←
విద్యా దృక్పథాలు మరియు విద్యా విధానం · Chapter 12

పునశ్చరణ: కమిటీలు, సంవత్సరాలు, సిఫార్సులు మరియు కార్యక్రమాల జతపరచడం

గుర్తుంచుకోవలసినవి

  • వరుసక్రమాన్ని నేర్చుకోండి: మెకాలే (1835), వుడ్స్ డిస్పాచ్ (1854), హంటర్ (1882), సాడ్లర్ (1917-19), హార్టాగ్ (1929), వార్ధా (1937), సార్జెంట్ (1944), రాధాకృష్ణన్ (1948-49), ముదలియార్ (1952-53), కొఠారీ (1964-66), NPE 1968, NPE 1986, యశ్ పాల్ (1993), NCF 2005, RTE 2009, NEP 2020.
  • ప్రతి సంస్థకు ఒక శీర్షికను గుర్తుంచుకోండి: "దేనికి ప్రసిద్ధి" అనే ఒక వాక్యం చాలా జతపరచే ప్రశ్నలను పరిష్కరించడానికి సరిపోతుంది.
  • కార్యక్రమాలను వాటిని ప్రారంభించిన విధానంతో జతపరచండి: ఆపరేషన్ బ్లాక్‌బోర్డ్ (1986 విధానం), DPEP (1994), SSA (2001), RMSA (2009), సమగ్ర శిక్ష (2018), NIPUN Bharat (2021).

వలస కాలం

సంవత్సరంసంస్థ లేదా పత్రంప్రధాన సిఫార్సు
1835మెకాలే మినిట్ఉన్నత విద్యకు ఆంగ్లం మాధ్యమంగా; "డౌన్‌వర్డ్ ఫిల్ట్రేషన్"
1854వుడ్స్ డిస్పాచ్"భారతదేశంలో ఆంగ్ల విద్య మాగ్నా కార్టా" అని పిలిచారు; కలకత్తా, బొంబాయి, మద్రాసుల్లో విశ్వవిద్యాలయాలు (1857లో స్థాపన); ప్రావిన్సుల్లో విద్యా శాఖలు; గ్రాంట్స్-ఇన్-ఎయిడ్; ఉపాధ్యాయ శిక్షణ; మాతృభాషా ప్రాథమిక పాఠశాలలు
1882హంటర్ కమిషన్ప్రాథమిక, మాధ్యమిక విద్యపై దృష్టి; ప్రాథమిక పాఠశాలలను స్థానిక సంస్థలకు అప్పగించడం; ప్రైవేట్ ప్రయత్నాలకు మద్దతు; మహిళా విద్యపై శ్రద్ధ
1902భారతీయ విశ్వవిద్యాలయాల కమిషన్ (రాలే)భారతీయ విశ్వవిద్యాలయాల చట్టం 1904కు, విశ్వవిద్యాలయాలపై ప్రభుత్వ నియంత్రణ కఠినతరం కావడానికి దారితీసింది
1917-19కలకత్తా విశ్వవిద్యాలయ (సాడ్లర్) కమిషన్రెండు దశల నిర్మాణం: 12 ఏళ్ల పాఠశాల, 3 ఏళ్ల డిగ్రీ; ఇంటర్మీడియట్ దశను విశ్వవిద్యాలయం నుంచి వేరు చేయడం; ప్రత్యేక మాధ్యమిక విద్యా బోర్డును సిఫార్సు చేసింది
1929హార్టాగ్ కమిటీప్రాథమిక విద్యలో వృథా మరియు స్తబ్ధత సమస్యలు; వేగవంతమైన విస్తరణ కన్నా సుస్థిరీకరణపై ఒత్తిడి
1937వార్ధా సదస్సు (గాంధీ)ప్రాథమిక విద్య: చేతిపని కేంద్రితం, మాతృభాష
1944సార్జెంట్ ప్రణాళిక (కేంద్ర సలహా విద్యా బోర్డు)యుద్ధానంతర ప్రణాళిక: 6-14 ఏళ్లకు ఉచిత, నిర్బంధ విద్య, ప్రీ-ప్రైమరీ పాఠశాలలు, సాంకేతిక విద్య

స్వతంత్ర భారతదేశం: ప్రధాన కమిషన్లు మరియు కమిటీలు

సంవత్సరంసంస్థఅధ్యక్షుడు/అధ్యక్షురాలుప్రధాన సిఫార్సు
1948-49విశ్వవిద్యాలయ విద్యా కమిషన్ఎస్. రాధాకృష్ణన్విశ్వవిద్యాలయ విద్యా సంస్కరణ; విశ్వవిద్యాలయ గ్రాంట్ల కమిషన్ ఆలోచన; గ్రామీణ విశ్వవిద్యాలయాలు
1952-53మాధ్యమిక విద్యా కమిషన్ఎ. ఎల్. ముదలియార్వైవిధ్యభరిత కోర్సులు, బహుళార్థ పాఠశాలలు, కనీసం రెండు భాషల అధ్యయనం, ఉపాధ్యాయుల హోదా మెరుగుపరచడం
1958మహిళా విద్యపై జాతీయ కమిటీదుర్గాబాయి దేశ్‌ముఖ్బాలికలు, మహిళల విద్య విస్తరణ
1964-66విద్యా కమిషన్డి. ఎస్. కొఠారీ10+2+3 విధానం; ఉమ్మడి పాఠశాల వ్యవస్థ; సైన్స్, పని అనుభవం; జాతీయ అభివృద్ధికి విద్య; జాతీయ ఆదాయంలో 6% విద్యపై వ్యయం
1977పాఠ్యప్రణాళిక సమీక్ష కమిటీఈశ్వర్‌భాయ్ పటేల్పాఠశాల పాఠ్యప్రణాళిక సమీక్ష
1990-92NPE 1986 సమీక్ష కమిటీఆచార్య రామమూర్తి (1990) మరియు ఎన్. జనార్దన్ రెడ్డి (1992)1986 విధానాన్ని సమీక్షించి, సవరించింది
1993జాతీయ సలహా కమిటీయశ్ పాల్"భారం లేని అభ్యసనం"
2019ముసాయిదా NEP కమిటీకె. కస్తూరిరంగన్NEP 2020కి ఆధారం

