ప్రాథమిక వైద్యం మరియు ఫార్మకాలజీ
గుర్తుంచుకోవాల్సినవి
- ఫార్మకాలజీ అంటే మందుల అధ్యయనం: వాటి మూలాలు, చర్యలు, ఉపయోగాలు, దుష్ప్రభావాలు. ఆరోగ్య కార్యకర్త మందులు ఇవ్వడంలో ఆరు సరైనవి (సిక్స్ రైట్స్), సాధారణ మోతాదులు తెలుసుకోవాలి.
- మందు మోతాదు లెక్కలకు సరళమైన సూత్రాలు వాడతారు (కావలసిన మోతాదు ÷ అందుబాటులో ఉన్న బలం × పరిమాణం), పిల్లల మోతాదు బరువు లేదా వయస్సుపై ఆధారపడుతుంది.
- సాధారణ సమస్యలకు ఎంపిక మందులు తెలుసుకోవాలి: విరేచనాలకు ORS, జింక్; జ్వరానికి పారాసెటమాల్; ప్రసవానంతర రక్తస్రావానికి ఆక్సిటోసిన్; అనాఫిలాక్సిస్కు అడ్రినలిన్; విషాలకు విరుగుడు మందులు.
ప్రాథమిక పదాలు
- మందు (డ్రగ్): వ్యాధిని నిర్ధారించడానికి, చికిత్స చేయడానికి, ఉపశమనం ఇవ్వడానికి లేదా నివారించడానికి వాడే ఏ పదార్థమైనా.
- ఫార్మకోకైనటిక్స్: శరీరం మందుపై చేసేది: శోషణ, పంపిణీ, జీవక్రియ (ఎక్కువగా కాలేయంలో), విసర్జన (ఎక్కువగా మూత్రపిండాల ద్వారా). ఫార్మకోడైనమిక్స్: మందు శరీరంపై చేసేది.
- జీవ లభ్యత (బయోఅవైలబిలిటీ): మోతాదులో రక్తానికి చేరే భాగం. ఇంట్రావీనస్ మందులకు ఇది 100%.
- అర్ధ జీవిత కాలం (హాఫ్-లైఫ్): రక్తంలో మందు స్థాయి సగానికి తగ్గడానికి పట్టే సమయం.
- దుష్ప్రభావం (సైడ్ ఎఫెక్ట్): కోరుకోని కానీ ఊహించిన ప్రభావం. ప్రతికూల చర్య (అడ్వర్స్ రియాక్షన్): హానికరమైన ప్రభావం. అలెర్జీ: రోగనిరోధక ప్రతిచర్య. విషప్రభావం (టాక్సిసిటీ): అధిక మోతాదు వల్ల కలిగే హానికర ప్రభావం. సహనం (టాలరెన్స్): కాలక్రమేణా ఎక్కువ మోతాదులు అవసరం కావడం. ఆధారపడటం (డిపెండెన్స్): మందును కొనసాగించాల్సిన అవసరం.
- జనరిక్ పేరు మందు అధికారిక పేరు. బ్రాండ్ పేరు తయారీదారు వాణిజ్య పేరు.
- అత్యవసర మందులు (ఎసెన్షియల్ మెడిసిన్స్): జనాభా ప్రాధాన్య ఆరోగ్య అవసరాలను తీర్చేవి. ప్రభుత్వ సరఫరాకు జాతీయ జాబితా మార్గదర్శనం చేస్తుంది.
- మందుల మూలాలు: మొక్కలు (మార్ఫిన్, డిగాక్సిన్), జంతువులు (ఇన్సులిన్, హెపారిన్), ఖనిజాలు (ఐరన్, మెగ్నీషియం సల్ఫేట్), సూక్ష్మజీవులు (పెన్సిలిన్), కృత్రిమ (పారాసెటమాల్).
మందు ఇచ్చే మార్గాలు
| మార్గం | ఉదాహరణ | వ్యాఖ్య |
|---|---|---|
| నోటి ద్వారా (ఓరల్) | మాత్రలు, సిరప్లు | సులభం; ఆలస్యంగా పనిచేస్తుంది; వాంతులు చేసుకునే లేదా స్పృహ లేని రోగులకు కాదు |
| నాలుక కింద (సబ్లింగ్వల్) | గ్లిసరిల్ ట్రైనైట్రేట్ | వేగం; కాలేయాన్ని తప్పిస్తుంది |
| ఇంట్రావీనస్ (IV) | ద్రవాలు, యాంటీబయాటిక్లు | అత్యంత వేగం; 100% జీవ లభ్యత |
| ఇంట్రామస్క్యులర్ (IM) | ఆక్సిటోసిన్, ఇంజెక్షన్ గర్భనిరోధకం | డెల్టాయిడ్, వాస్టస్ లాటరాలిస్ లేదా గ్లూటియల్ ప్రదేశాలు |
| చర్మం కింద (సబ్క్యుటేనియస్, SC) | ఇన్సులిన్, కొన్ని సందర్భాల్లో అడ్రినలిన్ | నెమ్మదిగా శోషణ |
| చర్మంలోకి (ఇంట్రాడెర్మల్, ID) | BCG, చర్మ పరీక్ష | చాలా తక్కువ పరిమాణం (0.1 ml) |
| పైపూత (టాపికల్) | క్రీములు, ఆయింట్మెంట్లు | స్థానిక ప్రభావం |
| పీల్చడం (ఇన్హేలేషన్) | సాల్బుటమాల్ | నేరుగా ఊపిరితిత్తులకు |
| మలద్వారం ద్వారా (రెక్టల్) | సపోజిటరీలు | వాంతులు చేసుకునే రోగులకు |
- ఇంజెక్షన్ కోణాలు: IM 90 డిగ్రీల వద్ద, SC 45 డిగ్రీల వద్ద (లేదా చిన్న సూదితో చర్మపు మడతలో 90 వద్ద), ID 10 నుండి 15 డిగ్రీల వద్ద.
