్ధమైన అభ్యాస అనుభవాల కలయిక.
- ఆరోగ్య ప్రోత్సాహం: ప్రజలు తమ ఆరోగ్యంపై నియంత్రణను పెంచుకుని దాన్ని మెరుగుపరచుకునేలా చేసే ప్రక్రియ. ఒట్టావా చార్టర్ (1986) ఆరోగ్య ప్రోత్సాహానికి సంబంధించిన ముఖ్య పత్రం.
- IEC అంటే సమాచారం, విద్య, సమాచార వినిమయం (Information, Education and Communication). BCC అంటే ప్రవర్తన మార్పు సమాచార వినిమయం (Behaviour Change Communication); ఇది ప్రవర్తనలో నిజమైన మార్పుపై దృష్టి పెడుతుంది.
- లక్ష్యాలు: ఆరోగ్యాన్ని విలువైన ఆస్తిగా భావించేలా చేయడం, ప్రజలు తమ ఆరోగ్యాన్ని తామే నిర్వహించుకోవడంలో సహాయపడటం, సేవలను సరిగ్గా వినియోగించుకునేలా ప్రోత్సహించడం, సమాజ భాగస్వామ్యాన్ని నిర్మించడం.
- సూత్రాలు: విశ్వసనీయత, ఆసక్తి, భాగస్వామ్యం, ప్రేరణ, అవగాహన, పునరుద్ఘాటన, చేయడం ద్వారా నేర్చుకోవడం, మంచి మానవ సంబంధాలు, తెలిసిన దాని నుండి తెలియని దానికి, ఫీడ్బ్యాక్.
సమాచార వినిమయ ప్రక్రియ
- పంపేవారు (కమ్యూనికేటర్): సందేశాన్ని ప్రారంభించే వ్యక్తి.
- సందేశం: విషయం; ఇది స్పష్టంగా, క్లుప్తంగా, సరైనదిగా, సంబంధితంగా ఉండాలి.
- మాధ్యమం (ఛానల్): ఎలా పంపుతారు: మాట, పోస్టర్, రేడియో, టెలివిజన్, ఫోన్ లేదా సోషల్ మీడియా.
- స్వీకర్త (ప్రేక్షకులు): సందేశాన్ని పొందే వ్యక్తి లేదా సమూహం.
- ఫీడ్బ్యాక్: సందేశం అర్థమైందో లేదో చూపే ప్రతిస్పందన. ఫీడ్బ్యాక్ లేకపోతే సమాచార వినిమయం ఏకపక్షమే.
- అడ్డంకులు: భాష, శబ్దం, సాంస్కృతిక నమ్మకాలు, నిరక్షరాస్యత, సరికాని సమయం, అస్పష్టమైన సందేశం, స్వీకర్త భావోద్వేగ స్థితి.
- మౌఖిక సమాచార వినిమయం మాటలను వాడుతుంది; అమౌఖిక సమాచార వినిమయం శరీర భాష, కంటి సంపర్కం, స్వరం, సంజ్ఞలను వాడుతుంది. భావోద్వేగ సందేశంలో ఎక్కువ భాగం అమౌఖికంగానే చేరుతుంది.
- మంచి సమాచార వినిమయ నియమాలు ("C"లు): స్పష్టత (clear), క్లుప్తత (concise), సరైనది (correct), సంపూర్ణం (complete), మర్యాద (courteous), ఖచ్చితత్వం (concrete).
- రకాలు: ఏకపక్ష (ఉపన్యాసం, రేడియో), ద్విపక్ష (చర్చ, కౌన్సెలింగ్). ప్రవర్తన మార్పుకు ద్విపక్ష సమాచార వినిమయం ఎక్కువ ప్రభావవంతం.
ఆరోగ్య విద్య పద్ధతులు
| విధానం | పద్ధతులు | ఉత్తమ వినియోగం |
|---|---|---|
| వ్యక్తిగత | వ్యక్తిగత సంభాషణ, కౌన్సెలింగ్, గృహ సందర్శన | కుటుంబ నియంత్రణ వంటి సున్నిత అంశాలు, ఒకరికి ఒకరు సలహా |
| సమూహ | ఉపన్యాసం, సమూహ చర్చ, ప్రదర్శన, పాత్ర పోషణ, ప్యానెల్, సింపోజియం, వర్క్షాప్, క్షేత్ర పర్యటన | తల్లుల సమూహాలు, పాఠశాల పిల్లలు, స్వయం సహాయక సంఘాలు |
| సామూహిక | రేడియో, టెలివిజన్, వార్తాపత్రికలు, పోస్టర్లు, సినిమాలు, జానపద మాధ్యమాలు, సోషల్ మీడియా | పెద్ద ప్రేక్షకులను త్వరగా చేరుకోవడం, అవగాహన కల్పించడం |
- ఉపన్యాసం: వేగవంతం, కానీ ప్రేక్షకులు నిష్క్రియంగా ఉంటారు. పెద్ద సమూహాలకు వాడాలి.
- సమూహ చర్చ: 6 నుండి 12 మంది ఒక నాయకుడితో కలిసి ఒక అంశంపై చర్చిస్తారు. ఇది భాగస్వామ్యానికి సహాయపడుతుంది.
- ప్రదర్శన (డెమాన్స్ట్రేషన్): చేతులు కడుక్కోవడం, ORS తయారీ లేదా పాలు ఇచ్చే భంగిమ వంటి పనిని ఎలా చేయాలో చూపించడం. ఇది నైపుణ్యాలను నేర్పుతుంది; "చూపించు, చెప్పు, వారిని చేయనివ్వు" అనే పద్ధతిని అనుసరిస్తుంది.
- పాత్ర పోషణ (రోల్ ప్లే): దృక్పథాలు, నైపుణ్యాలు నేర్చుకోవడానికి ఒక సన్నివేశాన్ని నటించి చూపడం.
