Amines NEET PYQ in Telugu — ఈ గైడ్ తెలుగులో ఉంది. Read in English.
NEET కెమిస్ట్రీలో అత్యంత క్రమం తప్పకుండా వచ్చే చాప్టర్లలో అమీన్స్ (Amines) ఒకటి. Pareeksha డేటాలో 2016 నుంచి 2026 వరకు ప్రతి NEET సంవత్సరంలో దీని నుంచి కనీసం ఒక ప్రశ్న వచ్చింది. ప్రశ్నలు నాలుగు చోట్ల నుంచి వస్తాయి: అమీన్లను ఎలా తయారుచేస్తారు, అవి ఎంత క్షారయుతమైనవి, ప్రైమరీ, సెకండరీ, టెర్షియరీ అమీన్లను వేరు చేసే పరీక్షలు, డయాజోనియం లవణాల చర్యలు. ప్రతిదీ చిన్న, నేర్చుకోదగిన జాబితా.
డిజిటైజ్ చేసిన NEET, AIPMT పేపర్ల నుంచి Pareeksha సొంతంగా తీసిన లెక్కలను ఈ పోస్ట్ ఉపయోగిస్తుంది. తర్వాత అధికారిక జవాబులతో ఐదు పాత ప్రశ్నలను సాల్వ్ చేస్తుంది.
NEETలో అమీన్స్ నుంచి ఎంత తరచుగా అడుగుతారు
Pareeksha డిజిటైజ్ చేసిన 51 పేపర్లలో (1988–2026) ఈ చాప్టర్కు 37 ప్రశ్నలు ట్యాగ్ అయ్యాయి. వాటిలో 18 AIPMT సంవత్సరాల (1988–2015) నుంచి వచ్చాయి.
2016 నుంచి 2026 వరకు జరిగిన 18 NEET సిట్టింగ్లలో, ట్యాగ్ చేసిన 624 కెమిస్ట్రీ ప్రశ్నల్లో 18 ఈ చాప్టర్వి. 33 కెమిస్ట్రీ చాప్టర్లలో ఇది 17వ స్థానం. 2021 నుంచి 2026 వరకు జరిగిన 10 సిట్టింగ్లలో 382 కెమిస్ట్రీ ప్రశ్నల్లో 12 వచ్చాయి, అంటే సుమారు 3.1%.
| సంవత్సరం | మా డేటాలోని NEET సిట్టింగ్లు | ప్రశ్నలు |
|---|---|---|
| 2013 | 2 | 1 |
| 2016 | 2 | 1 |
| 2017 | 1 | 1 |
| 2018 | 1 | 1 |
| 2019 | 2 | 1 |
| 2020 | 2 | 2 |
| 2021 | 1 | 2 |
| 2022 | 2 | 1 |
| 2023 | 2 | 2 |
| 2024 | 2 | 3 |
| 2025 | 1 | 2 |
| 2026 | 2 | 2 |
సగటు 2016–2020లో పేపర్కు సుమారు 0.75 ప్రశ్నల నుంచి 2021–2026లో 1.2కు పెరిగింది. కొన్ని డిజిటైజ్ చేసిన పేపర్లలో కొన్ని ప్రశ్నలు తక్కువగా ఉన్నాయి, కాబట్టి ఈ సంఖ్యలను దాదాపు సరైనవిగా చూడండి. పూర్తి కెమిస్ట్రీ పట్టిక NEET చాప్టర్ వారీ వెయిటేజీ పేజీ (ఇంగ్లీష్లో)లో ఉంది.
