ఏఎన్ఎం / మల్టీ పర్పస్ హెల్త్ అసిస్టెంట్ (మహిళ) · Chapter 4

పరిశుభ్రత, పోషణ (Hygiene and Nutrition)

గుర్తుంచుకోవలసినవి

పరిశుభ్రత వ్యక్తి, ఇల్లు, ఆహారం, నీరు, వ్యర్థాలను కవర్ చేస్తుంది. సురక్షిత నీరు, శుభ్రమైన చేతులు, సురక్షిత మల విసర్జన, శుభ్రమైన ఆహారం చాలా విరేచనాల, పురుగుల, జ్వర వ్యాధులను ఆపుతాయి.
శక్తి విలువలు: కార్బోహైడ్రేట్ 4 kcal/g, ప్రోటీన్ 4 kcal/g, కొవ్వు 9 kcal/g. చాలా పోషణ లెక్కలు ఈ మూడు సంఖ్యలనే ఉపయోగిస్తాయి.
ప్రతి విటమిన్, ఖనిజానికి ఒక సాధారణ లోప వ్యాధి ఉంటుంది. వీటిని జతపరచడం పరీక్షల్లో ఇష్టమైన ప్రశ్న.

వ్యక్తిగత, గృహ పరిశుభ్రత

వ్యక్తిగత పరిశుభ్రత అంటే శరీరానికి రోజువారీ సంరక్షణ. స్నానం, జుట్టు కడుక్కోవడం, రోజుకు రెండుసార్లు పళ్ళు తోముకోవడం, గోళ్ళు కత్తిరించుకోవడం, శుభ్రమైన దుస్తులు ధరించడం, చేతులు కడుక్కోవడం దీనిలో భాగం. సబ్బుతో చేతులు కడుక్కోవడం అత్యంత ఉపయోగకరమైన ఒకే అలవాటు. తినే ముందు, వండే ముందు లేదా పిల్లలకు తినిపించే ముందు, మరుగుదొడ్డి వాడిన తర్వాత, పిల్లల మలాన్ని శుభ్రం చేసిన తర్వాత కనీసం 20 సెకన్లు కడగాలి.

ఇతర అంశాలు: రుతుస్రావ సమయంలో శుభ్రమైన గుడ్డ లేదా శానిటరీ ప్యాడ్ వాడి, క్రమం తప్పకుండా మార్చాలి; కొక్కెపురుగును నివారించడానికి చెప్పులు వాడాలి; గోళ్ళు పొట్టిగా ఉంచుకోవాలి; కళ్ళను శుభ్రంగా ఉంచుకోవాలి; చర్మ, కంటి ఇన్ఫెక్షన్లు రాకుండా తువ్వాళ్లు, దువ్వెనలను పంచుకోకూడదు; విశ్రాంతి, వ్యాయామం, 7 నుంచి 8 గంటల నిద్ర తీసుకోవాలి.

గృహ నిర్మాణం, గాలి ప్రసరణ. ఆరోగ్యకరమైన ఇంటిలో తగినంత స్థలం, వెలుతురు, స్వచ్ఛమైన గాలి, పొగ రాని పొయ్యి ఉంటాయి. రద్దీ క్షయ, శ్వాసకోశ ఇన్ఫెక్షన్లను వ్యాపింపజేస్తుంది. కట్టెల పొగ దీర్ఘకాల దగ్గు, కంటి వ్యాధులను కలిగిస్తుంది, కాబట్టి శుభ్రమైన ఇంధనం, చిమ్నీ ఉపయోగపడతాయి. మంచి గాలి ప్రసరణ గాలిని మారుస్తుంది, వాసనను, తేమను తొలగిస్తుంది.

నీరు, మలం, వ్యర్థాలు

సురక్షిత నీరు స్పష్టంగా, రంగు లేకుండా, వాసన లేకుండా, క్రిములు, ఆరోగ్యానికి హానికరమైన రసాయనాలు లేకుండా ఉంటుంది. వనరులు: రక్షిత బావులు, చేతి పంపులు, గొట్టాల సరఫరా. పెద్ద స్థాయిలో నీటిని అవక్షేపణ, వడపోత (ఇసుక ఫిల్టర్లు), క్లోరినేషన్ ద్వారా సురక్షితం చేస్తారు. ఇంట్లో పద్ధతులు: మరిగించడం (కొన్ని నిమిషాలు బాగా మరగడం, అత్యంత నమ్మదగిన పద్ధతి), క్లోరిన్ మాత్రలు, క్యాండిల్ ఫిల్టర్లు. ప్యాక్‌పై సూచించినట్లు క్లోరిన్ మాత్ర వేసి 30 నిమిషాలు వేచి ఉండాలి. వ్యాధి వ్యాప్తి సమయంలో బావులను బ్లీచింగ్ పౌడర్ లేదా పొటాషియం పర్మాంగనేట్‌తో క్రిమిసంహారం చేస్తారు. మిగిలిన క్లోరిన్‌ను, కోలిఫామ్ బ్యాక్టీరియా లేకపోవడాన్ని పరీక్షించి నీరు సురక్షితమో కాదో నిర్ణయిస్తారు.

నీటి కాఠిన్యం కాల్షియం, మెగ్నీషియం లవణాల వల్ల కలుగుతుంది. ఫ్లోరైడ్ ఎక్కువైతే దంత, అస్థి ఫ్లోరోసిస్ వస్తుంది; తక్కువైతే దంతక్షయం వస్తుంది. నీటిలో ఎక్కువ ఆర్సెనిక్, నైట్రేట్ హానికరం.

మల విసర్జన. బహిరంగ మలవిసర్జన కలరా, టైఫాయిడ్, హెపటైటిస్ A, పోలియో, పురుగులను వ్యాపింపజేస్తుంది. పిట్ లేట్రిన్, పోర్-ఫ్లష్ లేట్రిన్, సెప్టిక్ ట్యాంక్, మురుగునీటి వ్యవస్థ శుభ్రమైన మరుగుదొడ్ల రకాలు. టాయిలెట్లు, పరిశుభ్రత కోసం జాతీయ కార్యక్రమం స్వచ్ఛ భారత్ మిషన్. నీటి వనరు కలుషితం కాకుండా మరుగుదొడ్డి బావికి కనీసం 15 మీటర్ల దూరంలో, బావి కంటే తక్కువ ఎత్తున ఉండాలి.