- శిశువులకు ఇంజెక్షన్ ప్రదేశం: వాస్టస్ లాటరాలిస్ (తొడ బయటి భాగం). పెద్దలకు డెల్టాయిడ్ లేదా గ్లూటియల్ ప్రదేశాలు. చిన్న పిల్లల్లో గ్లూటియల్ మార్గాన్ని నివారించండి.
- ప్రతి ఇంజెక్షన్కు కొత్త స్టెరైల్ సూది, ఆటో-డిసేబుల్ సిరంజి వాడండి. సూదులకు ఎప్పుడూ మూత పెట్టవద్దు. పదునైన వస్తువులను కుట్టలేని (పంక్చర్-ప్రూఫ్) డబ్బాలో పారవేయండి.
సురక్షిత మందుల వాడకం
- ఆరు సరైనవి: సరైన రోగి, సరైన మందు, సరైన మోతాదు, సరైన మార్గం, సరైన సమయం, సరైన నమోదు. కొన్ని జాబితాలు సరైన కారణాన్ని కూడా చేరుస్తాయి.
- పరిశీలించండి: లేబుల్ను మూడుసార్లు (అలమారా నుండి తీసేటప్పుడు, పోసే ముందు, తిరిగి పెట్టేటప్పుడు), గడువు తేదీని, మందు రంగును, స్వచ్ఛతను.
- కొత్త మందు ఇచ్చే ముందు అలెర్జీ గురించి అడగండి. ఇంజెక్షన్లకు అడ్రినలిన్ సిద్ధంగా ఉంచండి.
- ప్రిస్క్రిప్షన్ సంక్షిప్తాలు: OD = రోజుకు ఒకసారి, BD = రోజుకు రెండుసార్లు, TDS = రోజుకు మూడుసార్లు, QID = రోజుకు నాలుగుసార్లు, HS = నిద్రపోయే ముందు, SOS లేదా PRN = అవసరమైనప్పుడు, STAT = వెంటనే, AC = భోజనానికి ముందు, PC = భోజనం తరువాత.
- నిల్వ: చల్లని, పొడి ప్రదేశంలో, కాంతికి దూరంగా ఉంచండి. టీకాలు, ఆక్సిటోసిన్ను చల్లగా (2 °C నుండి 8 °C) ఉంచండి. నియంత్రిత, విషపూరిత మందులకు తాళం వేయండి. ముందు గడువు ముగిసేవి ముందు వాడే పద్ధతిలో నిల్వ చేయండి.
- మందుల చట్టాలు: డ్రగ్స్ అండ్ కాస్మెటిక్స్ చట్టం, 1940 తయారీ, అమ్మకం, పంపిణీని నియంత్రిస్తుంది. షెడ్యూల్ H మందులకు వైద్యుని ప్రిస్క్రిప్షన్ అవసరం. షెడ్యూల్ X మందులు కఠినంగా నియంత్రించబడే నార్కోటిక్, సైకోట్రోపిక్ మందులు.
మోతాదు లెక్కింపు
- ప్రాథమిక సూత్రం: ఇవ్వాల్సిన మోతాదు = (కావలసిన మోతాదు ÷ ఉన్న బలం) × తయారీ పరిమాణం.
- ఉదాహరణ 1: 500 mg ఆదేశించబడింది; మాత్రలు ఒక్కొక్కటి 250 mg. మాత్రల సంఖ్య = 500 ÷ 250 = 2.
- ఉదాహరణ 2: పారాసెటమాల్ సిరప్ 120 mg ఆదేశించబడింది; బలం 5 ml కు 125 mg. పరిమాణం = (120 ÷ 125) × 5 = 4.8 ml.
- బరువు ఆధారిత మోతాదు: మోతాదు = కిలోకు మోతాదు × శరీర బరువు. 12 కిలోల బిడ్డకు కిలోకు 15 mg పారాసెటమాల్ = 180 mg.
- పిల్లల మోతాదు నియమాలు (సుమారుగా):
- యంగ్ నియమం: బిడ్డ మోతాదు = [సంవత్సరాల్లో వయస్సు ÷ (వయస్సు + 12)] × పెద్దల మోతాదు. 4 సంవత్సరాల బిడ్డకు: 4 ÷ 16 = పెద్దల మోతాదులో నాలుగవ వంతు.
- క్లార్క్ నియమం: బిడ్డ మోతాదు = (కిలోల్లో బరువు ÷ 70) × పెద్దల మోతాదు.
- ఫ్రైడ్ నియమం (శిశువులు): (నెలల్లో వయస్సు ÷ 150) × పెద్దల మోతాదు.
- డిల్లింగ్ నియమం: (సంవత్సరాల్లో వయస్సు ÷ 20) × పెద్దల మోతాదు.
- IV డ్రిప్ రేటు: నిమిషానికి చుక్కలు = (ml లో పరిమాణం × డ్రాప్ ఫ్యాక్టర్) ÷ నిమిషాల్లో సమయం. ml కు 20 చుక్కల సెట్తో, 4 గంటల్లో (240 నిమిషాలు) 500 ml = 500 × 20 ÷ 240 ≈ నిమిషానికి 42 చుక్కలు.
- శాతం ద్రావణం: 1% అంటే 100 ml లో 1 g, అంటే ml కు 10 mg.