ప్రశ్నలు ఏం పరీక్షిస్తాయి
2016 నుంచి 2026 వరకు NEET పేపర్లలోని 18 ప్రశ్నలను చదివి చూస్తే:
| క్లస్టర్ | సుమారు ప్రశ్నలు | సాధారణంగా అడిగేది |
|---|---|---|
| అమీన్ల తయారీ | 7 | నైట్రైల్స్ లేదా అమైడ్లను క్షయకరించే రియాజెంట్లు, హాఫ్మన్ బ్రోమమైడ్ డిగ్రేడేషన్, గాబ్రియేల్ సంశ్లేషణ, దాని పరిమితులు, అనిలీన్ ఇచ్చే మార్గాలు |
| డయాజోనియం లవణాలు | 4 | 273–278 K వద్ద తయారీ, శాండ్మేయర్, సంబంధిత ప్రతిక్షేపణలు, ఆలిఫాటిక్ డయాజోనియం లవణాలు ఎందుకు అస్థిరం |
| క్షారత | 3 | నీటిలో క్షార బల క్రమం, ఆలిఫాటిక్ vs ఆరోమాటిక్ అమీన్లు |
| వేరుచేసే పరీక్షలు | 3 | ప్రైమరీ అమీన్లకు కార్బైలమీన్ పరీక్ష, హిన్స్బర్గ్ రియాజెంట్ |
| అనిలీన్ చర్యలు | 1 | బలమైన ఆమ్లంలో నైట్రేషన్, ఫ్రీడెల్–క్రాఫ్ట్స్ విఫలం కావడం |
సాల్వ్డ్ NEET పాత ప్రశ్నలు
ప్రతి ప్రశ్నను పేపర్ నుంచి అధికారిక జవాబుతో సహా తీసుకున్నాం. వివరణలు మావి.
ప్రశ్న 1 (NEET 2026, May paper, Q91)
నైట్రైల్స్ను ప్రైమరీ అమీన్లుగా క్షయకరించే రియాజెంట్లను ఎంచుకోండి.
A. (i) ${\mathrm{LiAlH}}_{4}$; (ii) ${\mathrm{H}}_{2}\mathrm{O}$
B. $\mathrm{Sn}+\mathrm{HCl}$
C. ${\mathrm{H}}_{2}/\mathrm{Ni}$
D. $\mathrm{Na}(\mathrm{Hg})/{\mathrm{C}}_{2}{\mathrm{H}}_{5}\mathrm{OH}$
E. ${\mathrm{Br}}_{2}/\mathrm{aq}.\mathrm{NaOH}$
కింది ఆప్షన్ల నుంచి సరైన జవాబును ఎంచుకోండి.
- (A) B, D మరియు E మాత్రమే
- (B) A, C మరియు D మాత్రమే
- (C) A, D మరియు E మాత్రమే
- (D) A, B మరియు C మాత్రమే
అధికారిక జవాబు: (B)
నైట్రైల్ $\mathrm{R{-}C{\equiv}N}$ను $\mathrm{LiAlH_4}$ తర్వాత నీరు, నికెల్పై ఉత్ప్రేరక హైడ్రోజనీకరణ, ఇథనాల్లో సోడియం అమాల్గమ్ (మెండియస్ క్షయకరణ) $\mathrm{RCH_2NH_2}$గా క్షయకరిస్తాయి. Sn/HCl నైట్రో సమ్మేళనాలను క్షయకరించే ప్రామాణిక రియాజెంట్, జల NaOHతో $\mathrm{Br_2}$ హాఫ్మన్ బ్రోమమైడ్ రియాజెంట్, ఇది అమైడ్లపై పనిచేస్తుంది. పేపర్: NEET 2026 (రద్దయిన May సిట్టింగ్).
