Gravitation NEET PYQ in Telugu — ఈ గైడ్ తెలుగులో ఉంది. Read in English.
గురుత్వాకర్షణ (Gravitation) నిష్పత్తుల చాప్టర్. దీని మీద వచ్చే చాలా NEET ప్రశ్నలు భూమి కంటే పెద్దదో, చిన్నదో, బరువైనదో, తేలికైనదో అయిన ఒక గ్రహాన్ని ఇచ్చి g, పలాయన వడి (escape speed) లేదా కక్ష్యా కాలం ఎలా మారుతుందో అడుగుతాయి. ప్రతి రాశి R లేదా M యొక్క ఏ ఘాతం మీద ఆధారపడుతుందో మీకు తెలిస్తే, ఈ ప్రశ్నలకు ఒక నిమిషం కంటే చాలా తక్కువ సమయం పడుతుంది.
డిజిటైజ్ చేసిన NEET, AIPMT పాత పేపర్ల నుంచి Pareeksha సొంతంగా తీసిన లెక్కలను ఈ పోస్ట్ వాడుతుంది, తర్వాత అధికారిక జవాబులతో ఐదు పాత ప్రశ్నలను సాల్వ్ చేస్తుంది.
NEETలో గ్రావిటేషన్ నుంచి ఎంత తరచుగా అడుగుతారు
1988 నుంచి 2026 వరకు Pareekshaలో డిజిటైజ్ చేసిన 51 పేపర్లలో ఈ చాప్టర్కు 30 ప్రశ్నలు ట్యాగ్ అయ్యాయి. 2016 నుంచి 2026 వరకు జరిగిన 18 NEET సిట్టింగ్లలో, ట్యాగ్ చేసిన 531 ఫిజిక్స్ ప్రశ్నల్లో దీనికి 16 వచ్చాయి. దీంతో 29 ఫిజిక్స్ చాప్టర్లలో ఇది 16వ స్థానంలో ఉంది.
ఈ చాప్టర్ బరువు పెరిగింది. 2016 నుంచి 2020 వరకు 8 NEET పేపర్లలో 4 ప్రశ్నలు వచ్చాయి, ఒక్కో పేపర్కు అర ప్రశ్న. 2021 నుంచి 2026 వరకు 10 పేపర్లలో 12 వచ్చాయి, ఒక్కో పేపర్కు సుమారు 1.2, లేదా ఆ కాలంలో ట్యాగ్ చేసిన 347 ఫిజిక్స్ ప్రశ్నల్లో 3.5%.
| NEET సంవత్సరం (అన్ని సిట్టింగ్లు కలిపి) | ప్రశ్నలు |
|---|---|
| 2013 | 1 |
| 2016 | 1 |
| 2017 | 0 |
| 2018 | 1 |
| 2019 | 1 |
| 2020 | 1 |
| 2021 | 3 |
| 2022 | 1 |
| 2023 | 2 |
| 2024 | 2 |
| 2025 | 2 |
| 2026 | 2 |
కొన్ని సంవత్సరాల్లో ఒకటి కంటే ఎక్కువ సిట్టింగ్లు జరిగాయి, డిజిటైజ్ చేసిన కొన్ని పేపర్లలో కొన్ని ప్రశ్నలు తక్కువ ఉన్నాయి, కాబట్టి వీటిని దగ్గరి లెక్కలుగా చూడండి. మొత్తం ఫిజిక్స్ టేబుల్ NEET చాప్టర్ వారీ వెయిటేజీ పేజీ (ఇంగ్లీష్లో)లో ఉంది.
ప్రశ్నలు ఏం పరీక్షిస్తాయి
- గురుత్వ త్వరణం. ఇతర గ్రహాల మీద, ఒక ఎత్తులో, ఒక లోతులో.
- పలాయన వడి, కక్ష్యా వడి. అవి ద్రవ్యరాశి, వ్యాసార్ధం మీద ఎలా ఆధారపడతాయి, వాటిని ఎలా పోలుస్తారు.