వ్యర్థాలు. ఘన వ్యర్థాలు అంటే గృహ, మార్కెట్, ఆసుపత్రి వ్యర్థాలు. పద్ధతులు: మూలం వద్దే వేరు చేయడం, కంపోస్టింగ్ (సేంద్రియ వ్యర్థం ఎరువుగా మారుతుంది), ల్యాండ్‌ఫిల్, ఇన్సినరేషన్. జీవ-వైద్య వ్యర్థాలను రంగుల సంచుల్లో వేరు చేస్తారు: మానవ, జంతు శరీర భాగాల వ్యర్థాలు, మురికి దూది, డ్రెస్సింగ్‌లకు పసుపు; ట్యూబ్‌లు, సూది లేని సిరంజీలు, చేతి తొడుగులు వంటి కలుషిత ప్లాస్టిక్‌కు ఎరుపు; సూదుల కోసం తెలుపు లేదా పారదర్శక షార్ప్స్ కంటైనర్; గాజు, లోహపు ఇంప్లాంట్లకు నీలం. సూదులను ఎప్పుడూ తెరిచి ఉన్న చెత్తబుట్టలో వేయవద్దు.

వాహక నియంత్రణ. దోమలు పెరగకుండా ఆపడానికి నిలిచిన నీటిని తొలగించాలి. లార్వాలను తినే చేపలను (గాంబూసియా) వాడాలి, నీటి ట్యాంకులను కప్పి ఉంచాలి, దోమతెరలు, తెరలు వాడాలి, సూచించిన విధంగా క్రిమిసంహారకం వేయాలి. ఈగల నుంచి ఆహారాన్ని కప్పి ఉంచాలి. ఆహార నిల్వలను మూసివేసి ఎలుకలను నియంత్రించాలి.

ఆహార పరిశుభ్రత

ఆహారాన్ని తాజాగా కొనాలి, కడగాలి, కప్పి ఉంచాలి, బాగా ఉడికించాలి, త్వరగా తినాలి. పచ్చి, వండిన ఆహారాలను వేరుగా ఉంచాలి. మిగిలిపోయిన వాటిని ఫ్రిజ్‌లో పెట్టాలి లేదా బాగా మళ్ళీ వేడి చేయాలి. పాలను మరిగించాలి లేదా పాశ్చరైజ్ చేయాలి. ఆహారం నిర్వహించేవారు చేతులు కడుక్కోవాలి, గోళ్ళు పొట్టిగా ఉంచాలి, విరేచనాలు లేదా చర్మంపై పుండ్లు ఉన్నప్పుడు ఆహారాన్ని ముట్టుకోకూడదు. ఆహార కల్తీ అంటే హానికరమైన లేదా చవకైన పదార్థాలను కలపడం. ఆహార భద్రత ప్రమాణాల జాతీయ అధికార సంస్థ FSSAI. ఆహార విషప్రయోగం కలిగించే క్రిములలో సాల్మొనెల్లా, స్టెఫిలోకోకస్ ఆరియస్, క్లాస్ట్రిడియం ఉన్నాయి.

పోషణ: పోషకాలు, శక్తి

పోషణ అంటే శరీరం ఆహారాన్ని వినియోగించుకోవడం. పోషకాలు: కార్బోహైడ్రేట్లు, ప్రోటీన్లు, కొవ్వులు, విటమిన్లు, ఖనిజాలు, నీరు, పీచు.

పోషకం	ప్రధాన విధులు	గ్రాముకు శక్తి	వనరులు
కార్బోహైడ్రేట్	శక్తి	4 kcal	ధాన్యాలు, చిరుధాన్యాలు, దుంపలు
ప్రోటీన్	పెరుగుదల, మరమ్మతు	4 kcal	పప్పులు, పాలు, గుడ్లు, చేపలు
కొవ్వు	సాంద్రీకృత శక్తి	9 kcal	నూనెలు, నెయ్యి, గింజలు
విటమిన్లు, ఖనిజాలు	రక్షణ, నియంత్రణ	ఉండదు	పండ్లు, కూరగాయలు

ఉదాహరణ. ఒక ఆహారంలో 50 g కార్బోహైడ్రేట్, 10 g ప్రోటీన్, 5 g కొవ్వు ఉన్నాయి. శక్తి = 50 × 4 + 10 × 4 + 5 × 9 = 200 + 40 + 45 = 285 kcal.

ప్రోటీన్ అమైనో ఆమ్లాలతో తయారవుతుంది. అత్యవసర అమైనో ఆమ్లాలను శరీరం తయారుచేసుకోలేదు; అవి ఆహారం నుంచే రావాలి. పప్పులు, ధాన్యాలు కలిపి తింటే ఒక్కొక్కటి కంటే మెరుగైన ప్రోటీన్ లభిస్తుంది. కొవ్వులు అత్యవసర కొవ్వు ఆమ్లాలను అందిస్తాయి, విటమిన్లు A, D, E, K లను తీసుకువెళ్తాయి. పీచు మలబద్ధకాన్ని నివారిస్తుంది.

సమతుల్య ఆహారం (Balanced diet)లో ధాన్యాలు, పప్పులు, కూరగాయలు, పండ్లు, పాలు, కొద్దిగా కొవ్వు నుంచి అన్ని పోషకాలు సరైన మోతాదులో ఉంటాయి. గర్భధారణ, చనుబాలు ఇచ్చే కాలం, బాల్యం, కౌమారంలో అవసరాలు ఎక్కువ. ఆహార సమూహాలు: శక్తినిచ్చేవి (ధాన్యాలు, నూనెలు, చక్కెర), శరీర నిర్మాణానికి (పప్పులు, పాలు, గుడ్డు, మాంసం, చేపలు), రక్షణ ఇచ్చేవి (కూరగాయలు, పండ్లు).