- ప్యానెల్ చర్చ: కొంతమంది నిపుణులు ప్రేక్షకుల ముందు చర్చిస్తారు. సింపోజియం: ప్రతి నిపుణుడు అంశంలోని ఒక భాగంపై చిన్న ప్రసంగం ఇస్తాడు. వర్క్షాప్: సమస్యను పరిష్కరించడానికి లేదా నైపుణ్యాలు నేర్చుకోవడానికి పనిచేసే బృందం.
- జానపద మాధ్యమాలు (వీధి నాటకాలు, పాటలు, తోలుబొమ్మలాట, బుర్రకథ, హరికథ) గ్రామాల్లో శక్తివంతమైనవి, ఎందుకంటే అవి స్థానిక భాషను, సంస్కృతిని వాడతాయి.
- కౌన్సెలింగ్ అనేది ఒక వ్యక్తి సమస్యలను పరిష్కరించుకోవడానికి, నిర్ణయించుకోవడానికి సహాయపడే ద్విపక్ష, ముఖాముఖి ప్రక్రియ.
శ్రవణ-దృశ్య సాధనాలు
- శ్రవణ సాధనాలు: రేడియో, పబ్లిక్ అడ్రెస్ సిస్టమ్, ఆడియో రికార్డింగ్.
- దృశ్య సాధనాలు: చార్టులు, ఫ్లిప్ చార్టులు, పోస్టర్లు, ఫ్లానెల్ గ్రాఫ్, ఫ్లాష్ కార్డులు, నమూనాలు, నమూనా వస్తువులు (స్పెసిమెన్లు), చిత్రాలు, నల్లబల్ల.
- శ్రవణ-దృశ్య సాధనాలు: టెలివిజన్, సినిమా, వీడియో, వ్యాఖ్యానంతో స్లైడ్లు.
- ఎడ్గార్ డేల్ అనుభవ శంఖువు (కోన్ ఆఫ్ ఎక్స్పీరియెన్స్): అభ్యాసకుడు స్వయంగా చేసినప్పుడు నేర్చుకోవడం మెరుగ్గా ఉంటుంది. అత్యంత ప్రత్యక్షం నుండి అత్యంత నైరూప్యం వరకు: ప్రత్యక్ష అనుభవం, ప్రదర్శన, క్షేత్ర పర్యటనలు, ప్రదర్శనశాలలు (ఎగ్జిబిట్లు), సినిమాలు, చిత్రాలు, రేడియో, చివరగా పదాలు.
- మంచి పోస్టర్ ఒకే సందేశం కలిగి ఉంటుంది, పెద్ద, స్పష్టమైన అక్షరాలు, చిత్రాలు, ప్రకాశవంతమైన రంగులు, చర్యకు పిలుపు వాడుతుంది.
- ఫ్లిప్ చార్ట్ అనేది స్టాండ్పై ఉన్న పేజీల సమూహం, ప్రసంగం సాగుతున్న కొద్దీ తిప్పుతారు.
- నమూనాలు త్రిమితీయ నిర్మాణాన్ని చూపిస్తాయి, ఉదాహరణకు ప్రసూతి శిక్షణ కోసం పెల్విస్ నమూనా.
- ప్రేక్షకులు, లక్ష్యం, ఖర్చు, లభ్యత ఆధారంగా సాధనాన్ని ఎంచుకోండి. ముందే పరీక్షించండి. అక్షరాలతో నింపవద్దు.
ఆరోగ్య విద్య ప్రణాళిక
- 1. అవసరాన్ని అంచనా వేయండి: ఆరోగ్య సమస్యను, ప్రజల జ్ఞానాన్ని, నమ్మకాలను తెలుసుకోండి.
- 2. లక్ష్యాలను నిర్ణయించండి: నిర్దిష్టంగా, కొలవదగినవిగా.
- 3. విషయం, పద్ధతులను ఎంచుకోండి: ప్రేక్షకులకు తగినవి.
- 4. సాధనాలను మరియు పాఠ ప్రణాళికను సిద్ధం చేయండి.
- 5. అమలు చేయండి: సెషన్ నిర్వహించండి.
- 6. మూల్యాంకనం చేయండి: ప్రశ్నలు, పరిశీలన లేదా ఆచరణలో మార్పుల ద్వారా లక్ష్యాలు నెరవేరాయో లేదో చూడండి.
- మూల్యాంకనం మూడు రకాలు: ప్రక్రియ (ప్రణాళిక ప్రకారం జరిగిందా), ఫలితం (జ్ఞానం, దృక్పథం, ఆచరణలో ఏం మారింది), ప్రభావం (ఆరోగ్యంలో దీర్ఘకాల మార్పు).
- స్వీకరణ దశలు: అవగాహన, ఆసక్తి, మూల్యాంకనం, ప్రయత్నం, స్వీకరణ. ప్రజలు ఈ దశల గుండా క్రమంగా వెళ్తారు. తొలి స్వీకర్తలు ఇతరులకు సమాజ నాయకులు అవుతారు.
- ప్రవర్తన మార్పు నమూనాలు: హెల్త్ బిలీఫ్ మోడల్ ప్రకారం ప్రజలు తమకు ప్రమాదం ఉందని భావిస్తే, సమస్య తీవ్రమైనదని అనుకుంటే, చర్య వల్ల ప్రయోజనాలు కనిపిస్తే, అడ్డంకులు తక్కువగా ఉంటే చర్య తీసుకుంటారు. మార్పు దశల నమూనాలో ముందస్తు ఆలోచన (ప్రి-కాంటెంప్లేషన్), ఆలోచన (కాంటెంప్లేషన్), సిద్ధత, చర్య, నిర్వహణ ఉంటాయి.
