మనస్తత్వశాస్త్రం, సామాజికశాస్త్రం (Psychology and Sociology)
గుర్తుంచుకోవలసినవి
- మనస్తత్వశాస్త్రం మనసు, ప్రవర్తనల అధ్యయనం; సామాజికశాస్త్రం సమాజం, సామాజిక సంబంధాల అధ్యయనం. ప్రజలు ఎందుకు అలా ప్రవర్తిస్తారో, కుటుంబాలు, సమాజాలు ఆరోగ్యాన్ని ఎలా ప్రభావితం చేస్తాయో అర్థం చేసుకోవడానికి ఆరోగ్య కార్యకర్త రెండింటినీ ఉపయోగిస్తారు.
- ప్రామాణిక సిద్ధాంతాలను పేర్లతో అడుగుతారు: పావ్లోవ్ (శాస్త్రీయ నియతి), స్కిన్నర్ (క్రియాజనిత నియతి), ఫ్రాయిడ్ (వ్యక్తిత్వం), మాస్లో (అవసరాలు), ఎరిక్సన్ (జీవిత దశలు), పియాజే (పిల్లల్లో ఆలోచన).
- IQ = (మానసిక వయస్సు ÷ కాలక్రమ వయస్సు) × 100. సూత్రం స్పష్టంగా తెలిస్తే IQపై సంఖ్యా ప్రశ్నలు సులభం; అవి తరచూ వస్తాయి.
మనస్తత్వశాస్త్ర ప్రాథమికాంశాలు
మనస్తత్వశాస్త్రం మనసు, ప్రవర్తన, అనుభవాలను అధ్యయనం చేస్తుంది. విల్హెల్మ్ వుండ్ట్ మొదటి మనస్తత్వశాస్త్ర ప్రయోగశాలను (1879, లైప్‌జిగ్) స్థాపించాడు. ప్రవర్తన బాహ్యంగా (overt; నడక వంటి కనిపించేది) లేదా అంతర్గతంగా (covert; ఆలోచన వంటి దాగి ఉండేది) ఉండవచ్చు. ప్రధాన శాఖలు: క్లినికల్, బాల, సామాజిక, విద్యా, పారిశ్రామిక, ఆరోగ్య మనస్తత్వశాస్త్రం.
సంవేదన మరియు ప్రత్యక్షణ. సంవేదన (sensation) అంటే ఉద్దీపన జ్ఞానేంద్రియంతో జరిపే మొదటి సంపర్కం. ప్రత్యక్షణ (perception) అంటే గ్రహించిన దానికి అర్థం ఇవ్వడం. ఏకాగ్రత (attention) అంటే ఒక విషయంపై దృష్టి నిలపడం. జ్ఞాపకశక్తి (memory)కు మూడు దశలు ఉంటాయి: ఎన్‌కోడింగ్ (స్వీకరించడం), నిల్వ (ఉంచుకోవడం), తిరిగి స్మరణ (గుర్తు చేసుకోవడం). రకాలు: ఇంద్రియ, స్వల్పకాలిక, దీర్ఘకాలిక జ్ఞాపకశక్తి. మరపు కాలం గడిచేకొద్దీ, వాడకం లేకపోవడంతో పెరుగుతుంది.
అభ్యసనం (Learning) అంటే అనుభవం వల్ల ప్రవర్తనలో వచ్చే స్థిరమైన మార్పు.
| సిద్ధాంతం | వ్యక్తి | ముఖ్యమైన భావన | ఉదాహరణ |
|---|---|---|---|
| శాస్త్రీయ నియతి (Classical conditioning) | పావ్లోవ్ | సహజ ఉద్దీపనతో ముడిపెట్టిన తటస్థ ఉద్దీపన అదే ప్రతిస్పందనను ఇస్తుంది | గంట విని కుక్కకు లాలాజలం ఊరడం |
| క్రియాజనిత నియతి (Operant conditioning) | స్కిన్నర్ | ప్రవర్తన బహుమతి లేదా శిక్ష ద్వారా రూపుదిద్దుకుంటుంది | ప్రశంస పొందిన పిల్ల మంచి ప్రవర్తనను పునరావృతం చేయడం |
| ప్రయత్న-దోష పద్ధతి (Trial and error) | థార్న్‌డైక్ | ప్రయత్నించి, పనిచేసినదాన్ని నిలుపుకుంటూ నేర్చుకోవడం | పజిల్ బాక్స్ నుంచి పిల్లి తప్పించుకోవడం |
| అంతర్దృష్టి అభ్యసనం (Insight learning) | కోహ్లర్ | సమస్య ఒక్కసారిగా అర్థం కావడం | చింపాంజీ పెట్టెలను పేర్చడం |
| సామాజిక అభ్యసనం (Social learning) | బాండురా | ఇతరులను చూసి నేర్చుకోవడం | పిల్ల పెద్దవారిని అనుకరించడం |
ప్రేరణ (Motivation) అంటే ప్రవర్తనను ప్రారంభించి, దిశానిర్దేశం చేసే చోదక శక్తి. మాస్లో అవసరాల శ్రేణి (Maslow's hierarchy of needs) కింది నుంచి పైకి: శారీరక అవసరాలు (ఆహారం, నీరు, నిద్ర), భద్రత, ప్రేమ మరియు చెందిన భావన, గౌరవం, స్వీయ-సాక్షాత్కారం. తర్వాతి అవసరం బలంగా అనిపించే ముందు కింది అవసరం తీరాలి. ఇంట్లో ఆహారం లేని మహిళ, తన ప్రాథమిక అవసరాలు తీరే వరకు పిల్లల మధ్య ఎడంపై జరిగే చర్చకు హాజరు కాదు.
భావోద్వేగం (Emotion) అంటే శరీరంలో మార్పులతో కూడిన బలమైన అనుభూతి; భయం, కోపం, సంతోషం, దుఃఖం దీనికి ఉదాహరణలు. ఒత్తిడి (Stress) అంటే డిమాండ్‌కు శరీరం చూపే ప్రతిస్పందన. స్వల్ప ఒత్తిడి పనికి సహాయపడవచ్చు; దీర్ఘకాల ఒత్తిడి ఆరోగ్యానికి హానికరం. లక్షణాలు: తలనొప్పి, సరిగా నిద్ర లేకపోవడం, చిరాకు, ఆకలి లేకపోవడం. ఎదుర్కొనే మార్గాలు: విశ్రాంతి, ఎవరితోనైనా మాట్లాడటం, క్రమం తప్పని వ్యాయామం, సడలింపు, శ్వాస వ్యాయామాలు.