జాతీయ విధానాలు మరియు చట్రాలు

  • NPE 1968 (కొఠారీ ఆధారంగా): ఉమ్మడి 10 ఏళ్ల పాఠశాల, త్రిభాషా సూత్రం, 14 ఏళ్ల వరకు ఉచిత, నిర్బంధ విద్య, ఆదాయంలో 6% విద్యకు.
  • NPE 1986 (1992లో కార్యాచరణ ప్రణాళికగా సవరించారు): సమానత్వం, అందుబాటుపై దృష్టి; ఆపరేషన్ బ్లాక్‌బోర్డ్; నవోదయ విద్యాలయాలు; అనధికారిక విద్య; ఓపెన్ యూనివర్సిటీ వ్యవస్థ; కనీస అభ్యసన స్థాయిలు.
  • NCF 2005: నిర్మాణాత్మకత, భారం లేని అభ్యసనం; యశ్ పాల్ నివేదికపై ఆధారపడింది.
  • RTE చట్టం 2009: 6 నుంచి 14 ఏళ్ల పిల్లలకు ఉచిత, నిర్బంధ విద్య, ఆర్టికల్ 21A (86వ సవరణ, 2002 చేర్చింది) కింద ప్రాథమిక హక్కు. ఇది 2010లో అమల్లోకి వచ్చింది. ప్రైవేట్ అన్‌ఎయిడెడ్ పాఠశాలలు బలహీన వర్గాల పిల్లల కోసం సీట్ల కోటాను (25%) ఉంచాలి.
  • NEP 2020: 5+3+3+4 నిర్మాణం, పునాది అక్షరాస్యత, సరళ ఎంపికలు, మాతృభాష, తక్కువ ఒత్తిడి గల బోర్డు పరీక్షలు.

అంతర్జాతీయ నివేదికలు

సంవత్సరంనివేదికముఖ్య ఆలోచన
1972ఫోర్ కమిషన్ (UNESCO), *Learning to Be*జీవితకాల అభ్యసనం; అభ్యసన సమాజం
1996డెలోర్స్ కమిషన్ (UNESCO), *Learning: The Treasure Within*నాలుగు స్తంభాలు: తెలుసుకోవడం, చేయడం, కలిసి జీవించడం, ఉండటం కోసం నేర్చుకోవడం

కార్యక్రమాలు మరియు వాటిని ప్రారంభించినవి

కార్యక్రమంలక్ష్యంసంబంధం
ఆపరేషన్ బ్లాక్‌బోర్డ్మెరుగైన పాఠశాల భవనాలు, బోధనా సహాయాలు, ప్రతి ప్రాథమిక పాఠశాలకు కనీసం ఇద్దరు ఉపాధ్యాయులుNPE 1986
నవోదయ విద్యాలయంప్రతిభావంతులైన గ్రామీణ పిల్లలకు residential పాఠశాలలుNPE 1986
మధ్యాహ్న భోజనం (1995 నుంచి జాతీయ కార్యక్రమం)ప్రాథమిక పాఠశాలల్లో పోషణ, హాజరు; ఇప్పుడు PM POSHANజాతీయ కార్యక్రమం
DPEP (జిల్లా ప్రాథమిక విద్యా కార్యక్రమం, 1994)ప్రాథమిక విద్యను సార్వత్రికం చేయడానికి జిల్లా ఆధారిత ప్రణాళికప్రాథమిక విద్య
SSA (సర్వ శిక్షా అభియాన్, 2001)నిర్ణీత కాల మిషన్‌గా ప్రాథమికోన్నత విద్య సార్వత్రికీకరణRTEకి ముందు వచ్చి, దానికి తోడ్పడింది
RMSA (రాష్ట్రీయ మాధ్యమిక శిక్షా అభియాన్, 2009)మాధ్యమిక విద్యలో అందుబాటు, నాణ్యతమాధ్యమిక దశ
సమగ్ర శిక్ష (2018)SSA, RMSA, ఉపాధ్యాయ విద్యలను పాఠశాల విద్యకు ఒకే పథకంగా విలీనం చేసిందిప్రీ-స్కూల్ నుంచి 12వ తరగతి వరకు
NIPUN Bharat (2021)3వ తరగతి నాటికి పునాది అక్షరాస్యత, సంఖ్యా జ్ఞానంNEP 2020
PM SHRINEP అమలును చూపే నమూనా పాఠశాలలుNEP 2020

సంస్థలు మరియు వ్యవస్థలు

సంస్థపాత్ర
UGC (1956)విశ్వవిద్యాలయాల ప్రమాణాలు, నిధులు
NCERT (1961)జాతీయ స్థాయిలో పాఠ్యప్రణాళిక, పాఠ్యపుస్తకాలు, పరిశోధన
SCERTపాఠ్యప్రణాళిక, ఉపాధ్యాయ శిక్షణకు రాష్ట్ర స్థాయి సంస్థ; ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో ఇది APSCF 2011ను తయారు చేసింది
NCTE (1995 నుంచి చట్టబద్ధ సంస్థ)ఉపాధ్యాయ విద్యను నియంత్రిస్తుంది
CABEకేంద్ర సలహా విద్యా బోర్డు: కేంద్రానికి, రాష్ట్రాలకు సలహా ఇస్తుంది

ఒకే వాక్యంలో కాలక్రమం

1835 మెకాలే; 1854 వుడ్; 1882 హంటర్; 1904 విశ్వవిద్యాలయాల చట్టం; 1917-19 సాడ్లర్; 1929 హార్టాగ్; 1937 వార్ధా; 1944 సార్జెంట్; 1948 రాధాకృష్ణన్; 1952 ముదలియార్; 1964-66 కొఠారీ; 1968 NPE; 1986 NPE; 1992 కార్యాచరణ ప్రణాళిక; 1993 యశ్ పాల్; 1994 DPEP; 2001 SSA; 2002 86వ సవరణ; 2005 NCF; 2009 RTE మరియు RMSA; 2018 సమగ్ర శిక్ష; 2020 NEP; 2022 తొలి సంవత్సరాల చట్రం; 2023 NCFSE.