ANM కోసం కౌన్సెలింగ్ నైపుణ్యాలు
- శ్రద్ధగా వినండి, అడ్డు తగలకండి, ఓపెన్ ప్రశ్నలు వాడండి, కంటి సంపర్కం ఉంచండి, గౌరవం చూపండి, గోప్యత పాటించండి.
- నివారించండి: నిందించడం, తీర్పు చెప్పడం, కఠినమైన పదాలు.
- సానుభూతి (ఎంపతి) అంటే వ్యక్తి భావాలను అర్థం చేసుకోవడం; జాలి (సింపతీ) అంటే వ్యక్తి పట్ల విచారంగా ఉండటం.
- సరైన, సరళమైన సమాచారాన్ని చిన్న చిన్న మొత్తాల్లో ఇవ్వండి; ముఖ్యమైన అంశాలను తిరిగి చెప్పమని అడిగి అర్థమైందో లేదో నిర్ధారించుకోండి.
- సమాచార ఆధారిత ఎంపిక: ఎంపికలు, ప్రయోజనాలు, ప్రమాదాలను వివరించి, ఆ తరువాత వ్యక్తి నిర్ణయించుకోనివ్వండి.
- గోప్యత ఎల్లప్పుడూ పాటించాలి.
- తల్లిపాల కౌన్సెలింగ్ కోసం: సరైన భంగిమ, పట్టు (అటాచ్మెంట్), త్వరగా ప్రారంభించడం, తరచుగా పాలు ఇవ్వడం, ప్రీ-లాక్టియల్ ఆహారాలు ఇవ్వకపోవడం నేర్పించండి.
సమాజ భాగస్వామ్యం మరియు ముఖ్య ఆరోగ్య సందేశాలు
- సమాజ భాగస్వామ్యం అంటే ఆరోగ్య కార్యక్రమాల ప్రణాళిక, నిర్వహణ, మూల్యాంకనంలో ప్రజలను భాగస్వాములను చేయడం. తల్లుల సమూహాలు, స్వయం సహాయక సంఘాలు, గ్రామ పెద్దలు, పాఠశాల ఉపాధ్యాయులను వాడండి.
- గుర్తుంచుకోవాల్సిన ముఖ్య సందేశాలు:
- సబ్బుతో చేతులు కడుక్కోండి: తినే ముందు లేదా తినిపించే ముందు, మరుగుదొడ్డి తరువాత, బిడ్డను శుభ్రం చేసిన తరువాత. WHO చేతులు కడుక్కునే పద్ధతి (ఆరు దశలు) సబ్బు, నీటితో సుమారు 40-60 సెకన్లు పడుతుంది, కనీసం 20 సెకన్లు రుద్దాలి.
- విరేచనాలకు ORS, జింక్ వాడండి. సురక్షితమైన, మరిగించిన లేదా క్లోరినేషన్ చేసిన నీటిని వాడండి.
- బాల్య టీకాలను పూర్తి చేయండి, ఆరు నెలల పాటు పూర్తిగా తల్లిపాలే ఇవ్వండి.
- మరుగుదొడ్డిని వాడండి, పరిసరాలను శుభ్రంగా ఉంచండి.
- ఆకుకూరలు, పప్పులు, ఐరన్ సమృద్ధిగా ఉన్న ఆహారాలతో సమతుల్య ఆహారం తీసుకోండి.
- దోమలు పెరగకుండా నీటి పాత్రలను మూసి ఉంచండి.
- క్షయ చికిత్సను పూర్తి కోర్సు వరకు చేయండి.
- గర్భధారణ కాల పరీక్షలు, ఆరోగ్య సదుపాయంలో కాన్పు, ప్రసవానంతర సంరక్షణ.
- పాఠశాల ఆరోగ్యం: పాఠశాలల్లో ఆరోగ్య విద్య ప్రభావవంతం, ఎందుకంటే పిల్లలు సందేశాలను ఇంటికి తీసుకెళ్తారు.
- ప్రత్యేక దినాలు: ప్రపంచ ఆరోగ్య దినోత్సవం ఏప్రిల్ 7. ప్రపంచ ఎయిడ్స్ దినోత్సవం డిసెంబర్ 1. ప్రపంచ తల్లిపాల వారోత్సవం ఆగస్టు 1 నుండి 7.
క్షేత్ర స్థాయిలో ఆరోగ్య విద్య
- ఉప కేంద్రంలో: వేచి ఉండే సమయాన్ని చిన్న ప్రసంగాలకు వాడండి, పోస్టర్లను కంటి ఎత్తులో ప్రదర్శించండి, ప్రతి మహిళకు ఒకటి లేదా రెండు ముఖ్య సందేశాలు ఇవ్వండి.
- గృహ సందర్శన సమయంలో: ఇల్లు, నీటి నిల్వ, మరుగుదొడ్డి, వంటగదిని పరిశీలించండి. కుటుంబం మార్చుకోగల నిజమైన వస్తువులను చూపిస్తూ బోధించండి.
- VHND లేదా అంగన్వాడీలో: తల్లిపాలు ఇవ్వడం, అనుబంధ ఆహారం, ORS ప్రదర్శనలు వాడండి, తల్లులను సాధన చేయమని ఆహ్వానించండి.
- స్థానిక సహాయకులను వాడటం: సమాజం మళ్ళీ మళ్ళీ వినేలా (పునరుద్ఘాటన) ఒకే సందేశాన్ని పునరావృతం చేసేలా ASHA, అంగన్వాడీ కార్యకర్తలకు శిక్షణ ఇవ్వండి.
- భాష: స్థానిక భాషను, చిన్న వాక్యాలను, స్థానిక ఉదాహరణలను, తెలిసిన ఆహార పేర్లను వాడండి.