మేధస్సు, వ్యక్తిత్వం
మేధస్సు (Intelligence) అంటే నేర్చుకోవడం, అర్థం చేసుకోవడం, సమస్యలు పరిష్కరించడం చేయగల సామర్థ్యం. బినెట్, సైమన్ మొదటి మేధస్సు పరీక్షను రూపొందించారు. మానసిక వయస్సు భావన IQ సూత్రానికి దారితీసింది.
IQ = (మానసిక వయస్సు ÷ కాలక్రమ వయస్సు) × 100.
ఉదాహరణలు. 10 సంవత్సరాల వయస్సు ఉండి 12 సంవత్సరాల మానసిక వయస్సు ఉన్న పిల్లవాడికి IQ = 12 ÷ 10 × 100 = 120. 8 సంవత్సరాల వయస్సు ఉండి 6 సంవత్సరాల మానసిక వయస్సు ఉన్న పిల్లవాడికి IQ = 6 ÷ 8 × 100 = 75.
| IQ పరిధి | సాధారణ వర్ణన |
|---|---|
| 130 మరియు అంతకంటే ఎక్కువ | అత్యంత ఉన్నత లేదా ప్రతిభావంతుడు |
| 90 నుంచి 109 | సగటు |
| 70 నుంచి 79 | సరిహద్దు స్థాయి |
| 50 నుంచి 69 | స్వల్ప మేధో వైకల్యం |
| 35 నుంచి 49 | మధ్యస్థ మేధో వైకల్యం |
| 20 నుంచి 34 | తీవ్ర మేధో వైకల్యం |
| 20 కంటే తక్కువ | అతి తీవ్ర మేధో వైకల్యం |
సగటు IQ సుమారు 100.
వ్యక్తిత్వం (Personality) అంటే ఒక వ్యక్తి ఆలోచన, భావన, ప్రవర్తనల స్థిరమైన నమూనా. ఫ్రాయిడ్ మూడు భాగాలను వివరించాడు: ఇద్ (id) (స్వభావ ప్రేరణ, వెంటనే సుఖం కోరుతుంది), ఈగో (ego) (హేతువు, వాస్తవంతో వ్యవహరిస్తుంది), సూపర్ ఈగో (superego) (అంతరాత్మ). యుంగ్ అంతర్ముఖులను (లోపలికి తిరిగి ఉండేవారు, నిశ్శబ్దంగా ఉండేవారు), బహిర్ముఖులను (బయటికి తిరిగి ఉండేవారు, కలుపుగోలుగా ఉండేవారు) వివరించాడు.
రక్షణ యంత్రాంగాలు (Defence mechanisms) అంటే ఆందోళనను తగ్గించుకునే అచేతన మార్గాలు.
| యంత్రాంగం | అర్థం | ఉదాహరణ |
|---|---|---|
| నిరాకరణ (Denial) | వాస్తవాన్ని అంగీకరించడానికి నిరాకరించడం | రోగి "నాకు జబ్బు లేదు" అనడం |
| అణచివేత (Repression) | బాధాకరమైన జ్ఞాపకాన్ని మనసు నుంచి తోసివేయడం | చెడు సంఘటనను మరచిపోవడం |
| ఆరోపణ (Projection) | తన తప్పును ఇతరులపై మోపడం | "అతని వల్లే నేను ఫెయిల్ అయ్యాను" |
| హేతుబద్ధీకరణ (Rationalisation) | తప్పుడు కానీ ఆమోదయోగ్యమైన కారణాలు చెప్పడం | "పరీక్ష అన్యాయంగా ఉంది" |
| తిరోగమనం (Regression) | చిన్నపిల్లల ప్రవర్తనకు తిరిగి వెళ్ళడం | కొత్త బిడ్డ పుట్టాక పెద్ద పిల్ల మళ్ళీ పక్క తడపడం |
| స్థానచలనం (Displacement) | భావనను సురక్షితమైన లక్ష్యం వైపు మళ్ళించడం | బాస్‌పై కోపం, ఇంట్లో వాళ్ళపై అరవడం |
| ఉదాత్తీకరణ (Sublimation) | కోరికను ఉపయోగకరమైన పనిగా మార్చడం | కోపాన్ని క్రీడగా మార్చడం |
పెరుగుదల, వికాసం, మానసిక ఆరోగ్యం
పెరుగుదల (growth) అంటే పరిమాణంలో వృద్ధి. వికాసం (development) అంటే నైపుణ్యం, పనితీరులో వృద్ధి. రెండూ తల నుంచి పాదాల వైపు (cephalocaudal), మధ్య భాగం నుంచి అవయవాల వైపు (proximodistal) సాగుతాయి.
ఎరిక్సన్ ఎనిమిది దశలు (ప్రతిదానికి ఒక సంక్షోభం ఉంటుంది): నమ్మకం వర్సెస్ అపనమ్మకం (శైశవం), స్వయంప్రతిపత్తి వర్సెస్ సిగ్గు (పసిపిల్ల), చొరవ వర్సెస్ అపరాధభావం (ప్రీస్కూల్), శ్రమ వర్సెస్ న్యూనత (పాఠశాల వయస్సు), గుర్తింపు వర్సెస్ పాత్ర గందరగోళం (కౌమారం), సాన్నిహిత్యం వర్సెస్ ఒంటరితనం (యువ వయోజనం), సృజనాత్మకత వర్సెస్ స్తబ్ధత (వయోజనం), సమగ్రత వర్సెస్ నిరాశ (వృద్ధాప్యం).
పియాజే ఆలోచనా దశలు: సంవేదన-చాలక దశ (sensorimotor; పుట్టుక నుంచి 2 సంవత్సరాలు), పూర్వ-ప్రచాలక దశ (preoperational; 2 నుంచి 7), మూర్త ప్రచాలక దశ (concrete operational; 7 నుంచి 11), అమూర్త ప్రచాలక దశ (formal operational; 11 నుంచి ఆపై).
కౌమారం (Adolescence) అనేది శరీర మార్పులు, గుర్తింపు అన్వేషణ, తోటివారి ప్రభావం ఉండే కాలం. ఆరోగ్య కార్యకర్త గౌరవంగా మాట్లాడాలి, వినాలి, గోప్యత పాటించాలి.