సిఫార్సులు మరింత వివరంగా

  • వుడ్స్ డిస్పాచ్: ఇది సామూహిక విద్యకు రాజ్యాన్ని బాధ్యురాలిని చేసింది, ప్రతి ప్రావిన్సులో ప్రజా బోధనా శాఖను సృష్టించింది, గ్రామ పాఠశాలల నుంచి విశ్వవిద్యాలయాల వరకు పాఠశాలల నిచ్చెనను కోరింది.
  • హంటర్ కమిషన్: ప్రాథమిక పాఠశాలల నియంత్రణను జిల్లా, పురపాలక బోర్డులకు అప్పగించాలని కోరింది. గ్రాంట్లతో ప్రైవేట్ సంస్థల మాధ్యమిక విద్యకు మద్దతు ఇచ్చింది.
  • హార్టాగ్ కమిటీ: చాలామంది పిల్లలు 4వ తరగతికి చేరకముందే బడి మానేస్తున్నారని లేదా తరగతులు పునరావృతం చేస్తున్నారని కనుగొని, ప్రాథమిక విద్య సుస్థిరీకరణను సిఫార్సు చేసింది.
  • సార్జెంట్ ప్రణాళిక: 40 ఏళ్ల సార్వత్రిక ప్రాథమిక విద్యా ప్రణాళిక, ఎంపిక చేసిన పిల్లలకు ఉన్నత పాఠశాలలు, సాంకేతిక, వయోజన విద్యను ప్రతిపాదించింది.
  • ముదలియార్ కమిషన్: ప్రత్యేక ఉన్నత మాధ్యమిక దశ, వైవిధ్యీకరణ, ఉపాధ్యాయులకు మెరుగైన శిక్షణ, జీతాలను సూచించింది.
  • కొఠారీ కమిషన్: తరగతి గదులు భారతదేశ భవిష్యత్తును తీర్చిదిద్దుతాయని వర్ణించింది, పని అనుభవం, ఉమ్మడి పాఠశాల వ్యవస్థ, త్రిభాషా సూత్రం, 10 ఏళ్ల సాధారణ విద్య తర్వాత 2 ఏళ్ల ఉన్నత మాధ్యమిక విద్య గల పాఠశాల వ్యవస్థను కోరింది.
  • యశ్ పాల్ కమిటీ: పిల్లలు బరువైన సంచులు మోస్తూ బట్టీ పట్టకుండా అవగాహనతో నేర్చుకోవాలని చెప్పింది.
  • డెలోర్స్ నివేదిక: జీవితకాల విద్యకు నాలుగు స్తంభాలను పేర్కొంది.

రాజ్యాంగంతో సంబంధం

  • ఆర్టికల్ 21A (86వ సవరణ, 2002): 6 నుంచి 14 ఏళ్ల పిల్లలకు ఉచిత, నిర్బంధ విద్య ప్రాథమిక హక్కు.
  • ఆర్టికల్ 45 (ఆదేశిక సూత్రం) ఇప్పుడు ఆరేళ్లలోపు పిల్లలకు బాల్య సంరక్షణ మరియు విద్యను అందించాలని రాజ్యాన్ని కోరుతుంది.
  • ఆర్టికల్ 51A(k) (ప్రాథమిక విధి): 6 నుంచి 14 ఏళ్ల బిడ్డకు విద్యా అవకాశాలు కల్పించడం తల్లిదండ్రి లేదా సంరక్షకుని విధి.
  • 42వ సవరణ (1976) విద్యను రాష్ట్ర జాబితా నుంచి ఉమ్మడి జాబితాకు మార్చింది, కాబట్టి కేంద్రం, రాష్ట్రాలు రెండూ దానిపై చట్టాలు చేస్తాయి.

సంక్షిప్త సూచిక: త్వరగా జతపరచడం ఎలా

  • "మాగ్నా కార్టా" అంటే వుడ్స్ డిస్పాచ్.
  • "వృథా మరియు స్తబ్ధత" అంటే హార్టాగ్.
  • "ప్రాథమిక విద్య" అంటే వార్ధా / జాకీర్ హుస్సేన్.
  • "10+2+3", "ఉమ్మడి పాఠశాల" అంటే కొఠారీ.
  • "వైవిధ్యభరిత కోర్సులు" లేదా "బహుళార్థ పాఠశాలలు" అంటే ముదలియార్.
  • "విశ్వవిద్యాలయ విద్య" అంటే రాధాకృష్ణన్.
  • "భారం లేని అభ్యసనం" అంటే యశ్ పాల్.
  • "నాలుగు స్తంభాలు" అంటే డెలోర్స్.
  • "ఆపరేషన్ బ్లాక్‌బోర్డ్" అంటే NPE 1986.
  • "ఆర్టికల్ 21A" అంటే RTE.
  • "5+3+3+4" అంటే NEP 2020.
  • "పంచకోశ" అంటే తొలి సంవత్సరాల చట్రం.

పరీక్షలో ఉచ్చులు

  • హంటర్ (1882) ప్రాథమిక, మాధ్యమిక విద్య గురించి; రాధాకృష్ణన్ (1948) విశ్వవిద్యాలయాల గురించి; ముదలియార్ (1952) మాధ్యమిక విద్య గురించి.
  • కొఠారీ కమిషన్ 10+2+3 ప్రణాళికను ఇచ్చింది; NEP 2020 దాన్ని 5+3+3+4గా మార్చింది.
  • సార్జెంట్ (1944) స్వాతంత్ర్యానికి ముందుది; సాడ్లర్ (1917-19) కలకత్తా విశ్వవిద్యాలయం గురించి.
  • వుడ్స్ డిస్పాచ్ (1854) హంటర్ (1882) కంటే ముందు వచ్చింది; వాటిని తారుమారు చేయకండి.
  • ఫోర్ (1972), డెలోర్స్ (1996) UNESCO సంస్థలు; కొఠారీ భారతీయ సంస్థ.
  • SSA RTE కంటే ముందు వచ్చింది; RMSA మాధ్యమిక విద్యకు.
  • ఆర్టికల్ 21A హక్కును ఇస్తుంది; RTE చట్టం 2009 దాన్ని అమలు చేసే చట్టాన్ని చేస్తుంది.
  • NPE 1968 కొఠారీ నివేదికను అనుసరించింది; NPE 1986 తర్వాత వచ్చి 1992లో సవరించబడింది.

