పునశ్చరణ: కమిటీలు, సంవత్సరాలు, సిఫార్సులు మరియు కార్యక్రమాల జతపరచడం
గుర్తుంచుకోవలసినవి
- వరుసక్రమాన్ని నేర్చుకోండి: మెకాలే (1835), వుడ్స్ డిస్పాచ్ (1854), హంటర్ (1882), సాడ్లర్ (1917-19), హార్టాగ్ (1929), వార్ధా (1937), సార్జెంట్ (1944), రాధాకృష్ణన్ (1948-49), ముదలియార్ (1952-53), కొఠారీ (1964-66), NPE 1968, NPE 1986, యశ్ పాల్ (1993), NCF 2005, RTE 2009, NEP 2020.
- ప్రతి సంస్థకు ఒక శీర్షికను గుర్తుంచుకోండి: "దేనికి ప్రసిద్ధి" అనే ఒక వాక్యం చాలా జతపరచే ప్రశ్నలను పరిష్కరించడానికి సరిపోతుంది.
- కార్యక్రమాలను వాటిని ప్రారంభించిన విధానంతో జతపరచండి: ఆపరేషన్ బ్లాక్బోర్డ్ (1986 విధానం), DPEP (1994), SSA (2001), RMSA (2009), సమగ్ర శిక్ష (2018), NIPUN Bharat (2021).
వలస కాలం
| సంవత్సరం | సంస్థ లేదా పత్రం | ప్రధాన సిఫార్సు |
|---|---|---|
| 1835 | మెకాలే మినిట్ | ఉన్నత విద్యకు ఆంగ్లం మాధ్యమంగా; "డౌన్వర్డ్ ఫిల్ట్రేషన్" |
| 1854 | వుడ్స్ డిస్పాచ్ | "భారతదేశంలో ఆంగ్ల విద్య మాగ్నా కార్టా" అని పిలిచారు; కలకత్తా, బొంబాయి, మద్రాసుల్లో విశ్వవిద్యాలయాలు (1857లో స్థాపన); ప్రావిన్సుల్లో విద్యా శాఖలు; గ్రాంట్స్-ఇన్-ఎయిడ్; ఉపాధ్యాయ శిక్షణ; మాతృభాషా ప్రాథమిక పాఠశాలలు |
| 1882 | హంటర్ కమిషన్ | ప్రాథమిక, మాధ్యమిక విద్యపై దృష్టి; ప్రాథమిక పాఠశాలలను స్థానిక సంస్థలకు అప్పగించడం; ప్రైవేట్ ప్రయత్నాలకు మద్దతు; మహిళా విద్యపై శ్రద్ధ |
| 1902 | భారతీయ విశ్వవిద్యాలయాల కమిషన్ (రాలే) | భారతీయ విశ్వవిద్యాలయాల చట్టం 1904కు, విశ్వవిద్యాలయాలపై ప్రభుత్వ నియంత్రణ కఠినతరం కావడానికి దారితీసింది |
| 1917-19 | కలకత్తా విశ్వవిద్యాలయ (సాడ్లర్) కమిషన్ | రెండు దశల నిర్మాణం: 12 ఏళ్ల పాఠశాల, 3 ఏళ్ల డిగ్రీ; ఇంటర్మీడియట్ దశను విశ్వవిద్యాలయం నుంచి వేరు చేయడం; ప్రత్యేక మాధ్యమిక విద్యా బోర్డును సిఫార్సు చేసింది |
| 1929 | హార్టాగ్ కమిటీ | ప్రాథమిక విద్యలో వృథా మరియు స్తబ్ధత సమస్యలు; వేగవంతమైన విస్తరణ కన్నా సుస్థిరీకరణపై ఒత్తిడి |
| 1937 | వార్ధా సదస్సు (గాంధీ) | ప్రాథమిక విద్య: చేతిపని కేంద్రితం, మాతృభాష |
| 1944 | సార్జెంట్ ప్రణాళిక (కేంద్ర సలహా విద్యా బోర్డు) | యుద్ధానంతర ప్రణాళిక: 6-14 ఏళ్లకు ఉచిత, నిర్బంధ విద్య, ప్రీ-ప్రైమరీ పాఠశాలలు, సాంకేతిక విద్య |
స్వతంత్ర భారతదేశం: ప్రధాన కమిషన్లు మరియు కమిటీలు
| సంవత్సరం | సంస్థ | అధ్యక్షుడు/అధ్యక్షురాలు | ప్రధాన సిఫార్సు |
|---|---|---|---|
| 1948-49 | విశ్వవిద్యాలయ విద్యా కమిషన్ | ఎస్. రాధాకృష్ణన్ | విశ్వవిద్యాలయ విద్యా సంస్కరణ; విశ్వవిద్యాలయ గ్రాంట్ల కమిషన్ ఆలోచన; గ్రామీణ విశ్వవిద్యాలయాలు |
| 1952-53 | మాధ్యమిక విద్యా కమిషన్ | ఎ. ఎల్. ముదలియార్ | వైవిధ్యభరిత కోర్సులు, బహుళార్థ పాఠశాలలు, కనీసం రెండు భాషల అధ్యయనం, ఉపాధ్యాయుల హోదా మెరుగుపరచడం |
| 1958 | మహిళా విద్యపై జాతీయ కమిటీ | దుర్గాబాయి దేశ్ముఖ్ | బాలికలు, మహిళల విద్య విస్తరణ |
| 1964-66 | విద్యా కమిషన్ | డి. ఎస్. కొఠారీ | 10+2+3 విధానం; ఉమ్మడి పాఠశాల వ్యవస్థ; సైన్స్, పని అనుభవం; జాతీయ అభివృద్ధికి విద్య; జాతీయ ఆదాయంలో 6% విద్యపై వ్యయం |
| 1977 | పాఠ్యప్రణాళిక సమీక్ష కమిటీ | ఈశ్వర్భాయ్ పటేల్ | పాఠశాల పాఠ్యప్రణాళిక సమీక్ష |
| 1990-92 | NPE 1986 సమీక్ష కమిటీ | ఆచార్య రామమూర్తి (1990) మరియు ఎన్. జనార్దన్ రెడ్డి (1992) | 1986 విధానాన్ని సమీక్షించి, సవరించింది |
| 1993 | జాతీయ సలహా కమిటీ | యశ్ పాల్ | "భారం లేని అభ్యసనం" |
| 2019 | ముసాయిదా NEP కమిటీ | కె. కస్తూరిరంగన్ | NEP 2020కి ఆధారం |
జాతీయ విధానాలు మరియు చట్రాలు
- NPE 1968 (కొఠారీ ఆధారంగా): ఉమ్మడి 10 ఏళ్ల పాఠశాల, త్రిభాషా సూత్రం, 14 ఏళ్ల వరకు ఉచిత, నిర్బంధ విద్య, ఆదాయంలో 6% విద్యకు.