మానసిక ఆరోగ్యం (Mental health) అంటే సాధారణ ఒత్తిడిని తట్టుకోగలిగి, చక్కగా పనిచేసి, సమాజానికి సహాయపడగల శ్రేయస్సు స్థితి. సాధారణ సమస్యలు: ఆందోళన, కుంగుబాటు, స్కిజోఫ్రెనియా, మాదకద్రవ్యాల వాడకం. రిఫరల్ అవసరమయ్యే సూచనలు: దీర్ఘకాల దుఃఖం, ఆత్మహాని గురించి మాట్లాడటం, స్వరాలు వినిపించడం, తీవ్రమైన భయం లేదా ప్రవర్తనలో ఆకస్మిక మార్పు. అలాంటి వ్యక్తిని ఎల్లప్పుడూ రిఫర్ చేయాలి, "పిచ్చివాడు" అని ముద్ర వేయకూడదు.
సంభాషణ, కౌన్సెలింగ్
సంభాషణలో పంపేవాడు, సందేశం, మాధ్యమం, స్వీకర్త, ఫీడ్‌బ్యాక్ ఉంటాయి. అడ్డంకులు: భాష, శబ్దం, భయం, హోదా తేడా, సాంస్కృతిక నమ్మకాలు. మంచి పద్ధతులు: స్థానిక భాష వాడటం, సులభమైన పదాలు, కంటితో చూడటం, వినడం, వ్యక్తికి అర్థమైందో లేదో చూడటం. కౌన్సెలింగ్ (Counselling) అంటే ఒక వ్యక్తి తన సొంత నిర్ణయం తీసుకోవడానికి సహాయపడటం. దశలు: పలకరించడం, వినడం, సమాచారం ఇవ్వడం, ఎంచుకోవడానికి సహాయం చేయడం, తదుపరి పర్యవేక్షణ. ఇది గోప్యంగా, తీర్పు చెప్పకుండా ఉండాలి. సహానుభూతి (Empathy) అంటే ఇతరుల భావాలను అర్థం చేసుకోవడం; సానుభూతి (sympathy) అంటే కేవలం జాలి పడటం.
సామాజికశాస్త్ర ప్రాథమికాంశాలు
సామాజికశాస్త్రం సమాజాన్ని అధ్యయనం చేస్తుంది. ఆగస్ట్ కామ్టే (Auguste Comte)ను సామాజికశాస్త్ర పితామహుడు అంటారు. సమాజం (Society) అంటే సామాజిక సంబంధాల వల. సముదాయం (Community) అంటే ఒకే ప్రాంతంలో నివసిస్తూ, చెందిన భావన ఉన్న సమూహం. సమూహం (Group) అంటే క్రమం తప్పకుండా సంపర్కంలో ఉండే ఇద్దరు లేదా అంతకంటే ఎక్కువ మంది. ప్రాథమిక సమూహం (కుటుంబం, సన్నిహిత స్నేహితులు) చిన్నది, ముఖాముఖి సంబంధం ఉంటుంది. ద్వితీయ సమూహం (కార్యాలయం, కార్మిక సంఘం) పెద్దది, లాంఛనప్రాయమైనది.
కుటుంబం సమాజపు ప్రాథమిక యూనిట్. నిర్మాణం ప్రకారం రకాలు: కేంద్రక (nuclear; తల్లిదండ్రులు, పిల్లలు), ఉమ్మడి (joint; అనేక తరాలు, బంధువులు కలిసి నివసించడం), విస్తృత (extended). అధికారం ప్రకారం రకాలు: పితృస్వామ్య (తండ్రి వంశం), మాతృస్వామ్య (తల్లి వంశం). ఆరోగ్య పనిలో కుటుంబమే సంరక్షణ యూనిట్; దాని పెద్ద, నిర్ణయాలు తీసుకునేవారిని భాగస్వాములను చేయాలి.
సంస్కృతి (Culture) అంటే ఒక సమూహం జీవన విధానం: నమ్మకాలు, ఆచారాలు, ఆహారం, వస్త్రధారణ, భాష. నియమాలు (Norms) అంటే ఆమోదించిన ప్రవర్తన నియమాలు. విలువలు (Values) అంటే ఏది మంచిదనే భావనలు. ఆచారాలు (Customs) పాత సామాజిక అలవాట్లు; నిషేధాలు (Taboos) బలమైన నిషేధాలు. హోదా (Status) అంటే ఒక వ్యక్తి స్థానం; పాత్ర (Role) అంటే ఆ స్థానం నుంచి ఆశించే ప్రవర్తన.
సాంఘికీకరణ (Socialisation) అంటే సమాజపు పద్ధతులను నేర్చుకునే ప్రక్రియ. కుటుంబం మొదటి ఏజెంట్; ఆ తరువాత పాఠశాల, తోటివారు, మీడియా, మతం వస్తాయి. సామాజిక నియంత్రణ (Social control) చట్టాలు, ఆచారాలు, అభిప్రాయం ద్వారా క్రమాన్ని కాపాడుతుంది. సామాజిక స్తరీకరణ (Social stratification) కులం, వర్గం వంటి పొరలుగా ప్రజలను వర్గీకరిస్తుంది. కులం పుట్టుకతో వస్తుంది; వర్గం ఆదాయం, వృత్తిపై ఆధారపడుతుంది, మార్పుకు అవకాశం ఉంటుంది.
సామాజిక మార్పు (Social change) అంటే సామాజిక సంబంధాలు, నిర్మాణాలలో మార్పు. కారణాలు: విద్య, సాంకేతికత, పట్టణీకరణ, చట్టం. పట్టణీకరణ (Urbanisation) వల్ల మురికివాడలు, రద్దీ, అపరిశుభ్ర పరిసరాలు వచ్చాయి. సామాజిక సమస్యలు: పేదరికం, నిరక్షరాస్యత, బాల్య వివాహం, వరకట్నం, మద్యపానం, లింగ వివక్ష, నిరుద్యోగం.
ఆరోగ్యంలో సామాజిక అంశాలు. పేదరికం, పేలవమైన విద్య, చిన్న వయసులో పెళ్లి, అపరిశుభ్రత, ఆహార నిషేధాలు ఆరోగ్యాన్ని ప్రభావితం చేస్తాయి. తట్టు లేదా మశూచిని దేవత కోపంగా భావించడం వంటి అనారోగ్యం గురించిన నమ్మకాలు చికిత్సను ఆలస్యం చేస్తాయి. ఆరోగ్య కార్యకర్త నమ్మకాలను గౌరవించి, స్థానిక నాయకుడిని (అభిప్రాయ నాయకుడు) కలిసి, ఓపికగా సరైన సమాచారం ఇవ్వాలి. మహిళా సంఘాలు, స్వయం సహాయక బృందాలు ఆరోగ్య లక్ష్యాలకు తోడ్పడతాయి.
