AP ప్రభుత్వ ఉద్యోగాల్లో రిజర్వేషన్లు, రోస్టర్, లోకల్ స్టేటస్: SC, ST, BC, EWS, మహిళలు వివరణ

APPSC, DSC, పోలీస్, గ్రామ సచివాలయం వంటి ఏ నోటిఫికేషన్ వచ్చినా అభ్యర్థులు మొదట అడిగే ప్రశ్నలు ఒకటే: "నా కేటగిరీకి ఎన్ని పోస్టులు? రోస్టర్ అంటే ఏమిటి? నేను లోకలా, నాన్-లోకలా? ఏ సర్టిఫికెట్లు కావాలి?" ఈ నాలుగు విషయాలు అర్థం కాకపోతే, బాగా చదివినా అప్లికేషన్ దశలోనే తప్పులు జరిగే అవకాశం ఉంటుంది. సర్టిఫికెట్ లేకపోతే కేటగిరీ క్లెయిమ్ రద్దయి, ఓపెన్ కేటగిరీగా పరిగణించే సందర్భాలు కూడా ఉన్నాయి.

ఈ పోస్ట్‌లో ప్రభుత్వ ఉత్తర్వులలో (G.O.లలో) ఉన్న అంశాలను మాత్రమే ఆధారంగా తీసుకుని, సంఖ్యలను పట్టికల్లో ఇచ్చాం. ఏ అంశం మేము అధికారిక పత్రంలో చూసి నిర్ధారించామో, ఏది నిర్ధారించలేకపోయామో కూడా స్పష్టంగా చెప్పాం. తేడా ఉన్నప్పుడు ఎల్లప్పుడూ ఆ నోటిఫికేషన్‌లోని నిబంధనలే ఫైనల్.

సూటి సమాధానం: AP ప్రభుత్వ ఉద్యోగాల్లో ప్రత్యక్ష నియామకానికి ప్రతి 100 ఖాళీలలో SC 15, ST 6, BC 29 (A-7, B-10, C-1, D-7, E-4), EWS 10, ఓపెన్ 40 పోస్టులుగా యూనిట్ లెక్కిస్తారు. ఈ పోస్టులను 100 పాయింట్ల రోస్టర్ క్రమంలో భర్తీ చేస్తారు. ప్రతి కేటగిరీలో మహిళలకు 33⅓% అడ్డు (హారిజాంటల్) రిజర్వేషన్ ఉంటుంది. లోకల్ స్టేటస్ అంటే చదువు లేదా నివాసం ఆధారంగా మీ లోకల్ ప్రాంతం నిర్ణయించడం.

ఈ సమాచారం 7 అక్టోబర్ 2026 నాటిది (లోకల్ స్టేటస్ భాగం 15.12.2025 ప్రెసిడెన్షియల్ ఆర్డర్, 06.10.2026 నాటి కమిషన్ గ్రూప్-I నోటిఫికేషన్ 07/2026 ప్రకారం సవరించాం). అప్‌డేట్ ఎలా తెలుసుకోవాలి: APPSC నోటిఫికేషన్ల కోసం psc.ap.gov.in, పోలీస్ కోసం slprb.ap.gov.in, టీచర్ పోస్టుల కోసం apdsc.apcfss.in అధికారిక సైట్లలో ఆ నోటిఫికేషన్ PDFని చూడండి.

ఈ పోస్ట్‌లో ఏముంది

1. ఏ వర్గానికి ఎంత రిజర్వేషన్ ఉంది?
2. BC గ్రూపులు A, B, C, D, E అంటే ఏమిటి?
3. SC వర్గీకరణ (గ్రూప్ I, II, III) అంటే ఏమిటి?
4. EWS రిజర్వేషన్‌కు ఎవరు అర్హులు?
5. మహిళల 33⅓% రిజర్వేషన్ ఎలా పనిచేస్తుంది?
6. PwD, ex-servicemen, క్రీడాకారుల కోటా ఎలా ఉంటుంది?
7. 100 పాయింట్ల రోస్టర్ అంటే ఏమిటి?
8. రోస్టర్ ఉదాహరణ ఏమిటి?
9. ఎంపిక ఏ క్రమంలో జరుగుతుంది?
10. లోకల్ / నాన్-లోకల్ అంటే ఏమిటి?
11. ఏ సర్టిఫికెట్లు కావాలి, ఎవరు ఇస్తారు?
12. కేటగిరీని బట్టి కటాఫ్ ఎందుకు మారుతుంది?
13. సాధారణంగా వచ్చే గందరగోళాలు ఏమిటి?
14. 10 ప్రాక్టీస్ ప్రశ్నలు, FAQ

ఒక్క చూపులో

అంశం	ముఖ్యమైన విషయం
యూనిట్	100 ఖాళీలు (ప్రత్యక్ష నియామకం)
SC / ST	15 / 6
BC	29 (A-7, B-10, C-1, D-7, E-4)
EWS	10
ఓపెన్	40
మహిళలు	ప్రతి కేటగిరీలో 33⅓% (అడ్డు రిజర్వేషన్)
PwBD	4% (అడ్డు రిజర్వేషన్)
మాజీ సైనికులు	2% (అడ్డు రిజర్వేషన్, రోస్టర్ పాయింట్లు లేవు)
క్రీడాకారులు	3% (అడ్డు రిజర్వేషన్, G.O.Ms.No.47 (19-04-2025), G.O.Ms.No.56 (15-05-2026) ప్రకారం)
లోకల్	ప్రెసిడెన్షియల్ ఆర్డర్ 2025: ఏడో తరగతి వరకు నాలుగేళ్ల చదువు లేదా నివాసం; లోకల్ వాటా 95%

ఏ వర్గానికి ఎంత రిజర్వేషన్ ఉంది?

ప్రతి 100 ఖాళీలలో 60 పోస్టులు సామాజిక, ఆర్థిక రిజర్వేషన్లకు, 40 పోస్టులు ఓపెన్ పోటీకి కేటాయిస్తారు. ఈ లెక్క ఆంధ్రప్రదేశ్ స్టేట్ అండ్ సబార్డినేట్ సర్వీస్ రూల్స్, 1996లోని రూల్ 22(2)(a)కి 2021లో చేసిన సవరణ ప్రకారం ఉంది. ఆ సవరణలో "యూనిట్ ఆఫ్ అపాయింట్‌మెంట్ వందల ఖాళీలు" అని, వాటిలో 15 SCలకు, 6 STలకు, 29 వెనుకబడిన తరగతులకు, 10 EWSకు రిజర్వ్ చేసి మిగిలిన 40 ఓపెన్ పోటీ ద్వారా భర్తీ చేయాలని ఉంది.

వర్గం	100 ఖాళీలలో పోస్టులు
షెడ్యూల్డ్ కులాలు (SC)	15
షెడ్యూల్డ్ తెగలు (ST)	6
వెనుకబడిన తరగతులు (BC)	29
ఆర్థికంగా వెనుకబడిన వర్గాలు (EWS)	10
ఓపెన్ పోటీ	40
మొత్తం	100

ఇక్కడ ఒక ముఖ్య విషయం ఉంది. ఈ శాతాలు "ప్రత్యక్ష నియామకం" (direct recruitment) కు వర్తిస్తాయి. ప్రమోషన్లలో SC, ST లకు మాత్రమే రిజర్వేషన్ ఉంటుంది, అదీ కేడర్ స్ట్రెంత్ ఐదు కంటే ఎక్కువ ఉన్న సర్వీసులకే అని రూల్ 22లో ఉంది. మీరు చూస్తున్న నోటిఫికేషన్ ప్రత్యేక నిబంధనల (special rules) ప్రకారం కొన్ని పోస్టులకు మినహాయింపులు ఇచ్చి ఉండవచ్చు. కాబట్టి మీ పోస్టుకు ఎంత వర్తిస్తుందో నోటిఫికేషన్‌లోనే చూడండి.

మూలం: General Administration (Services-D) Department, G.O.Ms.No.73, తేదీ 04-08-2021 (AP State and Subordinate Service Rules, 1996 రూల్ 22 సవరణ), aphc.gov.in లో ప్రచురితం.

BC గ్రూపులు A, B, C, D, E అంటే ఏమిటి?

వెనుకబడిన తరగతులను కులాల స్థితిని బట్టి A నుంచి E వరకు ఐదు గ్రూపులుగా విభజించారు. వాటికి మొత్తం 29 శాతం పోస్టులు కేటాయించారు. G.O.Ms.No.66 (14-07-2021)లో ఇచ్చిన పట్టిక ఇది.