- సమయం: మహిళలు ఖాళీగా ఉండే సమయాన్ని ఎంచుకోండి, సెషన్లను చిన్నవిగా, సుమారు 15 నుండి 20 నిమిషాలు ఉంచండి.
- తదుపరి పర్యవేక్షణ: కుటుంబం కొత్త పద్ధతిని ప్రారంభించిందో లేదో చూడటానికి మళ్ళీ కలవండి, చిన్న చిన్న మెరుగుదలలను ప్రశంసించండి.
- రికార్డులు: తరువాత మూల్యాంకనం కోసం అంశం, పాల్గొన్నవారి సంఖ్య, ఫీడ్బ్యాక్ను రిజిస్టర్లో నమోదు చేయండి.
పరీక్షలో ఉచ్చులు
- ఫీడ్బ్యాక్ లేని సమాచార వినిమయం కేవలం ఏకపక్ష సమాచార వినిమయం.
- IEC సమాచారం ఇస్తుంది; BCC ప్రవర్తన మార్పును లక్ష్యంగా పెట్టుకుంటుంది.
- ఒట్టావా చార్టర్ ఆరోగ్య ప్రోత్సాహానికి (1986) సంబంధించింది, అల్మా-ఆటా ప్రాథమిక ఆరోగ్య సంరక్షణకు (1978).
- పాత్ర పోషణ దృక్పథాలు, నైపుణ్యాలు నేర్పడానికి వాడతారు, కానీ ఉపన్యాసం ప్రధానంగా జ్ఞానాన్ని అందిస్తుంది.
- సింపోజియంలో అనేక చిన్న ప్రసంగాలు ఉంటాయి; ప్యానెల్ చర్చ నిపుణుల మధ్య సంభాషణ.
- ప్రదర్శన నైపుణ్య పద్ధతి, కానీ ఎగ్జిబిషన్ ఒక ప్రదర్శనశాల.
- ఎంపతి సింపతీకి భిన్నమైనది.
- మూల్యాంకనం ప్రణాళికలో చివరి దశ, మొదటిది కాదు.
- సున్నిత అంశాలకు వ్యక్తిగత విధానం ఉత్తమం.
- సామూహిక మాధ్యమాలు ఎక్కువ మందిని చేరతాయి, కానీ ఫీడ్బ్యాక్ బలహీనం.
ఒక్క వాక్యం సారాంశాలు
- 1. ఆరోగ్య విద్య జ్ఞానం, దృక్పథం, ఆచరణను మారుస్తుంది.
- 2. IEC అంటే Information, Education and Communication (సమాచారం, విద్య, సమాచార వినిమయం).
- 3. సమాచార వినిమయంలో ఐదు భాగాలు: పంపేవారు, సందేశం, మాధ్యమం, స్వీకర్త, ఫీడ్బ్యాక్.
- 4. సున్నిత అంశాలకు ఉత్తమ పద్ధతి వ్యక్తిగత కౌన్సెలింగ్.
- 5. ప్రదర్శన నైపుణ్యాలను నేర్పుతుంది.
- 6. ఒట్టావా చార్టర్ 1986లో.
- 7. అల్మా-ఆటా ప్రకటన 1978లో.
- 8. అనుభవ శంఖువు ఎడ్గార్ డేల్ రూపొందించినది.
- 9. సబ్బుతో చేతులు కడుక్కోవడం కనీసం 20 సెకన్లు ఉండాలి.
- 10. ప్రపంచ ఆరోగ్య దినోత్సవం ఏప్రిల్ 7.
- 11. ప్రపంచ ఎయిడ్స్ దినోత్సవం డిసెంబర్ 1.
- 12. స్వీకరణ దశలు అవగాహనతో మొదలవుతాయి.
సాధన ప్రశ్నలు
ఆరోగ్య విద్య ప్రధానంగా దేనిని మార్చడం లక్ష్యంగా కలిగి ఉంది?
- జ్ఞానం, వైఖరి మరియు ఆచరణ
- కేవలం వాతావరణం
- కేవలం మందుల ధరలు
- కేవలం ఆసుపత్రి భవనాలు
సమాధానం
A. జ్ఞానం, వైఖరి మరియు ఆచరణ
Health education mainly aims to change:
- knowledge, attitude and practice
- only the weather
- only the drug prices
- only the hospital buildings
IEC అంటే:
- ఇమ్యూనైజేషన్, ఎడ్యుకేషన్ అండ్ కేర్
- ఇన్ఫర్మేషన్, ఎవాల్యుయేషన్ అండ్ కేర్
- ఇన్స్ట్రక్షన్, ఎగ్జాంపుల్ అండ్ కౌన్సెలింగ్
- ఇన్ఫర్మేషన్, ఎడ్యుకేషన్ అండ్ కమ్యూనికేషన్
సమాధానం
D. ఇన్ఫర్మేషన్, ఎడ్యుకేషన్ అండ్ కమ్యూనికేషన్
IEC stands for:
- Immunisation, Education and Care
- Information, Evaluation and Care
- Instruction, Example and Counselling
- Information, Education and Communication
ఏ అంశం సంభాషణను ద్విమార్గంగా చేస్తుంది?
- శబ్దం (Noise)
- మాధ్యమం (Channel)
- భాషా అడ్డంకి
- ప్రతిస్పందన (Feedback)
సమాధానం
D. ప్రతిస్పందన (Feedback)
Which element makes communication two-way?
- Noise
- Channel
- Language barrier
- Feedback
సంభాషణ ప్రక్రియలో సందేశాన్ని స్వీకరించే వ్యక్తి:
- ప్రతిస్పందన
- పంపేవారు
- స్వీకర్త
- మాధ్యమం
సమాధానం
C. స్వీకర్త
The person who receives the message in the communication process is the:
- feedback
- sender
- receiver
- channel
ఎడ్గార్ డేల్ (Edgar Dale) ఏ దానికి ప్రసిద్ధి?