వన్-లైనర్లు

  • 1. మెకాలే మినిట్ 1835 నాటిది.
  • 2. వుడ్స్ డిస్పాచ్ భారతీయ విద్య మాగ్నా కార్టా.
  • 3. హంటర్ కమిషన్ 1882లో ఏర్పాటైంది.
  • 4. హార్టాగ్ కమిటీ వృథా, స్తబ్ధతపై నివేదిక ఇచ్చింది.
  • 5. సార్జెంట్ ప్రణాళిక 1944 నాటిది.
  • 6. రాధాకృష్ణన్ కమిషన్ విశ్వవిద్యాలయ విద్యను అధ్యయనం చేసింది.
  • 7. ముదలియార్ కమిషన్ మాధ్యమిక విద్యను అధ్యయనం చేసింది.
  • 8. కొఠారీ కమిషన్ 10+2+3ని సిఫార్సు చేసింది.
  • 9. యశ్ పాల్ "భారం లేని అభ్యసనం" రాశారు.
  • 10. డెలోర్స్ అభ్యసనం నాలుగు స్తంభాలను ఇచ్చారు.
  • 11. RTE ఆర్టికల్ 21Aపై ఆధారపడి ఉంది.
  • 12. NEP 2020 5+3+3+4ను ప్రవేశపెట్టింది.

సాధన ప్రశ్నలు

  1. భారతదేశంలో ఆంగ్ల విద్యకు 'మాగ్నా కార్టా'గా పిలిచే పత్రం ఏది?

    1. మెకాలే మినిట్
    2. హంటర్ కమిషన్ నివేదిక
    3. సార్జెంట్ ప్లాన్
    4. ఊడ్స్ డిస్పాచ్
    సమాధానం

    D. ఊడ్స్ డిస్పాచ్

    Which document is called the Magna Carta of English education in India?

    1. Macaulay's Minute
    2. Hunter Commission report
    3. Sargent Plan
    4. Wood's Despatch
  2. విద్యపై మెకాలే మినిట్ ఎప్పుడు జారీ అయింది?

    1. 1902
    2. 1854
    3. 1882
    4. 1835
    సమాధానం

    D. 1835

    Macaulay's Minute on education was issued in

    1. 1902
    2. 1854
    3. 1882
    4. 1835
  3. హంటర్ కమిషన్‌ను ఎప్పుడు నియమించారు?

    1. 1917
    2. 1948
    3. 1835
    4. 1882
    సమాధానం

    D. 1882

    The Hunter Commission was appointed in

    1. 1917
    2. 1948
    3. 1835
    4. 1882
  4. హార్టాగ్ కమిటీ ఏ సమస్యపై నివేదిక ఇచ్చింది?

    1. సాంకేతిక పరీక్షలు
    2. ఉన్నత పరిశోధన
    3. పాఠశాల యూనిఫాంలు
    4. వృథా (వేస్టేజ్), స్తబ్ధత (స్టాగ్నేషన్)
    సమాధానం

    D. వృథా (వేస్టేజ్), స్తబ్ధత (స్టాగ్నేషన్)

    The Hartog Committee reported on the problem of

    1. technical examinations
    2. higher research
    3. school uniforms
    4. wastage and stagnation
  5. యుద్ధానంతర విద్యాభివృద్ధికి సంబంధించిన సార్జెంట్ ప్లాన్ ఏ సంవత్సరానికి చెందినది?

    1. 1964
    2. 1882
    3. 1986
    4. 1944
    సమాధానం

    D. 1944

    The Sargent Plan of post-war educational development dates from

    1. 1964
    2. 1882
    3. 1986
    4. 1944
  6. 1948-49 విశ్వవిద్యాలయ విద్యా కమిషన్‌కు అధ్యక్షత వహించినది

    1. జాకీర్ హుస్సేన్
    2. ఎ. ఎల్. ముదలియార్
    3. ఎస్. రాధాకృష్ణన్
    4. డి. ఎస్. కొఠారి
    సమాధానం

    C. ఎస్. రాధాకృష్ణన్

    The University Education Commission of 1948-49 was headed by

    1. Zakir Husain
    2. A. L. Mudaliar
    3. S. Radhakrishnan
    4. D. S. Kothari
  7. 1952-53 మాధ్యమిక విద్యా కమిషన్‌కు అధ్యక్షత వహించినది

    1. ఎ. ఎల్. ముదలియార్
    2. ఎస్. రాధాకృష్ణన్
    3. యశ్‌పాల్
    4. డి. ఎస్. కొఠారి
    సమాధానం

    A. ఎ. ఎల్. ముదలియార్

    The Secondary Education Commission of 1952-53 was headed by

    1. A. L. Mudaliar
    2. S. Radhakrishnan
    3. Yash Pal
    4. D. S. Kothari
  8. 1964-66 విద్యా కమిషన్‌కు అధ్యక్షత వహించినది

    1. ఎ. ఎల్. ముదలియార్
    2. కె. కస్తూరిరంగన్
    3. యశ్‌పాల్
    4. డి. ఎస్. కొఠారి
    సమాధానం

    D. డి. ఎస్. కొఠారి

    The Education Commission of 1964-66 was headed by

    1. A. L. Mudaliar
    2. K. Kasturirangan
    3. Yash Pal
    4. D. S. Kothari
  9. 10+2+3 విద్యా విధానాన్ని సిఫారసు చేసిన కమిషన్ ఏది?

    1. హంటర్ కమిషన్
    2. ముదలియార్ కమిషన్
    3. కొఠారి కమిషన్
    4. హార్టాగ్ కమిటీ
    సమాధానం

    C. కొఠారి కమిషన్

    Which commission recommended the 10+2+3 pattern of education?

    1. Hunter Commission
    2. Mudaliar Commission
    3. Kothari Commission
    4. Hartog Committee
  10. 'భారం లేని అభ్యసనం' (Learning Without Burden) నివేదికను ఎవరి నాయకత్వంలో రూపొందించారు?

    1. కొఠారి
    2. యశ్‌పాల్
    3. ముదలియార్
    4. డెలోర్స్
    సమాధానం

    B. యశ్‌పాల్

    The report Learning Without Burden was prepared under the leadership of

    1. Kothari
    2. Yash Pal
    3. Mudaliar
    4. Delors
  11. 1996 నాటి డెలోర్స్ నివేదిక శీర్షిక

    1. భారం లేని అభ్యసనం
    2. అందరికీ విద్య
    3. అభ్యసనం: అంతర్గత నిధి (Learning: The Treasure Within)
    4. లెర్నింగ్ టు బి
    సమాధానం

    C. అభ్యసనం: అంతర్గత నిధి (Learning: The Treasure Within)

    The Delors Report of 1996 is titled

    1. Learning Without Burden
    2. Education for All
    3. Learning: The Treasure Within
    4. Learning to Be
  12. 6 నుండి 14 ఏళ్ల పిల్లలకు విద్యను ప్రాథమిక హక్కుగా చేసిన రాజ్యాంగ ఆర్టికల్ ఏది?

