సామాజిక ఆరోగ్య నర్సింగ్ మరియు గృహ ప్రసూతి సేవలు
గుర్తుంచుకోవాల్సినవి
- సామాజిక ఆరోగ్య నర్సింగ్ ఒక్క రోగి ఆరోగ్యాన్నే కాక, మొత్తం సమాజ ఆరోగ్యాన్ని చూసుకుంటుంది. ప్రజలకు, ఆరోగ్య వ్యవస్థకు మధ్య ANM మొదటి సంపర్క వ్యక్తి.
- గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో ఆరోగ్య వ్యవస్థకు మూడు స్థాయిలున్నాయి: ఉప కేంద్రం, ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం (PHC), సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం (CHC). ప్రతి దానికి నిర్ణీత జనాభా ఉంటుంది.
- గృహ ప్రసూతి అంటే తల్లి, బిడ్డలకు ఇంట్లో అందించే సంరక్షణ. ప్రణాళిక, శుభ్రమైన కాన్పు, ప్రమాద సూచనలను గుర్తించడం, త్వరగా రిఫర్ చేయడం ముఖ్యమైన నైపుణ్యాలు.
భావనలు మరియు నివారణ స్థాయిలు
- ఆరోగ్యం (WHO): కేవలం వ్యాధి లేకపోవడం కాదు, శారీరక, మానసిక, సామాజిక శ్రేయస్సు సంపూర్ణంగా ఉన్న స్థితి.
- సామాజిక ఆరోగ్య నర్సింగ్ అనేది ఆరోగ్యాన్ని పెంపొందించడానికి, వ్యాధులను నివారించడానికి, కుటుంబాలకు, సమూహాలకు సంరక్షణ ఇవ్వడానికి నర్సింగ్, ప్రజారోగ్యం, సామాజిక సంరక్షణలను కలిపే విధానం.
- ప్రాథమిక నివారణ: ఆరోగ్య ప్రోత్సాహం మరియు నిర్దిష్ట రక్షణ, ఉదాహరణకు రోగనిరోధక టీకాలు, పోషణ, పారిశుద్ధ్యం.
- ద్వితీయ నివారణ: ముందస్తు నిర్ధారణ మరియు తక్షణ చికిత్స, ఉదాహరణకు రక్తహీనతను పరీక్షించి చికిత్స చేయడం.
- తృతీయ నివారణ: వైకల్యాన్ని పరిమితం చేయడం మరియు పునరావాసం.
- ప్రాథమిక ఆరోగ్య సంరక్షణ 1978లో అల్మా-ఆటా సమావేశంలో ముఖ్య వ్యూహంగా ప్రకటించబడింది: "అందరికీ ఆరోగ్యం". దీని సూత్రాలు: సమాన పంపిణీ, సమాజ భాగస్వామ్యం, రంగాల మధ్య సమన్వయం, తగిన సాంకేతికత.
గ్రామీణ ఆరోగ్య మౌలిక సదుపాయాలు
| యూనిట్ | జనాభా ప్రమాణం (మైదాన ప్రాంతం) | జనాభా ప్రమాణం (కొండ లేదా గిరిజన ప్రాంతం) | ప్రధాన సిబ్బంది |
|---|---|---|---|
| ఉప కేంద్రం | 5,000 | 3,000 | ANM (మహిళా ఆరోగ్య కార్యకర్త), ఒక పురుష ఆరోగ్య కార్యకర్త |
| ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం | 30,000 | 20,000 | వైద్యాధికారి, స్టాఫ్ నర్సు, ఫార్మసిస్ట్, ల్యాబ్ టెక్నీషియన్ |
| సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం | 1,20,000 | 80,000 | నిపుణులు (సర్జన్, ఫిజిషియన్, ప్రసూతి వైద్యుడు, పిల్లల వైద్యుడు) |
- అత్యవసర ప్రసూతి సంరక్షణ, రక్త నిల్వ సదుపాయం ఉన్నప్పుడు CHC మొదటి రిఫరల్ యూనిట్ (FRU) కూడా అవుతుంది.
- ఉప కేంద్రం ప్రాథమిక ఆరోగ్య సంరక్షణ వ్యవస్థకు, సమాజానికి మధ్య అత్యంత చివరి (గ్రామ స్థాయి) సంపర్క కేంద్రం.
- ASHA (గుర్తింపు పొందిన సామాజిక ఆరోగ్య కార్యకర్త) గ్రామ స్థాయిలో పనిచేసే మహిళా వలంటీర్. ఆమె ప్రజలను సేవలతో అనుసంధానిస్తుంది, ఆసుపత్రి కాన్పులకు, టీకాలకు ప్రోత్సహిస్తుంది, రోగులను వెంట తీసుకువెళ్తుంది. అంగన్వాడీ కార్యకర్త ICDS పథకం కింద పోషణ, ప్రీ-స్కూల్ విద్యను అందిస్తుంది.
- గ్రామ ఆరోగ్య మరియు పోషణ దినోత్సవం (VHND): గ్రామంలో లేదా అంగన్వాడీలో నెలకోసారి నిర్వహించే సేవా కార్యక్రమం; టీకాలు, గర్భిణుల పరీక్షలు, పోషణ, కౌన్సెలింగ్ ఇందులో ఉంటాయి.
- గ్రామ ఆరోగ్య, పారిశుద్ధ్య మరియు పోషణ కమిటీ ఆరోగ్య కార్యక్రమాల ప్రణాళికలో గ్రామాన్ని భాగస్వామ్యం చేస్తుంది.
- ఆంధ్రప్రదేశ్లో గ్రామ, వార్డు సచివాలయ వ్యవస్థ ద్వారా గ్రామ లేదా వార్డు స్థాయిలో ఒక ANM లేదా వార్డు ఆరోగ్య కార్యదర్శి ఆరోగ్య సేవలు అందించి రికార్డులు నిర్వహిస్తారు. సంచార ఆరోగ్య సేవల కోసం 104, అత్యవసర అంబులెన్స్ల కోసం 108 సేవలను కూడా రాష్ట్రం నడుపుతోంది.