సాధారణ మందుల సమూహాలు మరియు వాటి వినియోగం
| సమూహం | ఉదాహరణలు | ముఖ్యాంశం |
|---|---|---|
| నొప్పి నివారిణి-జ్వర నివారిణి | పారాసెటమాల్ | సరైన మోతాదులో సురక్షితం; అధిక మోతాదు కాలేయాన్ని దెబ్బతీస్తుంది |
| NSAID | ఇబుప్రోఫెన్, డైక్లోఫెనాక్ | భోజనం తరువాత తీసుకోవాలి; జీర్ణాశయ పుండ్లలో వాడవద్దు; వైరల్ జ్వరం ఉన్న పిల్లలకు ఆస్పిరిన్ ఇవ్వవద్దు |
| యాంటీబయాటిక్ | అమాక్సిసిలిన్, కోట్రిమోక్సజోల్, జెంటామైసిన్ | కోర్సు పూర్తి చేయాలి; వైరల్ జ్వరానికి వాడవద్దు |
| మలేరియా నిరోధక | క్లోరోక్విన్, ఆర్టెమిసినిన్ కాంబినేషన్ థెరపీ | జాతీయ మార్గదర్శకం ప్రకారం వాడాలి |
| క్షయ నిరోధక | ఐసోనియాజిడ్, రిఫాంపిసిన్, పైరాజినామైడ్, ఎథాంబుటాల్ | ప్రత్యక్ష పర్యవేక్షణ చికిత్సగా (DOTS) తీసుకుంటారు |
| నులిపురుగు నివారిణి | ఆల్బెండజోల్ 400 mg ఒకే మోతాదు | పిల్లలకు సామూహిక నులిపురుగుల నివారణ |
| యాంటీహిస్టమైన్ | క్లోర్ఫెనిరామిన్ | నిద్ర మత్తు కలిగిస్తుంది |
| యాంటాసిడ్ మరియు పుండు నివారిణి | అల్యూమినియం హైడ్రాక్సైడ్, రానిటిడిన్ | ఆమ్లాన్ని తగ్గిస్తాయి |
| శ్వాసనాళ వ్యాకోచకారి (బ్రాంకోడైలేటర్) | సాల్బుటమాల్ | ఆస్తమాకు ఇన్హేలర్ ద్వారా |
| అధిక రక్తపోటు నివారిణి | అమ్లోడిపిన్, అటెనోలోల్, మిథైల్డోపా | మిథైల్డోపా గర్భధారణలో సురక్షితం |
| మధుమేహ నివారిణి | మెట్ఫార్మిన్, ఇన్సులిన్ | ఇన్సులిన్ చర్మం కింద ఇంజెక్షన్ ద్వారా |
| ఆక్సిటోసిక్స్ | ఆక్సిటోసిన్, మిసోప్రోస్టోల్ | ప్రసవానంతర రక్తస్రావాన్ని నివారించడానికి, చికిత్సకు |
| ఫిట్స్ నివారిణి (యాంటీకన్వల్సెంట్) | మెగ్నీషియం సల్ఫేట్, డయాజెపామ్ | ఎక్లాంప్సియా, ఫిట్స్కు |
జాతీయ కార్యక్రమాల్లో మందులు, పోషకాలు
- ORS మరియు జింక్: ప్రామాణిక తక్కువ ఆస్మోలారిటీ ORSలో సోడియం 75, గ్లూకోజ్ 75, మొత్తం ఆస్మోలారిటీ 245 mmol/L. జింక్ను 14 రోజులు ఇవ్వాలి: 6 నెలల కంటే పెద్ద పిల్లలకు రోజుకు 20 mg, 6 నెలల లోపు వారికి 10 mg.
- ఐరన్ మరియు ఫోలిక్ యాసిడ్: అనీమియా ముక్త్ భారత్ కింద పెద్దల (గర్భిణీ/పాలిచ్చే) మాత్రలో 60 mg ఎలిమెంటల్ ఐరన్, 500 mcg ఫోలిక్ యాసిడ్ ఉంటాయి (పాత ప్రమాణం 100 mg). దుష్ప్రభావాలు: నల్లని మలం, వికారం, మలబద్ధకం.
- విటమిన్ A నివారణ: 9 నెలల వద్ద 1 లక్ష IU, తరువాత 5 సంవత్సరాల వరకు ప్రతి 6 నెలలకు 2 లక్షల IU. లోపం రేచీకటి, జీరోఫ్తాల్మియాకు కారణమవుతుంది.
- విటమిన్ K నవజాత శిశువులకు రక్తస్రావ వ్యాధిని నివారించడానికి ఇస్తారు.
- కాల్షియం విటమిన్ Dతో కలిపి గర్భిణులకు, రికెట్స్కు ఇస్తారు.
- ఆల్బెండజోల్: జీవితంలో మొదటి సంవత్సరం తరువాత 400 mg (12 నుండి 24 నెలల వయస్సు వారికి 200 mg).
- పారాసెటమాల్: పిల్లలకు ప్రతి మోతాదుకు కిలోకు 10 నుండి 15 mg, ప్రతి 4 నుండి 6 గంటలకు. పెద్దలకు గరిష్టం రోజుకు 4 g.