- హెల్త్ బిలీఫ్ మోడల్
- ఒట్టావా చార్టర్
- అనుభవ శంఖువు (cone of experience)
- అల్మా-అటా ప్రకటన
సమాధానం
C. అనుభవ శంఖువు (cone of experience)
Edgar Dale is known for the:
- Health Belief Model
- Ottawa Charter
- cone of experience
- Alma-Ata declaration
ఒట్టావా చార్టర్ (1986) దేనికి సంబంధించినది?
- కుటుంబ నియంత్రణ
- ఆరోగ్య ప్రోత్సాహం
- మందుల చట్టాలు
- టీకా షెడ్యూల్
సమాధానం
B. ఆరోగ్య ప్రోత్సాహం
The Ottawa Charter (1986) is related to:
- family planning
- health promotion
- drug laws
- immunisation schedule
కుటుంబ నియంత్రణ వంటి సున్నితమైన అంశాలకు ఏ పద్ధతి అత్యంత అనుకూలం?
- వ్యక్తిగత కౌన్సెలింగ్
- పోస్టర్ ప్రదర్శన
- బహిరంగ ఉపన్యాసం
- మాస్ మీడియా
సమాధానం
A. వ్యక్తిగత కౌన్సెలింగ్
Which method is most suitable for sensitive topics such as family planning?
- Individual counselling
- Poster exhibition
- Public lecture
- Mass media
ORS ఎలా తయారు చేయాలో దశలవారీగా చూపిస్తూ తల్లికి నేర్పించడం:
- సింపోజియం
- ఉపన్యాసం
- సర్వే
- ప్రదర్శన (Demonstration)
సమాధానం
D. ప్రదర్శన (Demonstration)
Teaching a mother how to prepare ORS by showing her the steps is a:
- symposium
- lecture
- survey
- demonstration
ఒక అంశంలోని వేర్వేరు భాగాలపై నిపుణుల బృందం చిన్న ప్రసంగాలు ఇవ్వడం:
- సింపోజియం
- ప్యానెల్ చర్చ
- పాత్రాభినయం
- కేవలం బ్రెయిన్స్టార్మింగ్
సమాధానం
A. సింపోజియం
A group of experts giving short talks on different parts of one topic is a:
- symposium
- panel discussion
- role play
- brainstorming only
నైపుణ్యాలు, వైఖరులు నేర్చుకోవడానికి ఒక సన్నివేశాన్ని నటించి చూపడాన్ని ఏమంటారు?
- ప్రదర్శన (Exhibition)
- పోస్టర్
- ఉపన్యాసం
- పాత్రాభినయం (Role play)
సమాధానం
D. పాత్రాభినయం (Role play)
Acting out a situation to learn skills and attitudes is called:
- exhibition
- poster
- lecture
- role play
వీధి నాటకాల వంటి జానపద మాధ్యమాలు గ్రామాలలో ప్రభావవంతంగా ఉంటాయి, ఎందుకంటే అవి:
- పాల్గొనడం అవసరం లేదు
- స్థానిక భాష, సంస్కృతిని ఉపయోగిస్తాయి
- ఎల్లప్పుడూ విద్యుత్ అవసరం
- చాలా ఖరీదైనవి
సమాధానం
B. స్థానిక భాష, సంస్కృతిని ఉపయోగిస్తాయి
Folk media such as street plays are effective in villages because they:
- need no participation
- use local language and culture
- need electricity always
- are very costly
ఏది మాస్ మీడియా పద్ధతి?
- ముగ్గురు తల్లులకు ప్రదర్శన
- ఇంటి సందర్శన
- రేడియో
- వ్యక్తిగత కౌన్సెలింగ్
సమాధానం
C. రేడియో
Which is a mass-media method?
- Demonstration to three mothers
- Home visit
- Radio
- Personal counselling
మంచి ఆరోగ్య పోస్టర్లో ఉండాలి:
- ఒక స్పష్టమైన సందేశం
- అంశంపై అన్ని సందేశాలు
- పొడవైన పేరాలు
- కేవలం శాస్త్రీయ పదాలు
సమాధానం
A. ఒక స్పష్టమైన సందేశం
A good health poster should carry:
- one clear message
- all messages on the topic
- long paragraphs
- only scientific terms
కింది వాటిలో శ్రవణ-దృశ్య సాధనం (audio-visual aid) ఏది?
- రేడియో
- పోస్టర్
- ఫ్లానెల్గ్రాఫ్
- టెలివిజన్ చిత్రం
సమాధానం
D. టెలివిజన్ చిత్రం
Which of the following is an audio-visual aid?
- Radio
- Poster
- Flannelgraph
- Television film
ఆరోగ్య విద్య ప్రణాళికలో మొదటి దశ:
- మూల్యాంకనం
- ఉపన్యాసం ఇవ్వడం
- అవసరాన్ని అంచనా వేయడం
- పోస్టర్లు ముద్రించడం
సమాధానం
C. అవసరాన్ని అంచనా వేయడం
The first step in planning health education is:
- evaluation
- giving a lecture
- assessing the need
- printing posters
స్వీకరణ దశల సరైన క్రమం:
- ఆసక్తి, స్వీకరణ, అవగాహన, ప్రయత్నం
- అవగాహన, ఆసక్తి, మూల్యాంకనం, ప్రయత్నం, స్వీకరణ
- ప్రయత్నం, అవగాహన, స్వీకరణ, ఆసక్తి
- స్వీకరణ, ప్రయత్నం, ఆసక్తి, అవగాహన
సమాధానం
B. అవగాహన, ఆసక్తి, మూల్యాంకనం, ప్రయత్నం, స్వీకరణ
The correct order of adoption stages is:
- interest, adoption, awareness, trial
- awareness, interest, evaluation, trial, adoption
- trial, awareness, adoption, interest
- adoption, trial, interest, awareness
సబ్బు, నీటితో చేతులు కడుక్కోవడం కనీసం ఎంతసేపు ఉండాలి?