ప్రశ్న 2 (NEET 2025, Q67)
ఇచ్చిన అమీన్ల తగ్గే క్షార బల సరైన క్రమం :
- (A) N-మిథైలనిలీన్ > బెంజెనమీన్ > ఇథనమీన్ > N-ఇథైలేథనమీన్
- (B) N-ఇథైలేథనమీన్ > ఇథనమీన్ > బెంజెనమీన్ > N-మిథైలనిలీన్
- (C) N-ఇథైలేథనమీన్ > ఇథనమీన్ > N-మిథైలనిలీన్ > బెంజెనమీన్
- (D) బెంజెనమీన్ > ఇథనమీన్ > N-మిథైలనిలీన్ > N-ఇథైలేథనమీన్
అధికారిక జవాబు: (C)
ఆలిఫాటిక్ అమీన్లు ఆరోమాటిక్ అమీన్ల కంటే బలమైన క్షారాలు, ఎందుకంటే ఆరోమాటిక్ అమీన్లలో నైట్రోజన్ లోన్ పెయిర్ రింగ్లోకి వ్యాపిస్తుంది. ఆలిఫాటిక్ జతలో, నీటిలో సెకండరీ అమీన్ (డైఈథైల్అమీన్, N-ఇథైలేథనమీన్) ఇథనమీన్ కంటే ఎక్కువ క్షారయుతం: రెండు ఈథైల్ గ్రూపులు నైట్రోజన్పైకి ఎక్కువ ఎలక్ట్రాన్ సాంద్రతను నెడతాయి, దాని అయాన్ ఇంకా బాగా సాల్వేట్ అవుతుంది. ఆరోమాటిక్ జతలో, నైట్రోజన్పై మిథైల్ గ్రూపు N-మిథైలనిలీన్ను బెంజెనమీన్ (అనిలీన్) కంటే కొంచెం ఎక్కువ క్షారయుతంగా చేస్తుంది. పేపర్: NEET 2025.
ప్రశ్న 3 (NEET 2024 re-exam, Q128)
ఫ్రీడెల్–క్రాఫ్ట్స్ ఆల్కైలేషన్ చర్యకు లోనుకాని, కానీ కార్బైలమీన్ పరీక్షలో పాజిటివ్ ఇచ్చే సమ్మేళనం :
- (A) అనిలీన్ (Aniline)
- (B) పిరిడీన్ (Pyridine)
- (C) N-మిథైలనిలీన్ (N-methylaniline)
- (D) ట్రైఈథైల్అమీన్ (Triethylamine)
అధికారిక జవాబు: (A)
కార్బైలమీన్ పరీక్షను ప్రైమరీ అమీన్లు మాత్రమే ఇస్తాయి ($\mathrm{CHCl_3}$, ఆల్కహాలిక్ KOHతో వేడిచేస్తే దుర్వాసన గల ఐసోసైనైడ్ వస్తుంది). జాబితాలో ప్రైమరీ అమీన్ అనిలీన్ ఒక్కటే. ఇది ఫ్రీడెల్–క్రాఫ్ట్స్ ఆల్కైలేషన్లో కూడా విఫలమవుతుంది, ఎందుకంటే దాని క్షారయుత $\mathrm{-NH_2}$ గ్రూపు లూయిస్ ఆమ్లం $\mathrm{AlCl_3}$తో లవణాన్ని ఏర్పరుస్తుంది, ధనావేశ నైట్రోజన్ రింగ్ను నిష్క్రియం చేస్తుంది. పేపర్: NEET 2024 re-exam.
ప్రశ్న 4 (NEET 2024, Q69)
కింద రెండు స్టేట్మెంట్లు ఇచ్చాం:
స్టేట్మెంట్ I: అనిలీన్ ఫ్రీడెల్–క్రాఫ్ట్స్ ఆల్కైలేషన్ చర్యకు లోనుకాదు.
స్టేట్మెంట్ II: అనిలీన్ను గాబ్రియేల్ సంశ్లేషణ ద్వారా తయారుచేయలేము.
పై స్టేట్మెంట్ల ఆధారంగా, కింది ఆప్షన్ల నుంచి సరైన జవాబును ఎంచుకోండి:
- (A) స్టేట్మెంట్ I సరైనది కానీ స్టేట్మెంట్ II తప్పు.
- (B) స్టేట్మెంట్ I తప్పు కానీ స్టేట్మెంట్ II నిజం.
- (C) స్టేట్మెంట్ I, స్టేట్మెంట్ II రెండూ నిజం.