- NPE 1986 (1992లో కార్యాచరణ ప్రణాళికగా సవరించారు): సమానత్వం, అందుబాటుపై దృష్టి; ఆపరేషన్ బ్లాక్బోర్డ్; నవోదయ విద్యాలయాలు; అనధికారిక విద్య; ఓపెన్ యూనివర్సిటీ వ్యవస్థ; కనీస అభ్యసన స్థాయిలు.
- NCF 2005: నిర్మాణాత్మకత, భారం లేని అభ్యసనం; యశ్ పాల్ నివేదికపై ఆధారపడింది.
- RTE చట్టం 2009: 6 నుంచి 14 ఏళ్ల పిల్లలకు ఉచిత, నిర్బంధ విద్య, ఆర్టికల్ 21A (86వ సవరణ, 2002 చేర్చింది) కింద ప్రాథమిక హక్కు. ఇది 2010లో అమల్లోకి వచ్చింది. ప్రైవేట్ అన్ఎయిడెడ్ పాఠశాలలు బలహీన వర్గాల పిల్లల కోసం సీట్ల కోటాను (25%) ఉంచాలి.
- NEP 2020: 5+3+3+4 నిర్మాణం, పునాది అక్షరాస్యత, సరళ ఎంపికలు, మాతృభాష, తక్కువ ఒత్తిడి గల బోర్డు పరీక్షలు.
అంతర్జాతీయ నివేదికలు
| సంవత్సరం | నివేదిక | ముఖ్య ఆలోచన |
|---|---|---|
| 1972 | ఫోర్ కమిషన్ (UNESCO), *Learning to Be* | జీవితకాల అభ్యసనం; అభ్యసన సమాజం |
| 1996 | డెలోర్స్ కమిషన్ (UNESCO), *Learning: The Treasure Within* | నాలుగు స్తంభాలు: తెలుసుకోవడం, చేయడం, కలిసి జీవించడం, ఉండటం కోసం నేర్చుకోవడం |
కార్యక్రమాలు మరియు వాటిని ప్రారంభించినవి
| కార్యక్రమం | లక్ష్యం | సంబంధం |
|---|---|---|
| ఆపరేషన్ బ్లాక్బోర్డ్ | మెరుగైన పాఠశాల భవనాలు, బోధనా సహాయాలు, ప్రతి ప్రాథమిక పాఠశాలకు కనీసం ఇద్దరు ఉపాధ్యాయులు | NPE 1986 |
| నవోదయ విద్యాలయం | ప్రతిభావంతులైన గ్రామీణ పిల్లలకు residential పాఠశాలలు | NPE 1986 |
| మధ్యాహ్న భోజనం (1995 నుంచి జాతీయ కార్యక్రమం) | ప్రాథమిక పాఠశాలల్లో పోషణ, హాజరు; ఇప్పుడు PM POSHAN | జాతీయ కార్యక్రమం |
| DPEP (జిల్లా ప్రాథమిక విద్యా కార్యక్రమం, 1994) | ప్రాథమిక విద్యను సార్వత్రికం చేయడానికి జిల్లా ఆధారిత ప్రణాళిక | ప్రాథమిక విద్య |
| SSA (సర్వ శిక్షా అభియాన్, 2001) | నిర్ణీత కాల మిషన్గా ప్రాథమికోన్నత విద్య సార్వత్రికీకరణ | RTEకి ముందు వచ్చి, దానికి తోడ్పడింది |
| RMSA (రాష్ట్రీయ మాధ్యమిక శిక్షా అభియాన్, 2009) | మాధ్యమిక విద్యలో అందుబాటు, నాణ్యత | మాధ్యమిక దశ |
| సమగ్ర శిక్ష (2018) | SSA, RMSA, ఉపాధ్యాయ విద్యలను పాఠశాల విద్యకు ఒకే పథకంగా విలీనం చేసింది | ప్రీ-స్కూల్ నుంచి 12వ తరగతి వరకు |
| NIPUN Bharat (2021) | 3వ తరగతి నాటికి పునాది అక్షరాస్యత, సంఖ్యా జ్ఞానం | NEP 2020 |
| PM SHRI | NEP అమలును చూపే నమూనా పాఠశాలలు | NEP 2020 |
సంస్థలు మరియు వ్యవస్థలు
| సంస్థ | పాత్ర |
|---|---|
| UGC (1956) | విశ్వవిద్యాలయాల ప్రమాణాలు, నిధులు |
| NCERT (1961) | జాతీయ స్థాయిలో పాఠ్యప్రణాళిక, పాఠ్యపుస్తకాలు, పరిశోధన |
| SCERT | పాఠ్యప్రణాళిక, ఉపాధ్యాయ శిక్షణకు రాష్ట్ర స్థాయి సంస్థ; ఆంధ్రప్రదేశ్లో ఇది APSCF 2011ను తయారు చేసింది |
| NCTE (1995 నుంచి చట్టబద్ధ సంస్థ) | ఉపాధ్యాయ విద్యను నియంత్రిస్తుంది |
| CABE | కేంద్ర సలహా విద్యా బోర్డు: కేంద్రానికి, రాష్ట్రాలకు సలహా ఇస్తుంది |
ఒకే వాక్యంలో కాలక్రమం
1835 మెకాలే; 1854 వుడ్; 1882 హంటర్; 1904 విశ్వవిద్యాలయాల చట్టం; 1917-19 సాడ్లర్; 1929 హార్టాగ్; 1937 వార్ధా; 1944 సార్జెంట్; 1948 రాధాకృష్ణన్; 1952 ముదలియార్; 1964-66 కొఠారీ; 1968 NPE; 1986 NPE; 1992 కార్యాచరణ ప్రణాళిక; 1993 యశ్ పాల్; 1994 DPEP; 2001 SSA; 2002 86వ సవరణ; 2005 NCF; 2009 RTE మరియు RMSA; 2018 సమగ్ర శిక్ష; 2020 NEP; 2022 తొలి సంవత్సరాల చట్రం; 2023 NCFSE.