ప్రవర్తన మార్పు, ఆరోగ్య విద్య
ప్రజలు అలవాట్లను దశలవారీగా మార్చుకుంటారు: మొదట ఆరోగ్య సందేశం గురించి తెలుసుకుంటారు, తర్వాత ఆసక్తి చూపుతారు, ఆలోచిస్తారు, ప్రయత్నిస్తారు, చివరకు అది పనిచేస్తే స్వీకరిస్తారు. ఆరోగ్య కార్యకర్త ప్రతి దశలో సహకరిస్తారు. సందేశాలను పునరావృతం చేయాలి, గ్రామం నుంచి ఉదాహరణలు వాడాలి, సంరక్షణపై తరచూ నిర్ణయం తీసుకునే భర్తలను, అత్తలను భాగస్వాములను చేయాలి. భయం, సిగ్గు అడ్డంకులు, కాబట్టి సౌమ్యంగా మాట్లాడాలి. గ్రామ పెద్ద, పాఠశాల ఉపాధ్యాయుడు లేదా గౌరవనీయ మహిళ వంటి ఆదర్శ వ్యక్తులు, అభిప్రాయ నాయకులు ఇతరులను ఒప్పించగలరు. ఇంటి సందర్శనలు, సమూహ సమావేశాలు, జానపద గేయాలు, వీధి నాటకాలు, గోడ పోస్టర్లు అన్నీ ఉపయోగకరమైన మాధ్యమాలు. సలహాను ఆ వ్యక్తి తన మాటల్లో తిరిగి చెప్పమని అడిగి, అర్థమైందో లేదో ఎల్లప్పుడూ చూడండి.
పరీక్షలో పడే ఉచ్చులు
- పావ్లోవ్ శాస్త్రీయ నియతి. స్కిన్నర్ క్రియాజనిత నియతి.
- ఇద్ అంటే స్వభావ ప్రేరణ, ఈగో అంటే హేతువు, సూపర్ ఈగో అంటే అంతరాత్మ.
- IQ అంటే మానసిక వయస్సును కాలక్రమ వయస్సుతో భాగించి, 100తో గుణించడం; దానికి వ్యతిరేకంగా కాదు.
- మాస్లో ఉన్నత స్థాయి స్వీయ-సాక్షాత్కారం; పునాది శారీరక అవసరం.
- ఆరోపణ ఇతరులను నిందిస్తుంది; హేతుబద్ధీకరణ తప్పుడు కారణాలు చెబుతుంది; నిరాకరణ వాస్తవాన్ని తిరస్కరిస్తుంది.
- పెరుగుదల అంటే పరిమాణం; వికాసం అంటే పనితీరు.
- ప్రాథమిక సమూహం ముఖాముఖి, సన్నిహితమైనది; ద్వితీయ సమూహం లాంఛనప్రాయమైనది.
- పాత్ర అంటే ప్రవర్తన; హోదా అంటే స్థానం.
- సానుభూతి అంటే జాలి పడటం; సహానుభూతి అంటే భావనను అర్థం చేసుకోవడం.
- కులం పుట్టుకతో వస్తుంది; వర్గం సాధనతో వస్తుంది.
ఒక్క వాక్యంలో
- 1. వుండ్ట్ మొదటి మనస్తత్వశాస్త్ర ప్రయోగశాలను ప్రారంభించాడు.
- 2. కామ్టేను సామాజికశాస్త్ర పితామహుడు అంటారు.
- 3. జ్ఞాపకశక్తి దశలు ఎన్‌కోడింగ్, నిల్వ, తిరిగి స్మరణ.
- 4. సగటు IQ సుమారు 100.
- 5. సూపర్ ఈగో అంటే అంతరాత్మ.
- 6. సాంఘికీకరణకు కుటుంబమే మొదటి ఏజెంట్.
- 7. కేంద్రక కుటుంబంలో తల్లిదండ్రులు, పిల్లలు మాత్రమే ఉంటారు.
- 8. నియమాలు ఆమోదించిన ప్రవర్తన నియమాలు.
- 9. కౌన్సెలింగ్ వ్యక్తి తన సొంత నిర్ణయానికి రావడానికి సహాయపడుతుంది.
- 10. పియాజే చివరి దశ అమూర్త ప్రచాలక దశ.
- 11. ఎరిక్సన్ కౌమార దశ గుర్తింపు వర్సెస్ పాత్ర గందరగోళం.
- 12. బాండురా ఇతరులను చూసి నేర్చుకోవడంపై నొక్కి చెప్పాడు.
సాధన ప్రశ్నలు
సామాజిక శాస్త్ర పితామహుడిగా ఎవరిని పిలుస్తారు?
- సిగ్మండ్ ఫ్రాయిడ్
- జీన్ పియాజే
- ఇవాన్ పావ్లోవ్
- అగస్ట్ కామ్టే
సమాధానం
D. అగస్ట్ కామ్టే
Who is known as the father of sociology?
- Sigmund Freud
- Jean Piaget
- Ivan Pavlov
- Auguste Comte
సంప్రదాయ నిబంధన (క్లాసికల్ కండిషనింగ్)ను వివరించినవారు
- బాండూరా
- స్కిన్నర్
- థార్న్‌డైక్
- పావ్లోవ్
సమాధానం
D. పావ్లోవ్
Classical conditioning was described by
- Bandura
- Skinner
- Thorndike
- Pavlov
ఆపరేంట్ కండిషనింగ్ ఎవరితో ముడిపడి ఉంది?
- పావ్లోవ్
- స్కిన్నర్
- ఫ్రాయిడ్
- మాస్లో
సమాధానం
B. స్కిన్నర్
Operant conditioning is associated with
- Pavlov
- Skinner
- Freud
- Maslow
ఫ్రాయిడ్ సిద్ధాంతంలో వ్యక్తిత్వంలోని అంతరాత్మ భాగం
- లిబిడో
- అహం (ఈగో)
- ఇద్ (Id)
- అధి-అహం (సూపర్ ఈగో)
సమాధానం
D. అధి-అహం (సూపర్ ఈగో)
In Freud's theory, the conscience part of personality is the
- Libido
- Ego
- Id
- Superego
మాస్లో అవసరాల సోపానక్రమానికి అడుగున ఉండేవి
- గౌరవ అవసరాలు
- భద్రతా అవసరాలు
- శారీరక అవసరాలు
- స్వీయ-సాక్షాత్కార అవసరాలు
సమాధానం
C. శారీరక అవసరాలు
At the base of Maslow's hierarchy of needs are the
- Esteem needs
- Safety needs
- Physiological needs
- Self-actualisation needs
మాస్లో సోపానక్రమంలో అత్యున్నత స్థాయి
- భద్రత
- స్వీయ-సాక్షాత్కారం
- ప్రేమ, అనుబంధం
- గౌరవం
సమాధానం
B. స్వీయ-సాక్షాత్కారం
The top level of Maslow's hierarchy is
- Safety
- Self-actualisation
- Love and belonging
- Esteem
మొదటి మనోవిజ్ఞాన ప్రయోగశాలను స్థాపించినవారు
- ఆల్ఫ్రెడ్ బినెట్
- జాన్ వాట్సన్
- విలియం జేమ్స్
- విల్హెల్మ్ వుండ్ట్
సమాధానం
D. విల్హెల్మ్ వుండ్ట్
The first psychology laboratory was set up by
- Alfred Binet
- John Watson
- William James
- Wilhelm Wundt
10 సంవత్సరాల బాలుడికి 12 సంవత్సరాల మానసిక వయస్సు ఉంది. IQ ఎంత?
