విద్యా దృక్పథాలు మరియు విద్యా విధానం · Chapter 11

విద్యా ఆలోచనాపరులు మరియు పాఠశాలలు

గుర్తుంచుకోవలసినవి

భారతీయ ఆలోచనాపరులు: గాంధీ (ప్రాథమిక విద్య, "చేతిపని ద్వారా అభ్యసనం"), టాగోర్ (శాంతినికేతన్, ప్రకృతి, స్వేచ్ఛ), గిజుభాయ్ బధేకా (బాలల-కేంద్రిత బాల్ మందిర్).
పాశ్చాత్య బాలల-కేంద్రిత ఆలోచనాపరులు: ఫ్రోబెల్ (కిండర్‌గార్టెన్), మాంటిస్సోరి (సిద్ధం చేసిన వాతావరణం), డ్యూయీ (చేయడం ద్వారా నేర్చుకోవడం), నీల్ (సమ్మర్‌హిల్, స్వేచ్ఛ).
విమర్శనాత్మక ఆలోచనాపరులు: ఫ్రెయిరే (“బ్యాంకింగ్” నమూనాకు వ్యతిరేకంగా సంభాషణ), మకరెంకో (సమూహం, శ్రమ ద్వారా విద్య), హోల్ట్ (బడిలో భయం వల్ల పిల్లలు విఫలమవుతారు).

మహాత్మా గాంధీ: ప్రాథమిక విద్య (నయీ తాలీమ్)

గాంధీ ఇలా అన్నారు: "విద్య అంటే బిడ్డలో, మనిషిలో శరీరం, మనసు, ఆత్మ అనే వాటిలోని ఉత్తమమైన దాన్ని సర్వతోముఖంగా వెలికితీయడం." అభ్యసనం తల, హృదయం, చేయి (head, heart, hand)ను వికసింపజేయాలి.
ఈ పథకాన్ని 1937లో వార్ధా విద్యా సదస్సులో ప్రతిపాదించారు. డాక్టర్ జాకీర్ హుస్సేన్ నాయకత్వంలోని కమిటీ 1938లో వివరణాత్మక ప్రణాళికను తయారు చేసింది. దీన్ని వార్ధా పథకం, ప్రాథమిక విద్య లేదా నయీ తాలీమ్ అంటారు.
సుమారు 7 నుంచి 14 ఏళ్ల వయసు పిల్లలకు మాతృభాషలో ఉచిత, నిర్బంధ విద్య.
ఒక చేతిపని (నూలు వడకడం, నేత, వ్యవసాయం వంటివి) బోధనకు కేంద్రం. ఇతర సబ్జెక్టులను ఆ చేతిపనికి అనుసంధానంగా బోధిస్తారు. దీన్ని సహసంబంధ (correlation) పద్ధతి అంటారు.
ఆదర్శంగా, పిల్లలు తయారు చేసిన వస్తువుల అమ్మకం ద్వారా పాఠశాల తన ఖర్చులో కొంత భరించగలదు. ఇది విద్యను శ్రమ గౌరవంతో కలుపుతుంది.
అహింస, సత్యం, పరిశుభ్రత, సేవపై ఒత్తిడి. విద్య అంటే శీలనిర్మాణం, స్వయం సమృద్ధ గ్రామ జీవితం కోసం.

రవీంద్రనాథ్ టాగోర్: శాంతినికేతన్ మరియు విశ్వభారతి

టాగోర్ 1901లో శాంతినికేతన్ (పశ్చిమ బెంగాల్)లో పాఠశాలను స్థాపించారు. అది తర్వాత విశ్వభారతి (1921)గా ఎదిగింది. ఆయన శ్రీనికేతన్లో గ్రామీణ పునర్నిర్మాణాన్ని కూడా ప్రారంభించారు.
ఆయనకు బట్టీ పద్ధతి, జైలులా కఠినమైన బడి నచ్చలేదు. ఆయన కథ "చిలుక శిక్షణ" (The Parrot's Training) ఒక పక్షి చనిపోయే వరకు "చదువు చెప్పించబడటాన్ని" చూపిస్తుంది.
విద్య ప్రకృతితో దగ్గరి సంబంధంలో జరగాలి. తరగతులు తరచుగా చెట్ల కింద బహిరంగ ప్రదేశంలో జరిగేవి.
స్వేచ్ఛ, సృజనాత్మకత, స్వీయ వ్యక్తీకరణ; సంగీతం, నృత్యం, నాటకం, కళకు ఉన్నత స్థానం. మాతృభాషలో బోధన.
సార్వత్రిక మానవతావాదం ఆదర్శం: తూర్పు, పశ్చిమాలను కలపడం. విశ్వభారతి ధ్యేయ వాక్యం అర్థం ప్రపంచం ఒకే గూటిలో నివాసం ఏర్పరచుకుంటుంది అని.
ఉపాధ్యాయుడు స్నేహితుడు, మార్గదర్శి; పాలకుడు కాదు.

జాన్ డ్యూయీ: చేయడం ద్వారా నేర్చుకోవడం

ప్రాగ్మాటిజం (pragmatism)కు చెందిన అమెరికన్ తత్వవేత్త. విద్య అంటే జీవితమే, జీవితానికి సన్నాహం కాదు. పాఠశాల ఒక చిన్న సమాజం.
ఆయన చికాగోలో ప్రయోగశాల పాఠశాల (Laboratory School)ను (1896) స్థాపించారు, అక్కడ ఆలోచనలను పరీక్షించారు.
చేయడం ద్వారా నేర్చుకోవడం: పిల్లలు అనుభవం, సమస్యలు, ప్రాజెక్టుల నుంచి నేర్చుకుంటారు. ఆయన అనుచరుడు కిల్‌పాట్రిక్ ప్రాజెక్ట్ పద్ధతిని అభివృద్ధి చేశారు.
ముఖ్య పుస్తకాలు: *The School and Society*, *How We Think*, *Democracy and Education*, *Experience and Education*.
ఉపాధ్యాయుడు అనుభవాలను ఏర్పాటు చేసే మార్గదర్శి. పాఠ్యప్రణాళికను బిడ్డ ఆసక్తులతో అనుసంధానించాలి, కానీ బిడ్డ ఆసక్తి ఒక్కటే మార్గదర్శి కాదు.
విద్య ఒక సామాజిక ప్రక్రియ, ప్రజాస్వామ్యానికి అవసరం.