    1. ఆర్టికల్ 19
    2. ఆర్టికల్ 21A
    3. ఆర్టికల్ 45
    4. ఆర్టికల్ 14
    సమాధానం

    B. ఆర్టికల్ 21A

    Which constitutional article makes education a fundamental right for children aged 6 to 14?

    1. Article 19
    2. Article 21A
    3. Article 45
    4. Article 14
  13. విద్యా హక్కు చట్టం 2009 ఏ వయస్సు పిల్లలకు వర్తిస్తుంది?

    1. 6 నుండి 14 సంవత్సరాలు
    2. 14 నుండి 18 సంవత్సరాలు
    3. 3 నుండి 6 సంవత్సరాలు
    4. 0 నుండి 3 సంవత్సరాలు
    సమాధానం

    A. 6 నుండి 14 సంవత్సరాలు

    The Right to Education Act 2009 applies to children aged

    1. 6 to 14 years
    2. 14 to 18 years
    3. 3 to 6 years
    4. 0 to 3 years
  14. ఆపరేషన్ బ్లాక్‌బోర్డ్ ఏ విధానం కింద ప్రారంభమైంది?

    1. ఊడ్స్ డిస్పాచ్
    2. NEP 2020
    3. జాతీయ విద్యా విధానం 1968
    4. జాతీయ విద్యా విధానం 1986
    సమాధానం

    D. జాతీయ విద్యా విధానం 1986

    Operation Blackboard was launched under which policy?

    1. Wood's Despatch
    2. NEP 2020
    3. National Policy on Education 1968
    4. National Policy on Education 1986
  15. నిపుణ్ భారత్ ఏ విధానం కింద ప్రారంభమైంది?

    1. NEP 2020
    2. NPE 1986
    3. NPE 1968
    4. కొఠారి నివేదిక
    సమాధానం

    A. NEP 2020

    NIPUN Bharat was launched under which policy?

    1. NEP 2020
    2. NPE 1986
    3. NPE 1968
    4. Kothari report
  16. సమగ్ర శిక్ష కింది వాటిలో ఏ పథకాలను విలీనం చేసింది?

    1. మధ్యాహ్న భోజనం, నవోదయ
    2. SSA, RMSA, ఉపాధ్యాయ విద్య
    3. NCERT, NCTE
    4. UGC, AICTE
    సమాధానం

    B. SSA, RMSA, ఉపాధ్యాయ విద్య

    Samagra Shiksha merged which of the following schemes?

    1. Mid-Day Meal and Navodaya
    2. SSA, RMSA and teacher education
    3. NCERT and NCTE
    4. UGC and AICTE
  17. 2001 నుండి ప్రాథమికోన్నత విద్య సార్వత్రీకరణను లక్ష్యంగా పెట్టుకున్న కార్యక్రమం ఏది?

    1. రాష్ట్రీయ మాధ్యమిక శిక్షా అభియాన్
    2. ఆపరేషన్ బ్లాక్‌బోర్డ్
    3. సర్వ శిక్షా అభియాన్
    4. నవోదయ విద్యాలయం
    సమాధానం

    C. సర్వ శిక్షా అభియాన్

    Which programme aimed at the universalisation of elementary education from 2001?

    1. Rashtriya Madhyamik Shiksha Abhiyan
    2. Operation Blackboard
    3. Sarva Shiksha Abhiyan
    4. Navodaya Vidyalaya
  18. రాష్ట్రీయ మాధ్యమిక శిక్షా అభియాన్ ఉద్దేశం

    1. ఉన్నత విద్య
    2. ప్రాథమిక విద్య
    3. వయోజన విద్య
    4. మాధ్యమిక విద్య
    సమాధానం

    D. మాధ్యమిక విద్య

    Rashtriya Madhyamik Shiksha Abhiyan was meant for

    1. higher education
    2. primary education
    3. adult education
    4. secondary education
  19. డెలోర్స్ నివేదికలోని నాలుగు అభ్యసన స్తంభాలు

    1. తెలుసుకోవడం, చేయడం, కలిసి జీవించడం, అస్తిత్వం కోసం నేర్చుకోవడం
    2. సత్యం, సౌందర్యం, అధికారం, సంపద
    3. చదవడం, రాయడం, అంకగణితం, చిత్రలేఖనం
    4. వినడం, మాట్లాడటం, చదవడం, రాయడం
    సమాధానం

    A. తెలుసుకోవడం, చేయడం, కలిసి జీవించడం, అస్తిత్వం కోసం నేర్చుకోవడం

    The four pillars of learning in the Delors Report are

    1. learning to know, to do, to live together and to be
    2. truth, beauty, power and wealth
    3. reading, writing, arithmetic and drawing
    4. listening, speaking, reading and writing
  20. సరిగ్గా జతపరిచినది ఏది?

    1. హంటర్ కమిషన్ - 1948లో విశ్వవిద్యాలయ స్వయంప్రతిపత్తి
    2. ముదలియార్ కమిషన్ - మాధ్యమిక పాఠశాలల్లో వైవిధ్యభరిత కోర్సులు
    3. రాధాకృష్ణన్ కమిషన్ - 1882 నాటి ప్రాథమిక పాఠశాలలు
    4. సార్జెంట్ ప్లాన్ - 1937 నాటి వార్ధా పథకం
    సమాధానం

    B. ముదలియార్ కమిషన్ - మాధ్యమిక పాఠశాలల్లో వైవిధ్యభరిత కోర్సులు

    Which pair is correctly matched?