అత్యవసర మందులు మరియు విరుగుడులు
| విషం లేదా సమస్య | విరుగుడు లేదా మందు |
|---|---|
| ఆర్గానోఫాస్ఫేట్ విషప్రభావం | అట్రోపిన్ మరియు ప్రాలిడాక్సైమ్ |
| ఓపియాయిడ్ అధిక మోతాదు | నలోక్సోన్ |
| పారాసెటమాల్ అధిక మోతాదు | N-ఎసిటైల్సిస్టీన్ |
| వార్ఫరిన్ అధిక మోతాదు | విటమిన్ K |
| ఐరన్ అధిక మోతాదు | డెస్ఫెరియోక్సమైన్ |
| అనాఫిలాక్సిస్ | అడ్రినలిన్ (ఎపినెఫ్రిన్) పెద్దలలో 0.5 mg IM, పిల్లలలో కిలోకు 0.01 mg |
| పాము కాటు (నాడీ విషం లేదా రక్త విషం) | యాంటీ-స్నేక్ వీనమ్ |
| ప్రసవానంతర రక్తస్రావం | ఆక్సిటోసిన్ 10 IU IM |
| ఎక్లాంప్సియా ఫిట్స్ | మెగ్నీషియం సల్ఫేట్ (విష ప్రభావానికి విరుగుడు: కాల్షియం గ్లూకోనేట్) |
| రక్తంలో చక్కెర తగ్గడం (హైపోగ్లైసీమియా) | నోటి ద్వారా లేదా IV గ్లూకోజ్ |
- విషప్రభావానికి ప్రథమ చికిత్స: బహిర్గతమైన చోటు నుండి తొలగించండి, శ్వాసమార్గాన్ని తెరిచి ఉంచండి, తినివేసే (కొరోసివ్) విషంలో లేదా స్పృహ లేని వ్యక్తిలో వాంతి చేయించవద్దు, రిఫర్ చేయండి.
- మెగ్నీషియం విషప్రభావ సంకేతాలు: మోకాలి రిఫ్లెక్స్ కోల్పోవడం, నెమ్మదైన శ్వాస, తక్కువ మూత్ర విసర్జన. ప్రతి మోతాదుకు ముందు వీటిని పరిశీలించండి.
- ఇన్సులిన్: తెరవని దాన్ని రిఫ్రిజిరేటర్లో నిల్వ చేయండి, ఇంజెక్షన్ ప్రదేశాలను మార్చండి, హైపోగ్లైసీమియా (చెమటలు, వణుకు, గందరగోళం) కోసం గమనించండి.
- అనాఫిలాక్సిస్: మందు లేదా టీకా తరువాత అకస్మాత్తుగా ఊపిరాడకపోవడం, వాపు, తక్కువ రక్తపోటు. వెంటనే అడ్రినలిన్ IM ఇచ్చి రిఫర్ చేయండి.
పరీక్షలో ఉచ్చులు
- IM ఇంజెక్షన్ కోణం 90 డిగ్రీలు, కానీ ఇంట్రాడెర్మల్ 10 నుండి 15 డిగ్రీలు.
- యంగ్ నియమం వయస్సు ÷ (వయస్సు + 12) వాడుతుంది, వయస్సు ÷ 12 కాదు.
- ఆర్గానోఫాస్ఫేట్ విషానికి అట్రోపిన్ విరుగుడు, ఓపియాయిడ్లకు నలోక్సోన్.
- వార్ఫరిన్కు విటమిన్ K విరుగుడు, హెపారిన్కు కాదు.
- పారాసెటమాల్ అధిక మోతాదు కాలేయాన్ని దెబ్బతీస్తుంది, కానీ NSAIDలు జీర్ణాశయ పొరను, మూత్రపిండాలను దెబ్బతీస్తాయి.
- ఆక్సిటోసిన్ను చల్లగా నిల్వ చేస్తారు, మెగ్నీషియం సల్ఫేట్ విషప్రభావాన్ని కాల్షియం గ్లూకోనేట్ తిప్పికొడుతుంది.
- యాంటీబయాటిక్లు వైరల్ ఇన్ఫెక్షన్లకు చికిత్స చేయవు.
- STAT అంటే వెంటనే, SOS అంటే అవసరమైనప్పుడు.
- షెడ్యూల్ X మందులు నార్కోటిక్, సైకోట్రోపిక్; షెడ్యూల్ H కు ప్రిస్క్రిప్షన్ అవసరం.
- జనరిక్ పేరు అధికారిక మందు పేరు; బ్రాండ్ పేరు వాణిజ్యపరమైనది.
ఒక్క వాక్యం సారాంశాలు
- 1. అత్యంత వేగవంతమైన మార్గం ఇంట్రావీనస్.
- 2. IV మందుల జీవ లభ్యత 100%.
- 3. పారాసెటమాల్ మోతాదు: కిలోకు 10 నుండి 15 mg.
- 4. యంగ్ నియమం: వయస్సు ÷ (వయస్సు + 12) × పెద్దల మోతాదు.
- 5. BD అంటే రోజుకు రెండుసార్లు.
- 6. ఆర్గానోఫాస్ఫేట్ విషానికి అట్రోపిన్ విరుగుడు.
- 7. నలోక్సోన్ ఓపియాయిడ్లను తిప్పికొడుతుంది.
- 8. అనాఫిలాక్సిస్లో మొదటి మందు అడ్రినలిన్.
- 9. విరేచనాల్లో జింక్ 14 రోజులు.
- 10. విటమిన్ A మొదటి డోసు 9 నెలల వద్ద 1 లక్ష IU.
- 11. DOTS విధానంలో ఐసోనియాజిడ్, రిఫాంపిసిన్, పైరాజినామైడ్, ఎథాంబుటాల్ ఉంటాయి.
- 12. కాల్షియం గ్లూకోనేట్ మెగ్నీషియం సల్ఫేట్ విషప్రభావానికి చికిత్స.