BC గ్రూప్	శాతం	100 ఖాళీలలో
BC-A	7%	7
BC-B	10%	10
BC-C	1%	1
BC-D	7%	7
BC-E	4%	4
మొత్తం BC	29%	29

BC-E లో ఉన్నవి BC జాబితాలోని కొన్ని ముస్లిం వర్గాలు. BC-F గురించి కూడా మీరు వినే ఉంటారు. కాపు, తెలగ, ఒంటరి, బలిజ వర్గాలను BC-Fగా చేర్చాలనే బిల్లును రాష్ట్ర శాసనసభ ఆమోదించింది, కానీ G.O.Ms.No.66 తయారయ్యే నాటికి ఆ బిల్లు రాష్ట్రపతి ఆమోదం కోసం కేంద్రం వద్ద పెండింగ్‌లో ఉన్నట్లు ఆ G.O. లోనే రాసి ఉంది. అంటే 2021 నాటికి BC-F అమలులో లేదు, 29 శాతంలో అది లేదు. ఆ తర్వాత మార్పులు ఏమైనా వచ్చాయో లేదో నోటిఫికేషన్‌లో చూడండి; మేము అది నిర్ధారించలేదు.

మీరు BC అభ్యర్థి అయితే మీ కులం ఏ గ్రూప్‌లో ఉందో మీ కుల ధ్రువీకరణ పత్రంలో ఉండాలి. దరఖాస్తులో గ్రూప్ తప్పుగా ఎంచుకుంటే రోస్టర్ పాయింట్ తప్పిపోతుంది.

మూలం: G.A. (Services-D) Department, G.O.Ms.No.66, 14-07-2021.

SC వర్గీకరణ (గ్రూప్ I, II, III) అంటే ఏమిటి?

2025 ఏప్రిల్ నుంచి SC లోపల ఉపవర్గీకరణ అమలులోకి వచ్చింది. SC కోటా 15 శాతమే ఉంటుంది, కానీ ఆ 15 శాతాన్ని మూడు గ్రూపులుగా పంచారు. G.O.Ms.No.46 (19-04-2025) ప్రకారం:

SC గ్రూప్	కులాల సంఖ్య	ప్రత్యక్ష నియామకంలో శాతం
గ్రూప్ I	12	1%
గ్రూప్ II	18	6.5%
గ్రూప్ III	29	7.5%
మొత్తం	59	15%

ఈ మార్పు 18-04-2025 నుంచి అమలులోకి వచ్చినట్లు G.O.లో ఉంది. దీనికోసం రోస్టర్‌ను రెండు చక్రాలుగా, అంటే 200 పాయింట్ల వ్యవస్థగా మార్చారు, ఒక్కో చక్రం 1 నుంచి 100 వరకు ఉంటుంది. ఉదాహరణకు G.O. పట్టికలో రోస్టర్ పాయింట్ 2 గ్రూప్ I కు, పాయింట్ 7 గ్రూప్ II కు, పాయింట్ 16 గ్రూప్ III కు కేటాయించారు. మీరు SC అభ్యర్థి అయితే మీ కులం ఏ గ్రూప్‌లో ఉందో కుల ధ్రువీకరణ పత్రంలో చూసుకోండి. ఏ ఉద్యోగానికి ఏ చక్రం వర్తిస్తుందనేది ఆ నోటిఫికేషన్‌లో ఇస్తారు. మొదటి చక్రంలో SC పాయింట్లు 15 (గ్రూప్ I కి 1, గ్రూప్ II కి 6, గ్రూప్ III కి 8), రెండో చక్రంలో 15 (గ్రూప్ I కి 1, గ్రూప్ II కి 7, గ్రూప్ III కి 7); రెండు చక్రాలు కలిపి గ్రూప్ I కి 2, గ్రూప్ II కి 13, గ్రూప్ III కి 15 పాయింట్లు, అంటే 200 లో 1%, 6.5%, 7.5%. గ్రూప్ కోసం అర్హులైన అభ్యర్థి దొరకకపోతే ఆ ఖాళీ తర్వాతి నోటిఫికేషన్‌కు క్యారీ ఫార్వర్డ్ అవుతుంది; మహిళల 33⅓% అడ్డు రిజర్వేషన్ ప్రతి SC గ్రూప్ లోపల వర్తిస్తుంది.

మూలం: G.A. (Services-D) Department, G.O.Ms.No.46, 19-04-2025, kru.ac.in లో ప్రచురితం.

EWS రిజర్వేషన్‌కు ఎవరు అర్హులు?

SC, ST, BC రిజర్వేషన్ పరిధిలోకి రాని, కుటుంబ స్థూల వార్షిక ఆదాయం రూ.8 లక్షల కంటే తక్కువ ఉన్నవారు EWS కింద అర్హులు. ఇది G.O.Ms.No.66, G.O.Ms.No.73 (2021) లో స్పష్టంగా ఉంది. ఈ ఆదాయంలో జీతం, వ్యవసాయం, వ్యాపారం, వృత్తి వంటి అన్ని మార్గాల ఆదాయం కలుస్తుంది, మరియు దరఖాస్తు చేసే సంవత్సరానికి ముందు ఆర్థిక సంవత్సరం ఆదాయాన్ని చూస్తారు.

అంశం	G.O. ప్రకారం
ఆదాయ పరిమితి	కుటుంబ స్థూల వార్షిక ఆదాయం రూ.8 లక్షల కంటే తక్కువ
కుటుంబం అంటే	అభ్యర్థి, తల్లిదండ్రులు, 18 ఏళ్లలోపు తోబుట్టువులు, జీవిత భాగస్వామి, 18 ఏళ్లలోపు పిల్లలు
సర్టిఫికెట్	సంబంధిత తహసీల్దార్ జారీ చేసే EWS సర్టిఫికెట్
మహిళలు	EWS పోస్టులలో మూడో వంతు (33⅓%) మహిళలకు, అడ్డు రిజర్వేషన్

కేంద్ర మార్గదర్శకాలలో భూమి, ఇల్లు వంటి ఆస్తి పరిమితులు ఉన్నాయి. అయితే AP ప్రభుత్వం స్థానిక వైవిధ్యాల దృష్ట్యా ఉద్యోగాల కోసం కేవలం కుటుంబ ఆదాయ ప్రమాణాన్నే తీసుకోవాలని G.O.Ms.No.66 లో నిర్ణయించినట్లు ఆ G.O. చెబుతోంది. ఇప్పటి నియమాలు మారాయేమో నోటిఫికేషన్‌లో చూడండి.

EWS అనేది వేరే వర్గం కాదు; ఇది ఓపెన్ వర్గం (OC)లో ఆర్థికంగా వెనుకబడినవారికి ఇచ్చే 10% కోటా. కాబట్టి SC, ST, BC కులాలకు చెందినవారు EWS క్లెయిమ్ చేయలేరు.

మూలం: G.O.Ms.No.66 (14-07-2021) మరియు G.O.Ms.No.73 (04-08-2021), General Administration (Services-D) Department.

మహిళల 33⅓% రిజర్వేషన్ ఎలా పనిచేస్తుంది?

మహిళలకు ప్రత్యక్ష నియామకంలో 33⅓% రిజర్వేషన్ ఉంది, కానీ అది ప్రత్యేక వర్గంగా కాకుండా ప్రతి కేటగిరీ లోపల వర్తిస్తుంది. రూల్ 22లోని "Women Reservation in Appointments" భాగంలో, పురుషులు, స్త్రీలు ఇద్దరూ సమానంగా సరిపోయే పోస్టులలో ఓపెన్ కాంపిటీషన్, BC గ్రూపులు, SC, ST, వికలాంగులు, ex-servicemen కోటాలలో ప్రతిదానిలో 33⅓% పోస్టులు మహిళలకు ఉంటాయని రాసి ఉంది. అంటే "SC-మహిళ", "BC-B మహిళ", "ఓపెన్ మహిళ" అనే ఉప-విభాగాలు ఉంటాయి.

దీన్ని "అడ్డు రిజర్వేషన్" (horizontal reservation) అంటారు. పోలిక కోసం SC, ST, BC, EWS లను "నిలువు రిజర్వేషన్" (vertical) అంటారు. తేడాను ఇలా గుర్తుంచుకోండి:

రకం	ఎవరికి వర్తిస్తుంది	ఎలా పనిచేస్తుంది
నిలువు (vertical)	SC, ST, BC, EWS	రోస్టర్‌లో ప్రత్యేక పాయింట్లు ఉంటాయి
అడ్డు (horizontal)	మహిళలు, PwBD, ex-servicemen, క్రీడాకారులు	ప్రతి నిలువు వర్గం లోపల ఉప-కోటాగా కలుస్తుంది

ఒక ముఖ్యమైన నియమం ఉంది. నిలువు కోటా లోపల మెరిట్ మీద ఎంపికైన మహిళలను కూడా మహిళల కోటాలో లెక్కిస్తారు. ఉదాహరణకు 15 SC పోస్టులలో 5 మహిళలకు కేటాయించారు అనుకోండి. మెరిట్ ప్రకారం మొదట 15 మంది SC అభ్యర్థుల జాబితా తయారుచేస్తారు. అందులో ఇప్పటికే 5 లేదా అంతకంటే ఎక్కువ మంది SC మహిళలు ఉంటే ఎవరినీ తొలగించరు. కేవలం 3 మహిళలు ఉంటే, మెరిట్‌లో తర్వాతి ఇద్దరు SC మహిళలను చేర్చి, జాబితా చివరి ఇద్దరు పురుషులను తీసేస్తారు. ఇది G.O.Ms.No.7 (2023) లోని ఇలస్ట్రేషన్.

