ఏఎన్ఎం / మల్టీ పర్పస్ హెల్త్ అసిస్టెంట్ (మహిళ) · Chapter 14

మానసిక వ్యాధులు

గుర్తుంచుకోవలసినవి

మానసిక ఆరోగ్యం అనేది ఒక వ్యక్తి తన సామర్థ్యాలను గుర్తించి, సాధారణ ఒత్తిడిని తట్టుకుని, ఉత్పాదకంగా పనిచేస్తూ, సమాజానికి తోడ్పడే శ్రేయస్సు స్థితి; ఇది మానసిక అనారోగ్యం లేకపోవడం కంటే ఎక్కువ.
మానసిక రుగ్మతలను న్యూరోటిక్ రుగ్మతలు (అంతర్దృష్టి ఉంటుంది, వాస్తవంతో సంబంధం ఉంటుంది), సైకోటిక్ రుగ్మతలు (అంతర్దృష్టి పోతుంది, వాస్తవంతో సంబంధం పోతుంది), మానసిక స్థితి రుగ్మతలు, డిమెన్షియా, మత్తుపదార్థ వినియోగ రుగ్మతలు, మేధో వైకల్యం అని వర్గీకరిస్తారు.
మానసిక ఆరోగ్య సంరక్షణ చట్టం, 2017 ప్రతి వ్యక్తికి మానసిక ఆరోగ్య సంరక్షణ హక్కును ఇస్తుంది; రోగులను గుర్తించడం, రిఫర్ చేయడం, తోడ్పాటునివ్వడం, ఫాలో-అప్ చేయడం, కళంకాన్ని తగ్గించడం ఆరోగ్య కార్యకర్త పని.

1. మానసిక ఆరోగ్యం మరియు దాని నిర్ణాయకాలు

ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ ఆరోగ్యాన్ని శారీరక, మానసిక, సామాజిక శ్రేయస్సుగా వర్ణిస్తుంది. మానసికంగా ఆరోగ్యవంతుడైన వ్యక్తికి ఆత్మ అంగీకారం, వాస్తవ స్పృహ, మంచి సంబంధాలు, జీవిత డిమాండ్లను తీర్చగల సామర్థ్యం, భావోద్వేగ సమతుల్యత ఉంటాయి.

మానసిక ఆరోగ్యాన్ని ప్రభావితం చేసే అంశాలు:

జీవసంబంధమైనవి: వంశపారంపర్యత, మెదడు రసాయన శాస్త్రం, ఇన్ఫెక్షన్, గాయం, పోషణ.
మానసికమైనవి: వ్యక్తిత్వం, బాల్య అనుభవం, ఎదుర్కొనే శైలి.
సామాజికమైనవి: పేదరికం, కుటుంబ కలహాలు, హింస, వలస, నిరుద్యోగం, ప్రియమైన వారిని కోల్పోవడం.

ఒత్తిడి అంటే ఒక డిమాండ్‌కు శరీరం, మనసు ఇచ్చే ప్రతిస్పందన. ఎదుర్కోవడం ఆరోగ్యకరమైనది (మాట్లాడటం, వ్యాయామం, సమస్య పరిష్కారం) లేదా అనారోగ్యకరమైనది (మద్యం, ఒంటరితనం) కావచ్చు.

సాధారణ రక్షణ యంత్రాంగాలు (ఆందోళనను తగ్గించే అచేతన పద్ధతులు):

యంత్రాంగం	అర్థం
నిరాకరణ (Denial)	బాధాకరమైన వాస్తవాన్ని అంగీకరించకపోవడం
అణచివేత (Repression)	బాధాకరమైన ఆలోచనలను స్పృహ నుండి నెట్టివేయడం
ప్రక్షేపణ (Projection)	తన లోపాలను ఇతరులపై నెట్టడం
హేతుబద్ధీకరణ (Rationalisation)	తప్పుడు కానీ ఆమోదయోగ్యమైన కారణాలు చెప్పడం
తిరోగమనం (Regression)	చిన్నపిల్లల ప్రవర్తనకు తిరిగి వెళ్లడం
స్థానచలనం (Displacement)	కోపాన్ని సురక్షితమైన లక్ష్యంపైకి మార్చడం
ఉత్కృష్టీకరణ (Sublimation)	ఆమోదయోగ్యం కాని కోరికను ఉపయోగకరమైన కార్యకలాపంగా మార్చడం

2. సాధారణ మానసిక రుగ్మతల వర్గీకరణ

సమూహం	ఉదాహరణలు	ప్రధాన లక్షణాలు
న్యూరోటిక్ / ఆందోళన రుగ్మతలు	సాధారణీకృత ఆందోళన, ఫోబియా, పానిక్ డిజార్డర్, అబ్సెసివ్-కంపల్సివ్ డిజార్డర్ (OCD)	భయం, ఆందోళన; ఏదో తప్పు ఉందని వ్యక్తికి తెలుసు; వాస్తవంతో సంబంధం ఉంటుంది
సైకోటిక్ రుగ్మతలు	స్కిజోఫ్రెనియా	భ్రాంతులు, భ్రమలు; అంతర్దృష్టి పోతుంది
మానసిక స్థితి (ఎఫెక్టివ్) రుగ్మతలు	డిప్రెషన్, బైపోలార్ డిజార్డర్	నిరంతర విచారం లేదా అసాధారణ ఉల్లాసం
ఆర్గానిక్ మానసిక రుగ్మతలు	డెలిరియం, డిమెన్షియా	మెదడు వ్యాధి; జ్ఞాపకశక్తి, దిక్కు తెలియడం ప్రభావితమవుతాయి
మత్తుపదార్థ వినియోగ రుగ్మతలు	మద్యం, పొగాకు, ఓపియాయిడ్లు, గంజాయి	తీవ్రమైన కోరిక, సహనం పెరగడం, ఉపసంహరణ లక్షణాలు
అభివృద్ధి రుగ్మతలు	మేధో వైకల్యం, ఆటిజం, ADHD	బాల్యంలో మొదలవుతాయి
ఒత్తిడి సంబంధితవి	పోస్ట్-ట్రామాటిక్ స్ట్రెస్ డిజార్డర్ (PTSD), సర్దుబాటు రుగ్మత	తీవ్ర ఘటన లేదా పెద్ద ఒత్తిడి తర్వాత వస్తాయి