సాధన ప్రశ్నలు
మందు ఇచ్చే మార్గాలలో అత్యంత వేగవంతమైనది:
- నోటి ద్వారా
- చర్మం కింద
- పైపూత
- సిరలోకి
సమాధానం
D. సిరలోకి
The fastest route of drug administration is:
- oral
- subcutaneous
- topical
- intravenous
సిరలోకి ఇచ్చే మందు జీవ లభ్యత (bioavailability):
- 50%
- 75%
- 10%
- 100%
సమాధానం
D. 100%
Bioavailability of an intravenous drug is:
- 50%
- 75%
- 10%
- 100%
కండరంలోకి ఇచ్చే ఇంజెక్షన్ కోణం:
- 10 నుండి 15 డిగ్రీలు
- పెద్దలకు మాత్రమే 45 డిగ్రీలు
- 90 డిగ్రీలు
- 20 డిగ్రీలు
సమాధానం
C. 90 డిగ్రీలు
The angle of an intramuscular injection is:
- 10 to 15 degrees
- 45 degrees only for adults
- 90 degrees
- 20 degrees
చర్మంలోకి (intradermal) ఇచ్చే ఇంజెక్షన్ కోణం:
- 90 డిగ్రీలు
- 10 నుండి 15 డిగ్రీలు
- 45 డిగ్రీలు
- 60 డిగ్రీలు
సమాధానం
B. 10 నుండి 15 డిగ్రీలు
The angle of an intradermal injection is:
- 90 degrees
- 10 to 15 degrees
- 45 degrees
- 60 degrees
'BD' అనే సంక్షిప్తరూపం అర్థం:
- రోజుకు మూడుసార్లు
- రోజుకు ఒకసారి
- నిద్రపోయే ముందు
- రోజుకు రెండుసార్లు
సమాధానం
D. రోజుకు రెండుసార్లు
The abbreviation 'BD' means:
- three times daily
- once daily
- at bedtime
- twice daily
'STAT' అనే సంక్షిప్తరూపం అర్థం:
- నిద్రపోయే ముందు
- భోజనం తర్వాత
- అవసరమైనప్పుడు
- వెంటనే
సమాధానం
D. వెంటనే
The abbreviation 'STAT' means:
- at bedtime
- after meals
- when necessary
- immediately
ప్రిస్క్రిప్షన్లో 'SOS' లేదా 'PRN' అంటే:
- రోజుకు ఒకసారి
- ప్రతి గంటకు
- అవసరమైనప్పుడు
- భోజనానికి ముందు
సమాధానం
C. అవసరమైనప్పుడు
'SOS' or 'PRN' in a prescription means:
- once daily
- every hour
- when necessary
- before meals
ఆర్గనోఫాస్ఫేట్ విషప్రయోగానికి విరుగుడు:
- అట్రోపిన్
- N-ఎసిటైల్సిస్టీన్
- విటమిన్ K
- నాలోక్సోన్
సమాధానం
A. అట్రోపిన్
The antidote for organophosphate poisoning is:
- atropine
- N-acetylcysteine
- vitamin K
- naloxone
నాలోక్సోన్ దేనికి విరుగుడు?
- ఐరన్ అధిక మోతాదు
- ఓపియాయిడ్ అధిక మోతాదు
- పారాసెటమాల్ అధిక మోతాదు
- వార్ఫరిన్ అధిక మోతాదు
సమాధానం
B. ఓపియాయిడ్ అధిక మోతాదు
Naloxone is the antidote for:
- iron overdose
- opioid overdose
- paracetamol overdose
- warfarin overdose
N-ఎసిటైల్సిస్టీన్ను దేనిలో వాడతారు?
- పారాసెటమాల్ అధిక మోతాదు
- పాము కాటు
- ఓపియాయిడ్ అధిక మోతాదు
- ఆర్గనోఫాస్ఫేట్ విషప్రయోగం
సమాధానం
A. పారాసెటమాల్ అధిక మోతాదు
N-acetylcysteine is used in:
- paracetamol overdose
- snake bite
- opioid overdose
- organophosphate poisoning
వార్ఫరిన్ అధిక మోతాదుకు విరుగుడు:
- కాల్షియం గ్లూకోనేట్
- విటమిన్ K
- ప్రొటమైన్
- అట్రోపిన్
సమాధానం
B. విటమిన్ K
The antidote for warfarin overdose is:
- calcium gluconate
- vitamin K
- protamine
- atropine
అనాఫిలాక్సిస్లో మొదట ఇవ్వాల్సిన మందు:
- పారాసెటమాల్
- కేవలం నోటి యాంటీహిస్టమిన్
- కేవలం నోటి స్టెరాయిడ్
- కండరంలోకి అడ్రినలిన్
సమాధానం
D. కండరంలోకి అడ్రినలిన్
The first drug to give in anaphylaxis is:
- paracetamol
- oral antihistamine only
- oral steroid only
- adrenaline intramuscularly
మెగ్నీషియం సల్ఫేట్ విషప్రభావాన్ని దేనితో తిప్పికొడతారు?
- అట్రోపిన్
- గ్లూకోజ్
- కాల్షియం గ్లూకోనేట్
- నాలోక్సోన్
సమాధానం
C. కాల్షియం గ్లూకోనేట్
Toxicity of magnesium sulphate is reversed by:
- atropine
- glucose
- calcium gluconate
- naloxone
ప్రసవానంతర రక్తస్రావాన్ని నివారించడానికి మొదటి వరుస మందు:
- ఐరన్ మాత్రలు
- యాంటీబయాటిక్స్
- ఆక్సిటోసిన్
- పారాసెటమాల్
సమాధానం
C. ఆక్సిటోసిన్
The first-line drug to prevent postpartum bleeding is:
- iron tablets
- antibiotics
- oxytocin
- paracetamol
9 నెలల వయసులో విటమిన్ A ప్రామాణిక మోతాదు:
- 50,000 IU
- 1 లక్ష IU
- 2 లక్షల IU
- 5 లక్షల IU
సమాధానం
B. 1 లక్ష IU
The standard dose of vitamin A at 9 months of age is:
- 50,000 IU
- 1 lakh IU
- 2 lakh IU
- 5 lakh IU
అతిసారంలో జింక్ను ఎన్ని రోజులు ఇస్తారు?