మరియా మాంటిస్సోరి: సిద్ధం చేసిన వాతావరణం

ఇటాలియన్ వైద్యురాలు. ఆమె 1907లో రోమ్‌లో చిన్న పిల్లల కోసం కాసా డీ బాంబినీ (Casa dei Bambini) (పిల్లల ఇల్లు) ప్రారంభించారు.
సిద్ధం చేసిన వాతావరణం: పిల్లల పరిమాణానికి తగిన ఫర్నిచర్, క్రమబద్ధమైన అరలు, బిడ్డ స్వేచ్ఛగా వాడగల బోధనా (స్వీయ-సరిదిద్దుకునే) సామగ్రి (didactic materials).
స్వీయ విద్య (Auto-education): సామగ్రిని స్వేచ్ఛగా ఎంచుకోవడం ద్వారా పిల్లలు తమకు తామే నేర్పించుకుంటారు.
శోషక మనసు (absorbent mind) మరియు సున్నిత కాలాలు (sensitive periods): చిన్న బిడ్డ పరిసరాలను ఆకళించుకుంటాడు, ఒక నైపుణ్యాన్ని సులభంగా నేర్చుకునే ప్రత్యేక కాలాలు ఉంటాయి.
ఇంద్రియ శిక్షణ, ఆచరణాత్మక జీవిత కార్యకలాపాలతో (పోయడం, బటన్లు పెట్టడం, శుభ్రం చేయడం) పరిమితుల్లో స్వేచ్ఛ.
ఉపాధ్యాయురాలు డైరెక్ట్రెస్ (directress), ఆమె నిశ్శబ్దంగా గమనించి, మార్గనిర్దేశం చేస్తుంది. బహుమతులు, శిక్షలు లేవు.
ఈ పద్ధతి ప్రధానంగా సుమారు 3 నుంచి 6 ఏళ్ల పిల్లల కోసం ఉద్దేశించింది.

ఫ్రెడరిక్ ఫ్రోబెల్: కిండర్‌గార్టెన్

జర్మన్ విద్యావేత్త, కిండర్‌గార్టెన్ ("పిల్లల తోట") స్థాపకుడు; మొదటిది 1837లో జర్మనీలో ప్రారంభమైంది.
బిడ్డ ఒక మొక్క లాంటివాడు; ఉపాధ్యాయుడు తోటమాలి, అతను దాన్ని ఎదగనిస్తాడు. విద్య బిడ్డ సహజ వికాసాన్ని అనుసరించాలి.
స్వీయ కార్యకలాపం మరియు ఆట ప్రధాన పద్ధతులు. ఆయన గిఫ్ట్స్ (gifts) అనే ఆట సామగ్రిని (బంతులు, బ్లాకులు వంటివి), ఆక్యుపేషన్స్ (occupations) అనే కార్యకలాపాలను (మట్టి నమూనాలు, కాగితం మడతలు వంటివి) ఇచ్చారు.
పాటలు, ఆటలు, కథలు మనసు, శరీరం, భావాలను వికసింపజేస్తాయి. ఆయన పుస్తకం *The Education of Man*.

గిజుభాయ్ బధేకా

గుజరాతీ విద్యావేత్త, పిల్లలు ఆయనను "మూచ్ఛాలీ మా" (మీసాల తల్లి) అని పిలిచేవారు.
ఆయన సుమారు 1920లో భావ్‌నగర్‌లో బాల్ మందిర్ ప్రారంభించారు; మాంటిస్సోరి ఆలోచనలను భారతీయ జీవితానికి అనుగుణంగా మలిచి, స్థానిక సామగ్రి, గుజరాతీ కథలు, పాటలను వాడారు.
ఆయన కథలను ప్రధాన సాధనంగా వాడారు, కొట్టడాన్ని, భయాన్ని వ్యతిరేకించారు.
ఆయన ప్రసిద్ధ పుస్తకం దివాస్వప్న (Divaswapna) (పగటి కల) ఒక ఉపాధ్యాయుడు ప్రేమ, కథల ద్వారా తరగతిని సంస్కరించడాన్ని చెబుతుంది.
భారతదేశంలో ప్రీ-స్కూల్, బాల సాహిత్యానికి మార్గదర్శకుడు.

ఎ. ఎస్. నీల్: సమ్మర్‌హిల్

స్కాటిష్ విద్యావేత్త, 1921లో సమ్మర్‌హిల్ పాఠశాలను స్థాపించారు; అది తర్వాత ఇంగ్లండ్‌లోని సఫోక్‌కు మారింది.
సూత్రం: స్వేచ్ఛ, విచ్చలవిడితనం కాదు. పిల్లలు ఆడుకోవడానికి స్వేచ్ఛ ఉంది, పాఠాలు తప్పనిసరి కాదు. భయం, బలప్రయోగం నివారిస్తారు.
పాఠశాల ప్రజాస్వామ్యబద్ధంగా నడుస్తుంది: ప్రతి బిడ్డకు, ప్రతి పెద్దకూ ఒక ఓటు ఉండే సాధారణ పాఠశాల సమావేశం.
సంతోషంగా ఉన్న పిల్లలు బాగా నేర్చుకుంటారని, మార్కుల కన్నా భావోద్వేగ ఆరోగ్యం ముఖ్యమని ఆయన నమ్మారు.
పుస్తకం: *Summerhill*.

పౌలో ఫ్రెయిరే: విమర్శనాత్మక బోధనా శాస్త్రం

బ్రెజిలియన్ విద్యావేత్త. పుస్తకం: *Pedagogy of the Oppressed*.
బ్యాంకింగ్ విద్య (banking education): ఉపాధ్యాయుడు నిష్క్రియాత్మక విద్యార్థులలోకి సమాచారాన్ని "డిపాజిట్" చేస్తాడు, వారు బట్టీ పట్టి పునరావృతం చేస్తారు. ఫ్రెయిరే దీన్ని తిరస్కరిస్తారు.
సమస్య-ప్రతిపాదక విద్య (problem-posing education): ఉపాధ్యాయులు, విద్యార్థులు నిజ జీవిత సమస్యలను ప్రశ్నిస్తూ సంభాషణ ద్వారా కలిసి నేర్చుకుంటారు.
చైతన్యీకరణ (conscientisation): ప్రజలు తమను అణచివేస్తున్న సామాజిక, రాజకీయ వాస్తవికత గురించి తెలుసుకునేలా చేసి, దాన్ని మార్చడానికి చర్య తీసుకునేలా సహాయపడటం.
ప్రాక్సిస్ (praxis): ఆలోచనతో పాటు చర్య. వయోజన రైతులతో ఫ్రెయిరే అక్షరాస్యత కృషి పదాలను వారి జీవితంతో ముడిపెట్టింది.