న్యూరోసిస్ మరియు సైకోసిస్ మధ్య తేడా

లక్షణం	న్యూరోసిస్	సైకోసిస్
అంతర్దృష్టి	ఉంటుంది	పోతుంది
వాస్తవంతో సంబంధం	ఉంటుంది	పోతుంది
భ్రాంతి / భ్రమ	ఉండవు	ఉంటాయి
రోజువారీ పని	కొంచెం ప్రభావితమవుతుంది	తీవ్రంగా ప్రభావితమవుతుంది
ఆసుపత్రిలో చేరడం	అరుదుగా అవసరం	తరచుగా అవసరం

3. ముఖ్యమైన రుగ్మతలు

స్కిజోఫ్రెనియా. పాజిటివ్ లక్షణాలు: భ్రాంతులు (తప్పుడు గ్రహణం, ఉదా. స్వరాలు వినిపించడం), భ్రమలు (స్థిరమైన తప్పుడు నమ్మకం, ఉదా. ఎవరో వెంబడిస్తున్నారనే నమ్మకం), అస్తవ్యస్త మాట. నెగటివ్ లక్షణాలు: భావరహితత, తక్కువ మాట్లాడటం, సామాజిక ఉపసంహరణ. ఇది తరచుగా యువ వయస్సులో మొదలవుతుంది. చికిత్స: యాంటీసైకోటిక్ మందులు, పునరావాసం.

డిప్రెషన్. కనీసం రెండు వారాలపాటు తక్కువ మానసిక స్థితి, ఆసక్తి కోల్పోవడం, అలసట, నిద్ర మరియు ఆకలిలో మార్పు, అపరాధ భావం, నిరాశ, ఆత్మహాని ఆలోచనలు. చికిత్స: యాంటీడిప్రెసెంట్లు, సైకోథెరపీ, తోడ్పాటు. ప్రసవానంతర డిప్రెషన్ ప్రసవం తర్వాత రావచ్చు, కాబట్టి ANM కొత్త తల్లులను గమనించాలి.

బైపోలార్ డిజార్డర్. మానసిక స్థితి మానియా (ఉల్లాసం, అతి చురుకుదనం, తక్కువ నిద్ర అవసరం, గొప్ప ఆలోచనలు), డిప్రెషన్ మధ్య మారుతుంది. లిథియం ఒక మూడ్ స్టెబిలైజర్.

ఆందోళన రుగ్మతలు. సాధారణీకృత ఆందోళన: నిరంతర దిగులు. పానిక్ డిజార్డర్: గుండె దడ, చనిపోతామనే భయంతో ఆకస్మిక దాడులు. ఫోబియా: ఒక వస్తువు లేదా పరిస్థితిపై అహేతుక భయం. OCD: మళ్లీ మళ్లీ వచ్చే అవాంఛిత ఆలోచనలు (అబ్సెషన్లు), చేతులు కడుక్కోవడం వంటి పునరావృత చర్యలు (కంపల్షన్లు).

డిమెన్షియా. వృద్ధాప్యంలో జ్ఞాపకశక్తి, ఆలోచనా సామర్థ్యం క్రమంగా తగ్గడం; అల్జీమర్స్ వ్యాధి అత్యంత సాధారణ కారణం. డెలిరియం అనేది హెచ్చుతగ్గులయ్యే స్పృహతో ఆకస్మికంగా వచ్చే గందరగోళం; తరచుగా జ్వరం, ఇన్ఫెక్షన్ లేదా మందుల వల్ల వస్తుంది, సాధారణంగా తగ్గిపోతుంది.

మూర్ఛ (ఎపిలెప్సీ). పునరావృత ఫిట్స్ వచ్చే మెదడు రుగ్మత. ఇది మానసిక అనారోగ్యం కాదు, అంటువ్యాధి కాదు. ఫిట్ సమయంలో: తలను రక్షించండి, వ్యక్తిని పక్కకు తిప్పండి, నోటిలో ఏదీ పెట్టవద్దు.

మత్తుపదార్థ దుర్వినియోగం. మద్యంపై ఆధారపడటం వల్ల కాలేయ నష్టం, ప్రమాదాలు, కుటుంబ సమస్యలు వస్తాయి. ఉపసంహరణ సమయంలో వణుకు, చెమట, డెలిరియం ట్రెమెన్స్ రావచ్చు. పొగాకు, మాదకద్రవ్యాలు కూడా ఆధారపడటానికి కారణమవుతాయి. చికిత్స: డిటాక్సిఫికేషన్, కౌన్సెలింగ్, పునరావాసం. నివారణ: ఆరోగ్య విద్య, అమ్మకాల నియంత్రణ, జీవన నైపుణ్యాలు.

మేధో వైకల్యం (గతంలో మానసిక వైకల్యం అనేవారు). తక్కువ తెలివితేటలు, బలహీన అనుకూల ప్రవర్తన, 18 సంవత్సరాల ముందే మొదలవుతుంది.

స్థాయి	IQ పరిధి
తేలికపాటి	50-69
మధ్యస్థ	35-49
తీవ్ర	20-34
అత్యంత తీవ్ర	20 కంటే తక్కువ

తెలివి భాగఫలం (IQ) = (మానసిక వయస్సు ÷ కాలక్రమ వయస్సు) × 100. ఉదాహరణ: 10 సంవత్సరాల పిల్లవాడికి మానసిక వయస్సు 7 సంవత్సరాలైతే IQ = 7 ÷ 10 × 100 = 70. 8 సంవత్సరాల పిల్లవాడికి మానసిక వయస్సు 6 సంవత్సరాలైతే IQ = 75. సగటు IQ సుమారు 90-109. కారణాలలో డౌన్ సిండ్రోమ్, అయోడిన్ లోపం, పుట్టుకలో గాయం, గర్భధారణలో ఇన్ఫెక్షన్లు ఉన్నాయి.