- 2 సెకన్లు
- 20 సెకన్లు
- 10 సెకన్లు
- 5 సెకన్లు
సమాధానం
B. 20 సెకన్లు
Hand washing with soap and water should last at least:
- 2 seconds
- 20 seconds
- 10 seconds
- 5 seconds
ప్రపంచ ఆరోగ్య దినోత్సవాన్ని ఎప్పుడు జరుపుకుంటారు?
- 7 ఏప్రిల్
- 8 మార్చి
- 1 మే
- 1 డిసెంబర్
సమాధానం
A. 7 ఏప్రిల్
World Health Day is observed on:
- 7 April
- 8 March
- 1 May
- 1 December
ప్రపంచ ఎయిడ్స్ దినోత్సవాన్ని ఎప్పుడు జరుపుకుంటారు?
- 10 అక్టోబర్
- 7 ఏప్రిల్
- 1 డిసెంబర్
- 1 జనవరి
సమాధానం
C. 1 డిసెంబర్
World AIDS Day is observed on:
- 10 October
- 7 April
- 1 December
- 1 January
హెల్త్ బిలీఫ్ మోడల్ ప్రకారం ఒక వ్యక్తి ఎప్పుడు చర్య తీసుకునే అవకాశం ఎక్కువ?
- ప్రమాదం లేదని భావించినప్పుడు
- చర్య ఖర్చుతో కూడినదిగా, కష్టంగా అనిపించినప్పుడు
- ఎలాంటి సమాచారం ఇవ్వనప్పుడు
- ప్రమాదం ఉందని భావించి, తక్కువ అడ్డంకులతో ప్రయోజనాలు కనిపించినప్పుడు
సమాధానం
D. ప్రమాదం ఉందని భావించి, తక్కువ అడ్డంకులతో ప్రయోజనాలు కనిపించినప్పుడు
The Health Belief Model says a person is more likely to act when they:
- feel no risk
- find the action costly and hard
- are given no information
- feel at risk and see benefits with few barriers
సానుభూతి (Empathy) గురించి ఏ ప్రకటన సరైనది?
- ఎవరి గురించైనా జాలి పడటం
- సంభాషణను తప్పించుకోవడం
- వెంటనే సలహా ఇవ్వడం
- ఎదుటి వ్యక్తి భావాలను అర్థం చేసుకోవడం
సమాధానం
D. ఎదుటి వ్యక్తి భావాలను అర్థం చేసుకోవడం
Which statement about empathy is correct?
- It means feeling sorry for someone
- It means avoiding conversation
- It means giving advice at once
- It means understanding the other person's feelings
ఒక ANM అంగన్వాడీలో 40 మంది తల్లులకు కేవలం తల్లిపాల గురించి నేర్పాలనుకుంటోంది. తగిన పద్ధతి:
- పాలు ఇచ్చే భంగిమ ప్రదర్శనతో సమూహ ప్రసంగం
- ప్రతి తల్లికి వ్యక్తిగత లేఖ
- వార్తాపత్రిక ప్రకటన
- గదిలో ఒక్క పోస్టర్ మాత్రమే ఉంచడం
సమాధానం
A. పాలు ఇచ్చే భంగిమ ప్రదర్శనతో సమూహ ప్రసంగం
An ANM wants to teach 40 mothers about exclusive breastfeeding at the anganwadi. A suitable method is:
- group talk with a demonstration of positioning
- a personal letter to each mother
- a newspaper advertisement
- a single poster left in the room
ANM ఒక పద్ధతిని వివరిస్తున్నప్పుడు ఒక స్త్రీ ఆందోళనగా కనిపిస్తోంది. ఉత్తమ స్పందన:
- సందర్శన ముగించడం
- ఆగి, ఆమె ఆందోళన గురించి అడిగి వినడం
- ఆందోళన పడవద్దని చెప్పడం
- వేగంగా కొనసాగించడం
సమాధానం
B. ఆగి, ఆమె ఆందోళన గురించి అడిగి వినడం
A woman looks worried while the ANM explains a method. The best response is to:
- end the visit
- pause, ask about her concern and listen
- tell her not to worry
- continue faster
తల్లి ORS తయారీని అర్థం చేసుకుందో లేదో తెలుసుకోవడానికి ANM ఏమి చేయాలి?
- కేవలం 'అర్థమైందా?' అని అడగడం
- కరపత్రం ఇవ్వడం
- ఆమె తల ఊపితే అర్థమైందనుకోవడం
- ఆమెను తయారు చేసి, వివరించమని అడగడం
సమాధానం
D. ఆమెను తయారు చేసి, వివరించమని అడగడం
To check if a mother understood ORS preparation, the ANM should:
- ask 'Do you understand?' only
- give a pamphlet
- assume she understood if she nods
- ask her to prepare it and explain
పుకార్ల కారణంగా ఒక గ్రామంలో టీకా రేటు తక్కువగా ఉంది. అత్యంత ఉపయోగకరమైన విధానం:
- స్థానిక నాయకులను భాగస్వాములను చేసి, స్థానిక భాషలో స్పష్టమైన వాస్తవాలు చెప్పడం
- కేవలం సాంకేతిక ఇంగ్లీష్ పోస్టర్లు వాడటం
- పుకార్లను పట్టించుకోకపోవడం
- రాని తల్లిదండ్రులను శిక్షించడం
సమాధానం
A. స్థానిక నాయకులను భాగస్వాములను చేసి, స్థానిక భాషలో స్పష్టమైన వాస్తవాలు చెప్పడం
A village has low immunisation because of rumours. The most useful approach is:
- involve local leaders and give clear facts in the local language
- use only technical English posters
- ignore the rumours
- punish absent parents
నిరక్షరాస్య ప్రేక్షకుల కోసం పోస్టర్లో ప్రధానంగా ఏది వాడాలి?