ANM పాత్ర మరియు విధులు
- గర్భిణులు, శిశువుల నమోదు మరియు తదుపరి పర్యవేక్షణ (అర్హులైన దంపతుల రిజిస్టర్, గర్భిణీ రిజిస్టర్).
- ఉప కేంద్రంలో కాన్పులు చేయడం, అవసరమైనప్పుడు ఇంట్లో సహాయం చేయడం, సమస్యలుంటే రిఫర్ చేయడం.
- టీకా సెషన్లు, విటమిన్ A మరియు ఐరన్-ఫోలిక్ యాసిడ్ పంపిణీ.
- కుటుంబ నియంత్రణ కౌన్సెలింగ్ మరియు సేవలు.
- చిన్న చిన్న అనారోగ్యాలకు చికిత్స, ప్రథమ చికిత్స, ORS మరియు జింక్తో విరేచనాల నిర్వహణ.
- ఆరోగ్య విద్య, పాఠశాల ఆరోగ్య సందర్శనలు, జాతీయ వ్యాధి నియంత్రణ కార్యక్రమాలకు (మలేరియా, క్షయ, కుష్ఠు, HIV) సహకారం.
- రికార్డులు నిర్వహించడం, నెలవారీ నివేదికలు తయారు చేసి PHCకి పంపడం. కుటుంబ ఫోల్డర్ ఉంచడం.
- ASHAలకు మార్గదర్శనం, సహకారం ఇవ్వడం, అంగన్వాడీ కార్యకర్తలతో (వీరు ICDS కింద పర్యవేక్షించబడతారు) కలిసి పనిచేయడం.
గృహ సందర్శనలు మరియు బ్యాగ్ టెక్నిక్
- గృహ సందర్శన: అంచనా వేయడానికి, బోధించడానికి, సహాయం చేయడానికి కుటుంబాన్ని ప్రణాళిక ప్రకారం సందర్శించడం. మొదటి సందర్శన సత్సంబంధాలు ఏర్పరచుకోవడానికి, సమాచారం సేకరించడానికి. కుటుంబానికి అనుకూలమైన సమయాన్ని ఎంచుకోవాలి.
- ఉద్దేశాలు: వ్యాధిని ముందుగా గుర్తించడం, ఆరోగ్య విద్య, గర్భిణీ, ప్రసవానంతర, నవజాత శిశు కేసుల తదుపరి పర్యవేక్షణ, కుటుంబ నియంత్రణకు అర్హులైన దంపతులను గుర్తించడం.
- బ్యాగ్ టెక్నిక్: నర్సు అవసరమైన సామగ్రి ఉన్న బ్యాగ్ను ఇంటికి తీసుకువెళ్తుంది. దశలు: బ్యాగ్ను శుభ్రమైన ఉపరితలంపై ఉంచడం, ముందు, తరువాత చేతులు కడుక్కోవడం, కనీస కలుషితంతో వస్తువులను వాడటం, శుభ్రమైనవి, వాడినవి వేర్వేరుగా ఉండేలా తిరిగి సర్దడం.
- ANM కిట్లోని వస్తువులు: థర్మామీటర్, స్టెతస్కోప్, రక్తపోటు పరికరం, బరువు తూచే యంత్రం, కొలత టేప్, చేతులు కడుక్కునే సామగ్రి, గ్లవ్స్, మూత్ర పరీక్ష కిట్, హిమోగ్లోబిన్ పరీక్ష కిట్, ప్రాథమిక మందులు.
గృహ ప్రసూతి సూత్రాలు
- ఇంట్లో కాన్పు కోసం గర్భధారణ కాలంలో సిద్ధత: శుభ్రమైన, వెలుతురు ఉన్న, గాలి ప్రసరించే గదిని, గట్టి మంచాన్ని, నీటి సరఫరాను సిద్ధం చేయాలి; శిక్షణ పొందిన కాన్పు సహాయకురాలిని ఏర్పాటు చేయాలి; అత్యవసర రవాణా, జనన ప్రణాళిక సిద్ధంగా ఉంచాలి.
- ప్రసవ సన్నద్ధత: రిఫరల్ కోసం సదుపాయాన్ని ముందే గుర్తించాలి, డబ్బు, రవాణా సిద్ధంగా ఉంచాలి, వీలైతే రక్తదాతను కూడా.
- శుభ్రమైన కాన్పు కిట్లో ప్లాస్టిక్ షీట్, సబ్బు, స్టెరైల్ బ్లేడ్, శుభ్రమైన బొడ్డు తాడు కట్టు దారాలు, బిడ్డను చుట్టడానికి శుభ్రమైన గుడ్డ, గ్లవ్స్, స్టెరైల్ గాజు ఉంటాయి.
- ఆరు శుభ్రతలు: శుభ్రమైన చేతులు, శుభ్రమైన కాన్పు ఉపరితలం, శుభ్రమైన పెరినియం, బొడ్డు తాడు కోయడానికి శుభ్రమైన బ్లేడ్, శుభ్రమైన బొడ్డు తాడు కట్టు, బిడ్డకు శుభ్రమైన గుడ్డ.
- నైపుణ్యం ఉన్న వ్యక్తి చేసే ఇంటి కాన్పు ప్రత్యామ్నాయం మాత్రమే. సమస్యలను నిర్వహించగలగడం వల్ల సదుపాయంలో (ఆసుపత్రిలో) కాన్పును గట్టిగా ప్రోత్సహిస్తారు.
- ఈ క్రింది సందర్భాల్లో మహిళను ఆసుపత్రి కాన్పుకు రిఫర్ చేయాలి: ఇంతకు ముందు సిజేరియన్, రక్తస్రావం, కవలలు, బిడ్డ అసాధారణ స్థితి (ఎబ్నార్మల్ లై), అధిక రక్తపోటు, తీవ్ర రక్తహీనత, నెలలు నిండకుండా లేదా చాలా చిన్న బిడ్డ, దీర్ఘకాల పురిటి నొప్పులు, లేదా చాలా పొట్టి ఎత్తు.