బాల్య సమస్యలు. ఆటిజం: బలహీన సామాజిక సంభాషణ, పునరావృత ప్రవర్తన. ADHD: శ్రద్ధ లేకపోవడం, అతి చురుకుదనం, తొందరపాటు. ఎన్యూరిసిస్: సాధారణ వయస్సు దాటాక పక్క తడపడం. కండక్ట్ డిజార్డర్: పదేపదే సమాజ వ్యతిరేక చర్యలు.

ఆత్మహత్య. యువ వయస్సులో మరణానికి ప్రధాన కారణం. హెచ్చరిక సంకేతాలు: మరణం గురించి మాట్లాడటం, వస్తువులను ఇచ్చేయడం, డిప్రెషన్ తర్వాత ఆకస్మిక ప్రశాంతత, గతంలో ప్రయత్నాలు. వ్యక్తిని ఒంటరిగా వదలవద్దు, తీర్పు చెప్పకుండా వినండి, హాని చేసే సాధనాలను తొలగించండి, అత్యవసరంగా రిఫర్ చేయండి.

4. చికిత్స పద్ధతులు

పద్ధతి	ఉదాహరణలు మరియు ఉపయోగం
యాంటీసైకోటిక్లు	క్లోర్‌ప్రోమజీన్, హాలోపెరిడాల్; సైకోసిస్‌కు
యాంటీడిప్రెసెంట్లు	ఫ్లూఆక్సెటిన్ మరియు ఇతర SSRIలు; డిప్రెషన్, ఆందోళనకు
మూడ్ స్టెబిలైజర్లు	లిథియం, వాల్ప్రోయేట్; బైపోలార్ డిజార్డర్‌కు
యాంగ్జియోలిటిక్స్	డయాజెపామ్ వంటి బెంజోడయాజెపైన్లు; ఆధారపడే ప్రమాదం వల్ల స్వల్పకాలం మాత్రమే వాడతారు
ఎలక్ట్రోకన్వల్సివ్ థెరపీ (ECT)	తీవ్ర డిప్రెషన్‌లో లేదా మందులు పనిచేయనప్పుడు మత్తుమందు, కండరాల సడలింపు మందుతో ఇస్తారు
సైకోథెరపీ	కౌన్సెలింగ్, కాగ్నిటివ్ బిహేవియర్ థెరపీ (CBT), కుటుంబ చికిత్స
పునరావాసం	వృత్తి, సామాజిక నైపుణ్యాల శిక్షణ

మందులను క్రమం తప్పకుండా, చాలా కాలం వాడాలి. తానే ఆపేస్తే వ్యాధి తిరగబెడుతుంది.

5. చట్టాలు మరియు కార్యక్రమాలు

మానసిక ఆరోగ్య చట్టం, 1987 స్థానంలో మానసిక ఆరోగ్య సంరక్షణ చట్టం, 2017 వచ్చింది; ఇది మానసిక ఆరోగ్య సంరక్షణ పొందే హక్కు, గోప్యత, గౌరవం హక్కులను ఇస్తుంది; ముందస్తు నిర్దేశం, నామినేటెడ్ ప్రతినిధికి అనుమతిస్తుంది; ఆత్మహత్యాయత్నం చేసిన వ్యక్తి తీవ్ర ఒత్తిడిలో ఉన్నట్లు భావించి శిక్షించరు.
జాతీయ మానసిక ఆరోగ్య కార్యక్రమం 1982లో ప్రారంభమైంది; సంరక్షణను జిల్లా స్థాయికి తీసుకురావడానికి, ప్రాథమిక సంరక్షణ సిబ్బందికి శిక్షణ ఇవ్వడానికి జిల్లా మానసిక ఆరోగ్య కార్యక్రమం 1996లో చేర్చారు.
దివ్యాంగుల హక్కుల చట్టం, 2016 మేధో వైకల్యాన్ని, మానసిక అనారోగ్యాన్ని కవర్ చేస్తుంది.
టెలి-మానస్ (Tele-MANAS) 2022లో ప్రారంభమైన జాతీయ టెలి-మానసిక ఆరోగ్య హెల్ప్‌లైన్.
రాష్ట్రీయ కిశోర్ స్వాస్థ్య కార్యక్రమంలో కౌమార మానసిక ఆరోగ్యం భాగం.

6. ఆరోగ్య కార్యకర్త పాత్ర

సమాజంలో తొలి సంకేతాలను గుర్తించండి: నిద్రలేమి, ఉపసంహరణ, తనలో తాను మాట్లాడుకోవడం, ప్రవర్తనలో ఆకస్మిక మార్పు.
వైద్యాధికారికి లేదా జిల్లా మానసిక ఆరోగ్య బృందానికి రిఫర్ చేయండి; కేవలం మంత్రగాళ్లపై ఆధారపడవద్దు.
మందులు క్రమం తప్పకుండా వాడేలా చూడండి, ఆసుపత్రి నుండి డిశ్చార్జ్ అయిన తర్వాత ఫాలో-అప్ చేయండి.
కుటుంబ కౌన్సెలింగ్ ఇవ్వండి, కళంకంతో పోరాడండి; మానసిక అనారోగ్యం చికిత్స చేయదగినదని, శాపాల వల్ల రాదని వివరించండి.
మానసిక ఆరోగ్యాన్ని ప్రోత్సహించండి: ఒత్తిడి నియంత్రణ, పాఠశాల మరియు మహిళా సంఘాలు, సురక్షిత తాగునీరు, పోషణ (అయోడిన్), వైకల్యాన్ని నివారించడానికి సురక్షిత గర్భధారణ సంరక్షణ.
నివారణ స్థాయిలు: ప్రాథమిక (మానసిక ఆరోగ్య ప్రోత్సాహం, జీవన నైపుణ్యాలు), ద్వితీయ (త్వరిత నిర్ధారణ, చికిత్స), తృతీయ (పునరావాసం).