సిఫార్సులు మరింత వివరంగా
- వుడ్స్ డిస్పాచ్: ఇది సామూహిక విద్యకు రాజ్యాన్ని బాధ్యురాలిని చేసింది, ప్రతి ప్రావిన్సులో ప్రజా బోధనా శాఖను సృష్టించింది, గ్రామ పాఠశాలల నుంచి విశ్వవిద్యాలయాల వరకు పాఠశాలల నిచ్చెనను కోరింది.
- హంటర్ కమిషన్: ప్రాథమిక పాఠశాలల నియంత్రణను జిల్లా, పురపాలక బోర్డులకు అప్పగించాలని కోరింది. గ్రాంట్లతో ప్రైవేట్ సంస్థల మాధ్యమిక విద్యకు మద్దతు ఇచ్చింది.
- హార్టాగ్ కమిటీ: చాలామంది పిల్లలు 4వ తరగతికి చేరకముందే బడి మానేస్తున్నారని లేదా తరగతులు పునరావృతం చేస్తున్నారని కనుగొని, ప్రాథమిక విద్య సుస్థిరీకరణను సిఫార్సు చేసింది.
- సార్జెంట్ ప్రణాళిక: 40 ఏళ్ల సార్వత్రిక ప్రాథమిక విద్యా ప్రణాళిక, ఎంపిక చేసిన పిల్లలకు ఉన్నత పాఠశాలలు, సాంకేతిక, వయోజన విద్యను ప్రతిపాదించింది.
- ముదలియార్ కమిషన్: ప్రత్యేక ఉన్నత మాధ్యమిక దశ, వైవిధ్యీకరణ, ఉపాధ్యాయులకు మెరుగైన శిక్షణ, జీతాలను సూచించింది.
- కొఠారీ కమిషన్: తరగతి గదులు భారతదేశ భవిష్యత్తును తీర్చిదిద్దుతాయని వర్ణించింది, పని అనుభవం, ఉమ్మడి పాఠశాల వ్యవస్థ, త్రిభాషా సూత్రం, 10 ఏళ్ల సాధారణ విద్య తర్వాత 2 ఏళ్ల ఉన్నత మాధ్యమిక విద్య గల పాఠశాల వ్యవస్థను కోరింది.
- యశ్ పాల్ కమిటీ: పిల్లలు బరువైన సంచులు మోస్తూ బట్టీ పట్టకుండా అవగాహనతో నేర్చుకోవాలని చెప్పింది.
- డెలోర్స్ నివేదిక: జీవితకాల విద్యకు నాలుగు స్తంభాలను పేర్కొంది.
రాజ్యాంగంతో సంబంధం
- ఆర్టికల్ 21A (86వ సవరణ, 2002): 6 నుంచి 14 ఏళ్ల పిల్లలకు ఉచిత, నిర్బంధ విద్య ప్రాథమిక హక్కు.
- ఆర్టికల్ 45 (ఆదేశిక సూత్రం) ఇప్పుడు ఆరేళ్లలోపు పిల్లలకు బాల్య సంరక్షణ మరియు విద్యను అందించాలని రాజ్యాన్ని కోరుతుంది.
- ఆర్టికల్ 51A(k) (ప్రాథమిక విధి): 6 నుంచి 14 ఏళ్ల బిడ్డకు విద్యా అవకాశాలు కల్పించడం తల్లిదండ్రి లేదా సంరక్షకుని విధి.
- 42వ సవరణ (1976) విద్యను రాష్ట్ర జాబితా నుంచి ఉమ్మడి జాబితాకు మార్చింది, కాబట్టి కేంద్రం, రాష్ట్రాలు రెండూ దానిపై చట్టాలు చేస్తాయి.
సంక్షిప్త సూచిక: త్వరగా జతపరచడం ఎలా
- "మాగ్నా కార్టా" అంటే వుడ్స్ డిస్పాచ్.
- "వృథా మరియు స్తబ్ధత" అంటే హార్టాగ్.
- "ప్రాథమిక విద్య" అంటే వార్ధా / జాకీర్ హుస్సేన్.
- "10+2+3", "ఉమ్మడి పాఠశాల" అంటే కొఠారీ.
- "వైవిధ్యభరిత కోర్సులు" లేదా "బహుళార్థ పాఠశాలలు" అంటే ముదలియార్.
- "విశ్వవిద్యాలయ విద్య" అంటే రాధాకృష్ణన్.
- "భారం లేని అభ్యసనం" అంటే యశ్ పాల్.
- "నాలుగు స్తంభాలు" అంటే డెలోర్స్.
- "ఆపరేషన్ బ్లాక్బోర్డ్" అంటే NPE 1986.
- "ఆర్టికల్ 21A" అంటే RTE.
- "5+3+3+4" అంటే NEP 2020.
- "పంచకోశ" అంటే తొలి సంవత్సరాల చట్రం.
పరీక్షలో ఉచ్చులు
- హంటర్ (1882) ప్రాథమిక, మాధ్యమిక విద్య గురించి; రాధాకృష్ణన్ (1948) విశ్వవిద్యాలయాల గురించి; ముదలియార్ (1952) మాధ్యమిక విద్య గురించి.
- కొఠారీ కమిషన్ 10+2+3 ప్రణాళికను ఇచ్చింది; NEP 2020 దాన్ని 5+3+3+4గా మార్చింది.