- 14 రోజులు
- 3 రోజులు
- 30 రోజులు
- 5 రోజులు
సమాధానం
A. 14 రోజులు
Zinc is given in diarrhoea for:
- 14 days
- 3 days
- 30 days
- 5 days
6 నెలలకు పైబడిన అతిసారం ఉన్న పిల్లలకు రోజువారీ జింక్ మోతాదు:
- 5 mg
- 50 mg
- 10 mg
- 20 mg
సమాధానం
D. 20 mg
The daily zinc dose for a child with diarrhoea above 6 months is:
- 5 mg
- 50 mg
- 10 mg
- 20 mg
DOTS కింద ప్రామాణిక క్షయ నిరోధక చికిత్సలో ఉండే మందులు:
- అమాక్సిసిలిన్ మరియు కోట్రైమోక్సజోల్
- ఆల్బెండజోల్ మరియు ఐవర్మెక్టిన్
- ఐసోనియాజిడ్, రిఫాంపిసిన్, పైరజినమైడ్ మరియు ఇథాంబుటాల్
- క్లోరోక్విన్ మరియు ప్రైమాక్విన్
సమాధానం
C. ఐసోనియాజిడ్, రిఫాంపిసిన్, పైరజినమైడ్ మరియు ఇథాంబుటాల్
The drugs of the standard anti-TB regimen under DOTS include:
- amoxicillin and cotrimoxazole
- albendazole and ivermectin
- isoniazid, rifampicin, pyrazinamide and ethambutol
- chloroquine and primaquine
సామూహిక నులిపురుగుల నివారణకు ఆల్బెండజోల్ను ఎలా ఇస్తారు?
- పెద్ద పిల్లలకు 400 mg ఒకే మోతాదు
- వారానికి 10 mg
- 3 నెలలు రోజూ 400 mg
- సంవత్సరానికి ఒకసారి 1 g
సమాధానం
A. పెద్ద పిల్లలకు 400 mg ఒకే మోతాదు
Albendazole for mass deworming is given as:
- 400 mg single dose for older children
- 10 mg weekly
- 400 mg daily for 3 months
- 1 g once a year
పిల్లల మోతాదుకు యంగ్ సూత్రం (Young's rule):
- వయసు ÷ 12 × పెద్దల మోతాదు
- బరువు ÷ 150 × పెద్దల మోతాదు
- వయసు × 12 ÷ పెద్దల మోతాదు
- వయసు ÷ (వయసు + 12) × పెద్దల మోతాదు
సమాధానం
D. వయసు ÷ (వయసు + 12) × పెద్దల మోతాదు
Young's rule for a child's dose is:
- age ÷ 12 × adult dose
- weight ÷ 150 × adult dose
- age × 12 ÷ adult dose
- age ÷ (age + 12) × adult dose
క్లార్క్ సూత్రం (Clark's rule) దేనిని ఉపయోగిస్తుంది?
- శరీర బరువు
- కేవలం ఎత్తు
- కేవలం నెలలలో వయసు
- లింగం
సమాధానం
A. శరీర బరువు
Clark's rule uses:
- body weight
- height only
- age in months only
- gender
కఠినంగా నియంత్రించిన మత్తు మరియు మానసిక ప్రభావ మందుల కోసం ఉద్దేశించిన డ్రగ్ షెడ్యూల్ ఏది?
- షెడ్యూల్ C
- షెడ్యూల్ X
- షెడ్యూల్ A
- షెడ్యూల్ Z
సమాధానం
B. షెడ్యూల్ X
Which drug schedule is for strictly controlled narcotic and psychotropic drugs?