7. కౌన్సెలింగ్ మరియు సమాజ మానసిక ఆరోగ్యం

మంచి కౌన్సెలింగ్ నైపుణ్యాలు ఆరోగ్య కార్యకర్తకు సహాయపడతాయి. తీర్పు చెప్పకుండా వినండి, సంభాషణను గోప్యంగా ఉంచండి, సరళమైన పదాలు వాడండి, శ్రద్ధ చూపండి, ఆశను కలిగించండి. "మీ నిద్ర ఎలా ఉంది?" వంటి ఓపెన్ ప్రశ్నలు అడగండి. భ్రమతో వాదించవద్దు; బదులుగా వ్యక్తి భయపడుతున్నాడని అంగీకరించి చికిత్సను ప్రోత్సహించండి. ఆసుపత్రి నుండి డిశ్చార్జ్ అయిన రోగికి కుటుంబ తోడ్పాటు, క్రమం తప్పని మందులు, రోజువారీ దినచర్య, పని చేసే అవకాశం అవసరం. సమాజ కార్యక్రమాలలో పాఠశాల మానసిక ఆరోగ్య విద్య, కుటుంబాలకు సహాయక బృందాలు, మత్తు విముక్తి శిబిరాలు, వృద్ధుల సంరక్షణ ఉన్నాయి. బాల్యంలో ఉద్దీపన, మంచి పోషణ, పుట్టుక గాయం నివారణ అభివృద్ధి సమస్యల ప్రమాదాన్ని తగ్గిస్తాయి. అంగన్‌వాడీ, పాఠశాల సిబ్బంది నేర్చుకోవడంలో నెమ్మదిగా ఉన్న లేదా చాలా చురుకుగా ఉన్న పిల్లలను గమనించి, మూల్యాంకనం కోసం రిఫర్ చేయవచ్చు.

పరీక్షలో తప్పులు చేసే చోట్లు

న్యూరోసిస్‌లో అంతర్దృష్టి ఉంటుంది; సైకోసిస్‌లో అంతర్దృష్టి పోతుంది.
భ్రాంతి అంటే తప్పుడు గ్రహణం; భ్రమ అంటే తప్పుడు నమ్మకం.
అబ్సెషన్ ఒక ఆలోచన; కంపల్షన్ ఒక చర్య.
మానియా అంటే ఉల్లాసం; డిప్రెషన్ అంటే తక్కువ మానసిక స్థితి; బైపోలార్ డిజార్డర్‌లో రెండూ ఉంటాయి.
డిమెన్షియా నెమ్మదిగా వస్తుంది, శాశ్వతం; డెలిరియం ఆకస్మికం, తరచుగా తగ్గిపోతుంది.
తేలికపాటి మేధో వైకల్యంలో IQ 50-69; అత్యంత తీవ్రమైనదానిలో 20 కంటే తక్కువ.
మూర్ఛ ఒక నాడీ సంబంధ రుగ్మత, మానసిక వ్యాధి కాదు.
NMHP 1982లో; DMHP 1996లో; మానసిక ఆరోగ్య సంరక్షణ చట్టం 2017లో ప్రారంభమయ్యాయి.

ఒక్క వాక్యంలో

బైపోలార్ డిజార్డర్‌లో లిథియం వాడతారు.
క్లోర్‌ప్రోమజీన్ ఒక యాంటీసైకోటిక్ మందు.
IQ = మానసిక వయస్సు ÷ కాలక్రమ వయస్సు × 100.
లేని స్వరాలు వినిపించడం శ్రవణ భ్రాంతి.
అల్జీమర్స్ వ్యాధి డిమెన్షియాకు అత్యంత సాధారణ కారణం.
మద్యం ఉపసంహరణ తర్వాత డెలిరియం ట్రెమెన్స్ రావచ్చు.
ECT మత్తుమందు ఇచ్చి చేస్తారు.
ప్రక్షేపణ అంటే తన లోపాలకు ఇతరులను నిందించడం.
ఉత్కృష్టీకరణ కోరికను ఉపయోగకరమైన కార్యకలాపంగా మారుస్తుంది.
జిల్లా మానసిక ఆరోగ్య కార్యక్రమం 1996లో ప్రారంభమైంది.
టెలి-మానస్ ఒక మానసిక ఆరోగ్య హెల్ప్‌లైన్.
డౌన్ సిండ్రోమ్ మేధో వైకల్యానికి సాధారణ కారణం.