విటమిన్లు, ఖనిజాలు

పోషకం	లోప వ్యాధి లేదా లక్షణం	మంచి వనరులు
విటమిన్ A	రేచీకటి, జీరోఫ్తాల్మియా, బైటాట్ మచ్చలు	ఆకుకూరలు, క్యారెట్, బొప్పాయి, కాలేయం
విటమిన్ B1 (థయామిన్)	బెరిబెరి	పొట్టు తీయని ధాన్యాలు, పప్పులు
విటమిన్ B2 (రిబోఫ్లావిన్)	చీలోసిస్, నోటి మూలల పుండ్లు (యాంగ్యులర్ స్టొమటైటిస్)	పాలు, గుడ్లు
నియాసిన్ (B3)	పెల్లాగ్రా	ధాన్యాలు, మాంసం
విటమిన్ B12	పర్నీషియస్ రక్తహీనత	జంతు ఆహారాలు
ఫోలిక్ ఆమ్లం	మెగాలోబ్లాస్టిక్ రక్తహీనత, బిడ్డలో నాడీ నాళ లోపం	ఆకుకూరలు, పప్పులు
విటమిన్ C	స్కర్వీ	ఉసిరి, జామ, నిమ్మజాతి పండ్లు
విటమిన్ D	పిల్లల్లో రికెట్స్, పెద్దలలో ఆస్టియోమలేషియా	సూర్యరశ్మి, చేప నూనె, గుడ్డు
విటమిన్ K	రక్తస్రావం	ఆకుకూరలు
ఇనుము	రక్తహీనత	ఆకుకూరలు, బెల్లం, మాంసం
అయోడిన్	గాయిటర్ (గొంతువాపు), క్రెటినిజం	అయోడైజ్డ్ ఉప్పు
కాల్షియం	బలహీనమైన ఎముకలు, దంతాలు	పాలు, రాగులు
ఫ్లోరైడ్ (ఎక్కువైతే)	ఫ్లోరోసిస్	నీరు

విటమిన్లు A, D, E, K కొవ్వులో కరిగేవి. B-కాంప్లెక్స్, C నీటిలో కరిగేవి. విటమిన్ C తో ఇనుము శోషణ మెరుగవుతుంది. రక్తహీనతను తక్కువ హిమోగ్లోబిన్ ద్వారా నిర్వచిస్తారు; గర్భిణీ స్త్రీలో హిమోగ్లోబిన్ 11 g/dL కంటే తక్కువ ఉంటే అది రక్తహీనత. కౌమారులకు, గర్భిణీలకు, పాలిచ్చే తల్లులకు ఇనుము, ఫోలిక్ ఆమ్లం మాత్రలు ఇస్తారు. అయోడైజ్డ్ ఉప్పు వాడకం గాయిటర్‌ను నివారిస్తుంది.

ప్రోటీన్-శక్తి లోపపోషణ, అంచనా

క్వాషియార్కర్ (Kwashiorkor) ప్రధానంగా ప్రోటీన్ లోపం: వాపు (ఎడిమా), ఉబ్బిన ముఖం, పలుచని జుట్టు, చర్మ మార్పులు, కొవ్వు కాలేయం; పిల్లవాడు చిరాకుగా ఉంటాడు. మరాస్మస్ (Marasmus) శక్తి, ప్రోటీన్ రెండింటి లోపం: తీవ్రమైన కృశించడం, "ముసలివాడి" ముఖం, వాపు ఉండదు, ఆకలితో చురుగ్గా ఉంటాడు. మరాస్మిక్ క్వాషియార్కర్ రెండింటి లక్షణాలను చూపుతుంది.

బాడీ మాస్ ఇండెక్స్ (BMI) = బరువు కిలోల్లో ÷ (ఎత్తు మీటర్లలో)². ప్రామాణిక WHO హద్దులు: 18.5 కంటే తక్కువ తక్కువ బరువు, 18.5 నుంచి 24.9 సాధారణం, 25 నుంచి 29.9 అధిక బరువు, 30 మరియు అంతకంటే ఎక్కువ స్థూలకాయం. ఉదాహరణ: బరువు 60 kg, ఎత్తు 1.5 m అయితే 60 ÷ 2.25 = 26.7, ఇది అధిక బరువు.

పిల్లల పెరుగుదలను గ్రోత్ చార్ట్‌లో గమనిస్తారు; 6 నుంచి 59 నెలల పిల్లలో పై చేయి మధ్యభాగం చుట్టుకొలత (MUAC) 11.5 cm కంటే తక్కువ ఉంటే తీవ్ర ఆకస్మిక లోపపోషణ (severe acute malnutrition), 11.5 నుంచి 12.5 cm ఉంటే మధ్యస్థం. పెరుగుదల పర్యవేక్షణకు బరువు, వయస్సులను గ్రాఫ్‌లో గుర్తిస్తారు.

రీహైడ్రేషన్. ఓరల్ రీహైడ్రేషన్ ద్రావణం (ORS) విరేచనాలకు. ఒక ప్యాకెట్‌ను ఒక లీటరు శుభ్రమైన నీటిలో కలిపి, చిన్న చిన్న గుటకలు ఇవ్వాలి; పిల్లలకు 14 రోజులు జింక్ కలపాలి (జాతీయ మార్గదర్శకం ప్రకారం). తల్లిపాలు కొనసాగించాలి.

పోషణ కార్యక్రమాలు

ICDS (సమగ్ర శిశు అభివృద్ధి సేవలు, 1975) అంగన్‌వాడీ కేంద్రాల ద్వారా పనిచేస్తుంది. ఇది అనుబంధ పోషణ, వ్యాధి నిరోధక టీకాలు, ఆరోగ్య పరీక్ష, రిఫరల్, ప్రీ-స్కూల్ విద్య, ఆరోగ్య విద్యను అందిస్తుంది. మధ్యాహ్న భోజన పథకం (2021లో PM POSHAN గా పేరు మార్చారు), జాతీయ రక్తహీనత నియంత్రణ కార్యక్రమం (ఇప్పుడు అనీమియా ముక్త్ భారత్) పాఠశాల పిల్లల కోసం. పోషణ్ అభియాన్ (జాతీయ పోషణ మిషన్) కుంగుదల, తక్కువ బరువు, రక్తహీనతను లక్ష్యంగా చేసుకుంటుంది. విటమిన్ A, ఇనుము, ఫోలిక్ ఆమ్లం, అయోడైజ్డ్ ఉప్పు కార్యక్రమాలు ఆరోగ్య వ్యవస్థ ద్వారా నడుస్తాయి. గ్రామ స్థాయిలో అంగన్‌వాడీ కార్యకర్తలు, ANM లు కలిసి పనిచేస్తారు.