- ఇంటి కాన్పు తరువాత: 24 గంటల్లోపు, తరువాత 3వ రోజు, 7వ రోజు, అవసరమైనప్పుడు సందర్శించాలి. ఇంటి వద్ద నవజాత శిశు సంరక్షణ సందర్శనలను ASHA చేస్తుంది.
రోగనిరోధక టీకాలు (సార్వత్రిక టీకా కార్యక్రమం)
| వయస్సు | టీకాలు |
|---|---|
| పుట్టినప్పుడు | BCG, OPV సున్నా డోసు, హెపటైటిస్ B జనన డోసు |
| 6, 10, 14 వారాలు | OPV, పెంటావాలెంట్ (DPT + హెపటైటిస్ B + Hib), రోటావైరస్; 6, 14 వారాల వద్ద ఫ్రాక్షనల్ IPV; 6, 14 వారాల వద్ద PCV (9 నెలల వద్ద బూస్టర్) |
| 9 నుండి 12 నెలలు | మీజిల్స్-రుబెల్లా (MR) మొదటి డోసు, విటమిన్ A మొదటి డోసు |
| 16 నుండి 24 నెలలు | DPT బూస్టర్, OPV బూస్టర్, MR రెండవ డోసు |
| 5 నుండి 6 సంవత్సరాలు | DPT బూస్టర్ |
| 10, 16 సంవత్సరాలు | Td |
| గర్భిణులు | Td (రెండు డోసులు, లేదా ఒక బూస్టర్) |
- శీతల గొలుసు (కోల్డ్ చైన్): టీకాలను ఫ్యాక్టరీ నుండి బిడ్డ వరకు +2 °C నుండి +8 °C వద్ద ఉంచాలి. పరికరాలు: ఐస్-లైన్డ్ రిఫ్రిజిరేటర్ (ILR), డీప్ ఫ్రీజర్, కోల్డ్ బాక్స్, వ్యాక్సిన్ క్యారియర్, ఐస్ ప్యాక్లు.
- గడ్డకట్టడానికి సున్నితమైన టీకాలు: DPT, పెంటావాలెంట్, Td, హెపటైటిస్ B మొదలైనవి. ఇవి గడ్డకడితే పాడైపోతాయి. BCG, మీజిల్స్, OPV లను గడ్డకట్టించవచ్చు, కానీ BCG, మీజిల్స్ కాంతి, వేడి వల్ల పాడవుతాయి.
- వ్యాక్సిన్ వయల్ మానిటర్ (VVM): టీకా అధిక వేడికి గురైందో లేదో చూపే వేడికి సున్నితమైన లేబుల్. లోపలి చతురస్రం బయటి వృత్తంతో సమానంగా లేదా దానికంటే ముదురుగా ఉంటే పారవేయాలి.
- షేక్ టెస్ట్ గడ్డకట్టడానికి సున్నితమైన టీకాలు గడ్డకట్టాయో లేదో పరీక్షిస్తుంది.
- ఓపెన్ వయల్ పాలసీ: కొన్ని టీకాలను సరిగ్గా నిల్వ ఉంచితే తరువాతి రోజుల్లో కూడా వాడవచ్చు. BCG, మీజిల్స్, MR లను కలిపిన (రీకన్స్టిట్యూషన్) 4 గంటల తరువాత పారవేయాలి.
- వేర్వేరు టీకాలను ఒకే సిరంజిలో ఎప్పుడూ కలపవద్దు. ప్రతి బిడ్డకు కొత్త ఆటో-డిసేబుల్ సిరంజి వాడాలి.
- టీకా తరువాత ప్రతికూల ప్రభావాల కోసం బిడ్డను 30 నిమిషాలు గమనించాలి.
జనన మరణ నమోదు, రికార్డులు మరియు ప్రాథమిక అంటువ్యాధి శాస్త్రం
- జనన మరణాల నమోదు జనన మరణాల నమోదు చట్టం (1969) ప్రకారం తప్పనిసరి. జననం, మరణం 21 రోజుల్లోపు నివేదించాలి.
- జనాభా గణాంకాలు: జనన రేటు = మధ్య సంవత్సర జనాభా 1,000కి సజీవ జననాలు. శిశు మరణ రేటు = 1,000 సజీవ జననాలకు శిశు మరణాలు (1 సంవత్సరం లోపు). నవజాత శిశు మరణ రేటు = 1,000 సజీవ జననాలకు మొదటి 28 రోజుల్లో మరణాలు. మాతృ మరణ నిష్పత్తి 1,00,000 సజీవ జననాలకు లెక్కిస్తారు.
- అంటువ్యాధి శాస్త్ర త్రికోణం: కారకం (ఏజెంట్), అతిథేయి (హోస్ట్), పర్యావరణం.
- పొదిగే కాలం (ఇంక్యుబేషన్ పీరియడ్): సూక్ష్మజీవి శరీరంలోకి ప్రవేశించిన తరువాత మొదటి లక్షణాలు కనిపించే వరకు గల సమయం. ఐసోలేషన్: రోగులను వేరుగా ఉంచడం. క్వారంటైన్: ఆరోగ్యవంతులైన సన్నిహితుల కదలికను పొదిగే కాలం వరకు పరిమితం చేయడం.
- నిఘా (సర్వైలెన్స్) అంటే ఆరోగ్య సమాచారాన్ని నిరంతరం సేకరించడం, విశ్లేషించడం, ఉపయోగించడం.
- రికార్డుల స్థాయిలు: అర్హులైన దంపతుల రిజిస్టర్, గర్భిణీ రిజిస్టర్, టీకా రిజిస్టర్, జనన మరణ రిజిస్టర్.
పర్యావరణ పారిశుద్ధ్యం
- సురక్షిత నీరు: బ్లీచింగ్ పౌడర్ లేదా క్లోరిన్ మాత్రలతో క్లోరినేషన్, మరిగించడం, వడపోత. బావులను కలుషితం కాకుండా కాపాడాలి.