సాధన ప్రశ్నలు

న్యూరోసిస్‌తో పోలిస్తే సైకోసిస్‌లో రోగి సాధారణంగా
1. అవగాహన, వాస్తవికతతో సంబంధం కలిగి ఉంటాడు
2. ఎప్పుడూ ఆసుపత్రి సంరక్షణ అవసరం ఉండదు
3. అవగాహనను, వాస్తవికతతో సంబంధాన్ని కోల్పోతాడు
4. కేవలం స్వల్ప ఆందోళన మాత్రమే చూపిస్తాడు
సమాధానం
C. అవగాహనను, వాస్తవికతతో సంబంధాన్ని కోల్పోతాడు
In psychosis, compared with neurosis, the patient typically
1. keeps insight and reality contact
2. never needs hospital care
3. loses insight and contact with reality
4. shows only mild worry
బయటి ఉద్దీపన లేకుండా స్వరాలు వినడం వంటి తప్పుడు గ్రహణం
1. భ్రాంతి (హాల్యూసినేషన్)
2. బలవంతపు చర్య (కంపల్షన్)
3. భ్రమ (డెల్యూజన్)
4. పట్టుబడిన ఆలోచన (అబ్సెషన్)
సమాధానం
A. భ్రాంతి (హాల్యూసినేషన్)
A false perception without any external stimulus, such as hearing voices, is a
1. hallucination
2. compulsion
3. delusion
4. obsession
తర్కంతో సరిదిద్దలేని స్థిరమైన తప్పుడు నమ్మకం
1. మాయ (ఇల్యూజన్)
2. భ్రాంతి (హాల్యూసినేషన్)
3. భయరోగం (ఫోబియా)
4. భ్రమ (డెల్యూజన్)
సమాధానం
D. భ్రమ (డెల్యూజన్)
A fixed false belief that cannot be corrected by reasoning is a
1. illusion
2. hallucination
3. phobia
4. delusion
పదేపదే వచ్చే అవాంఛిత ఆలోచనలను ఏమంటారు?
1. అబ్సెషన్లు (పట్టుబడిన ఆలోచనలు)
2. భ్రమలు (డెల్యూజన్లు)
3. కంపల్షన్లు (బలవంతపు చర్యలు)
4. మాయలు (ఇల్యూజన్లు)
సమాధానం
A. అబ్సెషన్లు (పట్టుబడిన ఆలోచనలు)
Recurrent unwanted thoughts are called
1. obsessions
2. delusions
3. compulsions
4. illusions
ఆందోళనను తగ్గించడానికి చేతులు కడగడం వంటి పునరావృత చర్యలు
1. భ్రమలు
2. భ్రాంతులు
3. కంపల్షన్లు (బలవంతపు చర్యలు)
4. అబ్సెషన్లు (పట్టుబడిన ఆలోచనలు)
సమాధానం
C. కంపల్షన్లు (బలవంతపు చర్యలు)
Repeated acts such as hand washing performed to reduce anxiety are
1. delusions
2. hallucinations
3. compulsions
4. obsessions
ఉల్లాసం, నిరాశల మధ్య మానసిక స్థితి మారడం దేని విలక్షణం?
1. బైపోలార్ రుగ్మత
2. భయరోగం (ఫోబియా)
3. మతిమరుపు (డిమెన్షియా)
4. స్కిజోఫ్రెనియా
సమాధానం
A. బైపోలార్ రుగ్మత
Mood swings between elation and depression are typical of
1. bipolar disorder
2. phobia
3. dementia
4. schizophrenia
బైపోలార్ రుగ్మతలో మానసిక స్థితి స్థిరీకరణకు సాధారణంగా వాడే ఔషధం
1. క్లోర్‌ప్రోమజిన్
2. లిథియం
3. హాలోపెరిడాల్
4. డయాజెపామ్
సమాధానం
B. లిథియం
The drug commonly used as a mood stabiliser in bipolar disorder is
1. chlorpromazine
2. lithium
3. haloperidol
4. diazepam
క్లోర్‌ప్రోమజిన్ ఏ సమూహానికి చెందినది?
1. యాంగ్జియోలిటిక్స్ (ఆందోళన నివారకాలు)
2. యాంటీడిప్రెసెంట్లు
3. మూడ్ స్టెబిలైజర్లు
4. యాంటీసైకోటిక్ ఔషధాలు
సమాధానం
D. యాంటీసైకోటిక్ ఔషధాలు
Chlorpromazine belongs to the group of
1. anxiolytics
2. antidepressants
3. mood stabilisers
4. antipsychotic drugs
ఫ్లూఆక్సెటిన్ అనేది
1. మూర్ఛ వ్యాధికి మాత్రమే వాడే యాంటీకన్వల్సెంట్
2. యాంటీసైకోటిక్
3. నిరాశ (డిప్రెషన్)లో వాడే సెలెక్టివ్ సెరటోనిన్ రీఅప్‌టేక్ ఇన్హిబిటర్
4. మద్యం మానేసినప్పటి లక్షణాలకు వాడే ఔషధం
సమాధానం
C. నిరాశ (డిప్రెషన్)లో వాడే సెలెక్టివ్ సెరటోనిన్ రీఅప్‌టేక్ ఇన్హిబిటర్
Fluoxetine is a
1. anticonvulsant used in epilepsy only
2. antipsychotic
3. selective serotonin reuptake inhibitor used in depression
4. drug for alcohol withdrawal
వృద్ధాప్యంలో మతిమరుపు (డిమెన్షియా)కు అత్యంత సాధారణ కారణం
1. స్కిజోఫ్రెనియా
2. అల్జీమర్స్ వ్యాధి
3. భయరోగం (ఫోబియా)
4. మూర్ఛ వ్యాధి
సమాధానం
B. అల్జీమర్స్ వ్యాధి
The commonest cause of dementia in old age is
1. schizophrenia
2. Alzheimer's disease
3. phobia
4. epilepsy
తరచుగా జ్వరం లేదా ఇన్ఫెక్షన్ వల్ల, హఠాత్తుగా గందరగోళం మొదలై అవగాహన మారుతూ ఉండటం
1. ఆటిజం
2. మానియా
3. మతిమరుపు (డిమెన్షియా)
4. డెలిరియం
సమాధానం
D. డెలిరియం
Sudden onset of confusion with fluctuating awareness, often due to fever or infection, is
1. autism
2. mania
3. dementia
4. delirium
డెలిరియం ట్రెమెన్స్ దీని తర్వాత వస్తుంది
1. పొగాకు వాడకం
2. మద్యం మానేయడం
3. గంజాయి వాడకం
4. నిద్రలేమి మాత్రమే
సమాధానం
B. మద్యం మానేయడం