ఆంటన్ మకరెంకో

సోవియట్ (ఉక్రేనియన్) విద్యావేత్త; గోర్కీ కాలనీ, జెర్జిన్‌స్కీ కమ్యూన్లో ఇల్లు లేని, నేరప్రవృత్తి గల యువతతో పనిచేశారు.
సమూహం (collective) ద్వారా విద్య: సమూహం వ్యక్తిని తీర్చిదిద్దుతుంది, క్రమశిక్షణ సమూహం సొంత నియమాల నుంచి వస్తుంది.
ఉత్పాదక శ్రమ, స్వీయ పాలన, ఉన్నత అంచనాలు, ప్రతి యువ వ్యక్తి పట్ల గౌరవం.
పుస్తకం: *The Road to Life* (*The Pedagogical Poem* అని కూడా అంటారు).

జాన్ హోల్ట్

అమెరికన్ ఉపాధ్యాయుడు, రచయిత. పుస్తకాలు: *How Children Fail*, *How Children Learn*.
పిల్లలు బడిలో భయం, విసుగు, ఉపాధ్యాయుడిని సంతోషపెట్టాలనే ఒత్తిడి వల్ల విఫలమవుతారని ఆయన వాదించారు. పిల్లలు సహజ అభ్యాసకులు.
తర్వాత ఆయన అన్‌స్కూలింగ్ (unschooling)కు (బిడ్డ సొంత ఆసక్తుల ద్వారా ఇంట్లో నేర్చుకోవడం) మద్దతు ఇచ్చారు, దానిపై ఒక పత్రికను ప్రచురించారు.

పోలిక పట్టిక

ఆలోచనాపరుడు	ముఖ్య ఆలోచన	స్థలం లేదా రచన
గాంధీ	చేతిపని ద్వారా అభ్యసనం, తల-హృదయం-చేయి	వార్ధా పథకం, 1937
టాగోర్	ప్రకృతిలో విద్య, సృజనాత్మకత	శాంతినికేతన్, 1901
డ్యూయీ	చేయడం ద్వారా నేర్చుకోవడం	ప్రయోగశాల పాఠశాల, చికాగో
మాంటిస్సోరి	సిద్ధం చేసిన వాతావరణం, స్వీయ విద్య	కాసా డీ బాంబినీ, 1907
ఫ్రోబెల్	స్వీయ కార్యకలాపం, ఆట, గిఫ్ట్స్	కిండర్‌గార్టెన్, 1837
గిజుభాయ్	కథలు, ప్రేమ, భారతీయ మాంటిస్సోరి	బాల్ మందిర్, భావ్‌నగర్
నీల్	స్వేచ్ఛ, స్వీయ పాలన	సమ్మర్‌హిల్
ఫ్రెయిరే	సంభాషణ, చైతన్యీకరణ	Pedagogy of the Oppressed
మకరెంకో	సమూహం మరియు శ్రమ	గోర్కీ కాలనీ
హోల్ట్	భయం అభ్యసనాన్ని అడ్డుకుంటుంది; అన్‌స్కూలింగ్	How Children Fail

ప్రతి దృక్పథంలో ఉపాధ్యాయుని, బిడ్డ పాత్ర

ఆలోచనాపరుడు	ఉపాధ్యాయుడు	బిడ్డ
గాంధీ	నైతిక మార్గదర్శి, చేతిపని నమూనా	పనివాడు, చేతిపని ద్వారా అభ్యాసకుడు
టాగోర్	ప్రకృతిలో స్నేహితుడు	స్వేచ్ఛాజీవి, సృజనశీలి
డ్యూయీ	అనుభవాలను ఏర్పాటు చేసేవాడు	చురుకైన సమస్య పరిష్కర్త
మాంటిస్సోరి	డైరెక్ట్రెస్, పరిశీలకురాలు	స్వీయ విద్యావేత్త
ఫ్రోబెల్	తోటమాలి	ఎదుగుతున్న మొక్క
గిజుభాయ్	ప్రేమగల కథకుడు	ఆనందంగా నేర్చుకునేవాడు
నీల్	సమానుల సమాజంలో పెద్దవాడు	ఎంచుకునే స్వేచ్ఛ ఉన్నవాడు
ఫ్రెయిరే	సంభాషణలో సహ-అభ్యాసకుడు	వాస్తవికతను ప్రశ్నించేవాడు
మకరెంకో	సమూహ నాయకుడు	సమూహ సభ్యుడు
హోల్ట్	భయాన్ని తొలగించే సహాయకుడు	సహజ అభ్యాసకుడు

ఆలోచనాపరుల నుంచి తరగతి గది పాఠాలు

గాంధీ నుంచి: పాఠశాల పనిని ఉత్పాదక కార్యకలాపంతో, శ్రమ గౌరవంతో అనుసంధానించండి.
టాగోర్ నుంచి: పాఠాలను బయటికి తీసుకెళ్లండి, సంగీతం, కళను వాడండి, పిల్లలు తమను తాము వ్యక్తపరచుకోనివ్వండి.
డ్యూయీ నుంచి: సమస్యలు, ప్రాజెక్టులు ఇవ్వండి; పాఠశాలను ప్రజాస్వామ్య జీవితపు స్థలంగా వాడండి.
మాంటిస్సోరి నుంచి: పిల్లలు ఒంటరిగా సామగ్రిని ఎంచుకుని, నిర్వహించగలిగేలా తరగతి గదిని ఏర్పాటు చేయండి.
ఫ్రోబెల్ నుంచి: తొలి సంవత్సరాల్లో పాటలు, ఆటలు, ఆట సామగ్రిని వాడండి.
గిజుభాయ్ నుంచి: కథలు చెప్పండి, కొట్టకుండా ప్రేమపూర్వక వాతావరణాన్ని సృష్టించండి.
నీల్ నుంచి: పాఠశాల నియమాల్లో పిల్లలకు గొంతుక ఇవ్వండి.
ఫ్రెయిరే నుంచి: నిజ జీవితంతో ముడిపడే ప్రశ్నలు అడగండి; కేవలం జవాబులు ఇవ్వకండి.
మకరెంకో నుంచి: సమూహ బాధ్యతను, ఉమ్మడి పనిని నిర్మించండి.
హోల్ట్ నుంచి: పరీక్షల భయాన్ని తగ్గించండి; పిల్లలు తప్పుల నుంచి నేర్చుకోనివ్వండి.