మూలం: AP State and Subordinate Service Rules, 1996, రూల్ 22 (Women Reservation in Appointments), మరియు G.A. (Services-D) Department G.O.Ms.No.77, 02-08-2023 (Horizontal Reservation, రూల్ 22-B; కమిషన్ నోటిఫికేషన్లు ఈ సంఖ్య, తేదీతో ఉదహరిస్తాయి).

PwD, ex-servicemen, క్రీడాకారుల కోటా ఎలా ఉంటుంది?

ఈ మూడు కూడా అడ్డు రిజర్వేషన్లే. అంటే ఇవి ఏ నిలువు కేటగిరీ నుంచి వచ్చినా ఆ కేటగిరీ పాయింట్‌కు సర్దుబాటు అవుతాయి. తెలిసిన వివరాలు ఇవి:

కోటా	ఏం చెప్పారు	మూలం
వికలాంగులు (PwBD)	నియామకాలు, ప్రమోషన్లలో 4%. నాలుగు గ్రూపులకు 1% చొప్పున: (a) అంధత్వం, తక్కువ దృష్టి; (b) చెవిటి, వినికిడి లోపం; (c) లోకోమోటర్ వైకల్యం, సెరిబ్రల్ పాల్సీ మొదలైనవి; (d)+(e) ఆటిజం, మేధో వైకల్యం, మానసిక అనారోగ్యం, మరియు బహుళ వైకల్యాలు	G.O.Ms.No.77 (2023); G.O.Ms.No.2, 19-02-2020
ex-servicemen	ప్రత్యక్ష నియామకంలో 2% (అందులో 1% మహిళలకు); ఈ రిజర్వేషన్‌కు రోస్టర్ పాయింట్లు కేటాయించరు; అర్హులు లేకపోతే కోటా రద్దవుతుంది. పాత నియమం (13వ, 37వ పాయింట్లు) 2023 ఉత్తర్వుతో మారింది	G.O.Ms.No.77 (02-08-2023)
క్రీడాకారులు	అర్హులైన మెరిటోరియస్ క్రీడాకారులకు 3% అడ్డు రిజర్వేషన్. G.O.Ms.No.47 (19-04-2025) మొదట పోటీ పరీక్ష లేకుండా అని చెప్పింది; G.O.Ms.No.56 (15-05-2026) దాన్ని రద్దు చేసి, నిర్దేశిత నియామక పరీక్షలో అర్హత సాధించే క్రీడాకారులకు సవరించిన మార్గదర్శకాలతో నియమాలను సవరించింది	G.O.Ms.No.47; G.O.Ms.No.56

PwBD కోటాకు పాయింట్ల అమరిక ఇలా ఉంటుంది: ప్రతి 100 పాయింట్ల చక్రంలో 1, 26, 51, 76 పాయింట్లు నాలుగు వర్గాలకు ముందుగా కేటాయిస్తారు. ఆ పాయింట్ల వద్ద పోస్టు ఆ వైకల్య వర్గానికి సరిపోకపోతే, అదే బ్లాక్‌లోని తరువాతి సరిపోయే ఖాళీని వాడతారు. అభ్యర్థులు తమ SC/ST/BC/EWS లేదా ఓపెన్ స్థితిని కూడా దరఖాస్తులో తెలపాలి, ఎందుకంటే వైకల్య కోటా ఆ కేటగిరీ పాయింట్‌లో సర్దుబాటు అవుతుంది.

క్రీడాకారుల కోటా నియమం 2012లో ఉన్న 2% (G.O.Ms.No.74) స్థానంలో 2025లో 3% వచ్చింది అని G.O.Ms.No.47 లో ఉంది. ఆ ఉత్తర్వు పోటీ పరీక్ష లేకుండా నియామకం అని చెప్పింది. కానీ 15.05.2026న G.O.Ms.No.56 ఆ ఉత్తర్వును రద్దు చేసి, క్రీడాకారుల శాఖ సవరించిన మార్గదర్శకాల ప్రకారం, నిర్దేశిత రిక్రూట్‌మెంట్ పరీక్షలో అర్హత సాధించే క్రీడాకారులకు 3% అడ్డు రిజర్వేషన్ అని నియమాలను సవరించింది. కాబట్టి "క్రీడాకారులకు పరీక్ష లేకుండా ఉద్యోగం" అనే మాట 2026 అక్టోబర్ నాటికి పాతబడింది. ఏ క్రీడలు, ఏ స్థాయి పతకాలు అర్హత అనేది ఆ G.O.లో రెండు కేటగిరీల జాబితా ఉంది; ఆ ఉద్యోగ నోటిఫికేషన్ దాన్ని ఎలా వాడిందో చూడండి.

గమనిక: ex-servicemen కు 2% (అందులో 1% మహిళలు) అనేది సాధారణ నియమం (G.O.Ms.No.77). ప్రత్యేక లేదా అడ్‌హాక్ నియమాలు ఈ రిజర్వేషన్ లేదని చెబితే, లేదా అర్హులైన మాజీ సైనికులు లేకపోతే, ఆ 2% రద్దవుతుంది. పోలీస్, టీచర్ వంటి పోస్టులకు ప్రత్యేక నియమాలు ఉండవచ్చు కాబట్టి ఆ నోటిఫికేషన్ చూడండి.

100 పాయింట్ల రోస్టర్ అంటే ఏమిటి?

రోస్టర్ అంటే ఖాళీలు వచ్చే క్రమంలో ఏ ఖాళీ ఏ కేటగిరీకి వెళ్లాలో ముందే నిర్ణయించిన వరుస. 100 ఖాళీలకు 100 పాయింట్లు ఉంటాయి. మొదటి ఖాళీ పాయింట్ 1కి, రెండో ఖాళీ పాయింట్ 2కి పడుతుంది. ఇలా వందో ఖాళీ వరకు వెళ్లి, ఆ తర్వాత మళ్లీ పాయింట్ 1 నుంచి కొత్త చక్రం మొదలవుతుంది. ఇందువల్ల 10 పోస్టులే ఉన్నా, 1000 పోస్టులైనా రిజర్వేషన్ శాతాలు సరిగా అమలవుతాయి.

రూల్ 22(2)(e) లోని పట్టిక G.O.Ms.No.77 (02-08-2023) లో సవరించారు; మేము ఆ ఉత్తర్వులోని పూర్తి 100 పాయింట్ల పట్టికను తెరిచి చూసి లెక్కించాం (SC 15, ST 6, EWS 10, BC-A 7, B 10, C 1, D 7, E 4, ఓపెన్ 40). అందులో మొదటి 20 పాయింట్లు ఇలా ఉన్నాయి:

పాయింట్	కేటగిరీ	పాయింట్	కేటగిరీ
1	ఓపెన్	11	ఓపెన్
2	SC	12	EWS
3	ఓపెన్	13	ఓపెన్
4	BC-A	14	BC-C
5	ఓపెన్	15	ఓపెన్
6	ఓపెన్	16	SC
7	SC	17	ఓపెన్
8	ST	18	BC-D
9	ఓపెన్	19	BC-E
10	BC-B	20	BC-A

ఈ పట్టికను 15 SC, 6 ST, 29 BC, 10 EWS, 40 ఓపెన్ నిష్పత్తికి అనుగుణంగా అమర్చారు. పైన చూపిన మొదటి 20 పాయింట్లలో SC పాయింట్లు 2, 7, 16 అని గమనించండి. 2025లో వచ్చిన SC ఉపవర్గీకరణ ప్రకారం SC పాయింట్లు మూడు గ్రూపుల మధ్య 200 పాయింట్ల చక్రంలో పంపిణీ అవుతాయి, కాబట్టి ఇప్పుడు SC పాయింట్లు గ్రూప్ వారీగా కేటాయింపు కూడా ఉంటుంది.

మూలం: G.O.Ms.No.77, 02-08-2023 (రూల్ 22(2)(e) సవరించిన రోస్టర్ పట్టిక). అందులో SC పాయింట్లు 2, 7, 16, 22, 27, 41, 47, 52, 62, 66, 72, 77, 87, 91, 97; ST పాయింట్లు 8, 25, 33, 58, 75, 83; EWS పాయింట్లు 12, 21, 32, 42, 50, 61, 73, 82, 88, 96; BC-E పాయింట్లు 19, 44, 69, 94.

రోస్టర్ ఉదాహరణ ఏమిటి?

ఒక విభాగం 10 పోస్టులకు నోటిఫికేషన్ ఇచ్చిందని అనుకుందాం. పై పట్టికలో మొదటి 10 పాయింట్లు ఈ 10 ఖాళీలకు పడతాయి:

పాయింట్	కేటగిరీ
1, 3, 5, 6, 9	ఓపెన్ (5 పోస్టులు)
2, 7	SC (2 పోస్టులు)
4	BC-A (1 పోస్టు)
8	ST (1 పోస్టు)
10	BC-B (1 పోస్టు)

ఈ ఉదాహరణలో ఏ ఒక్క EWS, BC-C, BC-D, BC-E పోస్టూ రాలేదని గమనించండి. ఎందుకంటే అవి 11వ పాయింట్ తర్వాత వస్తాయి. చిన్న నోటిఫికేషన్లలో కొన్ని కేటగిరీలకు పోస్టులు రాకపోవడానికి కారణం ఇదే. అవి తరువాతి నోటిఫికేషన్‌లో రోస్టర్ ఎక్కడ ఆగిందో అక్కడి నుంచి కొనసాగుతాయి. ఈ ఉదాహరణ 10 పోస్టులకు మాత్రమే.