Delirium tremens follows
1. tobacco use
2. alcohol withdrawal
3. cannabis use
4. sleep deprivation only
ఆమోదయోగ్యం కాని కోరికను సామాజికంగా ఉపయోగకరమైన కార్యకలాపంగా మార్చడాన్ని ఏమంటారు?
1. సబ్లిమేషన్ (ఉదాత్తీకరణ)
2. రిగ్రెషన్ (తిరోగమనం)
3. నిరాకరణ (డినయల్)
4. ప్రొజెక్షన్ (ఆరోపణ)
సమాధానం
A. సబ్లిమేషన్ (ఉదాత్తీకరణ)
Turning an unacceptable urge into a socially useful activity is called
1. sublimation
2. regression
3. denial
4. projection
తన సొంత తప్పులకు ఇతరులను నిందించడం
1. అణచివేత (రిప్రెషన్)
2. హేతువాదన (రేషనలైజేషన్)
3. స్థానాంతరణం (డిస్‌ప్లేస్‌మెంట్)
4. ప్రొజెక్షన్ (ఆరోపణ)
సమాధానం
D. ప్రొజెక్షన్ (ఆరోపణ)
Blaming others for one's own faults is
1. repression
2. rationalisation
3. displacement
4. projection
బాధాకరమైన వాస్తవాన్ని అంగీకరించడానికి నిరాకరించడం దీని రక్షణ యంత్రాంగం
1. రిగ్రెషన్ (తిరోగమనం)
2. సబ్లిమేషన్ (ఉదాత్తీకరణ)
3. నిరాకరణ (డినయల్)
4. స్థానాంతరణం (డిస్‌ప్లేస్‌మెంట్)
సమాధానం
C. నిరాకరణ (డినయల్)
Refusing to accept a painful reality is the defence mechanism of
1. regression
2. sublimation
3. denial
4. displacement
ఒత్తిడిలో చిన్నపిల్లల ప్రవర్తనకు తిరిగి వెళ్లడం
1. రిగ్రెషన్ (తిరోగమనం)
2. ప్రొజెక్షన్ (ఆరోపణ)
3. సబ్లిమేషన్ (ఉదాత్తీకరణ)
4. నిరాకరణ (డినయల్)
సమాధానం
A. రిగ్రెషన్ (తిరోగమనం)
Going back to childish behaviour under stress is
1. regression
2. projection
3. sublimation
4. denial
జాతీయ మానసిక ఆరోగ్య కార్యక్రమం ఎప్పుడు ప్రారంభమైంది?
1. 1982
2. 1996
3. 1952
4. 2017
సమాధానం
A. 1982
The National Mental Health Programme was started in
1. 1982
2. 1996
3. 1952
4. 2017
మానసిక ఆరోగ్య సంరక్షణ చట్టం (Mental Healthcare Act) ఎప్పుడు అమల్లోకి వచ్చింది?
1. 1987
2. 2017
3. 2005
4. 1996
సమాధానం
B. 2017
The Mental Healthcare Act was enacted in
1. 1987
2. 2017
3. 2005
4. 1996
జిల్లా మానసిక ఆరోగ్య కార్యక్రమం ఎప్పుడు ప్రవేశపెట్టబడింది?
1. 2005
2. 2014
3. 1982
4. 1996
సమాధానం
D. 1996
The District Mental Health Programme was introduced in
1. 2005
2. 2014
3. 1982
4. 1996
Tele-MANAS అనేది
1. బెంగళూరులోని మానసిక ఆసుపత్రి
2. పాఠశాల పాఠ్యప్రణాళిక
3. జాతీయ టెలి-మానసిక ఆరోగ్య హెల్ప్‌లైన్
4. నిరాశకు వాడే ఔషధం
సమాధానం
C. జాతీయ టెలి-మానసిక ఆరోగ్య హెల్ప్‌లైన్
Tele-MANAS is a
1. mental hospital in Bengaluru
2. school curriculum
3. national tele-mental health helpline
4. drug for depression
వీటిలో మానసిక అనారోగ్యం కాకుండా నాడీ సంబంధ రుగ్మత ఏది?
1. మూర్ఛ వ్యాధి
2. స్కిజోఫ్రెనియా
3. పానిక్ డిజార్డర్
4. నిరాశ (డిప్రెషన్)
సమాధానం
A. మూర్ఛ వ్యాధి
Which of these is NOT a mental illness but a neurological disorder?
1. Epilepsy
2. Schizophrenia
3. Panic disorder
4. Depression
మూర్ఛ (కన్వల్షన్) సమయంలో ఉత్తమ ప్రథమ చికిత్స
1. అవయవాలను గట్టిగా పట్టుకోవడం
2. నీరు ఇవ్వడం
3. వ్యక్తిని పక్కకు తిప్పి తలను రక్షించడం
4. నోటిలో చెంచా పెట్టడం
సమాధానం
C. వ్యక్తిని పక్కకు తిప్పి తలను రక్షించడం
During a convulsion the best first aid is to
1. hold the limbs tightly
2. give water
3. turn the person to the side and protect the head
4. put a spoon in the mouth
స్వల్ప మేధో వైకల్యం యొక్క IQ పరిధి
1. 20 కంటే తక్కువ
2. 50-69
3. 20-34
4. 35-49
సమాధానం
B. 50-69
The IQ range of mild intellectual disability is
1. below 20
2. 50-69
3. 20-34
4. 35-49
అత్యంత తీవ్రమైన మేధో వైకల్యంలో IQ
1. 50-69
2. 35-49
3. 20-34
4. 20 కంటే తక్కువ
సమాధానం
D. 20 కంటే తక్కువ
Profound intellectual disability has an IQ
1. 50-69
2. 35-49
3. 20-34
4. below 20
డౌన్ సిండ్రోమ్ దీనికి సాధారణ కారణం
1. మేధో వైకల్యం
2. బైపోలార్ రుగ్మత
3. మతిమరుపు (డిమెన్షియా)
4. స్కిజోఫ్రెనియా
సమాధానం
A. మేధో వైకల్యం
Down syndrome is a common cause of
1. intellectual disability
2. bipolar disorder
3. dementia
4. schizophrenia
10 సంవత్సరాల బాలుడి మానసిక వయస్సు 7 సంవత్సరాలు. IQ ఎంత?
1. 7
2. 70
3. 77
4. 143
సమాధానం
B. 70
A child of 10 years has a mental age of 7 years. The IQ is
1. 7
2. 70
3. 77
4. 143