- పారిశుద్ధ్య మరుగుదొడ్ల ద్వారా మలాన్ని సురక్షితంగా పారవేయడం. వ్యర్థాలను వేరు చేసి సురక్షితంగా పారవేయడం.
- ఈగలు, దోమలు, ఎలుకల నియంత్రణ: అవి పెరిగే చోట్లను తొలగించాలి.
- ఉప కేంద్రంలోని బయో-మెడికల్ వ్యర్థాలను రంగు సంకేతాల సంచుల ద్వారా వేరు చేస్తారు (మురికి, శరీర భాగాల వ్యర్థాలకు పసుపు, కలుషిత ప్లాస్టిక్లకు ఎరుపు, పదునైన వస్తువులకు తెలుపు, గాజు వస్తువులకు నీలం).
పరీక్షలో ఉచ్చులు
- ఉప కేంద్రం మైదాన ప్రాంతంలో 5,000, కొండ ప్రాంతంలో 3,000 మందికి సేవ చేస్తుంది (తారుమారు కాదు).
- PHC జనాభా 30,000, CHC జనాభా 1,20,000.
- ANM ఉప కేంద్రం బృందంలో సభ్యురాలు, PHC వైద్యుల బృందంలో కాదు.
- ASHA వలంటీర్, క్రమబద్ధమైన జీతం పొందే సిబ్బంది కాదు.
- BCG, మీజిల్స్ టీకాలు DPT, హెపటైటిస్ B లా అదే విధంగా గడ్డకట్టడానికి సున్నితమైనవి కావు.
- జనన, మరణ నమోదు 21 రోజుల్లోపు.
- శీతల గొలుసు ఉష్ణోగ్రత +2 °C నుండి +8 °C, 0 °C నుండి 4 °C కాదు.
- క్వారంటైన్ ఆరోగ్యవంతులైన సన్నిహితులకు వర్తిస్తుంది, ఐసోలేషన్ రోగులకు వర్తిస్తుంది.
- అల్మా-ఆటా ప్రకటన 1978 నాటిది, ఇది ప్రాథమిక ఆరోగ్య సంరక్షణ గురించి.
- VHND నెలకోసారి, వారానికోసారి కాదు.
ఒక్క వాక్యం సారాంశాలు
- 1. ఉప కేంద్రం ప్రమాణం: 5,000 (మైదాన ప్రాంతం).
- 2. PHC ప్రమాణం: 30,000 (మైదాన ప్రాంతం).
- 3. CHC ప్రమాణం: 1,20,000 (మైదాన ప్రాంతం).
- 4. శీతల గొలుసు పరిధి: +2 °C నుండి +8 °C.
- 5. ASHA అంటే Accredited Social Health Activist (గుర్తింపు పొందిన సామాజిక ఆరోగ్య కార్యకర్త).
- 6. అల్మా-ఆటా ప్రకటన సంవత్సరం: 1978.
- 7. జనన మరణాల నమోదు: 21 రోజుల్లోపు.
- 8. శిశు మరణ రేటు 1,000 సజీవ జననాలకు.
- 9. మాతృ మరణ నిష్పత్తి 1,00,000 సజీవ జననాలకు.
- 10. పెంటావాలెంట్ డిఫ్తీరియా, కోరింత దగ్గు, ధనుర్వాతం, హెపటైటిస్ B, Hib లను కవర్ చేస్తుంది.
- 11. MR మొదటి డోసు 9 నుండి 12 నెలల వద్ద.
- 12. తెలుపు డబ్బా పదునైన వస్తువుల కోసం.
సాధన ప్రశ్నలు
మైదాన ప్రాంతాలలో సబ్-సెంటర్ జనాభా ప్రమాణం:
- 1,20,000
- 30,000
- 3,000
- 5,000
సమాధానం
D. 5,000
The population norm for a sub-centre in plain areas is:
- 1,20,000
- 30,000
- 3,000
- 5,000
మైదాన ప్రాంతాలలో ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం (PHC) జనాభా ప్రమాణం:
- 5,000
- 80,000
- 1,20,000
- 30,000
సమాధానం
D. 30,000
The population norm for a primary health centre in plain areas is:
- 5,000
- 80,000
- 1,20,000
- 30,000
మైదాన ప్రాంతాలలో సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం (CHC) జనాభా ప్రమాణం:
- 50,000
- 1,20,000
- 30,000
- 5,000
సమాధానం
B. 1,20,000
The population norm for a community health centre in plain areas is:
- 50,000
- 1,20,000
- 30,000
- 5,000
సమాజానికి, ఆరోగ్య వ్యవస్థకు మధ్య అత్యంత అంచున ఉన్న సంపర్క కేంద్రం:
- జిల్లా ఆసుపత్రి
- సబ్-సెంటర్
- సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం
- మెడికల్ కాలేజీ
సమాధానం
B. సబ్-సెంటర్
The most peripheral contact point between the community and the health system is the:
- district hospital
- sub-centre
- community health centre
- medical college
ప్రాథమిక ఆరోగ్య సంరక్షణపై అల్మా-అటా ప్రకటన ఎప్పుడు చేశారు?
- 1978
- 1986
- 1948
- 2000
సమాధానం
A. 1978
The Alma-Ata declaration on primary health care was made in:
- 1978
- 1986
- 1948
- 2000
ASHA అంటే:
- ఆథరైజ్డ్ స్కూల్ హెల్త్ అసిస్టెంట్
- ఏరియా శానిటేషన్ అండ్ హెల్త్ ఏజెంట్
- అసిస్టెంట్ సోషల్ హెల్త్ ఎయిడ్
- అక్రెడిటెడ్ సోషల్ హెల్త్ యాక్టివిస్ట్
సమాధానం
D. అక్రెడిటెడ్ సోషల్ హెల్త్ యాక్టివిస్ట్
ASHA stands for:
- Authorised School Health Assistant
- Area Sanitation and Health Agent
- Assistant Social Health Aide
- Accredited Social Health Activist
టీకాల కోల్డ్ చైన్ ఉష్ణోగ్రత పరిధి:
- -10 °C నుండి 0 °C
- +10 °C నుండి +20 °C
- 0 °C నుండి +2 °C
- +2 °C నుండి +8 °C
సమాధానం
D. +2 °C నుండి +8 °C
The cold chain temperature range for vaccines is:
- -10 °C to 0 °C
- +10 °C to +20 °C
- 0 °C to +2 °C
- +2 °C to +8 °C
జాతీయ షెడ్యూల్లో పుట్టినప్పుడు ఇచ్చే టీకా ఏది?