- 112
- 100
- 120
- 83
సమాధానం
C. 120
A child of 10 years has a mental age of 12 years. What is the IQ?
- 112
- 100
- 120
- 83
8 సంవత్సరాల బాలుడికి 6 సంవత్సరాల మానసిక వయస్సు ఉంది. IQ ఎంత?
- 60
- 75
- 133
- 86
సమాధానం
B. 75
A child of 8 years has a mental age of 6 years. What is the IQ?
- 60
- 75
- 133
- 86
కాలక్రమ వయస్సు 12 సంవత్సరాలు, IQ 125 ఉన్న బాలుడి మానసిక వయస్సు ఎంత?
- 15 సంవత్సరాలు
- 10 సంవత్సరాలు
- 9.6 సంవత్సరాలు
- 12.5 సంవత్సరాలు
సమాధానం
A. 15 సంవత్సరాలు
A child with chronological age 12 years has IQ 125. What is the mental age?
- 15 years
- 10 years
- 9.6 years
- 12.5 years
మానసిక వయస్సు 9 సంవత్సరాలు, IQ 90 ఉన్న బాలుడి కాలక్రమ వయస్సు ఎంత?
- 8.1 సంవత్సరాలు
- 9 సంవత్సరాలు
- 11 సంవత్సరాలు
- 10 సంవత్సరాలు
సమాధానం
D. 10 సంవత్సరాలు
A child with mental age 9 years and IQ 90 has what chronological age?
- 8.1 years
- 9 years
- 11 years
- 10 years
ఒక బాలుడి మానసిక వయస్సు 14, కాలక్రమ వయస్సు 10. IQ ఎంత?
- 104
- 71
- 140
- 114
సమాధానం
C. 140
A child has mental age 14 and chronological age 10. What is the IQ?
- 104
- 71
- 140
- 114
సగటు IQ విలువ సాధారణంగా సుమారు
- 100
- 70
- 150
- 50
సమాధానం
A. 100
The usual average IQ value is about
- 100
- 70
- 150
- 50
పియాజే దశల సరైన క్రమం
- ఫార్మల్ ఆపరేషనల్, కాంక్రీట్ ఆపరేషనల్, ప్రీ-ఆపరేషనల్, సెన్సరీమోటార్
- సెన్సరీమోటార్, ప్రీ-ఆపరేషనల్, కాంక్రీట్ ఆపరేషనల్, ఫార్మల్ ఆపరేషనల్
- ప్రీ-ఆపరేషనల్, సెన్సరీమోటార్, ఫార్మల్ ఆపరేషనల్, కాంక్రీట్ ఆపరేషనల్
- సెన్సరీమోటార్, కాంక్రీట్ ఆపరేషనల్, ప్రీ-ఆపరేషనల్, ఫార్మల్ ఆపరేషనల్
సమాధానం
B. సెన్సరీమోటార్, ప్రీ-ఆపరేషనల్, కాంక్రీట్ ఆపరేషనల్, ఫార్మల్ ఆపరేషనల్
The correct order of Piaget's stages is
- Formal operational, concrete operational, preoperational, sensorimotor
- Sensorimotor, preoperational, concrete operational, formal operational
- Preoperational, sensorimotor, formal operational, concrete operational
- Sensorimotor, concrete operational, preoperational, formal operational
శైశవ దశలో ఎరిక్సన్ సంఘర్షణ
- గుర్తింపు - పాత్ర గందరగోళం
- స్వయంప్రతిపత్తి - సిగ్గు
- నమ్మకం - అపనమ్మకం
- శ్రమశీలత - న్యూనత
సమాధానం
C. నమ్మకం - అపనమ్మకం
Erikson's crisis in infancy is
- Identity versus role confusion
- Autonomy versus shame
- Trust versus mistrust
- Industry versus inferiority
కౌమార దశలో ఎరిక్సన్ సంఘర్షణ
- సాన్నిహిత్యం - ఏకాకితనం
- చొరవ - అపరాధభావం
- సమగ్రత - నిరాశ
- గుర్తింపు - పాత్ర గందరగోళం
సమాధానం
D. గుర్తింపు - పాత్ర గందరగోళం
Erikson's crisis during adolescence is
- Intimacy versus isolation
- Initiative versus guilt
- Integrity versus despair
- Identity versus role confusion
ఒక మహిళ తన సొంత తప్పును పొరుగువారిపై మోపుతోంది. ఈ రక్షణ యంత్రాంగం
- ప్రొజెక్షన్ (ఆరోపణ)
- సబ్లిమేషన్ (ఉదాత్తీకరణ)
- నిరాకరణ (డినయల్)
- రిగ్రెషన్ (తిరోగమనం)
సమాధానం
A. ప్రొజెక్షన్ (ఆరోపణ)
A woman blames her neighbour for her own mistake. This defence mechanism is
- Projection
- Sublimation
- Denial
- Regression
కొత్త శిశువు పుట్టిన తర్వాత పెద్ద పిల్లవాడు పక్క తడపడం మొదలుపెట్టాడు. ఇది
- అణచివేత (రిప్రెషన్)
- రిగ్రెషన్ (తిరోగమనం)
- హేతువాదన (రేషనలైజేషన్)
- స్థానాంతరణం (డిస్‌ప్లేస్‌మెంట్)
సమాధానం
B. రిగ్రెషన్ (తిరోగమనం)
An elder child starts bed-wetting after a new baby is born. This is
- Repression
- Regression
- Rationalisation
- Displacement
యజమానిపై కోపంగా ఉన్న వ్యక్తి ఇంట్లో భార్యపై అరుస్తున్నాడు. ఇది
- నిరాకరణ (డినయల్)
- ప్రొజెక్షన్ (ఆరోపణ)
- స్థానాంతరణం (డిస్‌ప్లేస్‌మెంట్)
- సబ్లిమేషన్ (ఉదాత్తీకరణ)
సమాధానం
C. స్థానాంతరణం (డిస్‌ప్లేస్‌మెంట్)
A man angry with his employer shouts at his wife at home. This is
- Denial
- Projection
- Displacement
- Sublimation
దూకుడు శక్తిని క్రీడగా మార్చడాన్ని ఏమంటారు?