- సార్జెంట్ (1944) స్వాతంత్ర్యానికి ముందుది; సాడ్లర్ (1917-19) కలకత్తా విశ్వవిద్యాలయం గురించి.
- వుడ్స్ డిస్పాచ్ (1854) హంటర్ (1882) కంటే ముందు వచ్చింది; వాటిని తారుమారు చేయకండి.
- ఫోర్ (1972), డెలోర్స్ (1996) UNESCO సంస్థలు; కొఠారీ భారతీయ సంస్థ.
- SSA RTE కంటే ముందు వచ్చింది; RMSA మాధ్యమిక విద్యకు.
- ఆర్టికల్ 21A హక్కును ఇస్తుంది; RTE చట్టం 2009 దాన్ని అమలు చేసే చట్టాన్ని చేస్తుంది.
- NPE 1968 కొఠారీ నివేదికను అనుసరించింది; NPE 1986 తర్వాత వచ్చి 1992లో సవరించబడింది.
వన్-లైనర్లు
- 1. మెకాలే మినిట్ 1835 నాటిది.
- 2. వుడ్స్ డిస్పాచ్ భారతీయ విద్య మాగ్నా కార్టా.
- 3. హంటర్ కమిషన్ 1882లో ఏర్పాటైంది.
- 4. హార్టాగ్ కమిటీ వృథా, స్తబ్ధతపై నివేదిక ఇచ్చింది.
- 5. సార్జెంట్ ప్రణాళిక 1944 నాటిది.
- 6. రాధాకృష్ణన్ కమిషన్ విశ్వవిద్యాలయ విద్యను అధ్యయనం చేసింది.
- 7. ముదలియార్ కమిషన్ మాధ్యమిక విద్యను అధ్యయనం చేసింది.
- 8. కొఠారీ కమిషన్ 10+2+3ని సిఫార్సు చేసింది.
- 9. యశ్ పాల్ "భారం లేని అభ్యసనం" రాశారు.
- 10. డెలోర్స్ అభ్యసనం నాలుగు స్తంభాలను ఇచ్చారు.
- 11. RTE ఆర్టికల్ 21Aపై ఆధారపడి ఉంది.
- 12. NEP 2020 5+3+3+4ను ప్రవేశపెట్టింది.
సాధన ప్రశ్నలు
భారతదేశంలో ఆంగ్ల విద్యకు 'మాగ్నా కార్టా'గా పిలిచే పత్రం ఏది?
- మెకాలే మినిట్
- హంటర్ కమిషన్ నివేదిక
- సార్జెంట్ ప్లాన్
- ఊడ్స్ డిస్పాచ్
సమాధానం
D. ఊడ్స్ డిస్పాచ్
Which document is called the Magna Carta of English education in India?
- Macaulay's Minute
- Hunter Commission report
- Sargent Plan
- Wood's Despatch
విద్యపై మెకాలే మినిట్ ఎప్పుడు జారీ అయింది?
- 1902
- 1854
- 1882
- 1835
సమాధానం
D. 1835
Macaulay's Minute on education was issued in
- 1902
- 1854
- 1882
- 1835
హంటర్ కమిషన్ను ఎప్పుడు నియమించారు?
- 1917
- 1948
- 1835
- 1882
సమాధానం
D. 1882
The Hunter Commission was appointed in
- 1917
- 1948
- 1835
- 1882
హార్టాగ్ కమిటీ ఏ సమస్యపై నివేదిక ఇచ్చింది?
- సాంకేతిక పరీక్షలు
- ఉన్నత పరిశోధన
- పాఠశాల యూనిఫాంలు
- వృథా (వేస్టేజ్), స్తబ్ధత (స్టాగ్నేషన్)
సమాధానం
D. వృథా (వేస్టేజ్), స్తబ్ధత (స్టాగ్నేషన్)
The Hartog Committee reported on the problem of
- technical examinations
- higher research
- school uniforms
- wastage and stagnation
యుద్ధానంతర విద్యాభివృద్ధికి సంబంధించిన సార్జెంట్ ప్లాన్ ఏ సంవత్సరానికి చెందినది?
- 1964
- 1882
- 1986
- 1944
సమాధానం
D. 1944
The Sargent Plan of post-war educational development dates from
- 1964
- 1882
- 1986
- 1944
1948-49 విశ్వవిద్యాలయ విద్యా కమిషన్కు అధ్యక్షత వహించినది
- జాకీర్ హుస్సేన్
- ఎ. ఎల్. ముదలియార్
- ఎస్. రాధాకృష్ణన్
- డి. ఎస్. కొఠారి
సమాధానం
C. ఎస్. రాధాకృష్ణన్
The University Education Commission of 1948-49 was headed by
- Zakir Husain
- A. L. Mudaliar
- S. Radhakrishnan
- D. S. Kothari
1952-53 మాధ్యమిక విద్యా కమిషన్కు అధ్యక్షత వహించినది
- ఎ. ఎల్. ముదలియార్
- ఎస్. రాధాకృష్ణన్
- యశ్పాల్
- డి. ఎస్. కొఠారి
సమాధానం
A. ఎ. ఎల్. ముదలియార్
The Secondary Education Commission of 1952-53 was headed by
- A. L. Mudaliar
- S. Radhakrishnan
- Yash Pal
- D. S. Kothari
1964-66 విద్యా కమిషన్కు అధ్యక్షత వహించినది
- ఎ. ఎల్. ముదలియార్
- కె. కస్తూరిరంగన్
- యశ్పాల్
- డి. ఎస్. కొఠారి
సమాధానం
D. డి. ఎస్. కొఠారి
The Education Commission of 1964-66 was headed by
- A. L. Mudaliar
- K. Kasturirangan
- Yash Pal
- D. S. Kothari
10+2+3 విద్యా విధానాన్ని సిఫారసు చేసిన కమిషన్ ఏది?
- హంటర్ కమిషన్
- ముదలియార్ కమిషన్
- కొఠారి కమిషన్
- హార్టాగ్ కమిటీ
సమాధానం
C. కొఠారి కమిషన్
Which commission recommended the 10+2+3 pattern of education?