ఇప్పుడు 20 పోస్టులు ఉంటే పాయింట్లు 1 నుంచి 20 వరకు చూడాలి. అప్పుడు EWSకు 12వ పాయింట్‌లో ఒక పోస్టు, BC-Cకి 14వ పాయింట్‌లో ఒక పోస్టు, BC-D 18లో, BC-E 19లో ఒక్కొక్కటి వస్తాయి. ఇలా పోస్టుల సంఖ్య పెరిగే కొద్దీ అన్ని కేటగిరీలకూ శాతం ప్రకారం వాటా చేరుతుంది. మహిళల 33⅓% ప్రతి కేటగిరీ లోపల అదనంగా అమలవుతుంది. పై 10 పోస్టులలో 5 ఓపెన్ పోస్టులు ఉన్నాయి కాబట్టి వాటిలో మహిళలకు సుమారు మూడో వంతు, అంటే రెండు పోస్టులు వెళ్తాయి. ఖచ్చితమైన లెక్క (రౌండింగ్ సహా) ఆ నోటిఫికేషన్ రోస్టర్ ప్రకారం ఉంటుంది.

గమనిక: ఈ ఉదాహరణ రోస్టర్ అర్థం చేసుకోవడానికి మాత్రమే. నిజమైన నోటిఫికేషన్‌లో క్యారీ ఫార్వర్డ్ ఖాళీలు, బ్యాక్‌లాగ్ ఖాళీలు, పోస్టుకు సంబంధించిన ప్రత్యేక నియమాలు ఉంటే సంఖ్యలు మారతాయి. ఏ కేటగిరీకి ఎన్ని పోస్టులు అనేది నోటిఫికేషన్ పట్టికలో ఇస్తారు.

ఎంపిక ఏ క్రమంలో జరుగుతుంది?

ఎంపిక మూడు దశల్లో జరుగుతుంది అని G.O.Ms.No.77 (2023) లోని ఆపరేషనల్ గైడ్‌లైన్స్ చెబుతున్నాయి. ఈ క్రమం తెలిస్తే "నేను రిజర్వ్డ్ కేటగిరీ అయినా ఓపెన్‌లో ఎందుకు సెలెక్ట్ అయ్యాను" అనే సందేహం తీరుతుంది.

దశ	ఏం జరుగుతుంది
మొదటి దశ	ఓపెన్ కాంపిటీషన్ పోస్టులను పూర్తిగా మెరిట్ ఆధారంగా భర్తీ చేస్తారు
రెండో దశ	నిలువు (సామాజిక) రిజర్వేషన్ కోటాలు: SC, ST, BC, EWS
మూడో దశ	మొదటి రెండు దశల్లో ఎంపికైనవారిలో అడ్డు రిజర్వేషన్ల (మహిళలు, PwBD, ex-servicemen, క్రీడాకారులు) స్థితి చూసి, లోటు ఉంటే సరిచేస్తారు

ఒక ముఖ్యమైన సూత్రం: SC, ST, BC అభ్యర్థి తన సొంత మెరిట్‌తో ఓపెన్ పోస్టులకు ఎంపికైతే, అతని సంఖ్యను తన వర్గ కోటాలో లెక్కించరు. ఓపెన్‌లో ఎంత మంది SC అభ్యర్థులు ఎంపికైనా, SC కోటా పూర్తిగా మిగిలే ఉంటుంది అని G.O. గైడ్‌లైన్స్‌లో స్పష్టంగా ఉంది. అడ్డు రిజర్వేషన్లకు మాత్రం ఈ సూత్రం వర్తించదు; అక్కడ మెరిట్ మీద ఎంపికైన మహిళలు మహిళల కోటాలోనే లెక్కలోకి వస్తారు.

అందుకే ఓపెన్ కేటగిరీ అంటే "అగ్రవర్ణాలకు మాత్రమే" కాదు; అది అందరికీ తెరిచి ఉన్న మెరిట్ కోటా.

మూలం: G.O.Ms.No.77, 02-08-2023, రూల్ 22-B (Operational Guidelines).

లోకల్ / నాన్-లోకల్ అంటే ఏమిటి?

లోకల్ అంటే మీరు చదివిన లేదా నివసించిన ప్రాంతానికి చెందిన అభ్యర్థి. ఇది రాజ్యాంగంలోని ఆర్టికల్ 371-D ఆధారంగా నిర్ణయమవుతుంది: రాష్ట్రంలోని వివిధ ప్రాంతాల ప్రజలకు సమాన అవకాశాల కోసం పోస్టులను లోకల్ కేడర్లుగా విభజించి, డైరెక్ట్ రిక్రూట్‌మెంట్‌లో కొంత వాటాను ఆ ప్రాంత అభ్యర్థులకు కేటాయిస్తారు. 2025 డిసెంబర్ వరకు ఆ ఏర్పాటు 1975 నాటి "ఆంధ్రప్రదేశ్ పబ్లిక్ ఎంప్లాయ్‌మెంట్ (ఆర్గనైజేషన్ ఆఫ్ లోకల్ కేడర్స్ అండ్ రెగ్యులేషన్ ఆఫ్ డైరెక్ట్ రిక్రూట్‌మెంట్) ఆర్డర్". రాష్ట్రం దాన్ని G.O.Ms.No.674 (GA (SPF-A), 20.10.1975) గా ప్రచురించింది. గమనిక: కొన్ని పాత పేజీల్లో ఈ G.O. తేదీని 29-10-1975 అని రాస్తారు; కమిషన్ నోటిఫికేషన్లు, G.O.Ms.No.54 లో ఉన్న తేదీ 20.10.1975, అదే సరైనది.

1975 ఆర్డర్ కింద (కమిషన్ 2023, 2025 నోటిఫికేషన్లలో ఉదహరించినట్లు) నాలుగు జోన్లు ఉండేవి; సంబంధిత అర్హత పరీక్ష సంవత్సరంతో ముగిసే నాలుగు వరుస విద్యా సంవత్సరాలు చదివినవారు లేదా చదవకపోతే నాలుగేళ్లు నివసించినవారు లోకల్. తాత్కాలిక జాబితా రెండు భాగాలు: 30 శాతం పోస్టులు లోకల్, నాన్-లోకల్ కలిపిన మెరిట్ జాబితా నుంచి, 70 శాతం లోకల్ మాత్రమే.

15.12.2025 నాటి కొత్త ఆర్డర్. రాష్ట్రపతి 15.12.2025న "ఆంధ్రప్రదేశ్ పబ్లిక్ ఎంప్లాయ్‌మెంట్ (ఆర్గనైజేషన్ ఆఫ్ లోకల్ కేడర్స్ అండ్ రెగ్యులేషన్ ఆఫ్ డైరెక్ట్ రిక్రూట్‌మెంట్) ఆర్డర్, 2025" (S.O. 5777(E)) జారీ చేశారు; అది వెంటనే అమల్లోకి వచ్చి 1975 ఆర్డర్ స్థానంలో వచ్చింది. రాష్ట్రం G.O.Ms.No.45 (20.04.2026) ద్వారా దాన్ని ప్రచురించింది. ముఖ్యాంశాలు:

అంశం	నిబంధన
జిల్లా కేడర్	జూనియర్ అసిస్టెంట్, అంతకంటే తక్కువ పోస్టులు; స్కూల్ ఎడ్యుకేషన్ సబార్డినేట్ సర్వీస్ టీచర్లు, సమాన టీచర్ పోస్టులు
జోనల్ కేడర్	జూనియర్ అసిస్టెంట్ పైన సూపరింటెండెంట్ వరకు; మొదటి స్థాయి గెజిటెడ్ పోస్టు
మల్టీ-జోనల్ కేడర్	పై స్థాయిల పైన డిప్యూటీ కలెక్టర్ లేదా సమానమైన స్థాయి వరకు
డైరెక్ట్ రిక్రూట్‌మెంట్‌లో లోకల్ వాటా	95 శాతం; కనీసం ఒక పోస్టు ఓపెన్
క్యారీ ఫార్వర్డ్	భర్తీ కాని రిజర్వ్డ్ పోస్టులు మూడేళ్ల వరకు
మినహాయింపు	సచివాలయం, శాఖాధిపతుల కార్యాలయాలు, ప్రత్యేక కార్యాలయాలు, రాష్ట్ర స్థాయి కార్యాలయాలు, సంస్థలు, రాజధాని కమిషనరేట్ పోలీస్ పోస్టులు
లోకల్ ప్రాంతాలు	26 జిల్లాలు, ఆరు జోన్లు, రెండు మల్టీ-జోన్లు