- (D) స్టేట్మెంట్ I, స్టేట్మెంట్ II రెండూ తప్పు.
అధికారిక జవాబు: (C)
స్టేట్మెంట్ I ప్రశ్న 3లోని కారణం వల్ల నిజం. స్టేట్మెంట్ II కూడా నిజం: గాబ్రియేల్ సంశ్లేషణలో థాలిమైడ్ అయాన్ ఆల్కైల్ హాలైడ్ నుంచి హాలైడ్ను తొలగించాలి, ఆరైల్ హాలైడ్లు ఆ సబ్స్టిట్యూషన్కు లోనుకావు. కాబట్టి ఆరోమాటిక్ ప్రైమరీ అమీన్లను ఈ పద్ధతిలో తయారుచేయలేము. 2024 రెండు సిట్టింగ్లు ఒకే ఫ్రీడెల్–క్రాఫ్ట్స్ విషయాన్ని పరీక్షించాయి. పేపర్: NEET 2024.
ప్రశ్న 5 (NEET 2023, Q54)
కింది చర్యలో ఉత్పన్నాన్ని గుర్తించండి:
బెంజీన్డయాజోనియం క్లోరైడ్ ($\mathrm{C_6H_5N_2^+Cl^-}$) $\xrightarrow{\text{(i) } \mathrm{Cu_2Br_2/HBr};\ \text{(ii) Mg/dry ether};\ \text{(iii) } \mathrm{H_2O}}$ ఉత్పన్నం
- (A) ఫినాల్
- (B) బెంజీన్
- (C) ఫినైల్మెగ్నీషియం బ్రోమైడ్ ($\mathrm{C_6H_5MgBr}$)
- (D) 4-బ్రోమోఫినాల్
అధికారిక జవాబు: (B)
$\mathrm{Cu_2Br_2}$/HBr (శాండ్మేయర్ చర్య) డయాజోనియం గ్రూపును Brతో భర్తీ చేసి బ్రోమోబెంజీన్ను ఇస్తుంది. పొడి ఈథర్లో మెగ్నీషియం దాన్ని గ్రిగ్నార్డ్ రియాజెంట్ $\mathrm{C_6H_5MgBr}$గా మారుస్తుంది. నీరు అత్యంత క్షారయుత ఫినైల్ గ్రూపును ప్రోటోనేట్ చేసి బెంజీన్ను ఇస్తుంది. ఆప్షన్ (C) ఇంటర్మీడియట్, ఉత్పన్నం కాదు. పేపర్: NEET 2023.
ముఖ్య విషయాలు
క్షారత
- వాయు స్థితిలో: $3^\circ > 2^\circ > 1^\circ > \mathrm{NH_3}$ (ఇండక్టివ్ ఎఫెక్ట్ మాత్రమే).
- నీటిలో సాల్వేషన్, రద్దీ కూడా లెక్కలోకి వస్తాయి. మిథైల్ అమీన్లకు: $(\mathrm{CH_3})_2\mathrm{NH} > \mathrm{CH_3NH_2} > (\mathrm{CH_3})_3\mathrm{N} > \mathrm{NH_3}$. ఈథైల్ అమీన్లకు: $(\mathrm{C_2H_5})_2\mathrm{NH} > (\mathrm{C_2H_5})_3\mathrm{N} > \mathrm{C_2H_5NH_2} > \mathrm{NH_3}$.
- ఆరోమాటిక్ అమీన్లు అమ్మోనియా కంటే బలహీన క్షారాలు. రింగ్పై ఎలక్ట్రాన్ను విడుదల చేసే గ్రూపులు క్షారతను పెంచుతాయి; ఎలక్ట్రాన్ను ఆకర్షించే గ్రూపులు తగ్గిస్తాయి.