పరీక్షలో ఉచ్చులు

గాంధీ వార్ధా పథకం చేతిపని ఆధారంగా నిర్మితం; టాగోర్ పాఠశాల ప్రకృతి, కళల ఆధారంగా.
ఫ్రోబెల్ "గిఫ్ట్స్, ఆక్యుపేషన్స్" ఇచ్చారు; మాంటిస్సోరి "బోధనా సామగ్రి" ఇచ్చారు.
డ్యూయీ: "విద్య అంటే జీవితం"; "జీవితానికి సన్నాహం" కాదు.
గిజుభాయ్ (గుజరాత్) భారతీయ మాంటిస్సోరి అనుచరుడు; మాంటిస్సోరి స్వయంగా ఇటాలియన్.
నీల్ (స్వేచ్ఛ, సమ్మర్‌హిల్) హోల్ట్తో (బడిలో భయం, అన్‌స్కూలింగ్) ఒకటి కాదు.
ఫ్రెయిరే "బ్యాంకింగ్" నమూనా ఆయన విమర్శించే విషయం.
మకరెంకో సమూహంతో ముడిపడి ఉన్నారు; ఫ్రెయిరే సంభాషణతో.
ప్రాథమిక విద్య వయో వర్గం సుమారు 7-14 ఏళ్లు; మాంటిస్సోరి పద్ధతి సుమారు 3-6 ఏళ్లు.

వన్-లైనర్లు

1. గాంధీ విద్యా పథకాన్ని నయీ తాలీమ్ అంటారు.
2. వార్ధా ప్రణాళిక కమిటీకి జాకీర్ హుస్సేన్ నాయకత్వం వహించారు.
3. టాగోర్ 1901లో శాంతినికేతన్‌ను స్థాపించారు.
4. విశ్వభారతి 1921లో స్థాపితమైంది.
5. డ్యూయీ చికాగోలో ప్రయోగశాల పాఠశాలను స్థాపించారు.
6. మాంటిస్సోరి మొదటి కాసా డీ బాంబినీని 1907లో ప్రారంభించారు.
7. ఫ్రోబెల్ కిండర్‌గార్టెన్‌ను 1837లో ప్రారంభించారు.
8. గిజుభాయ్ దివాస్వప్న రాశారు.
9. నీల్ సమ్మర్‌హిల్‌ను 1921లో స్థాపించారు.
10. ఫ్రెయిరే Pedagogy of the Oppressed రాశారు.
11. మకరెంకో గోర్కీ కాలనీలో పనిచేశారు.
12. హోల్ట్ How Children Fail రాశారు.