    1. Hunter Commission - university autonomy in 1948
    2. Mudaliar Commission - diversified courses in secondary schools
    3. Radhakrishnan Commission - primary schools of 1882
    4. Sargent Plan - Wardha scheme of 1937
  21. 1972 నాటి ఫౌరే కమిషన్ (Faure Commission) నివేదిక శీర్షిక

    1. అభ్యసనం: అంతర్గత నిధి
    2. భారం లేని అభ్యసనం
    3. ది ఎడ్యుకేషన్ ఆఫ్ మాన్
    4. లెర్నింగ్ టు బి (Learning to Be)
    సమాధానం

    D. లెర్నింగ్ టు బి (Learning to Be)

    Faure Commission's report of 1972 is titled

    1. Learning: The Treasure Within
    2. Learning Without Burden
    3. The Education of Man
    4. Learning to Be
  22. మహిళా విద్యను అధ్యయనం చేసిన, దుర్గాబాయి దేశ్‌ముఖ్ అధ్యక్షతన ఏర్పడిన కమిటీ ఏది?

    1. పటేల్ కమిటీ
    2. హార్టాగ్ కమిటీ
    3. జాతీయ మహిళా విద్యా కమిటీ
    4. రామమూర్తి కమిటీ
    సమాధానం

    C. జాతీయ మహిళా విద్యా కమిటీ

    Which Committee studied the education of women and was headed by Durgabai Deshmukh?

    1. Patel Committee
    2. Hartog Committee
    3. National Committee on Women's Education
    4. Ramamurti Committee
  23. కలకత్తా విశ్వవిద్యాలయ కమిషన్ (1917-19)కు అధ్యక్షత వహించినది

    1. లార్డ్ మెకాలే
    2. మైఖేల్ శాడ్లర్
    3. డబ్ల్యూ. డబ్ల్యూ. హంటర్
    4. చార్లెస్ ఊడ్
    సమాధానం

    B. మైఖేల్ శాడ్లర్

    The Calcutta University Commission (1917-19) was headed by

    1. Lord Macaulay
    2. Michael Sadler
    3. W. W. Hunter
    4. Charles Wood
  24. వార్ధా బేసిక్ ఎడ్యుకేషన్ పథకాన్ని ఎప్పుడు ప్రతిపాదించారు?

    1. 1854
    2. 2005
    3. 1948
    4. 1937
    సమాధానం

    D. 1937

    The Wardha Scheme of Basic Education was put forward in

    1. 1854
    2. 2005
    3. 1948
    4. 1937
  25. ప్రాథమిక పాఠశాలలను స్థానిక సంస్థలకు అప్పగించాలని 1882లో సిఫారసు చేసిన సంస్థ ఏది?

    1. డెలోర్స్ కమిషన్
    2. సార్జెంట్ ప్లాన్
    3. హంటర్ కమిషన్
    4. రాధాకృష్ణన్ కమిషన్
    సమాధానం

    C. హంటర్ కమిషన్

    Which body of 1882 recommended that primary schools be handed over to local bodies?

    1. Delors Commission
    2. Sargent Plan
    3. Hunter Commission
    4. Radhakrishnan Commission
  26. విద్యను రాష్ట్ర జాబితా నుండి ఉమ్మడి జాబితాకు మార్చినది

    1. 42వ సవరణ, 1976
    2. 44వ సవరణ, 1978
    3. 86వ సవరణ, 2002
    4. 1వ సవరణ, 1951
    సమాధానం

    A. 42వ సవరణ, 1976

    Education was moved from the State List to the Concurrent List by the

    1. 42nd Amendment, 1976
    2. 44th Amendment, 1978
    3. 86th Amendment, 2002
    4. 1st Amendment, 1951
  27. మధ్యాహ్న భోజన పథకం గురించి సరైన వాక్యం ఏది?

    1. ఇది 1995లో జాతీయ కార్యక్రమంగా ప్రారంభమై ఇప్పుడు PM POSHAN అని పిలవబడుతోంది
    2. దీనిని హంటర్ కమిషన్ ప్రారంభించింది
    3. ఇది NEP 2020 తర్వాత ప్రారంభమైంది
    4. ఇది విశ్వవిద్యాలయ పథకం
    సమాధానం

    A. ఇది 1995లో జాతీయ కార్యక్రమంగా ప్రారంభమై ఇప్పుడు PM POSHAN అని పిలవబడుతోంది

    Which statement about the Mid-Day Meal scheme is correct?

    1. It began as a national programme in 1995 and is now called PM POSHAN
    2. It was started by the Hunter Commission
    3. It was launched after NEP 2020
    4. It is a university scheme
  28. సరైన కాలక్రమ వరుస ఏది?

    1. హార్టాగ్ కమిటీ, ఊడ్స్ డిస్పాచ్, కొఠారి కమిషన్, హంటర్ కమిషన్
    2. కొఠారి కమిషన్, హార్టాగ్ కమిటీ, హంటర్ కమిషన్, ఊడ్స్ డిస్పాచ్
    3. హంటర్ కమిషన్, ఊడ్స్ డిస్పాచ్, కొఠారి కమిషన్, హార్టాగ్ కమిటీ
    4. ఊడ్స్ డిస్పాచ్, హంటర్ కమిషన్, హార్టాగ్ కమిటీ, కొఠారి కమిషన్
    సమాధానం

    D. ఊడ్స్ డిస్పాచ్, హంటర్ కమిషన్, హార్టాగ్ కమిటీ, కొఠారి కమిషన్

    Which sequence is in correct chronological order?

    1. Hartog Committee, Wood's Despatch, Kothari Commission, Hunter Commission
    2. Kothari Commission, Hartog Committee, Hunter Commission, Wood's Despatch
    3. Hunter Commission, Wood's Despatch, Kothari Commission, Hartog Committee
    4. Wood's Despatch, Hunter Commission, Hartog Committee, Kothari Commission
  29. కార్యక్రమాన్ని దశతో జతపరచండి: SSA, RMSA, సమగ్ర శిక్ష

    1. మాధ్యమిక, ప్రాథమికోన్నత, ఉన్నత విద్య
    2. ప్రాథమికోన్నత, మాధ్యమిక, ప్రీ-స్కూల్ నుండి 12వ తరగతి వరకు
    3. ఉన్నత విద్య, మాధ్యమిక, వయోజన
    4. వయోజన, ప్రాథమికోన్నత, ప్రీ-స్కూల్
    సమాధానం

    B. ప్రాథమికోన్నత, మాధ్యమిక, ప్రీ-స్కూల్ నుండి 12వ తరగతి వరకు

    Match the programme with the stage: SSA, RMSA, Samagra Shiksha

    1. Secondary, elementary, higher education
    2. Elementary, secondary, pre-school to Grade 12
    3. Higher education, secondary, adult
    4. Adult, elementary, pre-school
  30. సెంట్రల్ అడ్వైజరీ బోర్డ్ ఆఫ్ ఎడ్యుకేషన్ సంక్షిప్త రూపం

    1. SCERT
    2. UGC
    3. CABE
    4. NCTE
    సమాధానం

    C. CABE

    The Central Advisory Board of Education is known by the short form

    1. SCERT
    2. UGC
    3. CABE
    4. NCTE
  31. క్రింది వాక్యాలను పరిశీలించండి: 1. హంటర్ కమిషన్‌ను 1882లో ఏర్పాటు చేశారు. 2. హంటర్ కమిషన్ కేవలం విశ్వవిద్యాలయ విద్య గురించే. ఏది/ఏవి సరైనవి?