పరిశుభ్రత, పోషణలో ఆరోగ్య విద్య

ఆరోగ్య విద్య జ్ఞానాన్ని అలవాటుగా మారుస్తుంది. కార్యకర్త ఇంటి సందర్శనలు, సమూహ చర్చలు, ప్రదర్శనలు, పోస్టర్ల ద్వారా బోధిస్తారు. మంచి అంశాలు: చేతులు కడుక్కునే దశలు, ఆహారాన్ని సురక్షితంగా వండటం, నిల్వ చేయడం, ORS తయారీ, శిశువులకు, చిన్న పిల్లలకు ఆహారం ఇవ్వడం, అయోడైజ్డ్ ఉప్పు వాడకం, గర్భిణీ, బాలింత తల్లుల సంరక్షణ. ప్రదర్శన ఉత్తమంగా పనిచేస్తుంది: ORS లేదా మిశ్రమ జావను తల్లే స్వయంగా తయారుచేయనివ్వండి. రాగులు, జొన్నలు, బెల్లం, వేరుశనగ, ఆకుకూరలు, గుడ్లు, పండ్లు వంటి చవకగా, అందుబాటులో ఉండే స్థానిక ఆహారాలను వాడండి. కిచెన్ గార్డెన్లను, వంటకు శుభ్రమైన నీటి వాడకాన్ని ప్రోత్సహించండి. కుటుంబాన్ని అనుబంధ ఆహారం కోసం అంగన్‌వాడీ కేంద్రానికి, ఇనుము, ఫోలిక్ ఆమ్లం మాత్రల కోసం సబ్-సెంటర్‌కు అనుసంధానించండి.

పరీక్షలో పడే ఉచ్చులు

కొవ్వు గ్రాముకు 9 kcal ఇస్తుంది; కార్బోహైడ్రేట్, ప్రోటీన్ 4 ఇస్తాయి.
క్వాషియార్కర్‌లో వాపు ఉంటుంది; మరాస్మస్‌లో ఉండదు.
రేచీకటి విటమిన్ A వల్ల, విటమిన్ D వల్ల కాదు.
రికెట్స్ పిల్లల్లో; ఆస్టియోమలేషియా పెద్దలలో.
బెరిబెరి B1; పెల్లాగ్రా నియాసిన్; స్కర్వీ విటమిన్ C.
విటమిన్ C ఇనుము శోషణకు సహాయపడుతుంది.
కొవ్వులో కరిగే విటమిన్లు A, D, E, K.
జీవ-వైద్య వ్యర్థాలలో పసుపు సంచి శరీర భాగాల వ్యర్థాలు, మురికి డ్రెస్సింగ్‌ల కోసం; షార్ప్స్ తెల్లని, గుచ్చుకోని కంటైనర్‌లో వేయాలి.
ORS ప్యాకెట్‌ను ఒక లీటరు నీటిలో కలుపుతారు.
BMI లో ఎత్తును సెంటీమీటర్లలో కాకుండా మీటర్ల వర్గంగా తీసుకుంటారు.

ఒక్క వాక్యంలో

1. సబ్బుతో చేతులు కడుక్కోవడం విరేచనాలను నివారించడానికి అత్యంత చవకైన మార్గం.
2. నీటిని సురక్షితం చేయడానికి మరిగించడం అత్యంత నమ్మదగిన ఇంటి పద్ధతి.
3. అయోడిన్ లోపం గాయిటర్‌ను కలిగిస్తుంది.
4. ఇనుము లోపం రక్తహీనతకు అత్యంత సాధారణ కారణం.
5. సూర్యరశ్మిలో చర్మం విటమిన్ D ని తయారుచేయగలదు.
6. మరాస్మస్ అంటే వాపు లేకుండా తీవ్రంగా కృశించడం.
7. BMI = బరువు (kg) ÷ ఎత్తు² (m²).
8. ICDS సేవలను అంగన్‌వాడీ కేంద్రాల ద్వారా అందిస్తుంది.
9. FSSAI ఆహార భద్రత అధికార సంస్థ.
10. గాంబూసియా చేపలు దోమ లార్వాలను తింటాయి.
11. విటమిన్ B12 లోపం పర్నీషియస్ రక్తహీనతను కలిగిస్తుంది.
12. గర్భధారణకు ముందు, ప్రారంభ గర్భధారణలో ఫోలిక్ ఆమ్లం నాడీ నాళ లోపాలను నివారిస్తుంది.