- గణాంకాల పట్టికలు
- పొడవైన ముద్రిత పేరాలు
- తక్కువ పదాలతో స్పష్టమైన చిత్రాలు
- చిన్న ఇంగ్లీష్ అక్షరాలు
సమాధానం
C. తక్కువ పదాలతో స్పష్టమైన చిత్రాలు
A poster for an illiterate audience should mainly use:
- statistics tables
- long printed paragraphs
- clear pictures with few words
- small English text
జతపరచండి: ఏ జత సరైనది?
- పోస్టర్: వ్యక్తిగత కౌన్సెలింగ్
- పాత్రాభినయం: రేడియో ప్రసారం
- ప్యానెల్ చర్చ: ప్రేక్షకుల ముందు కొందరు నిపుణులు కలిసి మాట్లాడతారు
- ఉపన్యాసం: ద్విమార్గ చర్చ
సమాధానం
C. ప్యానెల్ చర్చ: ప్రేక్షకుల ముందు కొందరు నిపుణులు కలిసి మాట్లాడతారు
Match: Which pairing is correct?
- Poster: personal counselling
- Role play: radio broadcast
- Panel discussion: a few experts talk together before an audience
- Lecture: two-way discussion
కింది ప్రకటనలలో ఏది/ఏవి సరైనవి? 1. ప్రతిస్పందన లేని సంభాషణ ఏకమార్గ సంభాషణ. 2. కౌన్సెలింగ్ ఒక ద్విమార్గ ప్రక్రియ.
- 1 మాత్రమే
- 2 మాత్రమే
- 1 మరియు 2 రెండూ
- 1 లేదా 2 కాదు
సమాధానం
C. 1 మరియు 2 రెండూ
Which of the following statements is/are correct? 1. Communication without feedback is one-way communication. 2. Counselling is a two-way process.
- 1 only
- 2 only
- Both 1 and 2
- Neither 1 nor 2
కింది ప్రకటనలలో ఏది/ఏవి సరైనవి? 1. BCC ప్రవర్తనలో వాస్తవ మార్పుపై దృష్టి పెడుతుంది. 2. IEC అన్ని విధాలా BCCతో సమానం.
- 1 మాత్రమే
- 2 మాత్రమే
- 1 మరియు 2 రెండూ
- 1 లేదా 2 కాదు
సమాధానం
A. 1 మాత్రమే
Which of the following statements is/are correct? 1. BCC focuses on actual change in behaviour. 2. IEC is the same as BCC in all respects.
- 1 only
- 2 only
- Both 1 and 2
- Neither 1 nor 2
కింది ప్రకటనలలో ఏది/ఏవి సరైనవి? 1. ఒట్టావా చార్టర్ను 1986లో ఆమోదించారు. 2. అల్మా-అటా ప్రకటన 1948లో జరిగింది.
- 1 మాత్రమే
- 2 మాత్రమే
- 1 మరియు 2 రెండూ
- 1 లేదా 2 కాదు
సమాధానం
A. 1 మాత్రమే
Which of the following statements is/are correct? 1. The Ottawa Charter was adopted in 1986. 2. The Alma-Ata declaration was in 1948.
- 1 only
- 2 only
- Both 1 and 2
- Neither 1 nor 2
కింది ప్రకటనలలో ఏది/ఏవి సరైనవి? 1. మాస్ మీడియా తక్షణ ప్రతిస్పందనను ఇస్తుంది. 2. వ్యక్తిగత కౌన్సెలింగ్ బలమైన ప్రతిస్పందనకు అవకాశం ఇస్తుంది.
- 1 మాత్రమే
- 2 మాత్రమే
- 1 మరియు 2 రెండూ
- 1 లేదా 2 కాదు
సమాధానం
B. 2 మాత్రమే
Which of the following statements is/are correct? 1. Mass media provides immediate feedback. 2. Individual counselling allows strong feedback.
- 1 only
- 2 only
- Both 1 and 2
- Neither 1 nor 2
కింది ప్రకటనలలో ఏది/ఏవి సరైనవి? 1. ఫ్లిప్ చార్ట్ అనేది ప్రసంగం కొనసాగుతున్నప్పుడు తిప్పే పేజీల సమూహం. 2. నమూనా (model) త్రిమితీయ నిర్మాణాన్ని చూపిస్తుంది.
- 1 మాత్రమే
- 2 మాత్రమే
- 1 మరియు 2 రెండూ
- 1 లేదా 2 కాదు
సమాధానం
C. 1 మరియు 2 రెండూ
Which of the following statements is/are correct? 1. A flip chart is a set of pages turned as the talk goes on. 2. A model shows three-dimensional structure.
- 1 only
- 2 only
- Both 1 and 2
- Neither 1 nor 2
కింది ప్రకటనలలో ఏది/ఏవి సరైనవి? 1. సింపోజియం, ప్యానెల్ చర్చ రెండూ ఒకటే. 2. ఆరోగ్య విద్య ప్రణాళికలో మూల్యాంకనం మొదటి దశ.
- 1 మాత్రమే
- 2 మాత్రమే
- 1 మరియు 2 రెండూ
- 1 లేదా 2 కాదు
సమాధానం
D. 1 లేదా 2 కాదు
Which of the following statements is/are correct? 1. A symposium is the same as a panel discussion. 2. Evaluation is the first step in planning health education.
- 1 only
- 2 only
- Both 1 and 2
- Neither 1 nor 2
కింది ప్రకటనలలో ఏది/ఏవి సరైనవి? 1. కౌన్సెలింగ్లో గోప్యత పాటించాలి. 2. సమాచారంతో కూడిన ఎంపిక అంటే కౌన్సెలర్ క్లయింట్ తరపున నిర్ణయించడం.