- సబ్లిమేషన్ (ఉదాత్తీకరణ)
- నిరాకరణ (డినయల్)
- అణచివేత (రిప్రెషన్)
- హేతువాదన (రేషనలైజేషన్)
సమాధానం
A. సబ్లిమేషన్ (ఉదాత్తీకరణ)
Turning aggressive energy into sport is called
- Sublimation
- Denial
- Repression
- Rationalisation
జ్ఞాపకశక్తి సరైన క్రమం ఏది?
- నిల్వ, ఎన్‌కోడింగ్, వెలికితీత
- ఎన్‌కోడింగ్, నిల్వ, వెలికితీత
- వెలికితీత, నిల్వ, ఎన్‌కోడింగ్
- ఎన్‌కోడింగ్, వెలికితీత, నిల్వ
సమాధానం
B. ఎన్‌కోడింగ్, నిల్వ, వెలికితీత
Which is the correct sequence of memory?
- Storage, encoding, retrieval
- Encoding, storage, retrieval
- Retrieval, storage, encoding
- Encoding, retrieval, storage
తన వైఫల్యానికి తప్పుడు కానీ ఆమోదయోగ్యమైన కారణాలు చెప్పడం
- ప్రొజెక్షన్ (ఆరోపణ)
- రిగ్రెషన్ (తిరోగమనం)
- తాదాత్మ్యం (ఐడెంటిఫికేషన్)
- హేతువాదన (రేషనలైజేషన్)
సమాధానం
D. హేతువాదన (రేషనలైజేషన్)
Giving false but acceptable reasons for one's failure is
- Projection
- Regression
- Identification
- Rationalisation
తల్లిదండ్రులు, అవివాహిత సంతానంతో కూడిన కుటుంబం
- చిన్న కుటుంబం (న్యూక్లియర్ ఫ్యామిలీ)
- ఉమ్మడి కుటుంబం
- విస్తృత కుటుంబం
- స్టెమ్ కుటుంబం
సమాధానం
A. చిన్న కుటుంబం (న్యూక్లియర్ ఫ్యామిలీ)
A family of parents and unmarried children is a
- Nuclear family
- Joint family
- Extended family
- Stem family
కుటుంబం లేదా సన్నిహిత స్నేహితుల వంటి, ముఖాముఖి సంబంధం ఉండే సమూహం
- సంప్రదింపు సమూహం (రిఫరెన్స్ గ్రూప్)
- ప్రాథమిక సమూహం
- ఆసక్తి సమూహం
- ద్వితీయ సమూహం
సమాధానం
B. ప్రాథమిక సమూహం
A group such as family or close friends, with face-to-face contact, is a
- Reference group
- Primary group
- Interest group
- Secondary group
సాంఘికీకరణకు మొదటి కారకం
- పాఠశాల
- ప్రసార మాధ్యమాలు
- సహచర సమూహం
- కుటుంబం
సమాధానం
D. కుటుంబం
The first agent of socialisation is the
- School
- Mass media
- Peer group
- Family
ఒక హోదాలో ఉన్న వ్యక్తి నుండి ఆశించే ప్రవర్తన ఆమె
- హోదా (స్టేటస్)
- ఆచారం
- పాత్ర
- నియమం (నార్మ్)
సమాధానం
C. పాత్ర
Behaviour expected from a person holding a position is her
- Status
- Custom
- Role
- Norm
కులం, వర్గం వంటి పొరలలో ప్రజలను క్రమబద్ధీకరించడాన్ని ఏమంటారు?
- సామాజిక వర్గీకరణ (సోషల్ స్ట్రాటిఫికేషన్)
- సాంఘికీకరణ
- పట్టణీకరణ
- సామాజిక నియంత్రణ
సమాధానం
A. సామాజిక వర్గీకరణ (సోషల్ స్ట్రాటిఫికేషన్)
Ranking of people in layers such as caste and class is called
- Social stratification
- Socialisation
- Urbanisation
- Social control
ఆరోగ్య కార్యకర్త సానుభూతి (ఎంపతీ)కి ఉత్తమ ఉదాహరణ ఏది?
- ఆందోళన చెందవద్దని చెప్పడం
- జాలిపడి ఒక మాత్ర ఇవ్వడం
- ఆమె భయాన్ని పట్టించుకోకుండా సలహా ఇవ్వడం
- భయపడిన తల్లి ఎలా భావిస్తోందో అర్థం చేసుకుని ఆ విషయం చెప్పడం
సమాధానం
D. భయపడిన తల్లి ఎలా భావిస్తోందో అర్థం చేసుకుని ఆ విషయం చెప్పడం
Which of the following is the best example of empathy by a health worker?
- Telling her not to worry
- Feeling sorry and giving a tablet
- Ignoring her fear and giving advice
- Understanding how a frightened mother feels and saying so
ఆరోగ్య కౌన్సెలింగ్‌లో, క్లయింట్‌కు సహాయపడాల్సింది
- సిద్ధంగా ఉన్న నిర్ణయాన్ని అంగీకరించేలా
- తన సొంత నిర్ణయం తీసుకునేలా
- ప్రశ్నలు అడగకుండా ఉండేలా
- కార్యకర్త ఆదేశాలను పాటించేలా
సమాధానం
B. తన సొంత నిర్ణయం తీసుకునేలా
In health counselling, the client should be helped to
- Accept a ready decision
- Take her own decision
- Avoid asking questions
- Follow the worker's orders
గ్రామంలో మంచి సంభాషణకు అడ్డంకి ఏది?
- స్థానిక భాష వాడకం
- జాగ్రత్తగా వినడం
- సాంకేతిక భాష వాడకం
- అభిప్రాయం అడగడం
సమాధానం
C. సాంకేతిక భాష వాడకం
Which is a barrier to good communication in a village?
- Use of the local language
- Listening carefully
- Use of technical language
- Asking for feedback
ప్రకటనలు: 1. పెరుగుదల అంటే పరిమాణంలో పెరుగుదల. 2. వికాసం అంటే నైపుణ్యం, పనితీరులో పెరుగుదల. ఏది/ఏవి సరైనవి?