సాధన ప్రశ్నలు

1 గ్రాము కొవ్వు ఎంత శక్తిని ఇస్తుంది?
1. 2 kcal
2. 9 kcal
3. 4 kcal
4. 7 kcal
సమాధానం
B. 9 kcal
How much energy does 1 gram of fat give?
1. 2 kcal
2. 9 kcal
3. 4 kcal
4. 7 kcal
విటమిన్ A లోపం వల్ల వచ్చేది
1. స్కర్వీ
2. రేచీకటి
3. బెరిబెరి
4. రికెట్స్
సమాధానం
B. రేచీకటి
Deficiency of vitamin A causes
1. Scurvy
2. Night blindness
3. Beriberi
4. Rickets
విటమిన్ C లోపం వల్ల వచ్చేది
1. బెరిబెరి
2. పెల్లాగ్రా
3. ఆస్టియోమలేషియా
4. స్కర్వీ
సమాధానం
D. స్కర్వీ
Deficiency of vitamin C causes
1. Beriberi
2. Pellagra
3. Osteomalacia
4. Scurvy
బెరిబెరి దీని లోపం వల్ల వస్తుంది
1. థయామిన్ (B1)
2. రైబోఫ్లేవిన్ (B2)
3. విటమిన్ B12
4. నియాసిన్
సమాధానం
A. థయామిన్ (B1)
Beriberi is due to lack of
1. Thiamine (B1)
2. Riboflavin (B2)
3. Vitamin B12
4. Niacin
పెల్లాగ్రా దీని లోపం వల్ల వస్తుంది
1. విటమిన్ C
2. నియాసిన్
3. థయామిన్
4. ఫోలిక్ ఆమ్లం
సమాధానం
B. నియాసిన్
Pellagra is due to lack of
1. Vitamin C
2. Niacin
3. Thiamine
4. Folic acid
పిల్లల్లో రికెట్స్ దీని లోపం వల్ల వస్తుంది
1. విటమిన్ K
2. విటమిన్ E
3. విటమిన్ A
4. విటమిన్ D
సమాధానం
D. విటమిన్ D
Rickets in children is due to lack of
1. Vitamin K
2. Vitamin E
3. Vitamin A
4. Vitamin D
గాయిటర్ (గళగండం) దీని వాడకం ద్వారా నివారించబడుతుంది
1. అయోడైజ్డ్ ఉప్పు
2. ఫ్లోరైడ్ నీరు
3. ఐరన్ మాత్రలు
4. విటమిన్ A చుక్కలు
సమాధానం
A. అయోడైజ్డ్ ఉప్పు
Goitre is prevented by use of
1. Iodised salt
2. Fluoride water
3. Iron tablets
4. Vitamin A drops
పిల్లలో వాపు (ఎడిమా) లేకుండా తీవ్రమైన కృశించడం
1. క్వాషియార్కర్
2. మరాస్మస్
3. రికెట్స్
4. స్కర్వీ
సమాధానం
B. మరాస్మస్
Severe wasting with no oedema in a child is
1. Kwashiorkor
2. Marasmus
3. Rickets
4. Scurvy
పిల్లలో వాపు, ఉబ్బిన ముఖం, పలచని జుట్టు దీనిని సూచిస్తాయి
1. రేచీకటి
2. మరాస్మస్
3. జీరాఫ్తాల్మియా
4. క్వాషియార్కర్
సమాధానం
D. క్వాషియార్కర్
Oedema, swollen face and thin hair in a child indicate
1. Night blindness
2. Marasmus
3. Xerophthalmia
4. Kwashiorkor
ఏ విటమిన్ సమూహం కొవ్వులో కరిగేది?
1. B మరియు C
2. B12 మరియు C
3. A, D, E మరియు K
4. C మరియు D మాత్రమే
సమాధానం
C. A, D, E మరియు K
Which vitamin group is fat-soluble?
1. B and C
2. B12 and C
3. A, D, E and K
4. C and D only
నీటిని సురక్షితంగా చేయడానికి ఇంట్లో అత్యంత నమ్మదగిన పద్ధతి
1. ఉప్పు కలపడం
2. మరిగించడం
3. గుడ్డతో వడపోయడం
4. రాత్రంతా నిలువ ఉంచడం
సమాధానం
B. మరిగించడం
The surest home method to make water safe is
1. Adding salt
2. Boiling
3. Straining through cloth
4. Letting it stand overnight
శక్తిని లెక్కించండి: 20 g కార్బోహైడ్రేట్, 5 g ప్రోటీన్, 10 g కొవ్వు.
1. 250 kcal
2. 130 kcal
3. 85 kcal
4. 190 kcal
సమాధానం
D. 190 kcal
Calculate energy: 20 g carbohydrate, 5 g protein, 10 g fat.
1. 250 kcal
2. 130 kcal
3. 85 kcal
4. 190 kcal
ఒక ఆహారంలో 40 g కార్బోహైడ్రేట్, 10 g ప్రోటీన్, 10 g కొవ్వు ఉన్నాయి. శక్తి ఎంత?
1. 290 kcal
2. 220 kcal
3. 380 kcal
4. 190 kcal
సమాధానం
A. 290 kcal
A food contains 40 g carbohydrate, 10 g protein and 10 g fat. What is the energy?
1. 290 kcal
2. 220 kcal
3. 380 kcal
4. 190 kcal
ఒక మహిళ బరువు 60 kg, ఎత్తు 1.5 m. ఆమె BMI దాదాపు
1. 26.7
2. 30.5
3. 40
4. 22.5
సమాధానం
A. 26.7
A woman weighs 60 kg and is 1.5 m tall. Her BMI is nearest to
1. 26.7
2. 30.5
3. 40
4. 22.5
ఒక వ్యక్తి బరువు 72 kg, ఎత్తు 1.6 m. అతని BMI ఎంత?
1. 32.0
2. 45
3. 28.1
4. 24.8
సమాధానం
C. 28.1
A man weighs 72 kg and is 1.6 m tall. What is his BMI?
1. 32.0
2. 45
3. 28.1
4. 24.8
ఒక వ్యక్తి బరువు 50 kg, ఎత్తు 2 m. BMI ఎంత?
1. 10
2. 25
3. 100
4. 12.5
సమాధానం
D. 12.5
A person weighs 50 kg and is 2 m tall. What is the BMI?
1. 10
2. 25
3. 100
4. 12.5
ఒక పిల్లవాడు 2000 kcal ఆహారం తీసుకుంటాడు, అందులో 60% కార్బోహైడ్రేట్ నుండి. అది ఎన్ని గ్రాముల కార్బోహైడ్రేట్?