కమిషన్ ప్రస్తుత నోటిఫికేషన్. గ్రూప్-I నోటిఫికేషన్ 07/2026 (06.10.2026) ఇది ఎలా అమలవుతుందో చూపుతోంది. లోకల్ రిజర్వేషన్ జోన్‌లు, మల్టీ-జోన్‌లుగా విభజించిన పోస్టులకే వర్తిస్తుంది; రాష్ట్ర కేడర్ పోస్టుకు వర్తించదు. ప్రతి మల్టీ-జోన్ లేదా జోన్ లోకల్ అభ్యర్థులకు 95 శాతం ప్రయోజనం; తాత్కాలిక జాబితా 5 శాతం (కలిపిన జాబితా), 95 శాతం (లోకల్ మాత్రమే). లోకల్ అభ్యర్థి నిర్వచనం: ఏడో తరగతి లేదా సమానమైన పరీక్ష రాసిన సంవత్సరంతో సహా అంతకు ముందు వరుసగా కనీసం నాలుగు విద్యా సంవత్సరాలు ఆ ప్రాంతంలో చదివినవారు; చదవకపోతే నివసించినవారు; అది కాకపోతే ఏడేళ్ల నియమం (ఎక్కువ కాలం చదివిన లేదా నివసించిన ప్రాంతం, సమానమైతే చివరిది). స్టడీ సర్టిఫికెట్లు 1వ నుంచి 7వ తరగతి వరకు; నివాసం ఆధారంగా అయితే మండల రెవెన్యూ అధికారి స్థాయికి తగ్గని రెవెన్యూ అధికారి సర్టిఫికెట్; 02.06.2014 నుంచి 01.06.2024 మధ్య తెలంగాణ నుంచి వచ్చినవారికి G.O.Ms.No.161 (27.12.2022) ప్రకారం లోకల్ స్టేటస్ సర్టిఫికెట్.

ప్రశ్న	పాత (1975 ఆర్డర్, 2023–25 నోటిఫికేషన్లు)	కొత్త (2025 ఆర్డర్, 07/2026 నోటిఫికేషన్)
జోన్లు	నాలుగు	ఆరు (రెండు మల్టీ-జోన్లు)
చదువు లెక్కింపు	అర్హత పరీక్ష (ఉదా. SSC) సంవత్సరంతో ముగిసేలా	ఏడో తరగతి సంవత్సరంతో ముగిసేలా
స్టడీ సర్టిఫికెట్లు	IV నుంచి X (SSC)	I నుంచి VII
లోకల్ వాటా	తాత్కాలిక జాబితాలో 70 శాతం లోకల్ మాత్రమే	95 శాతం లోకల్ మాత్రమే
కలిపిన జాబితా	30 శాతం	5 శాతం

SSC సంవత్సరం, IV నుంచి X వరకు స్టడీ సర్టిఫికెట్లు అని చెప్పే పాత వివరణలు 1975 ఆర్డర్ కింద ఉన్న స్థితిని చెబుతాయి. కొత్త ఆర్డర్ కింద వచ్చే నోటిఫికేషన్ల పాఠం ఏడో తరగతి, I నుంచి VII సర్టిఫికెట్లు. కమిషన్ OTPR లో ఇప్పుడు తరగతి వారీ గ్రిడ్ ఉంది; వివరాలకు OTPR అప్‌డేట్ గైడ్, OTPR రిజిస్ట్రేషన్ గైడ్ చూడండి.

పోలవరం, మార్కాపురం జిల్లాలు 31.12.2025 నుంచి ఏర్పడ్డాయి, అంటే ఆర్డర్ ఇచ్చిన తర్వాత. ఆర్డర్ షెడ్యూల్, కమిషన్ నోటిఫికేషన్ 26 జిల్లాలను చూపుతాయి; ఆ రెండు జిల్లాల పరిగణన ఆయా పోస్టు నోటిఫికేషన్లు చెబుతాయి.

రోస్టర్లపై కొత్త కేడర్ల ప్రభావం: ప్రతి లోకల్ కేడర్ ప్రతి యూనిట్‌లో ప్రత్యేక రోస్టర్ నిర్వహిస్తుంది. G.O.Ms.No.172 (GA (Services-D), 02.09.2026) సారాంశం (ఒక వార్తా సైట్‌లో చదివినది, పూర్తి ఉత్తర్వు తెరవలేదు) ప్రకారం, ఏ కేటగిరీ పోస్టుకు లోకల్ కేడర్ స్థితి, నియామక యూనిట్ మారలేదో అక్కడ పాత రోస్టర్ చివరి నియామకం తర్వాతి పాయింట్ నుంచి కొనసాగుతుంది; కొత్తగా ఏర్పడిన యూనిట్లలో కొత్త రోస్టర్ పాయింట్ 1 నుంచి మొదలవుతుంది; SC లకు 200 పాయింట్లు, ఇతరులకు 100 పాయింట్ల రోస్టర్.

నాన్-లోకల్ అంటే ఏ ప్రాంతంలోనూ పై నియమాలకు సరిపోని అభ్యర్థి. ఇతర రాష్ట్రాల అభ్యర్థులకు లోకల్ రిజర్వేషన్ ఉండదని, రిజర్వేషన్ ప్రయోజనాలు, ఫీజు మినహాయింపు రావని కమిషన్ నోటిఫికేషన్లు చెబుతున్నాయి. పోస్టు కేడర్‌ను బట్టి నోటిఫికేషన్‌లోని అర్హత పేరా చూడండి.

మూలం: కమిషన్ నోటిఫికేషన్లు 16/2023, 14/2025, 07/2026; G.O.Ms.No.45 (20.04.2026) ప్రెసిడెన్షియల్ ఆర్డర్ ప్రచురణ; G.O.Ms.No.54 (14.05.2026); G.O.Ms.No.674 (20.10.1975) కమిషన్ నోటిఫికేషన్లలో ఉదహరించినట్లు.

ఏ సర్టిఫికెట్లు కావాలి, ఎవరు ఇస్తారు?

దరఖాస్తు చేసే ముందే సర్టిఫికెట్లు సిద్ధంగా ఉంచుకోవడం మంచిది. కమిషన్ నోటిఫికేషన్లు సర్టిఫికెట్లను "అవసరమైనప్పుడు" లేదా "తగిన సమయంలో" సమర్పించాలని చెబుతాయి; సమర్పించలేకపోతే తిరస్కరణ లేదా అనర్హత అని కూడా ఉంటుంది. వేర్వేరు నోటిఫికేషన్లలో కొద్దిగా తేడాలు ఉండవచ్చు, కానీ సాధారణంగా అడిగేవి ఇవి.

సర్టిఫికెట్	ఎందుకు	ఎవరు ఇస్తారు
కుల ధ్రువీకరణ పత్రం (SC/ST), SC గ్రూప్‌తో	కేటగిరీ క్లెయిమ్	తహసీల్దార్ స్థాయికి తగ్గని రెవెన్యూ అధికారి
నాన్-క్రీమీ లేయర్ సర్టిఫికెట్ (BC), గ్రూప్‌తో	BC క్లెయిమ్	తహసీల్దార్
EWS సర్టిఫికెట్ (దరఖాస్తు సంవత్సరానికి ముందు ఆర్థిక సంవత్సరం)	EWS క్లెయిమ్	సంబంధిత తహసీల్దార్ (G.O.Ms.No.73 లో ఉంది)
స్టడీ సర్టిఫికెట్లు (ప్రస్తుత నోటిఫికేషన్లలో I నుంచి VII తరగతి; పాత 1975 ఆర్డర్ కింద IV నుంచి X)	లోకల్ స్టేటస్ నిర్ణయం	చదివిన పాఠశాల / విద్యా సంస్థ
నివాస ధ్రువీకరణ పత్రం	సంస్థలో చదవని కాలానికి, ప్రైవేట్ స్టడీకి	మండల్ రెవెన్యూ ఆఫీసర్ స్థాయికి తగ్గని రెవెన్యూ అధికారి
లోకల్ స్టేటస్ సర్టిఫికెట్	02.06.2014–01.06.2024 మధ్య తెలంగాణ నుంచి వచ్చినవారు (G.O.Ms.No.161, 27.12.2022)	సమర్థ అధికారి
వైకల్య సర్టిఫికెట్	PwBD క్లెయిమ్	మెడికల్ బోర్డు
NOC	ఇప్పటికే ప్రభుత్వ/ఇతర సంస్థలో ఉద్యోగంలో ఉన్నవారికి	ప్రస్తుత యజమాని (నోటిఫికేషన్‌లో అడిగితే)

ఈ పట్టికలో ఎక్కడ ఏది ధృవీకరించామో చూద్దాం. కుల, EWS సర్టిఫికెట్లు తహసీల్దార్ స్థాయి అధికారి ఇవ్వాలని, BC అభ్యర్థి నాన్-క్రీమీ లేయర్ సర్టిఫికెట్ (తహసీల్దార్ నుంచి) ధృవీకరణ రోజున చూపలేకపోతే అతని అభ్యర్థిత్వాన్ని ఓపెన్ కేటగిరీలో పరిగణిస్తారని కమిషన్ నోటిఫికేషన్ 14/2025 చెబుతోంది. EWS సర్టిఫికెట్ దరఖాస్తు సంవత్సరానికి ముందు ఆర్థిక సంవత్సరానికి ఉండాలి. చదువు, నివాస సర్టిఫికెట్ల నియమాలు కమిషన్ నోటిఫికేషన్లలో ఉన్నాయి. వైకల్యం కనీసం 40% ఉండాలి (వినికిడి లోపానికి ప్రత్యేక నిర్వచనం) అనేది నోటిఫికేషన్లలోని బెంచ్‌మార్క్ డిజెబిలిటీ నిర్వచనం; సర్టిఫికెట్ సమర్థ వైద్య అధికారి నుంచి. నోటిఫికేషన్లు SC, ST, BC, EWS అభ్యర్థులు ఇతర రాష్ట్రాలకు చెందినవారైతే రిజర్వేషన్‌కు అర్హులు కారని, కులాన్ని మార్చాలనే తర్వాతి క్లెయిమ్‌ను పరిగణించరని కూడా చెబుతున్నాయి.