    1. 1 మాత్రమే
    2. 2 మాత్రమే
    3. 1 మరియు 2 రెండూ
    4. 1 లేదా 2 కాదు
    సమాధానం

    A. 1 మాత్రమే

    Consider these statements: 1. The Hunter Commission was set up in 1882. 2. The Hunter Commission was about university education only. Which is/are correct?

    1. 1 only
    2. 2 only
    3. Both 1 and 2
    4. Neither 1 nor 2
  32. క్రింది వాక్యాలను పరిశీలించండి: 1. కొఠారి కమిషన్ 10+2+3 విధానాన్ని సిఫారసు చేసింది. 2. NEP 2020 5+3+3+4 విధానాన్ని ప్రతిపాదించింది. ఏది/ఏవి సరైనవి?

    1. 1 మాత్రమే
    2. 2 మాత్రమే
    3. 1 మరియు 2 రెండూ
    4. 1 లేదా 2 కాదు
    సమాధానం

    C. 1 మరియు 2 రెండూ

    Consider these statements: 1. Kothari Commission recommended the 10+2+3 pattern. 2. NEP 2020 proposed the 5+3+3+4 pattern. Which is/are correct?

    1. 1 only
    2. 2 only
    3. Both 1 and 2
    4. Neither 1 nor 2
  33. క్రింది వాక్యాలను పరిశీలించండి: 1. మెకాలే మినిట్ హంటర్ కమిషన్ తర్వాత వచ్చింది. 2. ఊడ్స్ డిస్పాచ్ హంటర్ కమిషన్ కంటే ముందు వచ్చింది. ఏది/ఏవి సరైనవి?

    1. 1 మాత్రమే
    2. 2 మాత్రమే
    3. 1 మరియు 2 రెండూ
    4. 1 లేదా 2 కాదు
    సమాధానం

    B. 2 మాత్రమే

    Consider these statements: 1. Macaulay's Minute came after the Hunter Commission. 2. Wood's Despatch came before the Hunter Commission. Which is/are correct?

    1. 1 only
    2. 2 only
    3. Both 1 and 2
    4. Neither 1 nor 2
  34. క్రింది వాక్యాలను పరిశీలించండి: 1. రాధాకృష్ణన్ కమిషన్ విశ్వవిద్యాలయ విద్యను అధ్యయనం చేసింది. 2. ముదలియార్ కమిషన్ మాధ్యమిక విద్యను అధ్యయనం చేసింది. ఏది/ఏవి సరైనవి?

    1. 1 మాత్రమే
    2. 2 మాత్రమే
    3. 1 మరియు 2 రెండూ
    4. 1 లేదా 2 కాదు
    సమాధానం

    C. 1 మరియు 2 రెండూ

    Consider these statements: 1. Radhakrishnan Commission studied university education. 2. Mudaliar Commission studied secondary education. Which is/are correct?

    1. 1 only
    2. 2 only
    3. Both 1 and 2
    4. Neither 1 nor 2
  35. క్రింది వాక్యాలను పరిశీలించండి: 1. ఫౌరే కమిషన్ 'లెర్నింగ్ టు బి'ని రూపొందించింది. 2. డెలోర్స్ కమిషన్ 'లెర్నింగ్ టు బి'ని రూపొందించింది. ఏది/ఏవి సరైనవి?

    1. 1 మాత్రమే
    2. 2 మాత్రమే
    3. 1 మరియు 2 రెండూ
    4. 1 లేదా 2 కాదు
    సమాధానం

    A. 1 మాత్రమే

    Consider these statements: 1. Faure Commission produced Learning to Be. 2. Delors Commission produced Learning to Be. Which is/are correct?

    1. 1 only
    2. 2 only
    3. Both 1 and 2
    4. Neither 1 nor 2
  36. RTE చట్టం 2009 గురించిన క్రింది వాక్యాలను పరిశీలించండి: 1. ఇది 14 ఏళ్లు పైబడిన పిల్లలకు వర్తిస్తుంది. 2. ఇది ఆర్టికల్ 21Aపై ఆధారపడి ఉంది. ఏది/ఏవి సరైనవి?

    1. 1 మాత్రమే
    2. 2 మాత్రమే
    3. 1 మరియు 2 రెండూ
    4. 1 లేదా 2 కాదు
    సమాధానం

    B. 2 మాత్రమే

    Consider these statements about the RTE Act 2009: 1. It applies to children above 14 years. 2. It rests on Article 21A. Which is/are correct?

    1. 1 only
    2. 2 only
    3. Both 1 and 2
    4. Neither 1 nor 2
  37. క్రింది వాక్యాలను పరిశీలించండి: 1. ఆపరేషన్ బ్లాక్‌బోర్డ్ NPE 1986 కింద వచ్చింది. 2. DPEP జిల్లా స్థాయి ప్రాథమిక విద్య కోసం ఉద్దేశించింది. ఏది/ఏవి సరైనవి?

    1. 1 మాత్రమే
    2. 2 మాత్రమే
    3. 1 మరియు 2 రెండూ
    4. 1 లేదా 2 కాదు
    సమాధానం

    C. 1 మరియు 2 రెండూ

    Consider these statements: 1. Operation Blackboard came under NPE 1986. 2. DPEP was meant for district-level primary education. Which is/are correct?

    1. 1 only
    2. 2 only
    3. Both 1 and 2
    4. Neither 1 nor 2
  38. క్రింది వాక్యాలను పరిశీలించండి: 1. హార్టాగ్ కమిటీ వృథా, స్తబ్ధతపై నివేదిక ఇచ్చింది. 2. హార్టాగ్ కమిటీ 10+2+3 విధానాన్ని ఇచ్చింది. ఏది/ఏవి సరైనవి?