1. 1200 g
2. 300 g
3. 120 g
4. 500 g
సమాధానం
B. 300 g
A child eats a diet of 2000 kcal of which 60% is from carbohydrate. How many grams of carbohydrate is that?
1. 1200 g
2. 300 g
3. 120 g
4. 500 g
25 g కొవ్వు నుండి మాత్రమే ఎంత శక్తి వస్తుంది?
1. 250 kcal
2. 225 kcal
3. 100 kcal
4. 175 kcal
సమాధానం
B. 225 kcal
How much energy comes from 25 g of fat alone?
1. 250 kcal
2. 225 kcal
3. 100 kcal
4. 175 kcal
గర్భిణీ స్త్రీలో రక్తహీనతను నిర్వచించే హిమోగ్లోబిన్ స్థాయి ఎంత?
1. 8 g/dL కంటే తక్కువ
2. 15 g/dL కంటే తక్కువ
3. 11 g/dL కంటే తక్కువ
4. 5 g/dL కంటే తక్కువ
సమాధానం
C. 11 g/dL కంటే తక్కువ
How much haemoglobin level defines anaemia in a pregnant woman?
1. Below 8 g/dL
2. Below 15 g/dL
3. Below 11 g/dL
4. Below 5 g/dL
మొక్కల ఆహారాల నుండి ఐరన్ శోషణకు ఏ ఆహారం ఎక్కువగా సహాయపడుతుంది?
1. టీ
2. పాలు
3. కొవ్వు
4. విటమిన్ C అధికంగా ఉన్న ఆహారం
సమాధానం
D. విటమిన్ C అధికంగా ఉన్న ఆహారం
Which food helps most in absorbing iron from plant foods?
1. Tea
2. Milk
3. Fat
4. Vitamin C rich food
బయో-మెడికల్ వ్యర్థాలలో సూదులు, పదునైన వస్తువులను ఏ పాత్రలో వేస్తారు?
1. తెల్లని, గుచ్చుకోని పాత్ర
2. ఎరుపు సంచి
3. పసుపు సంచి
4. నలుపు సంచి
సమాధానం
A. తెల్లని, గుచ్చుకోని పాత్ర
In bio-medical waste, needles and sharps are placed in a
1. White puncture-proof container
2. Red bag
3. Yellow bag
4. Black bag
బయో-మెడికల్ వ్యర్థాలలో మురికి పత్తి, డ్రెస్సింగ్‌లు దేనిలోకి వెళ్తాయి?
1. నలుపు సంచి
2. నీలం పెట్టె
3. తెల్లని పాత్ర
4. పసుపు సంచి
సమాధానం
D. పసుపు సంచి
Soiled cotton and dressings in bio-medical waste go in the
1. Black bag
2. Blue box
3. White container
4. Yellow bag
సేంద్రీయ వ్యర్థాలను ఎరువుగా మార్చే వ్యర్థ నిర్మూలన పద్ధతి ఏది?
1. భస్మీకరణం (ఇన్సినరేషన్)
2. ల్యాండ్‌ఫిల్ మాత్రమే
3. కాలువలో పారవేయడం
4. కంపోస్టింగ్
సమాధానం
D. కంపోస్టింగ్
Which method of waste disposal turns organic waste into manure?
1. Incineration
2. Landfill only
3. Dumping in a drain
4. Composting
ఒక ORS ప్యాకెట్‌ను కరిగించడానికి ఎంత నీరు వాడతారు?
1. అర లీటరు
2. ఒక లీటరు శుభ్రమైన నీరు
3. ఐదు లీటర్లు
4. ఒక గ్లాసు
సమాధానం
B. ఒక లీటరు శుభ్రమైన నీరు
How much water is used to dissolve one ORS packet?
1. Half a litre
2. One litre of clean water
3. Five litres
4. One glass
దోమల వృద్ధిని నియంత్రించడానికి ఉపయోగించే లార్వాహారి చేప
1. కట్ల
2. రోహు
3. గాంబూసియా
4. హిల్సా
సమాధానం
C. గాంబూసియా
Larvivorous fish used to control mosquito breeding is
1. Catla
2. Rohu
3. Gambusia
4. Hilsa
ఐరన్ గురించి సరైన ప్రకటన ఏది?
1. ఇది కొవ్వులో కరిగే విటమిన్
2. ఇది గాయిటర్‌ను నివారిస్తుంది
3. దీని లోపం రక్తహీనతకు అత్యంత సాధారణ కారణం
4. ఇది పాలలో మాత్రమే ఉంటుంది
సమాధానం
C. దీని లోపం రక్తహీనతకు అత్యంత సాధారణ కారణం
Which statement about iron is correct?
1. It is a fat-soluble vitamin
2. It prevents goitre
3. Deficiency is the commonest cause of anaemia
4. It is found only in milk
గర్భధారణ ప్రారంభంలో ఏ లోపం శిశువులో నాడీ నాళ లోపం (న్యూరల్ ట్యూబ్ డిఫెక్ట్) ప్రమాదాన్ని పెంచుతుంది?
1. ఫోలిక్ ఆమ్లం
2. అయోడిన్
3. విటమిన్ K
4. విటమిన్ C
సమాధానం
A. ఫోలిక్ ఆమ్లం
Which deficiency in early pregnancy increases the risk of neural tube defect in the baby?
1. Folic acid
2. Iodine
3. Vitamin K
4. Vitamin C
ICDS సేవలు వీటి ద్వారా అందుతాయి
1. సబ్-సెంటర్లు మాత్రమే
2. జిల్లా ఆసుపత్రులు
3. ప్రైవేట్ క్లినిక్‌లు
4. అంగన్‌వాడీ కేంద్రాలు
సమాధానం
D. అంగన్‌వాడీ కేంద్రాలు
ICDS services are delivered through
1. Sub-centres only
2. District hospitals
3. Private clinics
4. Anganwadi centres
జాతీయ ఆహార భద్రతా ప్రమాణాలను నిర్దేశించే సంస్థ ఏది?
1. ICMR
2. నీతి ఆయోగ్
3. BIS మాత్రమే
4. FSSAI
సమాధానం
D. FSSAI
Which agency lays down national food safety standards?
1. ICMR
2. NITI Aayog