- Hunter Commission
- Mudaliar Commission
- Kothari Commission
- Hartog Committee
'భారం లేని అభ్యసనం' (Learning Without Burden) నివేదికను ఎవరి నాయకత్వంలో రూపొందించారు?
- కొఠారి
- యశ్పాల్
- ముదలియార్
- డెలోర్స్
సమాధానం
B. యశ్పాల్
The report Learning Without Burden was prepared under the leadership of
- Kothari
- Yash Pal
- Mudaliar
- Delors
1996 నాటి డెలోర్స్ నివేదిక శీర్షిక
- భారం లేని అభ్యసనం
- అందరికీ విద్య
- అభ్యసనం: అంతర్గత నిధి (Learning: The Treasure Within)
- లెర్నింగ్ టు బి
సమాధానం
C. అభ్యసనం: అంతర్గత నిధి (Learning: The Treasure Within)
The Delors Report of 1996 is titled
- Learning Without Burden
- Education for All
- Learning: The Treasure Within
- Learning to Be
6 నుండి 14 ఏళ్ల పిల్లలకు విద్యను ప్రాథమిక హక్కుగా చేసిన రాజ్యాంగ ఆర్టికల్ ఏది?
- ఆర్టికల్ 19
- ఆర్టికల్ 21A
- ఆర్టికల్ 45
- ఆర్టికల్ 14
సమాధానం
B. ఆర్టికల్ 21A
Which constitutional article makes education a fundamental right for children aged 6 to 14?
- Article 19
- Article 21A
- Article 45
- Article 14
విద్యా హక్కు చట్టం 2009 ఏ వయస్సు పిల్లలకు వర్తిస్తుంది?
- 6 నుండి 14 సంవత్సరాలు
- 14 నుండి 18 సంవత్సరాలు
- 3 నుండి 6 సంవత్సరాలు
- 0 నుండి 3 సంవత్సరాలు
సమాధానం
A. 6 నుండి 14 సంవత్సరాలు
The Right to Education Act 2009 applies to children aged
- 6 to 14 years
- 14 to 18 years
- 3 to 6 years
- 0 to 3 years
ఆపరేషన్ బ్లాక్బోర్డ్ ఏ విధానం కింద ప్రారంభమైంది?
- ఊడ్స్ డిస్పాచ్
- NEP 2020
- జాతీయ విద్యా విధానం 1968
- జాతీయ విద్యా విధానం 1986
సమాధానం
D. జాతీయ విద్యా విధానం 1986
Operation Blackboard was launched under which policy?
- Wood's Despatch
- NEP 2020
- National Policy on Education 1968
- National Policy on Education 1986
నిపుణ్ భారత్ ఏ విధానం కింద ప్రారంభమైంది?
- NEP 2020
- NPE 1986
- NPE 1968
- కొఠారి నివేదిక
సమాధానం
A. NEP 2020
NIPUN Bharat was launched under which policy?
- NEP 2020
- NPE 1986
- NPE 1968
- Kothari report
సమగ్ర శిక్ష కింది వాటిలో ఏ పథకాలను విలీనం చేసింది?
- మధ్యాహ్న భోజనం, నవోదయ
- SSA, RMSA, ఉపాధ్యాయ విద్య
- NCERT, NCTE
- UGC, AICTE
సమాధానం
B. SSA, RMSA, ఉపాధ్యాయ విద్య
Samagra Shiksha merged which of the following schemes?
- Mid-Day Meal and Navodaya
- SSA, RMSA and teacher education
- NCERT and NCTE
- UGC and AICTE
2001 నుండి ప్రాథమికోన్నత విద్య సార్వత్రీకరణను లక్ష్యంగా పెట్టుకున్న కార్యక్రమం ఏది?
- రాష్ట్రీయ మాధ్యమిక శిక్షా అభియాన్
- ఆపరేషన్ బ్లాక్బోర్డ్
- సర్వ శిక్షా అభియాన్
- నవోదయ విద్యాలయం
సమాధానం
C. సర్వ శిక్షా అభియాన్
Which programme aimed at the universalisation of elementary education from 2001?
- Rashtriya Madhyamik Shiksha Abhiyan
- Operation Blackboard
- Sarva Shiksha Abhiyan
- Navodaya Vidyalaya
రాష్ట్రీయ మాధ్యమిక శిక్షా అభియాన్ ఉద్దేశం
- ఉన్నత విద్య
- ప్రాథమిక విద్య
- వయోజన విద్య
- మాధ్యమిక విద్య
సమాధానం
D. మాధ్యమిక విద్య
Rashtriya Madhyamik Shiksha Abhiyan was meant for
- higher education
- primary education
- adult education
- secondary education
డెలోర్స్ నివేదికలోని నాలుగు అభ్యసన స్తంభాలు
- తెలుసుకోవడం, చేయడం, కలిసి జీవించడం, అస్తిత్వం కోసం నేర్చుకోవడం
- సత్యం, సౌందర్యం, అధికారం, సంపద
- చదవడం, రాయడం, అంకగణితం, చిత్రలేఖనం
- వినడం, మాట్లాడటం, చదవడం, రాయడం
సమాధానం
A. తెలుసుకోవడం, చేయడం, కలిసి జీవించడం, అస్తిత్వం కోసం నేర్చుకోవడం
The four pillars of learning in the Delors Report are
- learning to know, to do, to live together and to be
- truth, beauty, power and wealth
- reading, writing, arithmetic and drawing
- listening, speaking, reading and writing
సరిగ్గా జతపరిచినది ఏది?
- హంటర్ కమిషన్ - 1948లో విశ్వవిద్యాలయ స్వయంప్రతిపత్తి
- ముదలియార్ కమిషన్ - మాధ్యమిక పాఠశాలల్లో వైవిధ్యభరిత కోర్సులు
- రాధాకృష్ణన్ కమిషన్ - 1882 నాటి ప్రాథమిక పాఠశాలలు
- సార్జెంట్ ప్లాన్ - 1937 నాటి వార్ధా పథకం
సమాధానం
B. ముదలియార్ కమిషన్ - మాధ్యమిక పాఠశాలల్లో వైవిధ్యభరిత కోర్సులు
Which pair is correctly matched?