సాధన ప్రశ్నలు

1937లో వార్ధాలో ప్రకటించిన గాంధీ విద్యా పథకాన్ని ఏమంటారు?
1. సమ్మర్‌హిల్
2. కిండర్‌గార్టెన్
3. పెడగాజీ ఆఫ్ ది ఆప్రెస్డ్
4. నయీ తాలీమ్ (బేసిక్ ఎడ్యుకేషన్)
సమాధానం
D. నయీ తాలీమ్ (బేసిక్ ఎడ్యుకేషన్)
Gandhi's scheme of education announced at Wardha in 1937 is called
1. Summerhill
2. Kindergarten
3. Pedagogy of the Oppressed
4. Nai Talim (Basic Education)
వార్ధా పథకం వివరణాత్మక ప్రణాళికను రూపొందించిన కమిటీకి అధ్యక్షత వహించినది ఎవరు?
1. డాక్టర్ ఎస్. రాధాకృష్ణన్
2. డాక్టర్ డి. ఎస్. కొఠారి
3. డాక్టర్ ఎ. ఎల్. ముదలియార్
4. డాక్టర్ జాకీర్ హుస్సేన్
సమాధానం
D. డాక్టర్ జాకీర్ హుస్సేన్
Who headed the committee that prepared the detailed plan of the Wardha scheme?
1. Dr S. Radhakrishnan
2. Dr D. S. Kothari
3. Dr A. L. Mudaliar
4. Dr Zakir Husain
గాంధీ బేసిక్ ఎడ్యుకేషన్‌లో బోధనకు కేంద్రం
1. విదేశీ భాష
2. పాఠ్యపుస్తకం
3. పరీక్ష
4. చేతిపని (క్రాఫ్ట్)
సమాధానం
D. చేతిపని (క్రాఫ్ట్)
The centre of teaching in Gandhi's Basic Education is
1. a foreign language
2. a textbook
3. an examination
4. a craft
విద్య దేనిని వికసింపజేయాలని గాంధీ అన్నారు?
1. జ్ఞాపకశక్తిని మాత్రమే
2. మార్కులను మాత్రమే
3. మాటలను మాత్రమే
4. తల, హృదయం, చేయి (head, heart, hand)
సమాధానం
D. తల, హృదయం, చేయి (head, heart, hand)
Gandhi said education should develop
1. memory only
2. marks only
3. speech only
4. head, heart and hand
శాంతినికేతన్‌లో టాగోర్ తన పాఠశాలను ఎప్పుడు స్థాపించాడు?
1. 1937
2. 1986
3. 1901
4. 1857
సమాధానం
C. 1901
Tagore founded his school at Santiniketan in
1. 1937
2. 1986
3. 1901
4. 1857
విశ్వభారతిని స్థాపించినది
1. మహాత్మా గాంధీ
2. రవీంద్రనాథ్ టాగోర్
3. జాన్ డ్యూయీ
4. మరియా మాంటెస్సోరి
సమాధానం
B. రవీంద్రనాథ్ టాగోర్
Visva-Bharati was established by
1. Mahatma Gandhi
2. Rabindranath Tagore
3. John Dewey
4. Maria Montessori
టాగోర్ కథ 'చిలుక శిక్షణ' (The Parrot's Training) దేనిని విమర్శిస్తుంది?
1. చేతిపనుల విద్య
2. బహిరంగ తరగతులు
3. బట్టీ, యాంత్రిక పాఠశాల విద్య
4. కిండర్‌గార్టెన్ ఆట
సమాధానం
C. బట్టీ, యాంత్రిక పాఠశాల విద్య
Tagore's story 'The Parrot's Training' criticises
1. craft education
2. open-air classes
3. rote and mechanical schooling
4. Kindergarten play
'చేయడం ద్వారా నేర్చుకోవడం' (learning by doing) అనే భావనకు పేరుగాంచినది ఎవరు?
1. ఎ. ఎస్. నీల్
2. పౌలో ఫ్రెయిరే
3. ఫ్రెడరిక్ ఫ్రోబెల్
4. జాన్ డ్యూయీ
సమాధానం
D. జాన్ డ్యూయీ
Who is known for the idea of 'learning by doing'?
1. A. S. Neill
2. Paulo Freire
3. Friedrich Froebel
4. John Dewey
డ్యూయీ ప్రయోగశాల పాఠశాలను (Laboratory School) ఎక్కడ స్థాపించారు?
1. భావనగర్
2. శాంతినికేతన్
3. చికాగో
4. రోమ్
సమాధానం
C. చికాగో
Dewey's Laboratory School was set up at
1. Bhavnagar
2. Santiniketan
3. Chicago
4. Rome
మొదటి 'కాసా దెయ్ బాంబినీ' (Casa dei Bambini)ని ప్రారంభించినది
1. గిజూభాయ్ బధేకా
2. ఫ్రెడరిక్ ఫ్రోబెల్
3. ఆంటన్ మకారెంకో
4. మరియా మాంటెస్సోరి
సమాధానం
D. మరియా మాంటెస్సోరి
The first Casa dei Bambini was opened by
1. Gijubhai Badheka
2. Friedrich Froebel
3. Anton Makarenko
4. Maria Montessori
కిండర్‌గార్టెన్ అంటే
1. పిల్లల సంత
2. పిల్లల తోట
3. పిల్లల కోర్టు
4. పిల్లల కర్మాగారం
సమాధానం
B. పిల్లల తోట
Kindergarten means
1. children's market
2. children's garden
3. children's court
4. children's factory
కిండర్‌గార్టెన్ పితామహుడిగా ఎవరిని పిలుస్తారు?
1. పౌలో ఫ్రెయిరే
2. జాన్ హోల్ట్
3. ఫ్రెడరిక్ ఫ్రోబెల్
4. జాన్ డ్యూయీ
సమాధానం
C. ఫ్రెడరిక్ ఫ్రోబెల్
Who is called the father of Kindergarten?
1. Paulo Freire
2. John Holt
3. Friedrich Froebel
4. John Dewey
గిజూభాయ్ బధేకా రాసిన ప్రసిద్ధ బోధనా గ్రంథం
1. ది రోడ్ టు లైఫ్
2. సమ్మర్‌హిల్
3. హౌ చిల్డ్రన్ ఫెయిల్
4. దివాస్వప్న్ (Divaswapna)
సమాధానం
D. దివాస్వప్న్ (Divaswapna)
Gijubhai Badheka's famous book on teaching is
1. The Road to Life
2. Summerhill
3. How Children Fail
4. Divaswapna
సమ్మర్‌హిల్ పాఠశాలను స్థాపించినది
1. ఎ. ఎస్. నీల్
2. ఆంటన్ మకారెంకో
3. పౌలో ఫ్రెయిరే
4. జాన్ హోల్ట్
సమాధానం
A. ఎ. ఎస్. నీల్
Summerhill School was founded by
1. A. S. Neill
2. Anton Makarenko
3. Paulo Freire
4. John Holt
'పెడగాజీ ఆఫ్ ది ఆప్రెస్డ్' గ్రంథాన్ని రాసినది
1. జాన్ హోల్ట్
2. పౌలో ఫ్రెయిరే
3. మాంటెస్సోరి
4. ఎ. ఎస్. నీల్
సమాధానం
B. పౌలో ఫ్రెయిరే
Pedagogy of the Oppressed was written by
1. John Holt
2. Paulo Freire
3. Montessori