- Schedule C
- Schedule X
- Schedule A
- Schedule Z
భారతదేశంలో మందుల తయారీ, అమ్మకాన్ని నియంత్రించే మందుల చట్టం:
- PCPNDT చట్టం, 1994
- నమోదు చట్టం, 1969
- MTP చట్టం, 1971
- డ్రగ్స్ అండ్ కాస్మెటిక్స్ చట్టం, 1940
సమాధానం
D. డ్రగ్స్ అండ్ కాస్మెటిక్స్ చట్టం, 1940
The drug law that regulates drug manufacture and sale in India is the:
- PCPNDT Act, 1994
- Registration Act, 1969
- MTP Act, 1971
- Drugs and Cosmetics Act, 1940
వైద్యుడు 500 mg మందు సూచించారు. ఒక్కో మాత్రలో 250 mg ఉంది. ఇవ్వాల్సిన మాత్రల సంఖ్య:
- 1
- 4
- 0.5
- 2
సమాధానం
D. 2
A doctor orders 500 mg of a drug. Tablets contain 250 mg each. The number of tablets to give is:
- 1
- 4
- 0.5
- 2
ఒక పిల్లకు 120 mg పారాసెటమాల్ కావాలి. సిరప్ 5 mlకు 125 mg ఉంది. ఇవ్వాల్సిన పరిమాణం:
- 2.5 ml
- 4.8 ml
- 5.2 ml
- 6 ml
సమాధానం
B. 4.8 ml
A child needs 120 mg of paracetamol. The syrup is 125 mg per 5 ml. The volume to give is:
- 2.5 ml
- 4.8 ml
- 5.2 ml
- 6 ml
12 కిలోల పిల్లకు కిలోకు 15 mg చొప్పున పారాసెటమాల్ కావాలి. మోతాదు:
- 150 mg
- 360 mg
- 180 mg
- 100 mg
సమాధానం
C. 180 mg
A 12 kg child needs paracetamol at 15 mg per kg. The dose is:
- 150 mg
- 360 mg
- 180 mg
- 100 mg
పెద్దల మోతాదు 300 mg అయితే, యంగ్ సూత్రం ప్రకారం 6 సంవత్సరాల పిల్ల మోతాదు:
- 150 mg
- 50 mg
- 100 mg
- 200 mg
సమాధానం
C. 100 mg
A 6-year-old child's dose by Young's rule, when the adult dose is 300 mg, is:
- 150 mg
- 50 mg
- 100 mg
- 200 mg
ఒక పిల్ల బరువు 14 కిలోలు, పెద్దల మోతాదు 500 mg. క్లార్క్ సూత్రం ప్రకారం మోతాదు:
- 100 mg
- 250 mg
- 140 mg
- 50 mg
సమాధానం
A. 100 mg
A child weighs 14 kg and the adult dose is 500 mg. Clark's rule gives a dose of:
- 100 mg
- 250 mg
- 140 mg
- 50 mg
500 ml IV ద్రవాన్ని 20 చుక్కలు/ml సెట్తో 4 గంటలలో ఎక్కించాలి. డ్రిప్ రేటు సుమారు:
- నిమిషానికి 20 చుక్కలు
- నిమిషానికి 42 చుక్కలు
- నిమిషానికి 10 చుక్కలు
- నిమిషానికి 83 చుక్కలు
సమాధానం
B. నిమిషానికి 42 చుక్కలు
A 500 ml IV fluid is to run over 4 hours using a 20 drops/ml set. The drip rate is about:
- 20 drops per minute
- 42 drops per minute
- 10 drops per minute
- 83 drops per minute
1% ద్రావణంలో ఉండేది:
- mlకు 0.1 mg
- mlకు 100 mg
- mlకు 1 mg
- mlకు 10 mg
సమాధానం
D. mlకు 10 mg
A 1% solution contains:
- 0.1 mg per ml
- 100 mg per ml
- 1 mg per ml
- 10 mg per ml
60 mg మందు సూచించారు; ఇంజెక్షన్ mlకు 20 mg ఉంది. ఇవ్వాల్సిన పరిమాణం:
- 2 ml
- 3 ml
- 1.5 ml
- 6 ml
సమాధానం
B. 3 ml
A drug is ordered 60 mg; the injection is 20 mg per ml. The volume to give is:
- 2 ml
- 3 ml
- 1.5 ml
- 6 ml
జతపరచండి: ఏ జత సరైనది?
- అనాఫిలాక్సిస్: నాలోక్సోన్
- ఓపియాయిడ్ అధిక మోతాదు: అట్రోపిన్
- ఎక్లాంప్సియా: మెగ్నీషియం సల్ఫేట్
- వార్ఫరిన్ అధిక మోతాదు: కాల్షియం గ్లూకోనేట్
సమాధానం
C. ఎక్లాంప్సియా: మెగ్నీషియం సల్ఫేట్
Match: Which pairing is correct?
- Anaphylaxis: naloxone
- Opioid overdose: atropine
- Eclampsia: magnesium sulphate
- Warfarin overdose: calcium gluconate
కింది ప్రకటనలలో ఏది/ఏవి సరైనవి? 1. ఆరు సరైనవాటిలో (six rights) సరైన రోగి, సరైన మోతాదు ఉంటాయి. 2. మందు ఇచ్చిన తర్వాత నమోదు చేయవలసిన అవసరం లేదు.
- 1 మాత్రమే
- 2 మాత్రమే
- 1 మరియు 2 రెండూ
- 1 లేదా 2 కాదు
సమాధానం
A. 1 మాత్రమే
Which of the following statements is/are correct? 1. The six rights include right patient and right dose. 2. Documentation after giving a drug is not needed.
- 1 only
- 2 only
- Both 1 and 2
- Neither 1 nor 2
కింది ప్రకటనలలో ఏది/ఏవి సరైనవి? 1. జనరిక్ పేరు మందు అధికారిక పేరు. 2. బ్రాండ్ పేరు తయారీదారు వాణిజ్య పేరు.
- 1 మాత్రమే
- 2 మాత్రమే
- 1 మరియు 2 రెండూ
- 1 లేదా 2 కాదు
సమాధానం
C. 1 మరియు 2 రెండూ
Which of the following statements is/are correct? 1. A generic name is the official drug name. 2. A brand name is the manufacturer's trade name.
- 1 only
- 2 only
- Both 1 and 2
- Neither 1 nor 2
కింది ప్రకటనలలో ఏది/ఏవి సరైనవి? 1. యాంటీబయాటిక్స్ వైరల్ ఇన్ఫెక్షన్లపై ప్రభావవంతంగా పనిచేస్తాయి. 2. యాంటీబయాటిక్ కోర్సును సలహా ప్రకారం పూర్తి చేయాలి.
- 1 మాత్రమే
- 2 మాత్రమే
- 1 మరియు 2 రెండూ
- 1 లేదా 2 కాదు
సమాధానం
B. 2 మాత్రమే
Which of the following statements is/are correct? 1. Antibiotics are effective against viral infections. 2. Antibiotic courses should be completed as advised.