- Hunter Commission - university autonomy in 1948
- Mudaliar Commission - diversified courses in secondary schools
- Radhakrishnan Commission - primary schools of 1882
- Sargent Plan - Wardha scheme of 1937
1972 నాటి ఫౌరే కమిషన్ (Faure Commission) నివేదిక శీర్షిక
- అభ్యసనం: అంతర్గత నిధి
- భారం లేని అభ్యసనం
- ది ఎడ్యుకేషన్ ఆఫ్ మాన్
- లెర్నింగ్ టు బి (Learning to Be)
సమాధానం
D. లెర్నింగ్ టు బి (Learning to Be)
Faure Commission's report of 1972 is titled
- Learning: The Treasure Within
- Learning Without Burden
- The Education of Man
- Learning to Be
మహిళా విద్యను అధ్యయనం చేసిన, దుర్గాబాయి దేశ్ముఖ్ అధ్యక్షతన ఏర్పడిన కమిటీ ఏది?
- పటేల్ కమిటీ
- హార్టాగ్ కమిటీ
- జాతీయ మహిళా విద్యా కమిటీ
- రామమూర్తి కమిటీ
సమాధానం
C. జాతీయ మహిళా విద్యా కమిటీ
Which Committee studied the education of women and was headed by Durgabai Deshmukh?
- Patel Committee
- Hartog Committee
- National Committee on Women's Education
- Ramamurti Committee
కలకత్తా విశ్వవిద్యాలయ కమిషన్ (1917-19)కు అధ్యక్షత వహించినది
- లార్డ్ మెకాలే
- మైఖేల్ శాడ్లర్
- డబ్ల్యూ. డబ్ల్యూ. హంటర్
- చార్లెస్ ఊడ్
సమాధానం
B. మైఖేల్ శాడ్లర్
The Calcutta University Commission (1917-19) was headed by
- Lord Macaulay
- Michael Sadler
- W. W. Hunter
- Charles Wood
వార్ధా బేసిక్ ఎడ్యుకేషన్ పథకాన్ని ఎప్పుడు ప్రతిపాదించారు?
- 1854
- 2005
- 1948
- 1937
సమాధానం
D. 1937
The Wardha Scheme of Basic Education was put forward in
- 1854
- 2005
- 1948
- 1937
ప్రాథమిక పాఠశాలలను స్థానిక సంస్థలకు అప్పగించాలని 1882లో సిఫారసు చేసిన సంస్థ ఏది?
- డెలోర్స్ కమిషన్
- సార్జెంట్ ప్లాన్
- హంటర్ కమిషన్
- రాధాకృష్ణన్ కమిషన్
సమాధానం
C. హంటర్ కమిషన్
Which body of 1882 recommended that primary schools be handed over to local bodies?
- Delors Commission
- Sargent Plan
- Hunter Commission
- Radhakrishnan Commission
విద్యను రాష్ట్ర జాబితా నుండి ఉమ్మడి జాబితాకు మార్చినది
- 42వ సవరణ, 1976
- 44వ సవరణ, 1978
- 86వ సవరణ, 2002
- 1వ సవరణ, 1951
సమాధానం
A. 42వ సవరణ, 1976
Education was moved from the State List to the Concurrent List by the
- 42nd Amendment, 1976
- 44th Amendment, 1978
- 86th Amendment, 2002
- 1st Amendment, 1951
మధ్యాహ్న భోజన పథకం గురించి సరైన వాక్యం ఏది?
- ఇది 1995లో జాతీయ కార్యక్రమంగా ప్రారంభమై ఇప్పుడు PM POSHAN అని పిలవబడుతోంది
- దీనిని హంటర్ కమిషన్ ప్రారంభించింది
- ఇది NEP 2020 తర్వాత ప్రారంభమైంది
- ఇది విశ్వవిద్యాలయ పథకం
సమాధానం
A. ఇది 1995లో జాతీయ కార్యక్రమంగా ప్రారంభమై ఇప్పుడు PM POSHAN అని పిలవబడుతోంది
Which statement about the Mid-Day Meal scheme is correct?
- It began as a national programme in 1995 and is now called PM POSHAN
- It was started by the Hunter Commission
- It was launched after NEP 2020
- It is a university scheme
సరైన కాలక్రమ వరుస ఏది?
- హార్టాగ్ కమిటీ, ఊడ్స్ డిస్పాచ్, కొఠారి కమిషన్, హంటర్ కమిషన్
- కొఠారి కమిషన్, హార్టాగ్ కమిటీ, హంటర్ కమిషన్, ఊడ్స్ డిస్పాచ్
- హంటర్ కమిషన్, ఊడ్స్ డిస్పాచ్, కొఠారి కమిషన్, హార్టాగ్ కమిటీ
- ఊడ్స్ డిస్పాచ్, హంటర్ కమిషన్, హార్టాగ్ కమిటీ, కొఠారి కమిషన్
సమాధానం
D. ఊడ్స్ డిస్పాచ్, హంటర్ కమిషన్, హార్టాగ్ కమిటీ, కొఠారి కమిషన్
Which sequence is in correct chronological order?