4. A. S. Neill
ఫ్రెయిరే చెప్పిన 'బ్యాంకింగ్' విద్యా నమూనా అంటే
1. పిల్లలు పాఠశాలలో డబ్బు దాచుకోవడం
2. ఆట ద్వారా అభ్యసనం జరగడం
3. ఉపాధ్యాయుడు నిష్క్రియాత్మక విద్యార్థుల్లోకి సమాచారాన్ని జమ చేయడం
4. పాఠశాల నియమాలను విద్యార్థులే నిర్ణయించడం
సమాధానం
C. ఉపాధ్యాయుడు నిష్క్రియాత్మక విద్యార్థుల్లోకి సమాచారాన్ని జమ చేయడం
Freire's 'banking' model of education means
1. children save money in school
2. learning happens through play
3. the teacher deposits information into passive students
4. students decide the school rules
గోర్కీ కాలనీ (Gorky Colony) ఎవరితో ముడిపడి ఉంది?
1. ఆంటన్ మకారెంకో
2. ఫ్రెడరిక్ ఫ్రోబెల్
3. రవీంద్రనాథ్ టాగోర్
4. మరియా మాంటెస్సోరి
సమాధానం
A. ఆంటన్ మకారెంకో
The Gorky Colony is associated with
1. Anton Makarenko
2. Friedrich Froebel
3. Rabindranath Tagore
4. Maria Montessori
'హౌ చిల్డ్రన్ ఫెయిల్' గ్రంథాన్ని రాసినది ఎవరు?
1. గిజూభాయ్ బధేకా
2. ఎ. ఎస్. నీల్
3. జాన్ డ్యూయీ
4. జాన్ హోల్ట్
సమాధానం
D. జాన్ హోల్ట్
Who wrote How Children Fail?
1. Gijubhai Badheka
2. A. S. Neill
3. John Dewey
4. John Holt
మాంటెస్సోరి ప్రత్యేక అభ్యసన సామగ్రిని ఏమంటారు?
1. కోశాలు
2. డిడాక్టిక్ మెటీరియల్స్ (బోధనా సామగ్రి)
3. ఆక్యుపేషన్స్
4. గిఫ్ట్స్
సమాధానం
B. డిడాక్టిక్ మెటీరియల్స్ (బోధనా సామగ్రి)
Montessori's special learning materials are called
1. koshas
2. didactic materials
3. occupations
4. gifts
బంతులు, దిమ్మెలు వంటి ఫ్రోబెల్ ఆట సామగ్రిని ఏమంటారు?
1. డిడాక్టిక్ మెటీరియల్స్
2. గిఫ్ట్స్ (బహుమతులు)
3. ఆక్యుపేషన్స్
4. కోశాలు
సమాధానం
B. గిఫ్ట్స్ (బహుమతులు)
Froebel's play materials such as balls and blocks are called
1. didactic materials
2. gifts
3. occupations
4. koshas
మాంటెస్సోరి పద్ధతిలో ఉపాధ్యాయురాలిని ఏమని పిలుస్తారు?
1. కమాండర్
2. నియంత
3. డైరెక్ట్రెస్ (Directress)
4. తోటమాలి
సమాధానం
C. డైరెక్ట్రెస్ (Directress)
The teacher in the Montessori method is called a
1. commander
2. dictator
3. directress
4. gardener
'చైతన్యీకరణ' (conscientisation) భావన ఎవరితో ముడిపడి ఉంది?
1. పౌలో ఫ్రెయిరే
2. గాంధీ
3. ఫ్రోబెల్
4. గిజూభాయ్
సమాధానం
A. పౌలో ఫ్రెయిరే
The idea of 'conscientisation' is associated with
1. Paulo Freire
2. Gandhi
3. Froebel
4. Gijubhai
నీల్ యొక్క సమ్మర్‌హిల్‌లో ముఖ్య నిర్ణయాలు ఎవరు తీసుకుంటారు?
1. ప్రధానోపాధ్యాయుడు ఒక్కడే
2. ప్రభుత్వ ఇన్‌స్పెక్టర్
3. పెద్ద విద్యార్థులు
4. ప్రతి బిడ్డకూ, ప్రతి పెద్దవారికీ ఒక్కో ఓటు ఉండే సర్వసభ్య సమావేశం
సమాధానం
D. ప్రతి బిడ్డకూ, ప్రతి పెద్దవారికీ ఒక్కో ఓటు ఉండే సర్వసభ్య సమావేశం
In Neill's Summerhill, important decisions are taken by
1. the head teacher alone
2. a government inspector
3. the oldest students
4. a general meeting in which each child and adult has one vote
ఒక ఉపాధ్యాయుడు పిల్లల పరిమాణానికి తగిన ఫర్నిచర్, పిల్లలు స్వేచ్ఛగా ఎంచుకునే స్వయం-సరిదిద్దుకునే సామగ్రితో తరగతి గదిని ఏర్పాటు చేశాడు. ఇది ఎవరిని అనుసరిస్తుంది?
1. ఫ్రెయిరే
2. మకారెంకో
3. మాంటెస్సోరి
4. గాంధీ
సమాధానం
C. మాంటెస్సోరి
A teacher arranges a classroom with child-sized furniture and self-correcting materials from which children choose freely. This follows
1. Freire
2. Makarenko
3. Montessori
4. Gandhi
ఒక ఉపాధ్యాయుడు తరగతిని చెట్టు కింద బయట నిర్వహించి సంగీతం, నాటకాన్ని ఉపయోగిస్తున్నాడు. ఇది ఎవరి భావాలకు అత్యంత దగ్గరగా ఉంది?
1. మకారెంకో
2. హోల్ట్
3. డ్యూయీ ప్రయోగశాల పాఠశాల మాత్రమే
4. టాగోర్
సమాధానం
D. టాగోర్
A teacher takes a class outdoors under a tree and uses music and drama. This is closest to the ideas of
1. Makarenko
2. Holt
3. Dewey's Laboratory School only
4. Tagore
పిల్లలు గిజూభాయ్ బధేకాను ముద్దుగా ఏమని పిలిచేవారు?
1. గురుదేవ్
2. మూచ్ఛాలీ మా (మీసాల తల్లి)
3. బాపు
4. గురూజీ
సమాధానం
B. మూచ్ఛాలీ మా (మీసాల తల్లి)
Gijubhai Badheka was nicknamed by children as
1. Gurudev
2. Moocchali Maa
3. Bapu
4. Guruji
ఆలోచనాపరుడిని, ఆయన భావనను సరిగ్గా జతపరిచేది ఏది?
1. మకారెంకో - సమిష్టి ద్వారా, ఉత్పాదక శ్రమ ద్వారా విద్య
2. హోల్ట్ - చేతిపని ద్వారా విద్య
3. గిజూభాయ్ - బ్యాంకింగ్ విద్య
4. టాగోర్ - గోర్కీ కాలనీ
సమాధానం
A. మకారెంకో - సమిష్టి ద్వారా, ఉత్పాదక శ్రమ ద్వారా విద్య
Which of the following correctly pairs thinker and idea?
1. Makarenko - education through the collective and productive labour
2. Holt - education through craft
3. Gijubhai - banking education
4. Tagore - the Gorky Colony