తయారీ
| పద్ధతి | ప్రారంభ పదార్థం | ఇచ్చేది |
|---|---|---|
| క్షయకరణ ($\mathrm{LiAlH_4}$, $\mathrm{H_2}$/Ni, Na/ఇథనాల్) | నైట్రైల్ | $\mathrm{RCH_2NH_2}$ (RX కంటే ఒక కార్బన్ ఎక్కువ) |
| క్షయకరణ (Sn/HCl లేదా Fe/HCl) | నైట్రో సమ్మేళనం | అనిలీన్తో సహా ప్రైమరీ అమీన్ |
| హాఫ్మన్ బ్రోమమైడ్ ($\mathrm{Br_2}$ + NaOH) | అమైడ్ $\mathrm{RCONH_2}$ | $\mathrm{RNH_2}$ (ఒక కార్బన్ తక్కువ) |
| గాబ్రియేల్ సంశ్లేషణ | థాలిమైడ్ + ఆల్కైల్ హాలైడ్ | శుద్ధమైన ప్రైమరీ ఆలిఫాటిక్ అమీన్ మాత్రమే |
| క్షయకరణ ($\mathrm{LiAlH_4}$) | అమైడ్ | అదే సంఖ్యలో కార్బన్లున్న అమీన్ |
పరీక్షలు
- కార్బైలమీన్: ప్రైమరీ అమీన్లు మాత్రమే (ఆలిఫాటిక్, ఆరోమాటిక్).
- హిన్స్బర్గ్ రియాజెంట్ (బెంజీన్సల్ఫొనైల్ క్లోరైడ్): ప్రైమరీ క్షారంలో కరిగే సల్ఫొనమైడ్ను ఇస్తుంది; సెకండరీ క్షారంలో కరగనిదాన్ని ఇస్తుంది; టెర్షియరీ చర్య జరపదు.
- నైట్రస్ ఆమ్లం: ప్రైమరీ ఆలిఫాటిక్ అమీన్లు అస్థిర డయాజోనియం లవణాలను ఇచ్చి $\mathrm{N_2}$ను కోల్పోతాయి; ప్రైమరీ ఆరోమాటిక్ అమీన్లు 273–278 K వద్ద స్థిరమైన డయాజోనియం లవణాలను ఇస్తాయి.
డయాజోనియం లవణ ప్రతిక్షేపణలు
$\mathrm{Cu_2Cl_2}$/HCl లేదా $\mathrm{Cu_2Br_2}$/HBr (శాండ్మేయర్) ArCl లేదా ArBrను ఇస్తాయి; CuCN/KCN ArCNను ఇస్తుంది; KI ArIను ఇస్తుంది; వేడి చేస్తూ $\mathrm{H_2O}$ ఫినాల్ను ఇస్తుంది; $\mathrm{H_3PO_2}$ బెంజీన్ను ఇస్తుంది. ఫినాల్ లేదా అనిలీన్తో కప్లింగ్ అజో రంగులను ఇస్తుంది.
సాధారణ పొరపాట్లు
- నీటిలో టెర్షియరీ అమీన్లు అత్యంత క్షారయుతమని అనుకోవడం. సాల్వేషన్ వల్ల సెకండరీ అమీన్ బలమైనది.
- అనిలీన్కు గాబ్రియేల్ సంశ్లేషణ వాడటం. అది ఆలిఫాటిక్ ప్రైమరీ అమీన్లకు మాత్రమే పనిచేస్తుంది.
- కార్బన్లను తప్పుగా లెక్కించడం. నైట్రైల్ క్షయకరణ అసలు ఆల్కైల్ హాలైడ్కు ఒక కార్బన్ కలుపుతుంది; హాఫ్మన్ డిగ్రేడేషన్ అమైడ్ నుంచి ఒకటి తొలగిస్తుంది.
- గ్రిగ్నార్డ్ రియాజెంట్ దగ్గరే ఆగిపోవడం. చివరి దశ నీరు అయితే ఉత్పన్నం హైడ్రోకార్బన్.