- Hartog Committee, Wood's Despatch, Kothari Commission, Hunter Commission
- Kothari Commission, Hartog Committee, Hunter Commission, Wood's Despatch
- Hunter Commission, Wood's Despatch, Kothari Commission, Hartog Committee
- Wood's Despatch, Hunter Commission, Hartog Committee, Kothari Commission
కార్యక్రమాన్ని దశతో జతపరచండి: SSA, RMSA, సమగ్ర శిక్ష
- మాధ్యమిక, ప్రాథమికోన్నత, ఉన్నత విద్య
- ప్రాథమికోన్నత, మాధ్యమిక, ప్రీ-స్కూల్ నుండి 12వ తరగతి వరకు
- ఉన్నత విద్య, మాధ్యమిక, వయోజన
- వయోజన, ప్రాథమికోన్నత, ప్రీ-స్కూల్
సమాధానం
B. ప్రాథమికోన్నత, మాధ్యమిక, ప్రీ-స్కూల్ నుండి 12వ తరగతి వరకు
Match the programme with the stage: SSA, RMSA, Samagra Shiksha
- Secondary, elementary, higher education
- Elementary, secondary, pre-school to Grade 12
- Higher education, secondary, adult
- Adult, elementary, pre-school
సెంట్రల్ అడ్వైజరీ బోర్డ్ ఆఫ్ ఎడ్యుకేషన్ సంక్షిప్త రూపం
- SCERT
- UGC
- CABE
- NCTE
సమాధానం
C. CABE
The Central Advisory Board of Education is known by the short form
- SCERT
- UGC
- CABE
- NCTE
క్రింది వాక్యాలను పరిశీలించండి: 1. హంటర్ కమిషన్ను 1882లో ఏర్పాటు చేశారు. 2. హంటర్ కమిషన్ కేవలం విశ్వవిద్యాలయ విద్య గురించే. ఏది/ఏవి సరైనవి?
- 1 మాత్రమే
- 2 మాత్రమే
- 1 మరియు 2 రెండూ
- 1 లేదా 2 కాదు
సమాధానం
A. 1 మాత్రమే
Consider these statements: 1. The Hunter Commission was set up in 1882. 2. The Hunter Commission was about university education only. Which is/are correct?
- 1 only
- 2 only
- Both 1 and 2
- Neither 1 nor 2
క్రింది వాక్యాలను పరిశీలించండి: 1. కొఠారి కమిషన్ 10+2+3 విధానాన్ని సిఫారసు చేసింది. 2. NEP 2020 5+3+3+4 విధానాన్ని ప్రతిపాదించింది. ఏది/ఏవి సరైనవి?
- 1 మాత్రమే
- 2 మాత్రమే
- 1 మరియు 2 రెండూ
- 1 లేదా 2 కాదు
సమాధానం
C. 1 మరియు 2 రెండూ
Consider these statements: 1. Kothari Commission recommended the 10+2+3 pattern. 2. NEP 2020 proposed the 5+3+3+4 pattern. Which is/are correct?
- 1 only
- 2 only
- Both 1 and 2
- Neither 1 nor 2
క్రింది వాక్యాలను పరిశీలించండి: 1. మెకాలే మినిట్ హంటర్ కమిషన్ తర్వాత వచ్చింది. 2. ఊడ్స్ డిస్పాచ్ హంటర్ కమిషన్ కంటే ముందు వచ్చింది. ఏది/ఏవి సరైనవి?
- 1 మాత్రమే
- 2 మాత్రమే
- 1 మరియు 2 రెండూ
- 1 లేదా 2 కాదు
సమాధానం
B. 2 మాత్రమే
Consider these statements: 1. Macaulay's Minute came after the Hunter Commission. 2. Wood's Despatch came before the Hunter Commission. Which is/are correct?
- 1 only
- 2 only
- Both 1 and 2
- Neither 1 nor 2
క్రింది వాక్యాలను పరిశీలించండి: 1. రాధాకృష్ణన్ కమిషన్ విశ్వవిద్యాలయ విద్యను అధ్యయనం చేసింది. 2. ముదలియార్ కమిషన్ మాధ్యమిక విద్యను అధ్యయనం చేసింది. ఏది/ఏవి సరైనవి?
- 1 మాత్రమే
- 2 మాత్రమే
- 1 మరియు 2 రెండూ
- 1 లేదా 2 కాదు
సమాధానం
C. 1 మరియు 2 రెండూ
Consider these statements: 1. Radhakrishnan Commission studied university education. 2. Mudaliar Commission studied secondary education. Which is/are correct?
- 1 only
- 2 only
- Both 1 and 2
- Neither 1 nor 2
క్రింది వాక్యాలను పరిశీలించండి: 1. ఫౌరే కమిషన్ 'లెర్నింగ్ టు బి'ని రూపొందించింది. 2. డెలోర్స్ కమిషన్ 'లెర్నింగ్ టు బి'ని రూపొందించింది. ఏది/ఏవి సరైనవి?
- 1 మాత్రమే
- 2 మాత్రమే
- 1 మరియు 2 రెండూ
- 1 లేదా 2 కాదు
సమాధానం
A. 1 మాత్రమే
Consider these statements: 1. Faure Commission produced Learning to Be. 2. Delors Commission produced Learning to Be. Which is/are correct?
- 1 only
- 2 only
- Both 1 and 2
- Neither 1 nor 2
RTE చట్టం 2009 గురించిన క్రింది వాక్యాలను పరిశీలించండి: 1. ఇది 14 ఏళ్లు పైబడిన పిల్లలకు వర్తిస్తుంది. 2. ఇది ఆర్టికల్ 21Aపై ఆధారపడి ఉంది. ఏది/ఏవి సరైనవి?
- 1 మాత్రమే
- 2 మాత్రమే
- 1 మరియు 2 రెండూ
- 1 లేదా 2 కాదు
సమాధానం
B. 2 మాత్రమే
Consider these statements about the RTE Act 2009: 1. It applies to children above 14 years. 2. It rests on Article 21A. Which is/are correct?
- 1 only
- 2 only
- Both 1 and 2
- Neither 1 nor 2
క్రింది వాక్యాలను పరిశీలించండి: 1. ఆపరేషన్ బ్లాక్బోర్డ్ NPE 1986 కింద వచ్చింది. 2. DPEP జిల్లా స్థాయి ప్రాథమిక విద్య కోసం ఉద్దేశించింది. ఏది/ఏవి సరైనవి?
- 1 మాత్రమే
- 2 మాత్రమే
- 1 మరియు 2 రెండూ
- 1 లేదా 2 కాదు
సమాధానం
C. 1 మరియు 2 రెండూ
Consider these statements: 1. Operation Blackboard came under NPE 1986. 2. DPEP was meant for district-level primary education. Which is/are correct?