- BCG
- Td
- మీజిల్స్-రుబెల్లా
- DPT బూస్టర్
సమాధానం
A. BCG
Which vaccine is given at birth in the national schedule?
- BCG
- Td
- Measles-Rubella
- DPT booster
పెంటావాలెంట్ టీకా ఏ వ్యాధి నుండి రక్షణ ఇవ్వదు?
- హీమోఫిలస్ ఇన్ఫ్లుయెంజే టైప్ b
- పోలియో
- డిఫ్తీరియా
- హెపటైటిస్ B
సమాధానం
B. పోలియో
Pentavalent vaccine does NOT protect against:
- Haemophilus influenzae type b
- polio
- diphtheria
- hepatitis B
మీజిల్స్-రుబెల్లా టీకా మొదటి మోతాదు ఎప్పుడు ఇస్తారు?
- 6 వారాలు
- 5 సంవత్సరాలు
- 14 వారాలు
- 9 నుండి 12 నెలలు
సమాధానం
D. 9 నుండి 12 నెలలు
The first dose of Measles-Rubella vaccine is given at:
- 6 weeks
- 5 years
- 14 weeks
- 9 to 12 months
జననాలు, మరణాలను ఎంత సమయంలోపు నమోదు చేయాలి?
- 2 నెలలు
- 1 సంవత్సరం
- 21 రోజులు
- 7 రోజులు
సమాధానం
C. 21 రోజులు
Births and deaths must be registered within:
- 2 months
- 1 year
- 21 days
- 7 days
శిశు మరణాల రేటును ఏ ప్రమాణంపై వ్యక్తపరుస్తారు?
- 1,000 సజీవ జననాలు
- 1,000 మధ్య-సంవత్సర జనాభా
- 1,00,000 సజీవ జననాలు
- 10,000 సజీవ జననాలు
సమాధానం
A. 1,000 సజీవ జననాలు
Infant mortality rate is expressed per:
- 1,000 live births
- 1,000 mid-year population
- 100,000 live births
- 10,000 live births
ఐసోలేషన్ (Isolation) క్వారంటైన్ (Quarantine) కంటే భిన్నమైనది, ఎందుకంటే ఐసోలేషన్ దేని కోసం?
- అంటువ్యాధి ఉన్న రోగుల కోసం
- ఆరోగ్యవంతులైన సంపర్కుల కోసం మాత్రమే
- టీకా వేయించుకున్నవారి కోసం
- ప్రయాణికుల కోసం మాత్రమే
సమాధానం
A. అంటువ్యాధి ఉన్న రోగుల కోసం
Isolation differs from quarantine because isolation is for:
- sick persons with a communicable disease
- healthy contacts only
- vaccinated persons
- travellers only
ఎపిడెమియోలాజికల్ త్రయం (triad) లో ఉండేవి:
- క్రిమి, వాహకం (vector) మరియు నేల
- కారకం (agent), అతిథేయి (host) మరియు పర్యావరణం
- కారకం, నర్సు మరియు సమాజం
- అతిథేయి, టీకా మరియు మందు
సమాధానం
B. కారకం (agent), అతిథేయి (host) మరియు పర్యావరణం
The epidemiological triad consists of:
- germ, vector and soil
- agent, host and environment
- agent, nurse and community
- host, vaccine and drug
జీవ-వైద్య వ్యర్థాల వర్గీకరణలో పదునైన వస్తువుల (sharps) కోసం ఉద్దేశించిన రంగు డబ్బా ఏది?
- పసుపు
- తెలుపు
- ఎరుపు
- ఆకుపచ్చ
సమాధానం
B. తెలుపు
Which colour-coded container is meant for sharps in biomedical waste segregation?
- Yellow
- White
- Red
- Green
వ్యాక్సిన్ వయల్ మానిటర్ ప్రకారం టీకాను ఎప్పుడు పారవేయాలి?
- వయల్ను కదిలించినప్పుడు
- లేబుల్ వెలిసిపోయినప్పుడు
- లోపలి చతురస్రం వృత్తం కంటే లేతగా ఉన్నప్పుడు
- లోపలి చతురస్రం బయటి వృత్తంతో సమానంగా లేదా దానికంటే ముదురుగా ఉన్నప్పుడు
సమాధానం
D. లోపలి చతురస్రం బయటి వృత్తంతో సమానంగా లేదా దానికంటే ముదురుగా ఉన్నప్పుడు
Vaccine vial monitor shows that a vaccine should be discarded when:
- the vial has been shaken
- the label has faded
- the inner square is lighter than the circle
- the inner square is as dark as or darker than the outer circle
గడ్డకట్టడానికి సున్నితమైన (freeze-sensitive) టీకా:
- BCG
- OPV
- పెంటావాలెంట్
- మీజిల్స్
సమాధానం
C. పెంటావాలెంట్
A freeze-sensitive vaccine is:
- BCG
- OPV
- pentavalent
- measles
BCG మరియు మీజిల్స్ టీకాలను కలిపిన తర్వాత ఎంత సమయంలోపు పారవేయాలి?
- 24 గంటలు
- 4 గంటలు
- 7 రోజులు
- కేవలం 1 గంట
సమాధానం
B. 4 గంటలు
BCG and measles vaccines should be discarded after reconstitution within:
- 24 hours
- 4 hours
- 7 days
- 1 hour only
గ్రామ ఆరోగ్య మరియు పోషకాహార దినోత్సవం (VHND) సెషన్లో ANM సాధారణంగా ఏమి చేస్తారు?