- 1 మాత్రమే
- 2 మాత్రమే
- 1 మరియు 2 రెండూ
- 1 లేదా 2 కాదు
సమాధానం
A. 1 మాత్రమే
Which of the following statements is/are correct? 1. Confidentiality must be maintained in counselling. 2. Informed choice means the counsellor decides for the client.
- 1 only
- 2 only
- Both 1 and 2
- Neither 1 nor 2
కింది ప్రకటనలలో ఏది/ఏవి సరైనవి? 1. వాచిక సంభాషణ పదాలను ఉపయోగిస్తుంది. 2. అవాచిక సంభాషణలో కంటి చూపు, స్వరం ఉంటాయి.
- 1 మాత్రమే
- 2 మాత్రమే
- 1 మరియు 2 రెండూ
- 1 లేదా 2 కాదు
సమాధానం
C. 1 మరియు 2 రెండూ
Which of the following statements is/are correct? 1. Verbal communication uses words. 2. Non-verbal communication includes eye contact and tone.
- 1 only
- 2 only
- Both 1 and 2
- Neither 1 nor 2
కింది ప్రకటనలలో ఏది/ఏవి సరైనవి? 1. అనుభవ శంఖువు పునాదిలో ప్రత్యక్ష అనుభవాన్ని అత్యంత ప్రత్యక్షమైనదిగా ఉంచుతుంది. 2. శంఖువు పదాలను అత్యంత ప్రత్యక్ష స్థాయిలో ఉంచుతుంది.
- 1 మాత్రమే
- 2 మాత్రమే
- 1 మరియు 2 రెండూ
- 1 లేదా 2 కాదు
సమాధానం
A. 1 మాత్రమే
Which of the following statements is/are correct? 1. The cone of experience places direct experience at the base as the most concrete. 2. The cone places words at the most concrete level.
- 1 only
- 2 only
- Both 1 and 2
- Neither 1 nor 2
కింది ప్రకటనలలో ఏది/ఏవి సరైనవి? 1. ప్రపంచ తల్లిపాల వారోత్సవాన్ని ఆగస్టు మొదటి వారంలో జరుపుకుంటారు. 2. ప్రపంచ ఆరోగ్య దినోత్సవం 7 ఏప్రిల్.
- 1 మాత్రమే
- 2 మాత్రమే
- 1 మరియు 2 రెండూ
- 1 లేదా 2 కాదు
సమాధానం
C. 1 మరియు 2 రెండూ
Which of the following statements is/are correct? 1. World Breastfeeding Week is observed in the first week of August. 2. World Health Day is on 7 April.
- 1 only
- 2 only
- Both 1 and 2
- Neither 1 nor 2
కింది ప్రకటనలలో ఏది/ఏవి సరైనవి? 1. సంభాషణకు అడ్డంకులలో శబ్దం, భాషా భేదాలు ఉంటాయి. 2. తప్పు సమయం ఒక అడ్డంకి కాదు.
- 1 మాత్రమే
- 2 మాత్రమే
- 1 మరియు 2 రెండూ
- 1 లేదా 2 కాదు
సమాధానం
A. 1 మాత్రమే
Which of the following statements is/are correct? 1. Barriers to communication include noise and language differences. 2. Wrong timing is not a barrier.
- 1 only
- 2 only
- Both 1 and 2
- Neither 1 nor 2
పెద్ద ప్రేక్షకులను త్వరగా చేరుకోవడానికి ఏ విధానం వాడతారు?
- ఇంటి సందర్శన
- మాస్ మీడియా
- కౌన్సెలింగ్
- వ్యక్తిగత ప్రదర్శన
సమాధానం
B. మాస్ మీడియా
Which approach is used to reach a large audience quickly?
- Home visit
- Mass media
- Counselling
- Personal demonstration
GATHER కౌన్సెలింగ్ దశలలో 'R' అంటే:
- నివేదిక ఇవ్వడం
- మళ్లీ సందర్శన ప్రణాళిక
- నమోదు
- తిరస్కరణ
సమాధానం
B. మళ్లీ సందర్శన ప్రణాళిక
The 'R' in the GATHER counselling steps stands for:
- reporting
- return visit planning
- registration
- rejection
ఇందులో దృశ్య సాధనం (visual aid) ఏది?
- రేడియో
- పబ్లిక్ అడ్రస్ సిస్టమ్
- టెలిఫోన్ కాల్
- ఫ్లాష్ కార్డ్
సమాధానం
D. ఫ్లాష్ కార్డ్
Which one is a visual aid?
- Radio
- Public address system
- Telephone call
- Flash card
ప్రవర్తన మార్పు దశల నమూనా (stages of change model)లో చివరి దశ ఏది?
- ముందస్తు ఆలోచన (pre-contemplation)
- నిర్వహణ (maintenance)
- ఆలోచన (contemplation)
- సన్నద్ధత (preparation)
సమాధానం
B. నిర్వహణ (maintenance)
Which stage comes last in the stages of change model?
- pre-contemplation
- maintenance
- contemplation
- preparation
ప్యానెల్ చర్చ ఉపన్యాసం కంటే భిన్నమైనది, ఎందుకంటే అది:
- ఒకే వక్త ఉంటారు
- అనేక మంది వక్తలు పరస్పరం మాట్లాడుకుంటారు
- ప్రేక్షకులు ఉండరు
- ప్రణాళిక అవసరం లేదు
సమాధానం
B. అనేక మంది వక్తలు పరస్పరం మాట్లాడుకుంటారు
Panel discussion differs from lecture because it:
- has one speaker only
- involves several speakers talking with each other
- has no audience
- needs no planning