- 1 only
- 2 only
- Both 1 and 2
- Neither 1 nor 2
క్రింది వాక్యాలను పరిశీలించండి: 1. హార్టాగ్ కమిటీ వృథా, స్తబ్ధతపై నివేదిక ఇచ్చింది. 2. హార్టాగ్ కమిటీ 10+2+3 విధానాన్ని ఇచ్చింది. ఏది/ఏవి సరైనవి?
- 1 మాత్రమే
- 2 మాత్రమే
- 1 మరియు 2 రెండూ
- 1 లేదా 2 కాదు
సమాధానం
A. 1 మాత్రమే
Consider these statements: 1. Hartog Committee reported on wastage and stagnation. 2. Hartog Committee gave the 10+2+3 pattern. Which is/are correct?
- 1 only
- 2 only
- Both 1 and 2
- Neither 1 nor 2
క్రింది వాక్యాలను పరిశీలించండి: 1. సార్జెంట్ ప్లాన్ స్వాతంత్ర్యానికి ముందు తయారైంది. 2. సార్జెంట్ ప్లాన్ 6-14 సంవత్సరాల వారికి సార్వత్రిక నిర్బంధ విద్యను సిఫారసు చేసింది. ఏది/ఏవి సరైనవి?
- 1 మాత్రమే
- 2 మాత్రమే
- 1 మరియు 2 రెండూ
- 1 లేదా 2 కాదు
సమాధానం
C. 1 మరియు 2 రెండూ
Consider these statements: 1. Sargent Plan was prepared before independence. 2. Sargent Plan recommended universal compulsory education for 6-14 years. Which is/are correct?
- 1 only
- 2 only
- Both 1 and 2
- Neither 1 nor 2
క్రింది వాక్యాలను పరిశీలించండి: 1. RMSA ప్రాథమికోన్నత విద్య కోసం ఉద్దేశించిన పథకం. 2. SSA, RTE చట్టం 2009 కంటే ముందే వచ్చింది. ఏది/ఏవి సరైనవి?
- 1 మాత్రమే
- 2 మాత్రమే
- 1 మరియు 2 రెండూ
- 1 లేదా 2 కాదు
సమాధానం
B. 2 మాత్రమే
Consider these statements: 1. RMSA is a scheme for elementary education. 2. SSA preceded the RTE Act 2009. Which is/are correct?
- 1 only
- 2 only
- Both 1 and 2
- Neither 1 nor 2
క్రింది వాక్యాలను పరిశీలించండి: 1. UGC 1956లో ఏర్పాటైంది. 2. NCERT 1961లో ఏర్పాటైంది. ఏది/ఏవి సరైనవి?
- 1 మాత్రమే
- 2 మాత్రమే
- 1 మరియు 2 రెండూ
- 1 లేదా 2 కాదు
సమాధానం
C. 1 మరియు 2 రెండూ
Consider these statements: 1. UGC was set up in 1956. 2. NCERT was set up in 1961. Which is/are correct?
- 1 only
- 2 only
- Both 1 and 2
- Neither 1 nor 2
యశ్పాల్, కస్తూరిరంగన్ గురించిన క్రింది వాక్యాలను పరిశీలించండి: 1. యశ్పాల్ 'భారం లేని అభ్యసనం' కమిటీకి నాయకత్వం వహించారు. 2. కస్తూరిరంగన్ ముసాయిదా NEP కమిటీకి నాయకత్వం వహించారు. ఏది/ఏవి సరైనవి?
- 1 మాత్రమే
- 2 మాత్రమే
- 1 మరియు 2 రెండూ
- 1 లేదా 2 కాదు
సమాధానం
C. 1 మరియు 2 రెండూ
Consider these statements about Yash Pal and Kasturirangan: 1. Yash Pal led the Learning Without Burden committee. 2. Kasturirangan led the committee for the draft NEP. Which is/are correct?
- 1 only
- 2 only
- Both 1 and 2
- Neither 1 nor 2
క్రింది వాక్యాలను పరిశీలించండి: 1. ఆర్టికల్ 21Aని 86వ సవరణ ద్వారా చేర్చారు. 2. ఆర్టికల్ 21A 18 ఏళ్ల వయస్సు వరకు పౌరులందరికీ ఉచిత విద్యను హామీ ఇస్తుంది. ఏది/ఏవి సరైనవి?
- 1 మాత్రమే
- 2 మాత్రమే
- 1 మరియు 2 రెండూ
- 1 లేదా 2 కాదు
సమాధానం
A. 1 మాత్రమే
Consider these statements: 1. Article 21A was inserted by the 86th Amendment. 2. Article 21A guarantees free education to all citizens up to age 18. Which is/are correct?
- 1 only
- 2 only
- Both 1 and 2
- Neither 1 nor 2
క్రింది వాక్యాలను పరిశీలించండి: 1. సమగ్ర శిక్ష విద్యా హక్కు చట్టం స్థానంలో వచ్చింది. 2. సమగ్ర శిక్ష ప్రీ-స్కూల్ నుండి 12వ తరగతి వరకు పాఠశాల విద్యను కవర్ చేస్తుంది. ఏది/ఏవి సరైనవి?
- 1 మాత్రమే
- 2 మాత్రమే
- 1 మరియు 2 రెండూ
- 1 లేదా 2 కాదు
సమాధానం
B. 2 మాత్రమే
Consider these statements: 1. Samagra Shiksha replaced the Right to Education Act. 2. Samagra Shiksha covers school education from pre-school to Grade 12. Which is/are correct?
- 1 only
- 2 only
- Both 1 and 2
- Neither 1 nor 2
1904 భారత విశ్వవిద్యాలయాల చట్టం ఏ నివేదిక తర్వాత వచ్చింది?
- సార్జెంట్ ప్లాన్
- హంటర్ కమిషన్
- హార్టాగ్ కమిటీ
- భారత విశ్వవిద్యాలయాల కమిషన్ (రేలీ)
సమాధానం
D. భారత విశ్వవిద్యాలయాల కమిషన్ (రేలీ)
The Indian Universities Act of 1904 followed the report of the
- Sargent Plan
- Hunter Commission
- Hartog Committee
- Indian Universities Commission (Raleigh)