3. BIS only
4. FSSAI
6 నుండి 59 నెలల వయస్సు పిల్లలో మధ్య-పై చేయి చుట్టుకొలత 11.5 cm కంటే తక్కువగా ఉంటే అది సూచించేది
1. సాధారణ పోషణ
2. తీవ్రమైన తక్షణ పోషకాహార లోపం
3. అధిక బరువు
4. రక్తహీనత మాత్రమే
సమాధానం
B. తీవ్రమైన తక్షణ పోషకాహార లోపం
A mid-upper arm circumference below 11.5 cm in a child aged 6 to 59 months suggests
1. Normal nutrition
2. Severe acute malnutrition
3. Overweight
4. Anaemia only
ప్రకటనలు: 1. కార్బోహైడ్రేట్ గ్రాముకు 4 kcal ఇస్తుంది. 2. ప్రోటీన్ గ్రాముకు 9 kcal ఇస్తుంది. ఏది/ఏవి సరైనవి?
1. 1 మాత్రమే
2. 2 మాత్రమే
3. 1 మరియు 2 రెండూ
4. 1 లేదా 2 కాదు
సమాధానం
A. 1 మాత్రమే
Statements: 1. Carbohydrate gives 4 kcal per gram. 2. Protein gives 9 kcal per gram. Which is/are correct?
1. 1 only
2. 2 only
3. Both 1 and 2
4. Neither 1 nor 2
ప్రకటనలు: 1. క్వాషియార్కర్‌లో వాపు (ఎడిమా) కనిపిస్తుంది. 2. మరాస్మస్‌లో తీవ్రమైన కృశించడం కనిపిస్తుంది. ఏది/ఏవి సరైనవి?
1. 1 మాత్రమే
2. 2 మాత్రమే
3. 1 మరియు 2 రెండూ
4. 1 లేదా 2 కాదు
సమాధానం
C. 1 మరియు 2 రెండూ
Statements: 1. Kwashiorkor shows oedema. 2. Marasmus shows severe wasting. Which is/are correct?
1. 1 only
2. 2 only
3. Both 1 and 2
4. Neither 1 nor 2
ప్రకటనలు: 1. సబ్బుతో చేతులు కడగడం విరేచనాలను నివారిస్తుంది. 2. పిల్లల మలాన్ని శుభ్రం చేసిన తర్వాత ఇది చేయాలి. ఏది/ఏవి సరైనవి?
1. 1 మాత్రమే
2. 2 మాత్రమే
3. 1 మరియు 2 రెండూ
4. 1 లేదా 2 కాదు
సమాధానం
C. 1 మరియు 2 రెండూ
Statements: 1. Hand washing with soap prevents diarrhoea. 2. It should be done after cleaning a child's stool. Which is/are correct?
1. 1 only
2. 2 only
3. Both 1 and 2
4. Neither 1 nor 2
ప్రకటనలు: 1. రికెట్స్ పిల్లల్లో వస్తుంది. 2. ఆస్టియోమలేషియా పెద్దల్లో వస్తుంది. ఏది/ఏవి సరైనవి?
1. 1 మాత్రమే
2. 2 మాత్రమే
3. 1 మరియు 2 రెండూ
4. 1 లేదా 2 కాదు
సమాధానం
C. 1 మరియు 2 రెండూ
Statements: 1. Rickets occurs in children. 2. Osteomalacia occurs in adults. Which is/are correct?
1. 1 only
2. 2 only
3. Both 1 and 2
4. Neither 1 nor 2
ప్రకటనలు: 1. విటమిన్ A నీటిలో కరిగేది. 2. విటమిన్ C కొవ్వులో కరిగేది. ఏది/ఏవి సరైనవి?
1. 1 మాత్రమే
2. 2 మాత్రమే
3. 1 మరియు 2 రెండూ
4. 1 లేదా 2 కాదు
సమాధానం
D. 1 లేదా 2 కాదు
Statements: 1. Vitamin A is water-soluble. 2. Vitamin C is fat-soluble. Which is/are correct?
1. 1 only
2. 2 only
3. Both 1 and 2
4. Neither 1 nor 2
ప్రకటనలు: 1. నీటిలో అధిక ఫ్లోరైడ్ ఫ్లోరోసిస్‌కు కారణమవుతుంది. 2. అధిక ఫ్లోరైడ్ అన్ని దంత వ్యాధులను నివారిస్తుంది. ఏది/ఏవి సరైనవి?
1. 1 మాత్రమే
2. 2 మాత్రమే
3. 1 మరియు 2 రెండూ
4. 1 లేదా 2 కాదు
సమాధానం
A. 1 మాత్రమే
Statements: 1. Excess fluoride in water causes fluorosis. 2. Excess fluoride prevents all dental disease. Which is/are correct?
1. 1 only
2. 2 only
3. Both 1 and 2
4. Neither 1 nor 2
ప్రకటనలు: 1. పచ్చి, వండిన ఆహారాలను వేరువేరుగా నిల్వ చేయాలి. 2. విరేచనాలు ఉన్న ఆహార నిర్వాహకులు ఆహారాన్ని ముట్టుకోకూడదు. ఏది/ఏవి సరైనవి?
1. 1 మాత్రమే
2. 2 మాత్రమే
3. 1 మరియు 2 రెండూ
4. 1 లేదా 2 కాదు
సమాధానం
C. 1 మరియు 2 రెండూ
Statements: 1. Raw and cooked foods should be stored apart. 2. Food handlers with diarrhoea should not handle food. Which is/are correct?
1. 1 only
2. 2 only
3. Both 1 and 2
4. Neither 1 nor 2
ప్రకటనలు: 1. BMI లో ఎత్తును మీటర్లలో వాడతారు. 2. ప్రామాణిక WHO పరిమితుల ప్రకారం BMI 22 సాధారణం. ఏది/ఏవి సరైనవి?
1. 1 మాత్రమే
2. 2 మాత్రమే
3. 1 మరియు 2 రెండూ
4. 1 లేదా 2 కాదు
సమాధానం
C. 1 మరియు 2 రెండూ
Statements: 1. BMI uses height in metres. 2. A BMI of 22 is normal by standard WHO cut-offs. Which is/are correct?
1. 1 only
2. 2 only
3. Both 1 and 2
4. Neither 1 nor 2
పోషకాన్ని దాని లోపంతో జతపరచండి: 1. విటమిన్ B12, 2. అయోడిన్, 3. ఐరన్. ఏ సమితి సరైనది?
1. 1 గాయిటర్, 2 పెర్నిషియస్ రక్తహీనత, 3 రక్తహీనత
2. 1 పెర్నిషియస్ రక్తహీనత, 2 గాయిటర్, 3 రక్తహీనత