- 1 మాత్రమే
- 2 మాత్రమే
- 1 మరియు 2 రెండూ
- 1 లేదా 2 కాదు
సమాధానం
C. 1 మరియు 2 రెండూ
Statements: 1. Growth is increase in size. 2. Development is increase in skill and function. Which is/are correct?
- 1 only
- 2 only
- Both 1 and 2
- Neither 1 nor 2
ప్రకటనలు: 1. ఇద్ (Id) హేతువు ఆధారంగా పనిచేస్తుంది. 2. అహం (ఈగో) వాస్తవికతతో వ్యవహరిస్తుంది. ఏది/ఏవి సరైనవి?
- 1 మాత్రమే
- 2 మాత్రమే
- 1 మరియు 2 రెండూ
- 1 లేదా 2 కాదు
సమాధానం
B. 2 మాత్రమే
Statements: 1. Id works by reason. 2. Ego deals with reality. Which is/are correct?
- 1 only
- 2 only
- Both 1 and 2
- Neither 1 nor 2
ప్రకటనలు: 1. కులం పుట్టుకతో నిర్ణయమవుతుంది. 2. వర్గం ఆదాయం లేదా వృత్తి ద్వారా మారవచ్చు. ఏది/ఏవి సరైనవి?
- 1 మాత్రమే
- 2 మాత్రమే
- 1 మరియు 2 రెండూ
- 1 లేదా 2 కాదు
సమాధానం
C. 1 మరియు 2 రెండూ
Statements: 1. Caste is decided by birth. 2. Class is open to change by income or occupation. Which is/are correct?
- 1 only
- 2 only
- Both 1 and 2
- Neither 1 nor 2
ప్రకటనలు: 1. తేలికపాటి ఒత్తిడి కొన్నిసార్లు పనితీరుకు సహాయపడుతుంది. 2. దీర్ఘకాల ఒత్తిడి ఆరోగ్యానికి హానికరం కాదు. ఏది/ఏవి సరైనవి?
- 1 మాత్రమే
- 2 మాత్రమే
- 1 మరియు 2 రెండూ
- 1 లేదా 2 కాదు
సమాధానం
A. 1 మాత్రమే
Statements: 1. Mild stress can sometimes help performance. 2. Long-term stress is harmless to health. Which is/are correct?
- 1 only
- 2 only
- Both 1 and 2
- Neither 1 nor 2
ప్రకటనలు: 1. పావ్లోవ్ కృషి సంప్రదాయ నిబంధన (క్లాసికల్ కండిషనింగ్)పై ఉంది. 2. ఇతరులను గమనించడం ద్వారా నేర్చుకోవడాన్ని బాండూరా నొక్కిచెప్పారు. ఏది/ఏవి సరైనవి?
- 1 మాత్రమే
- 2 మాత్రమే
- 1 మరియు 2 రెండూ
- 1 లేదా 2 కాదు
సమాధానం
C. 1 మరియు 2 రెండూ
Statements: 1. Pavlov's work is on classical conditioning. 2. Bandura stressed learning by observing others. Which is/are correct?
- 1 only
- 2 only
- Both 1 and 2
- Neither 1 nor 2
ప్రకటనలు: 1. ద్వితీయ సమూహం లాంఛనప్రాయమైనది, పెద్దది. 2. కుటుంబం ఒక ద్వితీయ సమూహం. ఏది/ఏవి సరైనవి?
- 1 మాత్రమే
- 2 మాత్రమే
- 1 మరియు 2 రెండూ
- 1 లేదా 2 కాదు
సమాధానం
A. 1 మాత్రమే
Statements: 1. A secondary group is formal and large. 2. A family is a secondary group. Which is/are correct?
- 1 only
- 2 only
- Both 1 and 2
- Neither 1 nor 2
ప్రకటనలు: 1. సానుభూతి, ఎంపతీ అనేవి సరిగ్గా ఒకటే. 2. కౌన్సెలింగ్ రహస్యంగా, తీర్పులు చెప్పకుండా ఉండాలి. ఏది/ఏవి సరైనవి?
- 1 మాత్రమే
- 2 మాత్రమే
- 1 మరియు 2 రెండూ
- 1 లేదా 2 కాదు
సమాధానం
B. 2 మాత్రమే
Statements: 1. Sympathy and empathy mean exactly the same. 2. Counselling should be private and non-judgemental. Which is/are correct?
- 1 only
- 2 only
- Both 1 and 2
- Neither 1 nor 2
ప్రకటనలు: 1. వికాసం తల నుండి పాదాల వైపు సాగుతుంది. 2. వికాసం కేంద్రం నుండి అవయవాల వైపు సాగుతుంది. ఏది/ఏవి సరైనవి?
- 1 మాత్రమే
- 2 మాత్రమే
- 1 మరియు 2 రెండూ
- 1 లేదా 2 కాదు
సమాధానం
C. 1 మరియు 2 రెండూ
Statements: 1. Development proceeds from head to foot. 2. Development proceeds from the centre to the limbs. Which is/are correct?
- 1 only
- 2 only
- Both 1 and 2
- Neither 1 nor 2
యంత్రాంగాన్ని దాని ఉదాహరణతో జతపరచండి: 1. నిరాకరణ, 2. అణచివేత, 3. సబ్లిమేషన్. ఏ సమితి సరైనది?
- 1 బాధాకర సంఘటనను మరచిపోవడం, 2 అనారోగ్యాన్ని అంగీకరించడానికి నిరాకరించడం, 3 కోపాన్ని క్రీడగా మార్చడం
- 1 కోపాన్ని క్రీడగా మార్చడం, 2 బాధాకర సంఘటనను మరచిపోవడం, 3 అనారోగ్యాన్ని అంగీకరించడానికి నిరాకరించడం
- 1 అనారోగ్యాన్ని అంగీకరించడానికి నిరాకరించడం, 2 కోపాన్ని క్రీడగా మార్చడం, 3 బాధాకర సంఘటనను మరచిపోవడం
- 1 అనారోగ్యాన్ని అంగీకరించడానికి నిరాకరించడం, 2 బాధాకర సంఘటనను మరచిపోవడం, 3 కోపాన్ని క్రీడగా మార్చడం
సమాధానం
D. 1 అనారోగ్యాన్ని అంగీకరించడానికి నిరాకరించడం, 2 బాధాకర సంఘటనను మరచిపోవడం, 3 కోపాన్ని క్రీడగా మార్చడం
Match the mechanism with its example: 1. Denial, 2. Repression, 3. Sublimation. Which set is correct?