- అనిలీన్ ఆర్థో, పారా వద్ద మాత్రమే నైట్రేట్ అవుతుందని అనుకోవడం. బలమైన ఆమ్లంలో అనిలీనియం అయాన్ ఏర్పడి మెటా ఉత్పన్నం పెద్ద వాటాలో వస్తుంది.
అమీన్స్ను ఎలా చదవాలి
- Pareeksha పుస్తకం Organic Compounds with Halogen, Oxygen and Nitrogen, చాప్టర్ 4 చదవండి. ఇది హిందీలో కూడా ఉంది.
- తయారీ పట్టిక, మూడు పరీక్షలు, డయాజోనియం ప్రతిక్షేపణలను నేర్చుకోండి. హాలైడ్ లేదా నైట్రో సమ్మేళనంతో మొదలయ్యే రెండు దశల క్రమాలను ప్రాక్టీస్ చేయండి.
- చాప్టర్ పాత ప్రశ్నలను NEET పాత పేపర్ల పేజీలో సాల్వ్ చేయండి, తర్వాత మీ డాష్బోర్డ్లోని NEET విభాగంలో 15 ప్రశ్నల చాప్టర్ టెస్ట్ రాయండి (లాగిన్ అవసరం).
- క్షారత వాదనలు GOC PYQలులో ఉన్నాయి. ఈ చాప్టర్ పక్కన ఉన్నవి ఆల్డిహైడ్స్, కీటోన్స్ అండ్ కార్బాక్సిలిక్ యాసిడ్స్ PYQలు, బయోమాలిక్యూల్స్ (కెమిస్ట్రీ) PYQలు. అన్ని కన్వర్షన్లు ఒకే చోట చూడాలంటే ఆర్గానిక్ కన్వర్షన్స్, రియాజెంట్స్ చూడండి.
తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు
NEETలో అమీన్స్ నుంచి ఎన్ని ప్రశ్నలు వస్తాయి?
Pareeksha లోని 2021 నుంచి 2026 వరకు 10 NEET పేపర్లలో 12 ప్రశ్నలు, అంటే పేపర్కు సుమారు 1.2. 2016 నుంచి 2026 వరకు ప్రతి NEET సంవత్సరంలో కనీసం ఒకటి వచ్చింది.
అమీన్స్లో ఏ టాపిక్ ఎక్కువగా అడుగుతారు?
అమీన్ల తయారీ, ముఖ్యంగా నైట్రైల్, అమైడ్ లేదా హాలైడ్ నుంచి ప్రైమరీ అమీన్ను ఏ రియాజెంట్ ఇస్తుంది. తర్వాత డయాజోనియం లవణాలు, క్షారత క్రమం వస్తాయి.
నీటిలో క్షారత క్రమాన్ని ఎలా గుర్తుంచుకోవాలి?
మిథైల్ అమీన్లకు "2 > 1 > 3 > అమ్మోనియా", ఈథైల్ అమీన్లకు "2 > 3 > 1 > అమ్మోనియా" అని గుర్తుంచుకోండి. నీటిలో క్రమం +I ఎఫెక్ట్, అమ్మోనియం అయాన్ సాల్వేషన్, నైట్రోజన్ చుట్టూ రద్దీ మధ్య సమతుల్యతపై ఆధారపడుతుంది, ఆ సమతుల్యం మిథైల్, ఈథైల్ గ్రూపులకు వేరుగా ఉంటుంది.
డయాజోనియం లవణాల కప్లింగ్ చర్య ముఖ్యమా?
ఇది చాప్టర్లో భాగం, క్రమ ప్రశ్నలో రావచ్చు. ఫినాల్తో కప్లింగ్ మృదు క్షారంలో, అనిలీన్తో మృదు ఆమ్లంలో జరుగుతుందని, రెండూ పారా స్థానంలో జరుగుతాయని తెలుసుకోండి.

Comments (0)
No comments yet. Be the first to share your thoughts.