పిల్లల సొంత ఆసక్తుల ద్వారా ఇంట్లోనే నేర్చుకునే 'అన్‌స్కూలింగ్'ను తర్వాత సమర్థించినది
1. మహాత్మా గాంధీ
2. ఫ్రెడరిక్ ఫ్రోబెల్
3. ఆంటన్ మకారెంకో
4. జాన్ హోల్ట్
సమాధానం
D. జాన్ హోల్ట్
Unschooling, learning at home through the child's own interests, was later supported by
1. Mahatma Gandhi
2. Friedrich Froebel
3. Anton Makarenko
4. John Holt
విద్య అంటే జీవితమే, జీవితానికి సన్నాహం కాదు అని చెప్పిన ఆలోచనాపరుడు
1. జాన్ డ్యూయీ
2. రవీంద్రనాథ్ టాగోర్
3. మరియా మాంటెస్సోరి
4. ఎ. ఎస్. నీల్
సమాధానం
A. జాన్ డ్యూయీ
Which thinker said that education is life itself and not a preparation for life?
1. John Dewey
2. Rabindranath Tagore
3. Maria Montessori
4. A. S. Neill
కిల్‌పాట్రిక్ ప్రాజెక్ట్ పద్ధతిని ఎవరి భావాల నుండి అభివృద్ధి చేశాడు?
1. ఫ్రెయిరే
2. జాన్ డ్యూయీ
3. టాగోర్
4. గాంధీ
సమాధానం
B. జాన్ డ్యూయీ
The Project Method was developed by Kilpatrick from the ideas of
1. Freire
2. John Dewey
3. Tagore
4. Gandhi
గాంధీ బేసిక్ ఎడ్యుకేషన్ గురించిన క్రింది వాక్యాలను పరిశీలించండి: 1. ఇది ఉత్పాదక చేతిపని కేంద్రంగా ఉంటుంది. 2. ఇది విదేశీ భాషను బోధనా మాధ్యమంగా ఉపయోగిస్తుంది. ఏది/ఏవి సరైనవి?
1. 1 మాత్రమే
2. 2 మాత్రమే
3. 1 మరియు 2 రెండూ
4. 1 లేదా 2 కాదు
సమాధానం
A. 1 మాత్రమే
Consider these statements about Gandhi's Basic Education: 1. It is centred on a productive craft. 2. It uses a foreign language as the medium of instruction. Which is/are correct?
1. 1 only
2. 2 only
3. Both 1 and 2
4. Neither 1 nor 2
క్రింది వాక్యాలను పరిశీలించండి: 1. టాగోర్ బట్టీ పద్ధతిని ఇష్టపడ్డాడు. 2. టాగోర్ పాఠశాల ప్రకృతితో సాన్నిహిత్యానికి ప్రాధాన్యమిచ్చింది. ఏది/ఏవి సరైనవి?
1. 1 మాత్రమే
2. 2 మాత్రమే
3. 1 మరియు 2 రెండూ
4. 1 లేదా 2 కాదు
సమాధానం
B. 2 మాత్రమే
Consider these statements: 1. Tagore preferred rote learning. 2. Tagore's school stressed contact with nature. Which is/are correct?
1. 1 only
2. 2 only
3. Both 1 and 2
4. Neither 1 nor 2
ఫ్రోబెల్ గురించిన క్రింది వాక్యాలను పరిశీలించండి: 1. ఆయన కిండర్‌గార్టెన్‌ను ప్రారంభించాడు. 2. ఆయన ఉపాధ్యాయుడిని తోటమాలితో పోల్చాడు. ఏది/ఏవి సరైనవి?
1. 1 మాత్రమే
2. 2 మాత్రమే
3. 1 మరియు 2 రెండూ
4. 1 లేదా 2 కాదు
సమాధానం
C. 1 మరియు 2 రెండూ
Consider these statements about Froebel: 1. He started the Kindergarten. 2. He compared the teacher to a gardener. Which is/are correct?
1. 1 only
2. 2 only
3. Both 1 and 2
4. Neither 1 nor 2
మాంటెస్సోరి గురించిన క్రింది వాక్యాలను పరిశీలించండి: 1. ఆమె మొదటి పాఠశాల రోమ్‌లో ఉంది. 2. ఆమె స్వీయ విద్య (ఆటో-ఎడ్యుకేషన్)కు ప్రాధాన్యమిచ్చింది. ఏది/ఏవి సరైనవి?
1. 1 మాత్రమే
2. 2 మాత్రమే
3. 1 మరియు 2 రెండూ
4. 1 లేదా 2 కాదు
సమాధానం
C. 1 మరియు 2 రెండూ
Consider these statements about Montessori: 1. Her first school was in Rome. 2. She stressed auto-education. Which is/are correct?
1. 1 only
2. 2 only
3. Both 1 and 2
4. Neither 1 nor 2
నీల్ గురించిన క్రింది వాక్యాలను పరిశీలించండి: 1. సమ్మర్‌హిల్ స్వేచ్ఛను నమ్మింది, విచ్చలవిడితనాన్ని కాదు. 2. సమ్మర్‌హిల్‌లో తరగతులకు హాజరు కావడం ప్రతి బిడ్డకూ తప్పనిసరి. ఏది/ఏవి సరైనవి?
1. 1 మాత్రమే
2. 2 మాత్రమే
3. 1 మరియు 2 రెండూ
4. 1 లేదా 2 కాదు
సమాధానం
A. 1 మాత్రమే
Consider these statements about Neill: 1. Summerhill believed in freedom, not licence. 2. Lessons at Summerhill are compulsory for every child. Which is/are correct?
1. 1 only
2. 2 only
3. Both 1 and 2
4. Neither 1 nor 2
క్రింది వాక్యాలను పరిశీలించండి: 1. ఫ్రెయిరే బ్యాంకింగ్ నమూనాను సమర్థించాడు. 2. ఫ్రెయిరే సమస్యా-ప్రతిపాదక (ప్రాబ్లమ్-పోజింగ్) విద్య సంభాషణను ఉపయోగిస్తుంది. ఏది/ఏవి సరైనవి?
1. 1 మాత్రమే
2. 2 మాత్రమే
3. 1 మరియు 2 రెండూ
4. 1 లేదా 2 కాదు
సమాధానం
B. 2 మాత్రమే
Consider these statements: 1. Freire favoured the banking model. 2. Freire's problem-posing education uses dialogue. Which is/are correct?
1. 1 only
2. 2 only
3. Both 1 and 2
4. Neither 1 nor 2
డ్యూయీ గురించిన క్రింది వాక్యాలను పరిశీలించండి: 1. పాఠశాల ఒక సూక్ష్మ సమాజం. 2. విద్య అనేది తరువాతి జీవితానికి సన్నాహం మాత్రమే. ఏది/ఏవి సరైనవి?
1. 1 మాత్రమే
2. 2 మాత్రమే
3. 1 మరియు 2 రెండూ
4. 1 లేదా 2 కాదు
సమాధానం
A. 1 మాత్రమే
Consider these statements about Dewey: 1. School is a miniature society. 2. Education is only a preparation for later life. Which is/are correct?
1. 1 only
2. 2 only
3. Both 1 and 2