- టీకాలు వేయడం మరియు గర్భపూర్వ పరీక్షలు చేయడం
- గణితం బోధించడం
- పెద్ద శస్త్రచికిత్సలు చేయడం
- భూమి రికార్డులు నమోదు చేయడం
సమాధానం
A. టీకాలు వేయడం మరియు గర్భపూర్వ పరీక్షలు చేయడం
The ANM at a Village Health and Nutrition Day (VHND) session typically:
- gives immunisation and antenatal check-ups
- teaches mathematics
- performs major surgery
- registers land records
ఇంట్లో ప్రసవానికి బదులు కేంద్రంలో ప్రసవానికి రెఫర్ చేయాల్సిన కుటుంబం ఏది?
- Hb 12 g/dl ఉన్న స్త్రీ
- సాధారణ రక్తపోటు ఉన్న స్త్రీ
- కవల గర్భధారణ ఉన్న స్త్రీ
- ఎటువంటి ప్రమాద కారకాలు లేని, సాధారణ మొదటి గర్భధారణ ఉన్న ఆరోగ్యవంతమైన స్త్రీ
సమాధానం
C. కవల గర్భధారణ ఉన్న స్త్రీ
Which family needs referral for facility delivery rather than home delivery?
- A woman with Hb of 12 g/dl
- A woman with normal blood pressure
- A woman with twin pregnancy
- A healthy woman with a normal first pregnancy and no risk factors
ప్రతి మోతాదుకు కొత్త ఆటో-డిసేబుల్ సిరంజితో పిల్లకు టీకా వేస్తున్నారు. ఇది ప్రధానంగా దేనికి?
- టీకాను ఆదా చేయడానికి
- సెషన్ను వేగవంతం చేయడానికి
- ఖర్చు తగ్గించడానికి
- ఇన్ఫెక్షన్ వ్యాప్తిని నివారించడానికి
సమాధానం
D. ఇన్ఫెక్షన్ వ్యాప్తిని నివారించడానికి
A child is being vaccinated with a new auto-disable syringe for each dose. This is primarily to:
- save vaccine
- speed up the session
- reduce cost
- prevent infection spread
మీజిల్స్ కేసు ఆరోగ్యవంతమైన సంపర్కుడిని పొదిగే కాలం (incubation period) వరకు బడికి దూరంగా ఉండమని చెప్పారు. ఇది:
- టీకా వేయడం
- ధూమీకరణ (Fumigation)
- ఐసోలేషన్
- క్వారంటైన్
సమాధానం
D. క్వారంటైన్
A healthy contact of a measles case is asked to stay away from school for the incubation period. This is:
- immunisation
- fumigation
- isolation
- quarantine
గ్రామంలోని బావి నీటిని దేనితో క్రిమిరహితం చేస్తారు?
- పటిక మాత్రమే
- ఇసుక
- బ్లీచింగ్ పౌడర్ లేదా క్లోరిన్ మాత్రలు
- సూర్యరశ్మి మాత్రమే
సమాధానం
C. బ్లీచింగ్ పౌడర్ లేదా క్లోరిన్ మాత్రలు
Water in a village well is disinfected using:
- alum only
- sand
- bleaching powder or chlorine tablets
- sunlight only
ఒక తల్లి తన శిశువును 6 వారాల వయసులో టీకా కోసం తీసుకువచ్చింది. అప్పుడు ఇవ్వాల్సిన టీకాలు:
- BCG మాత్రమే
- Td
- MR మొదటి మోతాదు
- OPV, పెంటావాలెంట్ మరియు రోటావైరస్ (మొదటి మోతాదులు)
సమాధానం
D. OPV, పెంటావాలెంట్ మరియు రోటావైరస్ (మొదటి మోతాదులు)
A mother brought her baby at 6 weeks of age for vaccination. The vaccines due then include:
- BCG only
- Td
- MR first dose
- OPV, pentavalent and rotavirus (first doses)
ఇంటి సందర్శనను ఉత్తమంగా ఎప్పుడు ప్లాన్ చేయాలి?
- కుటుంబానికి అనుకూలమైన సమయంలో
- భోజన సమయాల్లో
- అర్ధరాత్రి వేళ
- పండుగల సమయంలో మాత్రమే
సమాధానం
A. కుటుంబానికి అనుకూలమైన సమయంలో
A home visit is best planned:
- at a time convenient for the family
- during meal times
- very late at night
- only during festivals
ఒక పిల్ల DPT టీకా వయల్ను ఫ్రీజర్లో ఉంచారు. సరైన చర్య:
- వెంటనే వాడటం
- షేక్ టెస్ట్ చేసి, విఫలమైతే పారవేయడం
- రెట్టింపు మోతాదు ఇవ్వడం
- పెద్ద పిల్లలకు మాత్రమే వాడటం
సమాధానం
B. షేక్ టెస్ట్ చేసి, విఫలమైతే పారవేయడం
A child's DPT vaccine vial was kept in the freezer. The right action is to:
- use it immediately
- do a shake test and discard it if it fails
- give a double dose
- use only for older children
ఒక ANM సరఫరాలతో 2 కి.మీ. నడిచి ఒక పల్లెకు వెళ్లాలి. బ్యాగ్ టెక్నిక్ ఆమెకు ఎలా సహాయపడుతుంది?
- అవసరమైనవి తీసుకెళ్లడానికి, సందర్శన సమయంలో కలుషితం కాకుండా నివారించడానికి
- చేతులు కడుక్కోకుండా ఉండటానికి
- రోగిని పరీక్షించకుండా ఉండటానికి
- రికార్డులు రాయకుండా ఉండటానికి
సమాధానం
A. అవసరమైనవి తీసుకెళ్లడానికి, సందర్శన సమయంలో కలుషితం కాకుండా నివారించడానికి
An ANM must walk 2 km to a hamlet on foot with supplies. The bag technique helps her to:
- carry essentials and prevent contamination during the visit
- avoid hand washing
- avoid examining the patient
- skip record keeping
జతపరచండి: ఏ జత సరైనది?