3. 1 పెర్నిషియస్ రక్తహీనత, 2 రక్తహీనత, 3 గాయిటర్
4. 1 రక్తహీనత, 2 గాయిటర్, 3 పెర్నిషియస్ రక్తహీనత
సమాధానం
B. 1 పెర్నిషియస్ రక్తహీనత, 2 గాయిటర్, 3 రక్తహీనత
Match the nutrient with the deficiency: 1. Vitamin B12, 2. Iodine, 3. Iron. Which set is correct?
1. 1 goitre, 2 pernicious anaemia, 3 anaemia
2. 1 pernicious anaemia, 2 goitre, 3 anaemia
3. 1 pernicious anaemia, 2 anaemia, 3 goitre
4. 1 anaemia, 2 goitre, 3 pernicious anaemia
సంచిని వ్యర్థంతో జతపరచండి: 1. పసుపు, 2. ఎరుపు, 3. తెల్లని పాత్ర. ఏ సమితి సరైనది?
1. 1 మురికి డ్రెస్సింగ్‌లు, 2 కలుషిత ప్లాస్టిక్‌లు, 3 పదునైన వస్తువులు
2. 1 మురికి డ్రెస్సింగ్‌లు, 2 పదునైన వస్తువులు, 3 కలుషిత ప్లాస్టిక్‌లు
3. 1 పదునైన వస్తువులు, 2 మురికి డ్రెస్సింగ్‌లు, 3 కలుషిత ప్లాస్టిక్‌లు
4. 1 కలుషిత ప్లాస్టిక్‌లు, 2 పదునైన వస్తువులు, 3 మురికి డ్రెస్సింగ్‌లు
సమాధానం
A. 1 మురికి డ్రెస్సింగ్‌లు, 2 కలుషిత ప్లాస్టిక్‌లు, 3 పదునైన వస్తువులు
Match the bag with the waste: 1. Yellow, 2. Red, 3. White container. Which set is correct?
1. 1 soiled dressings, 2 contaminated plastics, 3 sharps
2. 1 soiled dressings, 2 sharps, 3 contaminated plastics
3. 1 sharps, 2 soiled dressings, 3 contaminated plastics
4. 1 contaminated plastics, 2 sharps, 3 soiled dressings
విటమిన్‌ను దాని వనరుతో జతపరచండి: 1. విటమిన్ A, 2. విటమిన్ C, 3. విటమిన్ D. ఏ సమితి సరైనది?
1. 1 క్యారెట్, 2 సూర్యకాంతి, 3 జామ
2. 1 క్యారెట్, బొప్పాయి, 2 ఉసిరి, జామ, 3 సూర్యకాంతి
3. 1 ఉసిరి, 2 సూర్యకాంతి, 3 బొప్పాయి
4. 1 సూర్యకాంతి, 2 క్యారెట్, 3 ఉసిరి
సమాధానం
B. 1 క్యారెట్, బొప్పాయి, 2 ఉసిరి, జామ, 3 సూర్యకాంతి
Match the vitamin with its source: 1. Vitamin A, 2. Vitamin C, 3. Vitamin D. Which set is correct?
1. 1 carrot, 2 sunlight, 3 guava
2. 1 carrot and papaya, 2 amla and guava, 3 sunlight
3. 1 amla, 2 sunlight, 3 papaya
4. 1 sunlight, 2 carrot, 3 amla
ప్రకటనలు: 1. పోషణ్ అభియాన్ గిడసబారడం (స్టంటింగ్), రక్తహీనతను లక్ష్యంగా చేసుకుంటుంది. 2. ICDS పోషణ, శిశు సంరక్షణ కార్యక్రమంగా ప్రారంభమైంది. ఏది/ఏవి సరైనవి?
1. 1 మాత్రమే
2. 2 మాత్రమే
3. 1 మరియు 2 రెండూ
4. 1 లేదా 2 కాదు
సమాధానం
C. 1 మరియు 2 రెండూ
Statements: 1. Poshan Abhiyaan targets stunting and anaemia. 2. ICDS began as a nutrition and child-care programme. Which is/are correct?
1. 1 only
2. 2 only
3. Both 1 and 2
4. Neither 1 nor 2
ప్రకటనలు: 1. గుంత మరుగుదొడ్డిని బావికి కనీసం 15 మీటర్ల దూరంలో ఉంచాలి. 2. అది బావి కంటే ఎత్తైన ప్రదేశంలో ఉండాలి. ఏది/ఏవి సరైనవి?
1. 1 మాత్రమే
2. 2 మాత్రమే
3. 1 మరియు 2 రెండూ
4. 1 లేదా 2 కాదు
సమాధానం
A. 1 మాత్రమే
Statements: 1. A pit latrine should be placed at least 15 metres from a well. 2. It should be on higher ground than the well. Which is/are correct?
1. 1 only
2. 2 only
3. Both 1 and 2
4. Neither 1 nor 2
ప్రకటనలు: 1. గర్భిణీ స్త్రీలకు ఐరన్, ఫోలిక్ ఆమ్ల మాత్రలు ఇస్తారు. 2. పిల్లల్లో విరేచనాల చికిత్సలో జింక్ కలుపుతారు. ఏది/ఏవి సరైనవి?
1. 1 మాత్రమే
2. 2 మాత్రమే
3. 1 మరియు 2 రెండూ
4. 1 లేదా 2 కాదు
సమాధానం
C. 1 మరియు 2 రెండూ
Statements: 1. Iron and folic acid tablets are given to pregnant women. 2. Zinc is added in the treatment of diarrhoea in children. Which is/are correct?
1. 1 only
2. 2 only
3. Both 1 and 2
4. Neither 1 nor 2
భారతదేశంలో పోషకాహార రక్తహీనతకు అత్యంత సాధారణ కారణమైన ఖనిజ లోపం ఏది?
1. కాల్షియం
2. ఐరన్
3. అయోడిన్
4. జింక్
సమాధానం
B. ఐరన్
Which mineral deficiency is the most common cause of nutritional anaemia in India?
1. Calcium
2. Iron
3. Iodine
4. Zinc

Page 1 of 1

Finished reading?

Test yourself in 10 minutes

A free 10-question mini-mock on your exam's real pattern, with negative marking and an instant score. अपनी तैयारी 10 मिनट में जाँचें।

Take a free mini-mock →Topic-wise practice