- 1 only
- 2 only
- Both 1 and 2
- Neither 1 nor 2
కింది ప్రకటనలలో ఏది/ఏవి సరైనవి? 1. పారాసెటమాల్ అధిక మోతాదు కాలేయాన్ని దెబ్బతీయవచ్చు. 2. పెద్దలకు గరిష్ఠ మోతాదు రోజుకు సుమారు 4 g.
- 1 మాత్రమే
- 2 మాత్రమే
- 1 మరియు 2 రెండూ
- 1 లేదా 2 కాదు
సమాధానం
C. 1 మరియు 2 రెండూ
Which of the following statements is/are correct? 1. Paracetamol overdose can damage the liver. 2. The adult maximum dose is about 4 g per day.
- 1 only
- 2 only
- Both 1 and 2
- Neither 1 nor 2
కింది ప్రకటనలలో ఏది/ఏవి సరైనవి? 1. ఆక్సిటోసిన్, టీకాలను కోల్డ్ చైన్లో ఉంచుతారు. 2. నియంత్రిత మందులను తాళం వేసి ఉంచాలి.
- 1 మాత్రమే
- 2 మాత్రమే
- 1 మరియు 2 రెండూ
- 1 లేదా 2 కాదు
సమాధానం
C. 1 మరియు 2 రెండూ
Which of the following statements is/are correct? 1. Oxytocin and vaccines are kept in the cold chain. 2. Controlled drugs should be kept locked.
- 1 only
- 2 only
- Both 1 and 2
- Neither 1 nor 2
కింది ప్రకటనలలో ఏది/ఏవి సరైనవి? 1. ఫార్మకోకైనటిక్స్ అంటే మందుపై శరీరం చేసే చర్య. 2. ఫార్మకోడైనమిక్స్ అంటే శరీరంపై మందు చేసే చర్య.
- 1 మాత్రమే
- 2 మాత్రమే
- 1 మరియు 2 రెండూ
- 1 లేదా 2 కాదు
సమాధానం
C. 1 మరియు 2 రెండూ
Which of the following statements is/are correct? 1. Pharmacokinetics is what the body does to the drug. 2. Pharmacodynamics is what the drug does to the body.
- 1 only
- 2 only
- Both 1 and 2
- Neither 1 nor 2
కింది ప్రకటనలలో ఏది/ఏవి సరైనవి? 1. సహనశీలత (Tolerance) అంటే అదే ప్రభావం కోసం కాలక్రమేణా ఎక్కువ మోతాదులు అవసరమవడం. 2. అలెర్జీ అనేది అధిక మోతాదు వల్ల కలిగే విష ప్రభావంతో సమానం.
- 1 మాత్రమే
- 2 మాత్రమే
- 1 మరియు 2 రెండూ
- 1 లేదా 2 కాదు
సమాధానం
A. 1 మాత్రమే
Which of the following statements is/are correct? 1. Tolerance is the need for larger doses over time to get the same effect. 2. Allergy is the same as a toxic effect due to overdose.
- 1 only
- 2 only
- Both 1 and 2
- Neither 1 nor 2
కింది ప్రకటనలలో ఏది/ఏవి సరైనవి? 1. గర్భధారణలో అధిక రక్తపోటుకు మిథైల్డోపా సురక్షితమని భావిస్తారు. 2. జింక్ ఇచ్చేటప్పుడు ORS అవసరం లేదు.
- 1 మాత్రమే
- 2 మాత్రమే
- 1 మరియు 2 రెండూ
- 1 లేదా 2 కాదు
సమాధానం
A. 1 మాత్రమే
Which of the following statements is/are correct? 1. Methyldopa is considered safe for hypertension in pregnancy. 2. ORS is not needed when zinc is given.
- 1 only
- 2 only
- Both 1 and 2
- Neither 1 nor 2
కింది ప్రకటనలలో ఏది/ఏవి సరైనవి? 1. నాలుక కింద (sublingual) మార్గం కాలేయం గుండా మొదటి ప్రయాణాన్ని తప్పిస్తుంది. 2. సిరలోకి ఇచ్చే మందులకు 100% జీవ లభ్యత ఉంటుంది.
- 1 మాత్రమే
- 2 మాత్రమే
- 1 మరియు 2 రెండూ
- 1 లేదా 2 కాదు
సమాధానం
C. 1 మరియు 2 రెండూ
Which of the following statements is/are correct? 1. The sublingual route avoids the first pass through the liver. 2. Intravenous drugs have 100% bioavailability.
- 1 only
- 2 only
- Both 1 and 2
- Neither 1 nor 2
ఐరన్ మాత్రల దుష్ప్రభావం ఏది?
- కేవలం నీలి మూత్రం
- జుట్టు పెరగడం
- నల్లని మలం
- ఎప్పుడూ దద్దుర్లతో జ్వరం
సమాధానం
C. నల్లని మలం
Which is a side effect of iron tablets?
- Blue urine only
- Hair gain
- Black stools
- Fever with rash always
శిశువులలో IM ఇంజెక్షన్కు సిఫారసు చేసిన ప్రదేశం ఏది?
- పిరుదు ప్రాంతం
- కేవలం డెల్టాయిడ్
- పొత్తికడుపు
- వాస్టస్ లాటరాలిస్ (తొడ బయటి వైపు)
సమాధానం
D. వాస్టస్ లాటరాలిస్ (తొడ బయటి వైపు)
Which injection site is recommended in infants for IM injection?
- Gluteal region
- Deltoid only
- Abdomen
- Vastus lateralis (outer thigh)