ధృవీకరించలేనివి: NOC ఎవరు ఇవ్వాలి, ఏ నమూనాలో అనేది, ex-servicemen కు కావాల్సిన పత్రాలు మేము ఒక అధికారిక పత్రంలో నిర్ధారించలేదు; ఉద్యోగంలో ఉన్నవారు దరఖాస్తు విషయాన్ని తమ శాఖకు రాతపూర్వకంగా తెలపాలని నోటిఫికేషన్లు చెబుతున్నాయి. ఈ అంశాలు ఒక నోటిఫికేషన్ నుంచి మరొకదానికి మారవచ్చు, అందుకే "అధికారిక నోటిఫికేషన్‌లో చూడండి".

సర్టిఫికెట్ల విషయంలో మూడు సూచనలు: కుల, EWS సర్టిఫికెట్లు ఎంత పాతవి చెల్లుతాయో నోటిఫికేషన్‌లో చూడండి; పేరు స్పెల్లింగ్, పుట్టిన తేదీ అన్ని పత్రాలలో ఒకేలా ఉన్నాయో సరిచూసుకోండి; స్టడీ సర్టిఫికెట్లు నోటిఫికేషన్ అడిగిన తరగతులన్నింటివీ (ప్రస్తుతం I నుంచి VII) ఉండాలి; ఒక్క సంవత్సరం లేకపోయినా లోకల్ క్లెయిమ్ బలహీనపడుతుంది.

కేటగిరీని బట్టి కటాఫ్ ఎందుకు మారుతుంది?

కటాఫ్ అంటే ఆ కేటగిరీలో చివరి ఎంపికైన అభ్యర్థి మార్కు. ప్రతి కేటగిరీకి పోస్టులు, దరఖాస్తుదారులు, మార్కుల స్థాయి వేర్వేరు కాబట్టి కటాఫ్ కూడా వేర్వేరుగా ఉంటుంది. పైన చూసిన ఎంపిక క్రమం ప్రకారం ఇది ఇలా పనిచేస్తుంది.

దశ	కటాఫ్ ఎలా వస్తుంది
ఓపెన్ కేటగిరీ	ఓపెన్ పోస్టుల సంఖ్య వరకు మొత్తం మెరిట్ జాబితాలో పై నుంచి ఎంపిక. ఇక్కడ చివరి అభ్యర్థి మార్కు ఓపెన్ కటాఫ్
SC, ST, BC, EWS	ఆ కేటగిరీ పోస్టుల సంఖ్య వరకు ఆ కేటగిరీ అభ్యర్థుల మెరిట్ ప్రకారం ఎంపిక. చివరి అభ్యర్థి మార్కు ఆ కేటగిరీ కటాఫ్
మహిళలు, PwBD వంటి అడ్డు కోటాలు	ప్రతి కేటగిరీ లోపల ఉప-కటాఫ్ ఉండవచ్చు

ఇక్కడ రెండు విషయాలు గుర్తుంచుకోండి. మొదటిది, సాధారణంగా ఓపెన్ కటాఫ్ అందరి కంటే ఎక్కువగా ఉంటుంది, ఎందుకంటే అందులో అందరూ పోటీపడతారు. అయితే ఇది ప్రతి సందర్భంలో కచ్చితం కాదు; కేటగిరీలో తక్కువ మంది రాసినా, ఎక్కువ పోస్టులు ఉన్నా తేడా వస్తుంది. రెండవది, రిజర్వ్డ్ కేటగిరీ అభ్యర్థి ఓపెన్ కటాఫ్ దాటితే అతన్ని ఓపెన్ మెరిట్ లిస్టులో ఎంపిక చేస్తారు, అతని కేటగిరీ పోస్టు ఇంకో అభ్యర్థికి మిగులుతుంది (నిలువు రిజర్వేషన్ సూత్రం).

కాబట్టి రిజర్వ్డ్ అభ్యర్థులు కూడా ఓపెన్ కటాఫ్ లక్ష్యంగా చదవడం తెలివైన పని. కమిషన్ నోటిఫికేషన్లు (14/2025, 16/2023) SC, ST, BC, EWS, PwBD అభ్యర్థులు వయో సడలింపు వాడుకున్నా ఓపెన్ కేటగిరీ ఖాళీలకు కూడా పరిగణనలో ఉంటారని స్పష్టంగా చెబుతున్నాయి. కనీస అర్హత మార్కులు నోటిఫికేషన్లలో ఇలా ఉన్నాయి: ఓపెన్, క్రీడాకారులు, మాజీ సైనికులు, EWS లకు 40 శాతం; BC లకు 35 శాతం; SC, ST, PwBD లకు 30 శాతం; కనీసం మార్కులు వస్తే ఎంపిక హక్కు రాదు.

గమనిక: ఏ కేటగిరీకి ఎన్ని మార్కులు కటాఫ్ ఉంటుందో ఇక్కడ ఇవ్వలేదు. గత కటాఫ్‌లు కేవలం సూచన మాత్రమే. ప్రతి పరీక్షలో పేపర్ కష్టం, దరఖాస్తుదారుల సంఖ్య వేరుగా ఉంటాయి.

సాధారణంగా వచ్చే గందరగోళాలు ఏమిటి?

అభ్యర్థులు తరచూ చేసే పొరపాట్లు, వాటికి సరైన అవగాహన ఇలా ఉన్నాయి.

గందరగోళం	వాస్తవం
"EWS అంటే SC, ST, BC లోని పేదలు"	కాదు. EWS ఆ వర్గాల కిందకు రాని వారికే. సంవత్సర కుటుంబ ఆదాయం రూ.8 లక్షల కంటే తక్కువ అనే నిబంధన (G.O. ప్రకారం)
"మహిళలకు 33% ఉంటే ఎక్కువ పోస్టులు సులభంగా వస్తాయి"	ఆ 33⅓% ప్రతి కేటగిరీ లోపల ఉంటుంది. మీ కేటగిరీలో పోటీ ఉన్నంత వరకు పోటీ ఉంటుంది
"కుల సర్టిఫికెట్ ఉంటే చాలు"	BC అయితే గ్రూప్, SC అయితే గ్రూప్ I/II/III వివరాలు సర్టిఫికెట్‌లో ఉండాలి
"నాన్-లోకల్ అయితే దరఖాస్తే చేయలేం"	పోస్టు కేడర్ ఆధారంగా మారుతుంది; నోటిఫికేషన్‌లోని అర్హత పేరా చూడండి
"రోస్టర్ పాయింట్ తప్పితే నాకు అన్యాయం"	రోస్టర్ ఒక వరుస క్రమం మాత్రమే. ఆ నోటిఫికేషన్‌లో రాని కేటగిరీ పోస్టులు తరువాతి నోటిఫికేషన్‌లో వస్తాయి
"ఓపెన్ అంటే రిజర్వేషన్ లేనివారికే"	ఓపెన్ మెరిట్ అందరికీ తెరిచి ఉంటుంది
"సర్టిఫికెట్ తర్వాత ఇస్తాను"	లోకల్ సర్టిఫికెట్లు తర్వాత తీసుకోరు అని నోటిఫికేషన్లలో ఉంటుంది

మరో విషయం: రిజర్వేషన్ శాతాలు పోస్టు ప్రత్యేక నిబంధనలు (special rules) వల్ల మారవచ్చు. ఉదాహరణకు పోలీస్, టీచర్, గ్రామ సచివాలయం పోస్టుల నోటిఫికేషన్లలో ప్రత్యేక కోటాలు ఉండవచ్చు. కాబట్టి ఈ పోస్ట్‌ను సాధారణ అవగాహన కోసం, నోటిఫికేషన్‌ను తుది ప్రమాణంగా వాడండి.

ఏదైనా సందేహం వస్తే, ఇతరుల మాటలపై ఆధారపడకుండా ఆ నోటిఫికేషన్‌ను జారీ చేసిన కమిషన్ లేదా శాఖ హెల్ప్‌డెస్క్‌ను సంప్రదించి, సమాధానాన్ని రాతపూర్వకంగా తీసుకోవడం సురక్షితం. అలాగే మీ సర్టిఫికెట్లను ముందుగానే మీ తహసీల్దార్ కార్యాలయం నుంచి తీసుకుని సరిచూసుకోండి.