- 1 forgetting a painful event, 2 refusing to accept illness, 3 anger turned into sport
- 1 anger turned into sport, 2 forgetting a painful event, 3 refusing to accept illness
- 1 refusing to accept illness, 2 anger turned into sport, 3 forgetting a painful event
- 1 refusing to accept illness, 2 forgetting a painful event, 3 anger turned into sport
వ్యక్తిని ఆలోచనతో జతపరచండి: 1. థార్న్‌డైక్, 2. కోహ్లర్, 3. స్కిన్నర్. ఏ సమితి సరైనది?
- 1 ఆపరేంట్ కండిషనింగ్, 2 అంతర్దృష్టి (ఇన్‌సైట్), 3 ప్రయత్న-దోష పద్ధతి
- 1 అంతర్దృష్టి (ఇన్‌సైట్), 2 ప్రయత్న-దోష పద్ధతి, 3 ఆపరేంట్ కండిషనింగ్
- 1 ప్రయత్న-దోష పద్ధతి, 2 ఆపరేంట్ కండిషనింగ్, 3 అంతర్దృష్టి (ఇన్‌సైట్)
- 1 ప్రయత్న-దోష పద్ధతి, 2 అంతర్దృష్టి (ఇన్‌సైట్), 3 ఆపరేంట్ కండిషనింగ్
సమాధానం
D. 1 ప్రయత్న-దోష పద్ధతి, 2 అంతర్దృష్టి (ఇన్‌సైట్), 3 ఆపరేంట్ కండిషనింగ్
Match the person with the idea: 1. Thorndike, 2. Köhler, 3. Skinner. Which set is correct?
- 1 operant conditioning, 2 insight, 3 trial and error
- 1 insight, 2 trial and error, 3 operant conditioning
- 1 trial and error, 2 operant conditioning, 3 insight
- 1 trial and error, 2 insight, 3 operant conditioning
పియాజే దశను వయస్సుతో జతపరచండి: 1. సెన్సరీమోటార్, 2. ప్రీ-ఆపరేషనల్, 3. కాంక్రీట్ ఆపరేషనల్. ఏ సమితి సరైనది?
- 1 2 నుండి 7 సంవత్సరాలు, 2 పుట్టుక నుండి 2 సంవత్సరాలు, 3 7 నుండి 11 సంవత్సరాలు
- 1 పుట్టుక నుండి 2 సంవత్సరాలు, 2 7 నుండి 11 సంవత్సరాలు, 3 2 నుండి 7 సంవత్సరాలు
- 1 7 నుండి 11 సంవత్సరాలు, 2 2 నుండి 7 సంవత్సరాలు, 3 పుట్టుక నుండి 2 సంవత్సరాలు
- 1 పుట్టుక నుండి 2 సంవత్సరాలు, 2 2 నుండి 7 సంవత్సరాలు, 3 7 నుండి 11 సంవత్సరాలు
సమాధానం
D. 1 పుట్టుక నుండి 2 సంవత్సరాలు, 2 2 నుండి 7 సంవత్సరాలు, 3 7 నుండి 11 సంవత్సరాలు
Match the Piaget stage with the age: 1. Sensorimotor, 2. Preoperational, 3. Concrete operational. Which set is correct?
- 1 2 to 7 years, 2 birth to 2 years, 3 7 to 11 years
- 1 birth to 2 years, 2 7 to 11 years, 3 2 to 7 years
- 1 7 to 11 years, 2 2 to 7 years, 3 birth to 2 years
- 1 birth to 2 years, 2 2 to 7 years, 3 7 to 11 years
ప్రకటనలు: 1. టాబూ (నిషిద్ధం) అనేది బలమైన సామాజిక నిషేధం. 2. నియమాలు (నార్మ్స్) ప్రవర్తనకు ఆమోదించిన నిబంధనలు. ఏది/ఏవి సరైనవి?
- 1 మాత్రమే
- 2 మాత్రమే
- 1 మరియు 2 రెండూ
- 1 లేదా 2 కాదు
సమాధానం
C. 1 మరియు 2 రెండూ
Statements: 1. A taboo is a strong social prohibition. 2. Norms are accepted rules of behaviour. Which is/are correct?
- 1 only
- 2 only
- Both 1 and 2
- Neither 1 nor 2
ప్రకటనలు: 1. అగస్ట్ కామ్టేను సామాజిక శాస్త్ర పితామహుడిగా పిలుస్తారు. 2. వుండ్ట్ మొదటి సామాజిక శాస్త్ర పాఠశాలను స్థాపించారు. ఏది/ఏవి సరైనవి?
- 1 మాత్రమే
- 2 మాత్రమే
- 1 మరియు 2 రెండూ
- 1 లేదా 2 కాదు
సమాధానం
A. 1 మాత్రమే
Statements: 1. Auguste Comte is called the father of sociology. 2. Wundt founded the first sociology school. Which is/are correct?
- 1 only
- 2 only
- Both 1 and 2
- Neither 1 nor 2
ప్రకటనలు: 1. స్వరాలు వింటున్న లేదా స్వీయ-హాని గురించి మాట్లాడుతున్న వ్యక్తిని రిఫర్ చేయాలి. 2. అటువంటి వ్యక్తిని పిచ్చివాడిగా ముద్ర వేయాలి. ఏది/ఏవి సరైనవి?
- 1 మాత్రమే
- 2 మాత్రమే
- 1 మరియు 2 రెండూ
- 1 లేదా 2 కాదు
సమాధానం
A. 1 మాత్రమే
Statements: 1. A person hearing voices or speaking of self-harm should be referred. 2. Such a person should be labelled as mad. Which is/are correct?
- 1 only
- 2 only
- Both 1 and 2
- Neither 1 nor 2
ప్రకటనలు: 1. బహిర్ముఖుడు (ఎక్స్‌ట్రోవర్ట్) స్నేహశీలి, బయటికి చూసేవాడు. 2. అంతర్ముఖుడు (ఇంట్రోవర్ట్) లోపలికి తిరుగుతాడు. ఏది/ఏవి సరైనవి?
- 1 మాత్రమే
- 2 మాత్రమే
- 1 మరియు 2 రెండూ
- 1 లేదా 2 కాదు
సమాధానం
C. 1 మరియు 2 రెండూ
Statements: 1. An extrovert is sociable and outward-looking. 2. An introvert turns inward. Which is/are correct?
- 1 only
- 2 only
- Both 1 and 2
- Neither 1 nor 2