8 సంవత్సరాల బాలుడి మానసిక వయస్సు 6 సంవత్సరాలు. IQ ఎంత?
1. 80
2. 133
3. 75
4. 60
సమాధానం
C. 75
A child of 8 years has a mental age of 6 years. The IQ is
1. 80
2. 133
3. 75
4. 60
12 సంవత్సరాల బాలుడి మానసిక వయస్సు 12 సంవత్సరాలు. IQ ఎంత?
1. 120
2. 144
3. 50
4. 100
సమాధానం
D. 100
A child of 12 years has a mental age of 12 years. The IQ is
1. 120
2. 144
3. 50
4. 100
10 సంవత్సరాల బాలుడి మానసిక వయస్సు 5 సంవత్సరాలు. IQ ఎంత?
1. 200
2. 50
3. 5
4. 15
సమాధానం
B. 50
A child of 10 years has a mental age of 5 years. The IQ is
1. 200
2. 50
3. 5
4. 15
9 సంవత్సరాల బాలుడి IQ 80. మానసిక వయస్సు ఎంత?
1. 7.2 సంవత్సరాలు
2. 8 సంవత్సరాలు
3. 11.25 సంవత్సరాలు
4. 6.4 సంవత్సరాలు
సమాధానం
A. 7.2 సంవత్సరాలు
A child of 9 years has an IQ of 80. The mental age is
1. 7.2 years
2. 8 years
3. 11.25 years
4. 6.4 years
15 సంవత్సరాల బాలుడి IQ 40. మానసిక వయస్సు ఎంత?
1. 4 సంవత్సరాలు
2. 37.5 సంవత్సరాలు
3. 6 సంవత్సరాలు
4. 8 సంవత్సరాలు
సమాధానం
C. 6 సంవత్సరాలు
A child of 15 years has an IQ of 40. The mental age is
1. 4 years
2. 37.5 years
3. 6 years
4. 8 years
ఒక మానసిక ఆరోగ్య శిబిరంలో 400 మందిని పరీక్షించగా 36 మందికి నిరాశ (డిప్రెషన్) ఉన్నట్లు తేలింది. శాతం ఎంత?
1. 36%
2. 3.6%
3. 11%
4. 9%
సమాధానం
D. 9%
A mental health camp screens 400 persons and finds 36 with depression. The percentage is
1. 36%
2. 3.6%
3. 11%
4. 9%
250 మంది పెద్దలలో 20 మందికి మద్యపాన వ్యసనం ఉన్నట్లు తేలింది. ప్రతి 1,000 కు రేటు ఎంత?
1. 20
2. 125
3. 80
4. 8
సమాధానం
C. 80
Out of 250 adults, 20 are found to have alcohol dependence. The rate per 1,000 is
1. 20
2. 125
3. 80
4. 8
ఒక PHC ప్రాంతంలో 60,000 జనాభా ఉంది. 0.5% మంది సైకోసిస్‌కు చికిత్స పొందుతుంటే, ఎంతమంది రోగులు ఉన్నారు?
1. 300
2. 600
3. 120
4. 30
సమాధానం
A. 300
A PHC area has 60,000 population. If 0.5% are on treatment for psychosis, how many patients are there?
1. 300
2. 600
3. 120
4. 30
ప్రకటనలు: 1. న్యూరోసిస్‌లో అవగాహన నిలిచి ఉంటుంది. 2. న్యూరోసిస్‌లో భ్రాంతులు సాధారణం. ఏది/ఏవి సరైనవి?
1. 1 మాత్రమే
2. 2 మాత్రమే
3. 1 మరియు 2 రెండూ
4. 1 లేదా 2 కాదు
సమాధానం
A. 1 మాత్రమే
Statements: 1. Insight is retained in neurosis. 2. Hallucinations are common in neurosis. Which is/are correct?
1. 1 only
2. 2 only
3. Both 1 and 2
4. Neither 1 nor 2
ప్రకటనలు: 1. మతిమరుపు (డిమెన్షియా) సాధారణంగా హఠాత్తుగా మొదలై త్వరగా నయమవుతుంది. 2. డెలిరియం అనేది తీవ్రమైన గందరగోళ స్థితి. ఏది/ఏవి సరైనవి?
1. 1 మాత్రమే
2. 2 మాత్రమే
3. 1 మరియు 2 రెండూ
4. 1 లేదా 2 కాదు
సమాధానం
B. 2 మాత్రమే
Statements: 1. Dementia usually begins suddenly and is quickly reversible. 2. Delirium is a state of acute confusion. Which is/are correct?
1. 1 only
2. 2 only
3. Both 1 and 2
4. Neither 1 nor 2
ప్రకటనలు: 1. మూర్ఛ వ్యాధి అంటువ్యాధి. 2. మూర్ఛ వచ్చిన వ్యక్తి నోటిలో ఏమీ బలవంతంగా పెట్టకూడదు. ఏది/ఏవి సరైనవి?
1. 1 మాత్రమే
2. 2 మాత్రమే
3. 1 మరియు 2 రెండూ
4. 1 లేదా 2 కాదు
సమాధానం
B. 2 మాత్రమే
Statements: 1. Epilepsy is contagious. 2. A person with a seizure should not have anything forced into the mouth. Which is/are correct?
1. 1 only
2. 2 only
3. Both 1 and 2
4. Neither 1 nor 2
ప్రకటనలు: 1. మానసిక ఆరోగ్య సంరక్షణ చట్టం, 2017 మానసిక ఆరోగ్య సంరక్షణ పొందే హక్కును గుర్తిస్తుంది. 2. ఇది ఆత్మహత్యకు ప్రయత్నించిన వ్యక్తిని నేరస్థుడిగా పరిగణిస్తుంది. ఏది/ఏవి సరైనవి?
1. 1 మాత్రమే
2. 2 మాత్రమే
3. 1 మరియు 2 రెండూ
4. 1 లేదా 2 కాదు
సమాధానం
A. 1 మాత్రమే
Statements: 1. The Mental Healthcare Act, 2017 recognises a right to access mental health care. 2. It treats a person attempting suicide as a criminal. Which is/are correct?
1. 1 only
2. 2 only
3. Both 1 and 2
4. Neither 1 nor 2
ప్రకటనలు: 1. మానియా ఉల్లాసం, అధిక కార్యకలాపాలతో గుర్తించబడుతుంది. 2. నిరాశ (డిప్రెషన్) తక్కువ మానసిక స్థితి, ఆసక్తి కోల్పోవడంతో గుర్తించబడుతుంది. ఏది/ఏవి సరైనవి?
1. 1 మాత్రమే
2. 2 మాత్రమే
3. 1 మరియు 2 రెండూ
4. 1 లేదా 2 కాదు
సమాధానం