- PHC: జిల్లా ఆసుపత్రి
- CHC: నిపుణులు మరియు మొదటి రెఫరల్ యూనిట్
- ASHA: జీతం పొందే వైద్యురాలు
- సబ్-సెంటర్: మెడికల్ కాలేజీ
సమాధానం
B. CHC: నిపుణులు మరియు మొదటి రెఫరల్ యూనిట్
Match: Which pairing is correct?
- PHC: district hospital
- CHC: specialists and first referral unit
- ASHA: salaried doctor
- Sub-centre: medical college
జతపరచండి: రంగు మరియు వ్యర్థం యొక్క ఏ జత సరైనది?
- తెలుపు: మురికి డ్రెస్సింగ్లు
- పసుపు: గాజు
- నీలం: గాజు సామాగ్రి
- ఎరుపు: పదునైన వస్తువులు (sharps)
సమాధానం
C. నీలం: గాజు సామాగ్రి
Match: Which pairing of colour and waste is correct?
- White: soiled dressings
- Yellow: glass
- Blue: glassware
- Red: sharps
జతపరచండి: వయసు మరియు టీకా యొక్క ఏ జత సరైనది?
- 16 నుండి 24 నెలలు: DPT బూస్టర్
- 10 సంవత్సరాలు: MR మొదటి మోతాదు
- 9 నెలలు: BCG
- పుట్టినప్పుడు: Td
సమాధానం
A. 16 నుండి 24 నెలలు: DPT బూస్టర్
Match: Which pairing of age and vaccine is correct?
- 16 to 24 months: DPT booster
- 10 years: MR first dose
- 9 months: BCG
- Birth: Td
కింది ప్రకటనలలో ఏది/ఏవి సరైనవి? 1. మైదాన ప్రాంతాలలో ఒక సబ్-సెంటర్ 5,000 మందికి సేవలందిస్తుంది. 2. PHCని మెడికల్ ఆఫీసర్ నడుపుతారు.
- 1 మాత్రమే
- 2 మాత్రమే
- 1 మరియు 2 రెండూ
- 1 లేదా 2 కాదు
సమాధానం
C. 1 మరియు 2 రెండూ
Which of the following statements is/are correct? 1. A sub-centre serves 5,000 people in plains. 2. A PHC is run by a medical officer.
- 1 only
- 2 only
- Both 1 and 2
- Neither 1 nor 2
కింది ప్రకటనలలో ఏది/ఏవి సరైనవి? 1. ANM PHC వైద్య బృందంలో సభ్యురాలు. 2. ప్రజలకు, ఆరోగ్య వ్యవస్థకు మధ్య మొదటి సంపర్కం ANM.
- 1 మాత్రమే
- 2 మాత్రమే
- 1 మరియు 2 రెండూ
- 1 లేదా 2 కాదు
సమాధానం
B. 2 మాత్రమే
Which of the following statements is/are correct? 1. The ANM is a member of the PHC doctor team. 2. The ANM is the first contact between people and the health system.
- 1 only
- 2 only
- Both 1 and 2
- Neither 1 nor 2
కింది ప్రకటనలలో ఏది/ఏవి సరైనవి? 1. ప్రాథమిక నివారణలో టీకాలు ఉంటాయి. 2. ద్వితీయ నివారణలో ముందస్తు నిర్ధారణ, తక్షణ చికిత్స ఉంటాయి.
- 1 మాత్రమే
- 2 మాత్రమే
- 1 మరియు 2 రెండూ
- 1 లేదా 2 కాదు
సమాధానం
C. 1 మరియు 2 రెండూ
Which of the following statements is/are correct? 1. Primary prevention includes immunisation. 2. Secondary prevention includes early diagnosis and prompt treatment.
- 1 only
- 2 only
- Both 1 and 2
- Neither 1 nor 2
కింది ప్రకటనలలో ఏది/ఏవి సరైనవి? 1. క్వారంటైన్ను రోగులకు వర్తింపజేస్తారు. 2. ఐసోలేషన్ను ఆరోగ్యవంతులైన సంపర్కులకు వర్తింపజేస్తారు.
- 1 మాత్రమే
- 2 మాత్రమే
- 1 మరియు 2 రెండూ
- 1 లేదా 2 కాదు
సమాధానం
D. 1 లేదా 2 కాదు
Which of the following statements is/are correct? 1. Quarantine is applied to patients. 2. Isolation is applied to healthy contacts.
- 1 only
- 2 only
- Both 1 and 2
- Neither 1 nor 2
కింది ప్రకటనలలో ఏది/ఏవి సరైనవి? 1. జనన రేటును 1,000 మధ్య-సంవత్సర జనాభాపై వ్యక్తపరుస్తారు. 2. మాతృ మరణాల నిష్పత్తిని 1,000 సజీవ జననాలపై వ్యక్తపరుస్తారు.
- 1 మాత్రమే
- 2 మాత్రమే
- 1 మరియు 2 రెండూ
- 1 లేదా 2 కాదు
సమాధానం
A. 1 మాత్రమే
Which of the following statements is/are correct? 1. Birth rate is expressed per 1,000 mid-year population. 2. Maternal mortality ratio is expressed per 1,000 live births.
- 1 only
- 2 only
- Both 1 and 2
- Neither 1 nor 2
కింది ప్రకటనలలో ఏది/ఏవి సరైనవి? 1. జనన మరణాల నమోదు చట్టం 1969లో రూపొందించారు. 2. నమోదు 21 రోజులలో చేయాలి.
- 1 మాత్రమే
- 2 మాత్రమే
- 1 మరియు 2 రెండూ
- 1 లేదా 2 కాదు
సమాధానం
C. 1 మరియు 2 రెండూ
Which of the following statements is/are correct? 1. The Registration of Births and Deaths Act was enacted in 1969. 2. Registration is required within 21 days.