అర్హులైన అభ్యర్థులు దొరకకపోతే రిజర్వ్డ్ పోస్టులు ఏమవుతాయి?

ఇది చాలామంది అడిగే ప్రశ్న. రూల్ 22 ప్రకారం, ఏదైనా రిక్రూట్‌మెంట్‌లో రిజర్వ్డ్ వర్గానికి సరిపడా అర్హులైన అభ్యర్థులు దొరకకపోతే, సాధారణ ఎంపిక తర్వాత వెంటనే ఆ వర్గాలకు మాత్రమే పరిమితమైన ప్రత్యేక నియామకం (limited recruitment) చేయాలి. అప్పటికీ దొరకకపోతే ప్రభుత్వ అనుమతితో ఆ ఖాళీని ఓపెన్ కాంపిటీషన్‌కు మార్చవచ్చు. అలా ఇతరులు భర్తీ చేసినప్పుడు, తరువాతి రిక్రూట్‌మెంట్‌లో అంతే సంఖ్యలో ఖాళీలను ఆ వర్గానికి అదనంగా రిజర్వ్ చేస్తారు. దీన్నే క్యారీ ఫార్వర్డ్ లేదా బ్యాక్‌లాగ్ అంటారు. ఈ నియమాల పాత పాఠం మాత్రమే మేము చూశాం, తరువాత సవరణలు ఉండవచ్చు.

ప్రమోషన్ల గురించి కూడా ఒక మాట. రూల్ 22 ప్రకారం ప్రమోషన్లలో రిజర్వేషన్ SC, ST లకు మాత్రమే వర్తిస్తుంది, అదీ కేడర్ స్ట్రెంత్ ఐదు కంటే ఎక్కువ ఉన్న సర్వీసులకే. BC, EWS, మహిళల కోటా ప్రమోషన్లలో ఈ రూల్ ప్రకారం వర్తించదు. అయితే వికలాంగులకు ప్రమోషన్లలో కూడా 4% ఉందని G.O.Ms.No.77 లో ఉంది; ప్రమోషన్లలో BC, మాజీ సైనికులు, క్రీడాకారులు, EWS లకు రిజర్వేషన్ లేదని కూడా ఆ ఉత్తర్వు చెబుతోంది. మీరు ప్రత్యక్ష నియామక పరీక్షకు సిద్ధమవుతుంటే ఈ ప్రమోషన్ నియమాలు మీ ఎంపికను ప్రభావితం చేయవు, కేవలం ఉద్యోగంలో చేరిన తర్వాత మీ కెరీర్‌కు సంబంధించినవి.

దరఖాస్తుకు ముందు నోటిఫికేషన్‌లో ఏం చూడాలి?

రిజర్వేషన్ గురించి ఈ పోస్ట్‌లో చెప్పిన సాధారణ నియమాలు అర్థమయ్యాక, మీరు దరఖాస్తు చేసే ప్రతి నోటిఫికేషన్‌లో కింది అంశాలను ఒక్కొక్కటిగా చూసుకోండి. ఈ చెక్‌లిస్ట్ తప్పులను తగ్గిస్తుంది.

చూడాల్సిన అంశం	ఎందుకు ముఖ్యం
కేటగిరీ వారీ ఖాళీల పట్టిక	మీ కేటగిరీలో ఎన్ని పోస్టులు ఉన్నాయో, మహిళలకు ఎన్ని ఉన్నాయో తెలుస్తుంది
పోస్టు కేడర్ (జిల్లా, జోనల్, స్టేట్)	లోకల్ ప్రాంతం ఏదో ఇక్కడే తేలుతుంది
ప్రత్యేక నిబంధనలు	కొన్ని పోస్టులకు రిజర్వేషన్ మినహాయింపులు లేదా అదనపు కోటాలు ఉంటాయి
అవసరమైన సర్టిఫికెట్ల జాబితా	ఏ సర్టిఫికెట్ ఎప్పటిలోగా సమర్పించాలో తెలుస్తుంది
వయో పరిమితి సడలింపులు	ప్రతి కేటగిరీకి వేర్వేరు సడలింపు ఉండవచ్చు; ఇక్కడ సంఖ్యలు ఇవ్వలేదు
ఫీజు మినహాయింపు	కేటగిరీని బట్టి ఉండవచ్చు; నోటిఫికేషన్‌లోనే చూడండి

ఇంకో ఉపయోగకరమైన అలవాటు: దరఖాస్తు ఫారం సమర్పించే ముందు కేటగిరీ, లోకల్ ప్రాంతం, వైకల్య వివరాలు, మహిళా కోటా ఎంపికలను మరోసారి చదవండి. సమర్పించిన తర్వాత మార్పులు అనుమతిస్తారో లేదో ఆ నోటిఫికేషన్ చెబుతుంది; చాలాసార్లు అనుమతించరు. పత్రాల స్కాన్ కాపీలను ముందుగానే స్పష్టంగా సిద్ధం చేసుకోండి.

అదనంగా, అధికారిక వెబ్‌సైట్లలో మాత్రమే నోటిఫికేషన్ డౌన్‌లోడ్ చేయండి. కొన్ని వెబ్‌సైట్లు, సోషల్ మీడియా పోస్టులు పాత రిజర్వేషన్ శాతాలను చూపిస్తుంటాయి. ఈ పోస్ట్‌లోని సంఖ్యలు కూడా ఈ రోజు నాటి నియమాలే, భవిష్యత్తులో ప్రభుత్వం G.O.లు మార్చవచ్చు. కొత్త ఉత్తర్వులు వస్తే అప్‌డేట్ కోసం /exam-calendar మరియు /news పేజీలను చూస్తూ ఉండండి.

10 ప్రాక్టీస్ ప్రశ్నలు

1. AP ప్రత్యక్ష నియామకంలో EWS కోటా ఎంత (100 ఖాళీలలో)? అ) 5 ఆ) 10 ఇ) 15 ఈ) 20

2. BC-E గ్రూప్‌కు ఇచ్చిన శాతం ఎంత? అ) 1% ఆ) 4% ఇ) 7% ఈ) 10%

3. EWS కింద కుటుంబ వార్షిక ఆదాయ పరిమితి (G.O. ప్రకారం)? అ) రూ.2 లక్షల కంటే తక్కువ ఆ) రూ.5 లక్షల కంటే తక్కువ ఇ) రూ.8 లక్షల కంటే తక్కువ ఈ) రూ.12 లక్షల కంటే తక్కువ

4. మహిళల రిజర్వేషన్ ఏ రకానికి చెందినది? అ) నిలువు ఆ) అడ్డు ఇ) ఏదీ కాదు ఈ) కేవలం ప్రమోషన్లకే

5. AP లో SC గ్రూప్ II కు ప్రత్యక్ష నియామకంలో ఇచ్చిన శాతం? అ) 1% ఆ) 6.5% ఇ) 7.5% ఈ) 15%

6. 100 పాయింట్ల రోస్టర్‌లో 2వ పాయింట్ ఏ కేటగిరీ (G.O.Ms.No.77 పట్టిక)? అ) ఓపెన్ ఆ) ST ఇ) SC ఈ) EWS

7. ఎంపిక మొదటి దశలో ఏ కోటా భర్తీ అవుతుంది? అ) EWS ఆ) SC ఇ) ఓపెన్ మెరిట్ కోటా ఈ) PwBD

8. EWS సర్టిఫికెట్ ఎవరు జారీ చేస్తారు? అ) తహసీల్దార్ ఆ) పాఠశాల హెడ్‌మాస్టర్ ఇ) APPSC ఈ) కలెక్టరేట్ క్లర్క్

9. ప్రధాన నియమం ప్రకారం లోకల్ అభ్యర్థిగా పరిగణించడానికి ఒక ప్రాంతంలో కనీసం ఎన్ని వరుస విద్యా సంవత్సరాలు చదివి ఉండాలి? అ) రెండు ఆ) మూడు ఇ) నాలుగు ఈ) పది

10. PwBD కు ఉద్యోగ నియామకాల్లో ఇచ్చిన మొత్తం రిజర్వేషన్ శాతం? అ) 3% ఆ) 4% ఇ) 5% ఈ) 6%

సమాధానాలు:

1. ఆ: G.O.Ms.No.73 ప్రకారం 100లో 10 EWSకు.
2. ఆ: BC-Eకు 4%.
3. ఇ: కుటుంబ స్థూల వార్షిక ఆదాయం రూ.8 లక్షల కంటే తక్కువ.
4. ఆ: మహిళల కోటా ప్రతి కేటగిరీ లోపల వర్తించే అడ్డు రిజర్వేషన్.
5. ఆ: గ్రూప్ II కు 6.5%.
6. ఇ: రోస్టర్ పాయింట్ 2 SC.
7. ఇ: మొదట ఓపెన్ కోటా మెరిట్ ఆధారంగా భర్తీ అవుతుంది.
8. అ: EWS సర్టిఫికెట్‌ను సంబంధిత తహసీల్దార్ ఇస్తారు.
9. ఇ: నాలుగు వరుస విద్యా సంవత్సరాలు.
10. ఆ: PwBDకు 4%.

తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు

AP govt jobs reservation percentage ఎంత? ప్రత్యక్ష నియామకంలో 100 ఖాళీలకు SC 15, ST 6, BC 29, EWS 10, ఓపెన్ 40. మహిళలకు ప్రతి వర్గంలో 33⅓% అడ్డు రిజర్వేషన్ ఉంటుంది.

AP లో BC reservation ఎంత, గ్రూపుల వారీగా? మొత్తం 29%. BC-A 7, BC-B 10, BC-C 1, BC-D 7, BC-E 4 (G.O.Ms.No.66 ప్రకారం).

రోస్టర్ అంటే ఏమిటి? 100 ఖాళీలకు ఏ ఖాళీ ఏ కేటగిరీకి వెళ్లాలో ముందే నిర్ణయించిన వరుస క్రమం. వంద దాటాక మళ్లీ మొదటి నుంచి మొదలవుతుంది.

AP SC sub classification అమలులో ఉందా? G.O.Ms.No.46 (19-04-2025) ప్రకారం SC 15% ను గ్రూప్ I 1%, గ్రూప్ II 6.5%, గ్రూప్ III 7.5% గా విభజించారు. 18-04-2025 నుంచి అమలు అని ఆ G.O.లో ఉంది.

EWS certificate ఎవరు ఇస్తారు? సంబంధిత తహసీల్దార్. ఆదాయ పరిమితి కుటుంబానికి వార్షికంగా రూ.8 లక్షల కంటే తక్కువ.

Local status ఎలా నిర్ణయిస్తారు? ప్రస్తుత నోటిఫికేషన్ల ప్రకారం ఏడో తరగతి సంవత్సరం వరకు వరుసగా నాలుగు విద్యా సంవత్సరాల చదువు లేదా నివాసం ఆధారంగా. సరిపోకపోతే ఏడేళ్ల కాలంలో ఎక్కువ కాలం చదివిన లేదా నివసించిన ప్రాంతం చూస్తారు. లోకల్ అభ్యర్థులకు 95 శాతం పోస్టులు.

Non-local అభ్యర్థి AP govt job కి apply చేయగలరా? పోస్టు కేడర్, నోటిఫికేషన్‌లోని అర్హతలను బట్టి ఉంటుంది. ఆ నోటిఫికేషన్ లోని పేరా తప్పక చూడండి.

మహిళలకు 33% రిజర్వేషన్ ప్రత్యేక కోటానా? కాదు. ఇది ప్రతి కేటగిరీ లోపల ఉండే అడ్డు రిజర్వేషన్.

రిజర్వ్డ్ కేటగిరీ అభ్యర్థి ఓపెన్ కేటగిరీలో ఎంపిక కావచ్చా? అవును. సొంత మెరిట్‌తో ఓపెన్ పోస్టులకు ఎంపికైతే, అతని కేటగిరీ కోటా తగ్గదు అని G.O. గైడ్‌లైన్స్ చెబుతున్నాయి.

సర్టిఫికెట్లు తర్వాత ఇవ్వొచ్చా? కమిషన్ నోటిఫికేషన్లు సర్టిఫికెట్లను ధృవీకరణ సమయంలో లేదా కమిషన్ అడిగినప్పుడు సమర్పించాలని, సమర్పించకపోతే తిరస్కరణ లేదా అనర్హత అని చెబుతాయి. మీ నోటిఫికేషన్ నిబంధనలు చూడండి.

ఇవి కూడా చదవండి

• APPSC OTPR అప్‌డేట్ తప్పనిసరి (30.09.2026 నుండి)
• AP ప్రభుత్వ ఉద్యోగాల క్యాలెండర్ 2026
• AP పోలీస్ రిక్రూట్‌మెంట్ 2026 అప్‌డేట్
• AP DSC 2026 నోటిఫికేషన్
• AP TET 2026 పూర్తి గైడ్
• APPSC గ్రూప్ 2 ప్రిలిమ్స్ 90 రోజుల ప్లాన్
• APPSC OTR రిజిస్ట్రేషన్ గైడ్
• English version: AP govt jobs reservation, roster and local status

రిజర్వేషన్, రోస్టర్ అర్థమయ్యాక ప్రిపరేషన్ మీద దృష్టి పెట్టడం సులభం. మీ స్థాయిని చూసుకోవడానికి ఉచిత మినీ మాక్ ప్రయత్నించవచ్చు, పూర్తి పేపర్ల కోసం ఆన్‌లైన్ టెస్ట్ సిరీస్ చూడవచ్చు. మా మాక్‌లు నిర్ణీత పేపర్ ఆధారంగా ఉంటాయి కాబట్టి, అదే పేపర్ రాసిన విద్యార్థులలో మీ పర్సెంటైల్ తెలుస్తుంది.

మూలాలు మరియు ధృవీకరణ

అంశం	స్థితి	మూలం
15/6/29/10/40 యూనిట్	అధికారిక G.O.లో చూసి నిర్ధారించాం	G.O.Ms.No.73, 04-08-2021
BC-A నుంచి E శాతాలు	అధికారిక G.O.లో చూసి నిర్ధారించాం	G.O.Ms.No.66, 14-07-2021
SC ఉపవర్గీకరణ 1 / 6.5 / 7.5	అధికారిక G.O.లో చూసి నిర్ధారించాం	G.O.Ms.No.46, 19-04-2025
EWS అర్హత, సర్టిఫికెట్	అధికారిక G.O.లో చూసి నిర్ధారించాం	G.O.Ms.No.66, 73
మహిళలు 33⅓%, అడ్డు రిజర్వేషన్, రోస్టర్	అధికారిక G.O.లో చూసి నిర్ధారించాం	రూల్ 22; G.O.Ms.No.77, 02-08-2023
PwBD 4%	అధికారిక G.O.లో చూసి నిర్ధారించాం	G.O.Ms.No.77 (2023), G.O.Ms.No.2 (2020)
క్రీడాకారులు 3%	అధికారిక G.O.లలో చూసి నిర్ధారించాం	G.O.Ms.No.47 (19-04-2025), G.O.Ms.No.56 (15-05-2026)
లోకల్ నిర్వచనం (4/7 ఏళ్లు, ఏడో తరగతి వరకు), 95% వాటా, ఆరు జోన్లు	కమిషన్ నోటిఫికేషన్ 07/2026 లో, G.O.Ms.No.45, 54 మిర్రర్ కాపీలలో చూశాం	APPSC 07/2026; ప్రెసిడెన్షియల్ ఆర్డర్ 2025
రోస్టర్లపై G.O.Ms.No.172 వివరాలు	సారాంశంలో మాత్రమే చదివాం	నోటిఫికేషన్‌లో చూడండి
పోలవరం, మార్కాపురం జిల్లాల పరిగణన	నిర్ధారించలేదు	నోటిఫికేషన్‌లో చూడండి
ex-servicemen 2%	అధికారిక G.O.లో చూసి నిర్ధారించాం	G.O.Ms.No.77 (02-08-2023)
NOC, ex-servicemen పత్రాలు	నిర్ధారించలేదు	నోటిఫికేషన్‌లో చూడండి

ఈ గైడ్ కోసం తెరిచి చూసిన అధికారిక పత్రాలు: G.O.Ms.No.73 (04-08-2021, హైకోర్టు వెబ్‌సైట్‌లో), G.O.Ms.No.46 (19-04-2025, SC ఉపవర్గీకరణ), 2023 ఆగస్టు రూల్ 22 సవరణ ఉత్తర్వు (100 పాయింట్ల రోస్టర్, రూల్ 22-B), AP స్టేట్ అండ్ సబార్డినేట్ సర్వీస్ రూల్స్ 1996 పాఠం, G.O.Ms.No.47 (19-04-2025), G.O.Ms.No.56 (15-05-2026), ప్రెసిడెన్షియల్ ఆర్డర్ 2025 (G.O.Ms.No.45, 20-04-2026 లో ప్రచురణ), G.O.Ms.No.54 (14-05-2026), ఫైనాన్స్ శాఖ G.O.Ms.No.46 (06-07-2026), G.O.Rt.No.1334 (06-07-2026) (చాలావరకు మిర్రర్ వెబ్‌సైట్లలో), APPSC నోటిఫికేషన్లు 16/2023, 14/2025, 07/2026, OTPR యూజర్ మాన్యువల్, వెబ్ నోట్ 29.09.2026. ధృవీకరించనివి: G.O.Ms.No.66 (14-07-2021) పూర్తి పాఠం (BC శాతాలకు రోస్టర్ లెక్కలను ఆధారంగా తీసుకున్నాం), G.O.Ms.No.172 పూర్తి పాఠం, G.O.Ms.No.3 (17-01-2024), BC-E వివాదం స్థితి, కొత్త జిల్లాల పరిగణన. దరఖాస్తు చేసే ముందు తాజా నోటిఫికేషన్ చూడండి.