C. 1 మరియు 2 రెండూ
Statements: 1. Mania is characterised by elation and over-activity. 2. Depression is characterised by low mood and loss of interest. Which is/are correct?
1. 1 only
2. 2 only
3. Both 1 and 2
4. Neither 1 nor 2
ప్రకటనలు: 1. యాంటీడిప్రెసెంట్లను రోగి బాగున్నానని అనిపించినప్పుడల్లా ఆపవచ్చు. 2. అనేక మానసిక రుగ్మతలలో దీర్ఘకాలిక క్రమబద్ధ చికిత్స తిరిగి రావడాన్ని నివారించడంలో సహాయపడుతుంది. ఏది/ఏవి సరైనవి?
1. 1 మాత్రమే
2. 2 మాత్రమే
3. 1 మరియు 2 రెండూ
4. 1 లేదా 2 కాదు
సమాధానం
B. 2 మాత్రమే
Statements: 1. Antidepressants may be stopped by the patient whenever he feels better. 2. Long-term regular treatment helps prevent relapse in many mental disorders. Which is/are correct?
1. 1 only
2. 2 only
3. Both 1 and 2
4. Neither 1 nor 2
ప్రకటనలు: 1. అబ్సెషన్లు పునరావృత చర్యలు. 2. కంపల్షన్లు అవాంఛిత ఆలోచనలు. ఏది/ఏవి సరైనవి?
1. 1 మాత్రమే
2. 2 మాత్రమే
3. 1 మరియు 2 రెండూ
4. 1 లేదా 2 కాదు
సమాధానం
D. 1 లేదా 2 కాదు
Statements: 1. Obsessions are repeated acts. 2. Compulsions are unwanted thoughts. Which is/are correct?
1. 1 only
2. 2 only
3. Both 1 and 2
4. Neither 1 nor 2
జతపరచండి: (a) భయరోగం (ఫోబియా), (b) భ్రమ (డెల్యూజన్), (c) భ్రాంతి (హాల్యూసినేషన్), (d) మానియా వీటితో (i) తప్పుడు గ్రహణం, (ii) అహేతుక భయం, (iii) తప్పుడు నమ్మకం, (iv) ఉల్లాసం. సరైన జతను ఎంచుకోండి.
1. a-iv, b-iii, c-i, d-ii
2. a-ii, b-i, c-iii, d-iv
3. a-iii, b-ii, c-i, d-iv
4. a-ii, b-iii, c-i, d-iv
సమాధానం
D. a-ii, b-iii, c-i, d-iv
Match: (a) phobia, (b) delusion, (c) hallucination, (d) mania with (i) false perception, (ii) irrational fear, (iii) false belief, (iv) elation. Choose the correct pairing.
1. a-iv, b-iii, c-i, d-ii
2. a-ii, b-i, c-iii, d-iv
3. a-iii, b-ii, c-i, d-iv
4. a-ii, b-iii, c-i, d-iv
ఔషధాన్ని దాని ప్రధాన ఉపయోగంతో జతపరచండి: (a) హాలోపెరిడాల్, (b) లిథియం, (c) ఫ్లూఆక్సెటిన్, (d) డయాజెపామ్.
1. a-సైకోసిస్, b-నిరాశ, c-ఆందోళన, d-బైపోలార్ రుగ్మత
2. a-ఆందోళన, b-బైపోలార్ రుగ్మత, c-సైకోసిస్, d-నిరాశ
3. a-నిరాశ, b-సైకోసిస్, c-బైపోలార్ రుగ్మత, d-ఆందోళన
4. a-సైకోసిస్, b-బైపోలార్ రుగ్మత, c-నిరాశ, d-ఆందోళన
సమాధానం
D. a-సైకోసిస్, b-బైపోలార్ రుగ్మత, c-నిరాశ, d-ఆందోళన
Match the drug with its main use: (a) haloperidol, (b) lithium, (c) fluoxetine, (d) diazepam.
1. a-psychosis, b-depression, c-anxiety, d-bipolar disorder
2. a-anxiety, b-bipolar disorder, c-psychosis, d-depression
3. a-depression, b-psychosis, c-bipolar disorder, d-anxiety
4. a-psychosis, b-bipolar disorder, c-depression, d-anxiety
మానసిక అనారోగ్యంతో ఉన్న కుటుంబ సభ్యుడు శాపగ్రస్తుడని కుటుంబం నమ్మినప్పుడు ఆరోగ్య కార్యకర్త ఉత్తమ పాత్ర ఏది?
1. కేవలం ఒక ఆచారాన్ని సూచించడం
2. ఇది చికిత్స చేయదగిన అనారోగ్యమని వివరించి వైద్యాధికారికి రిఫర్ చేయడం
3. రోగిని దాచిపెట్టమని కుటుంబానికి చెప్పడం
4. అన్ని మందులను ఆపివేయడం
సమాధానం
B. ఇది చికిత్స చేయదగిన అనారోగ్యమని వివరించి వైద్యాధికారికి రిఫర్ చేయడం
Which is the best role of a health worker when a family believes a mentally ill member is cursed?
1. Advise a ritual only
2. Explain that it is a treatable illness and refer to the medical officer
3. Ask the family to hide the patient
4. Stop all medicines
ఆరోగ్య కార్యకర్త తీవ్రంగా పరిగణించాల్సిన ఆత్మహత్య ప్రమాద హెచ్చరిక సంకేతం ఏది?
1. క్రమబద్ధమైన నిద్ర
2. మంచి ఆకలి
3. మరణం గురించి మాట్లాడటం, తన వస్తువులను ఇచ్చేయడం
4. పాఠశాలకు హాజరు కావడం
సమాధానం
C. మరణం గురించి మాట్లాడటం, తన వస్తువులను ఇచ్చేయడం
Which sign is a warning of suicide risk that a health worker should take seriously?
1. Regular sleep
2. Good appetite
3. Talk of death and giving away belongings
4. Attending school

Page 1 of 1

Finished reading?

Test yourself in 10 minutes

A free 10-question mini-mock on your exam's real pattern, with negative marking and an instant score. अपनी तैयारी 10 मिनट में जाँचें।

Take a free mini-mock →Topic-wise practice