- 1 only
- 2 only
- Both 1 and 2
- Neither 1 nor 2
కింది ప్రకటనలలో ఏది/ఏవి సరైనవి? 1. విటమిన్ A మొదటి మోతాదు 9 నెలలకు మీజిల్స్ టీకాతో పాటు ఇస్తారు. 2. DPT బూస్టర్ 6 వారాలకు ఇస్తారు.
- 1 మాత్రమే
- 2 మాత్రమే
- 1 మరియు 2 రెండూ
- 1 లేదా 2 కాదు
సమాధానం
A. 1 మాత్రమే
Which of the following statements is/are correct? 1. Vitamin A first dose is given at 9 months along with the measles vaccine. 2. DPT booster is given at 6 weeks.
- 1 only
- 2 only
- Both 1 and 2
- Neither 1 nor 2
కింది ప్రకటనలలో ఏది/ఏవి సరైనవి? 1. క్లీన్ డెలివరీ కిట్లో స్టెరైల్ బ్లేడ్, శుభ్రమైన బొడ్డుతాడు కట్టు ఉంటాయి. 2. కేంద్రంలో ప్రసవం కంటే నైపుణ్యం గల వ్యక్తి చేసే ఇంటి ప్రసవానికి ప్రాధాన్యం ఇస్తారు.
- 1 మాత్రమే
- 2 మాత్రమే
- 1 మరియు 2 రెండూ
- 1 లేదా 2 కాదు
సమాధానం
A. 1 మాత్రమే
Which of the following statements is/are correct? 1. A clean delivery kit includes a sterile blade and a clean cord tie. 2. Home delivery by a skilled person is preferred over facility delivery.
- 1 only
- 2 only
- Both 1 and 2
- Neither 1 nor 2
కింది ప్రకటనలలో ఏది/ఏవి సరైనవి? 1. అల్మా-అటా సమావేశం సమాజ భాగస్వామ్యాన్ని ప్రోత్సహించింది. 2. ప్రాథమిక ఆరోగ్య సంరక్షణ తగిన సాంకేతికతపై ఆధారపడి ఉంటుంది.
- 1 మాత్రమే
- 2 మాత్రమే
- 1 మరియు 2 రెండూ
- 1 లేదా 2 కాదు
సమాధానం
C. 1 మరియు 2 రెండూ
Which of the following statements is/are correct? 1. The Alma-Ata conference promoted community participation. 2. Primary health care is based on appropriate technology.
- 1 only
- 2 only
- Both 1 and 2
- Neither 1 nor 2
కింది ప్రకటనలలో ఏది/ఏవి సరైనవి? 1. VHND గ్రామంలో నెలకోసారి నిర్వహిస్తారు. 2. జనన సన్నద్ధతలో రవాణా, డబ్బు సిద్ధంగా ఉంచుకోవడం ఉంటుంది.
- 1 మాత్రమే
- 2 మాత్రమే
- 1 మరియు 2 రెండూ
- 1 లేదా 2 కాదు
సమాధానం
C. 1 మరియు 2 రెండూ
Which of the following statements is/are correct? 1. VHND is held monthly at the village. 2. Birth preparedness includes keeping transport and money ready.
- 1 only
- 2 only
- Both 1 and 2
- Neither 1 nor 2
గ్రామీణ ప్రాంతంలో ఆరోగ్య వ్యవస్థ మొదటి రెఫరల్ యూనిట్ సాధారణంగా:
- సబ్-సెంటర్
- సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం
- అంగన్వాడీ కేంద్రం
- గ్రామ సచివాలయం
సమాధానం
B. సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం
The health system's first referral unit in a rural area is usually the:
- sub-centre
- community health centre
- anganwadi centre
- village secretariat
ఐస్-లైన్డ్ రిఫ్రిజిరేటర్ను దేనికి ఉపయోగిస్తారు?
- పరికరాలను క్రిమిరహితం చేయడానికి
- రక్తాన్ని నిల్వ చేయడానికి
- సిబ్బంది ఆహారాన్ని ఉంచడానికి
- PHCలో టీకాలను నిల్వ చేయడానికి
సమాధానం
D. PHCలో టీకాలను నిల్వ చేయడానికి
An ice-lined refrigerator is used to:
- sterilise instruments
- store blood
- keep food for staff
- store vaccines at the PHC
ప్రాథమిక ఆరోగ్య సంరక్షణ ద్వారా 'అందరికీ ఆరోగ్యం' లక్ష్యాన్ని ఎక్కడ నిర్దేశించారు?
- ఢిల్లీ 1969
- అల్మా-అటా
- ఒట్టావా
- జెనీవా 1986
సమాధానం
B. అల్మా-అటా
The 'Health for All' goal through primary health care was set at:
- Delhi 1969
- Alma-Ata
- Ottawa
- Geneva 1986
అర్హులైన జంటల రిజిస్టర్లో నమోదు కావడానికి ఎవరు అర్హులు?
- పెళ్లికాని ఏ పెద్దవారైనా
- భార్య వయసు 15 నుండి 49 సంవత్సరాలు ఉన్న వివాహిత జంట
- 15 సంవత్సరాలకు పైబడిన బిడ్డ ఉన్న జంటలు
- పిల్లలు లేని జంటలు మాత్రమే
సమాధానం
B. భార్య వయసు 15 నుండి 49 సంవత్సరాలు ఉన్న వివాహిత జంట
Which is an eligible couple register entry?
- any unmarried adult
- a married couple with a wife aged 15 to 49 years
- couples with a child over 15 years
- only couples with no children
పాఠశాల వయసు షెడ్యూల్లో Td టీకాను ఎప్పుడు ఇస్తారు?
- 9 నెలలు
- పుట్టినప్పుడు మరియు 6 వారాలకు
- 2 మరియు 5 నెలలకు
- 10 మరియు 16 సంవత్సరాలకు
సమాధానం
D. 10 మరియు 16 సంవత్సరాలకు
Td vaccine in the school-age schedule is given at:
- 9 months
- birth and 6 weeks
- 2 and 5 months
- 10 and 16 years