4. Neither 1 nor 2
మకారెంకో గురించిన క్రింది వాక్యాలను పరిశీలించండి: 1. ఆయన నిరాశ్రయులైన, తప్పుదారి పట్టిన యువతతో పనిచేశాడు. 2. సమూహమే వ్యక్తిని తీర్చిదిద్దుతుందని ఆయన నమ్మాడు. ఏది/ఏవి సరైనవి?
1. 1 మాత్రమే
2. 2 మాత్రమే
3. 1 మరియు 2 రెండూ
4. 1 లేదా 2 కాదు
సమాధానం
C. 1 మరియు 2 రెండూ
Consider these statements about Makarenko: 1. He worked with homeless and delinquent youth. 2. He believed that the group shapes the individual. Which is/are correct?
1. 1 only
2. 2 only
3. Both 1 and 2
4. Neither 1 nor 2
గిజూభాయ్ గురించిన క్రింది వాక్యాలను పరిశీలించండి: 1. ఆయన మాంటెస్సోరి భావాలను భారతీయ జీవనానికి అనుగుణంగా మలచాడు. 2. ఆయన దెబ్బలను, భయాన్ని వ్యతిరేకించాడు. ఏది/ఏవి సరైనవి?
1. 1 మాత్రమే
2. 2 మాత్రమే
3. 1 మరియు 2 రెండూ
4. 1 లేదా 2 కాదు
సమాధానం
C. 1 మరియు 2 రెండూ
Consider these statements about Gijubhai: 1. He adapted Montessori ideas to Indian life. 2. He opposed beating and fear. Which is/are correct?
1. 1 only
2. 2 only
3. Both 1 and 2
4. Neither 1 nor 2
క్రింది వాక్యాలను పరిశీలించండి: 1. హోల్ట్ 'పెడగాజీ ఆఫ్ ది ఆప్రెస్డ్' రాశాడు. 2. హోల్ట్ 'హౌ చిల్డ్రన్ లెర్న్' రాశాడు. ఏది/ఏవి సరైనవి?
1. 1 మాత్రమే
2. 2 మాత్రమే
3. 1 మరియు 2 రెండూ
4. 1 లేదా 2 కాదు
సమాధానం
B. 2 మాత్రమే
Consider these statements: 1. Holt wrote Pedagogy of the Oppressed. 2. Holt wrote How Children Learn. Which is/are correct?
1. 1 only
2. 2 only
3. Both 1 and 2
4. Neither 1 nor 2
వార్ధా పథకం గురించిన క్రింది వాక్యాలను పరిశీలించండి: 1. దీనిని 1937లో వార్ధా విద్యా సదస్సులో ప్రతిపాదించారు. 2. ఇది సుమారు 7 నుండి 14 ఏళ్ల వయస్సు వారి కోసం ఉద్దేశించింది. ఏది/ఏవి సరైనవి?
1. 1 మాత్రమే
2. 2 మాత్రమే
3. 1 మరియు 2 రెండూ
4. 1 లేదా 2 కాదు
సమాధానం
C. 1 మరియు 2 రెండూ
Consider these statements about the Wardha scheme: 1. It was proposed at the Wardha Education Conference in 1937. 2. It was meant for the age group of about 7 to 14 years. Which is/are correct?
1. 1 only
2. 2 only
3. Both 1 and 2
4. Neither 1 nor 2
క్రింది వాక్యాలను పరిశీలించండి: 1. మాంటెస్సోరి పద్ధతి ప్రధానంగా సుమారు 3 నుండి 6 ఏళ్ల పిల్లల కోసం. 2. మాంటెస్సోరి బహుమతులు, శిక్షలను ప్రధాన సాధనంగా ఉపయోగించింది. ఏది/ఏవి సరైనవి?
1. 1 మాత్రమే
2. 2 మాత్రమే
3. 1 మరియు 2 రెండూ
4. 1 లేదా 2 కాదు
సమాధానం
A. 1 మాత్రమే
Consider these statements: 1. Montessori's method is mainly for children of about 3 to 6 years. 2. Montessori used rewards and punishments as a main tool. Which is/are correct?
1. 1 only
2. 2 only
3. Both 1 and 2
4. Neither 1 nor 2
క్రింది వాక్యాలను పరిశీలించండి: 1. టాగోర్ విశ్వభారతి ఆయన శాంతినికేతన్ పాఠశాల కంటే ముందు స్థాపించబడింది. 2. టాగోర్ శ్రీనికేతన్‌లో గ్రామీణ పునర్నిర్మాణాన్ని ప్రారంభించాడు. ఏది/ఏవి సరైనవి?
1. 1 మాత్రమే
2. 2 మాత్రమే
3. 1 మరియు 2 రెండూ
4. 1 లేదా 2 కాదు
సమాధానం
B. 2 మాత్రమే
Consider these statements: 1. Tagore's Visva-Bharati was founded before his Santiniketan school. 2. Tagore started rural reconstruction at Sriniketan. Which is/are correct?
1. 1 only
2. 2 only
3. Both 1 and 2
4. Neither 1 nor 2
ఫ్రెయిరే గురించిన క్రింది వాక్యాలను పరిశీలించండి: 1. ప్రాక్సిస్ అంటే ఆలోచన, చర్య కలిసి ఉండటం. 2. చైతన్యీకరణ అంటే వాస్తవాలను బట్టీ పట్టడం. ఏది/ఏవి సరైనవి?
1. 1 మాత్రమే
2. 2 మాత్రమే
3. 1 మరియు 2 రెండూ
4. 1 లేదా 2 కాదు
సమాధానం
A. 1 మాత్రమే
Consider these statements about Freire: 1. Praxis means reflection together with action. 2. Conscientisation means memorising facts. Which is/are correct?
1. 1 only
2. 2 only
3. Both 1 and 2
4. Neither 1 nor 2
క్రింది వాక్యాలను పరిశీలించండి: 1. నీల్, హోల్ట్ ఇద్దరూ భారతీయ విద్యావేత్తలు. 2. నీల్ సమ్మర్‌హిల్, హోల్ట్ రచనలు రెండూ పాఠశాల విద్యలోని భయాన్ని విమర్శిస్తాయి. ఏది/ఏవి సరైనవి?
1. 1 మాత్రమే
2. 2 మాత్రమే
3. 1 మరియు 2 రెండూ
4. 1 లేదా 2 కాదు
సమాధానం
B. 2 మాత్రమే
Consider these statements: 1. Neill and Holt were both Indian educators. 2. Neill's Summerhill and Holt's writings both criticise fear in schooling. Which is/are correct?
1. 1 only
2. 2 only
3. Both 1 and 2
4. Neither 1 nor 2

Page 1 of 1

Finished reading?

Test yourself in 10 minutes

A free 10-question mini-mock on your exam's real pattern, with negative marking and an instant score. अपनी तैयारी 10 मिनट में जाँचें।

Take a free mini-mock →Topic-wise practice