    1. 1 మాత్రమే
    2. 2 మాత్రమే
    3. 1 మరియు 2 రెండూ
    4. 1 లేదా 2 కాదు
    సమాధానం

    A. 1 మాత్రమే

    Consider these statements: 1. Hartog Committee reported on wastage and stagnation. 2. Hartog Committee gave the 10+2+3 pattern. Which is/are correct?

    1. 1 only
    2. 2 only
    3. Both 1 and 2
    4. Neither 1 nor 2
  39. క్రింది వాక్యాలను పరిశీలించండి: 1. సార్జెంట్ ప్లాన్ స్వాతంత్ర్యానికి ముందు తయారైంది. 2. సార్జెంట్ ప్లాన్ 6-14 సంవత్సరాల వారికి సార్వత్రిక నిర్బంధ విద్యను సిఫారసు చేసింది. ఏది/ఏవి సరైనవి?

    1. 1 మాత్రమే
    2. 2 మాత్రమే
    3. 1 మరియు 2 రెండూ
    4. 1 లేదా 2 కాదు
    సమాధానం

    C. 1 మరియు 2 రెండూ

    Consider these statements: 1. Sargent Plan was prepared before independence. 2. Sargent Plan recommended universal compulsory education for 6-14 years. Which is/are correct?

    1. 1 only
    2. 2 only
    3. Both 1 and 2
    4. Neither 1 nor 2
  40. క్రింది వాక్యాలను పరిశీలించండి: 1. RMSA ప్రాథమికోన్నత విద్య కోసం ఉద్దేశించిన పథకం. 2. SSA, RTE చట్టం 2009 కంటే ముందే వచ్చింది. ఏది/ఏవి సరైనవి?

    1. 1 మాత్రమే
    2. 2 మాత్రమే
    3. 1 మరియు 2 రెండూ
    4. 1 లేదా 2 కాదు
    సమాధానం

    B. 2 మాత్రమే

    Consider these statements: 1. RMSA is a scheme for elementary education. 2. SSA preceded the RTE Act 2009. Which is/are correct?

    1. 1 only
    2. 2 only
    3. Both 1 and 2
    4. Neither 1 nor 2
  41. క్రింది వాక్యాలను పరిశీలించండి: 1. UGC 1956లో ఏర్పాటైంది. 2. NCERT 1961లో ఏర్పాటైంది. ఏది/ఏవి సరైనవి?

    1. 1 మాత్రమే
    2. 2 మాత్రమే
    3. 1 మరియు 2 రెండూ
    4. 1 లేదా 2 కాదు
    సమాధానం

    C. 1 మరియు 2 రెండూ

    Consider these statements: 1. UGC was set up in 1956. 2. NCERT was set up in 1961. Which is/are correct?

    1. 1 only
    2. 2 only
    3. Both 1 and 2
    4. Neither 1 nor 2
  42. యశ్‌పాల్, కస్తూరిరంగన్ గురించిన క్రింది వాక్యాలను పరిశీలించండి: 1. యశ్‌పాల్ 'భారం లేని అభ్యసనం' కమిటీకి నాయకత్వం వహించారు. 2. కస్తూరిరంగన్ ముసాయిదా NEP కమిటీకి నాయకత్వం వహించారు. ఏది/ఏవి సరైనవి?

    1. 1 మాత్రమే
    2. 2 మాత్రమే
    3. 1 మరియు 2 రెండూ
    4. 1 లేదా 2 కాదు
    సమాధానం

    C. 1 మరియు 2 రెండూ

    Consider these statements about Yash Pal and Kasturirangan: 1. Yash Pal led the Learning Without Burden committee. 2. Kasturirangan led the committee for the draft NEP. Which is/are correct?

    1. 1 only
    2. 2 only
    3. Both 1 and 2
    4. Neither 1 nor 2
  43. క్రింది వాక్యాలను పరిశీలించండి: 1. ఆర్టికల్ 21Aని 86వ సవరణ ద్వారా చేర్చారు. 2. ఆర్టికల్ 21A 18 ఏళ్ల వయస్సు వరకు పౌరులందరికీ ఉచిత విద్యను హామీ ఇస్తుంది. ఏది/ఏవి సరైనవి?

    1. 1 మాత్రమే
    2. 2 మాత్రమే
    3. 1 మరియు 2 రెండూ
    4. 1 లేదా 2 కాదు
    సమాధానం

    A. 1 మాత్రమే

    Consider these statements: 1. Article 21A was inserted by the 86th Amendment. 2. Article 21A guarantees free education to all citizens up to age 18. Which is/are correct?

    1. 1 only
    2. 2 only
    3. Both 1 and 2
    4. Neither 1 nor 2
  44. క్రింది వాక్యాలను పరిశీలించండి: 1. సమగ్ర శిక్ష విద్యా హక్కు చట్టం స్థానంలో వచ్చింది. 2. సమగ్ర శిక్ష ప్రీ-స్కూల్ నుండి 12వ తరగతి వరకు పాఠశాల విద్యను కవర్ చేస్తుంది. ఏది/ఏవి సరైనవి?

    1. 1 మాత్రమే
    2. 2 మాత్రమే
    3. 1 మరియు 2 రెండూ
    4. 1 లేదా 2 కాదు
    సమాధానం

    B. 2 మాత్రమే

    Consider these statements: 1. Samagra Shiksha replaced the Right to Education Act. 2. Samagra Shiksha covers school education from pre-school to Grade 12. Which is/are correct?

    1. 1 only
    2. 2 only
    3. Both 1 and 2
    4. Neither 1 nor 2
  45. 1904 భారత విశ్వవిద్యాలయాల చట్టం ఏ నివేదిక తర్వాత వచ్చింది?

    1. సార్జెంట్ ప్లాన్
    2. హంటర్ కమిషన్
    3. హార్టాగ్ కమిటీ
    4. భారత విశ్వవిద్యాలయాల కమిషన్ (రేలీ)
    సమాధానం

    D. భారత విశ్వవిద్యాలయాల కమిషన్ (రేలీ)

    The Indian Universities Act of 1904 followed the report of the

    1. Sargent Plan
    2. Hunter Commission
    3. Hartog Committee
    4. Indian Universities Commission (Raleigh)
Page 1 of 1
‹
›