- కెప్లర్ నియమాలు. ఎక్కువగా మూడో నియమం, $T^2 \propto r^3$, నిష్పత్తిగా వాడేది.
- క్షేత్రం, పొటెన్షియల్. రెండు క్షేత్రాలు రద్దయ్యే బిందువు, అక్కడ పొటెన్షియల్, యూనిట్ ద్రవ్యరాశికి బలంగా క్షేత్ర తీవ్రత.
- ఉపగ్రహాల శక్తి. కక్ష్యలో గతిశక్తి, స్థితిశక్తి, మొత్తం శక్తి, బంధన శక్తి (binding energy).
సాల్వ్ చేసిన NEET పాత ప్రశ్నలు
కింద ఉన్న ప్రతి ప్రశ్న పేపర్ నుంచి అధికారిక జవాబుతో తీసుకున్నది. సాల్వింగ్ మాది.
1. రెండు గ్రహాల పలాయన వడులు
NEET 2026 రీ-ఎగ్జామ్, Q13 నుంచి.
సమాన ద్రవ్యరాశి ఉన్న రెండు గ్రహాలు $P_1$, $P_2$ వ్యాసార్ధాలు వరుసగా $R_1$, $R_2$, ఇక్కడ $R_2=\frac{R_1}{2}$. $P_1$, $P_2$ పలాయన వడులు వరుసగా $v_1$, $v_2$. అప్పుడు $\frac{v_2}{v_1}$:
- (A) $\frac{1}{\sqrt{2}}$
- (B) $1$
- (C) $\sqrt{2}$
- (D) $2$
అధికారిక జవాబు: (C)
సాల్యూషన్. $v_e = \sqrt{\frac{2GM}{R}}$, కాబట్టి సమాన ద్రవ్యరాశులకు $v_e \propto \frac{1}{\sqrt{R}}$. అప్పుడు $\frac{v_2}{v_1} = \sqrt{\frac{R_1}{R_2}} = \sqrt{2}$. చిన్న గ్రహం ఎక్కువ గట్టిగా పట్టుకుంటుంది, కాబట్టి దాని పలాయన వడి ఎక్కువ.
2. కెప్లర్ మూడో నియమం నుంచి బుధుడి మీద ఒక సంవత్సరం
NEET 2025, Q31 నుంచి.
సూర్యుని చుట్టూ అంగారకుడి కక్ష్య వ్యాసార్ధం బుధుడి కక్ష్య వ్యాసార్ధానికి సుమారు 4 రెట్లు. అంగారక సంవత్సరం 687 భూ దినాలు. అయితే బుధుడి మీద 1 సంవత్సరం పొడవు కింది వాటిలో ఏది?
- (A) 88 భూ దినాలు
- (B) 225 భూ దినాలు
- (C) 172 భూ దినాలు
- (D) 124 భూ దినాలు
అధికారిక జవాబు: (A)
సాల్యూషన్. $T \propto r^{3/2}$, కాబట్టి $\frac{T_{Mercury}}{T_{Mars}} = \left(\frac{1}{4}\right)^{3/2} = \frac{1}{8}$. దీంతో $\frac{687}{8} \approx 86$ భూ దినాలు వస్తాయి. కక్ష్య నిష్పత్తి "సుమారు 4", కాబట్టి అతి దగ్గరి ఆప్షన్ 88 దినాలే జవాబు. ప్రశ్న "సుమారు" లేదా "దాదాపు" అంటే, ఖచ్చితమైన సరిపోలిక కోసం వెతకకుండా అతి దగ్గరి ఆప్షన్ ఎంచుకోండి.
3. చిన్నదైన, తేలికైన గ్రహం మీద g
NEET 2024, Q8 నుంచి.
ఒక గ్రహం ద్రవ్యరాశి భూమి ద్రవ్యరాశిలో $\frac{1}{10}$వ వంతు, దాని వ్యాసం భూమి వ్యాసంలో సగం. ఆ గ్రహం మీద గురుత్వ త్వరణం:
- (A) $4.9\ \mathrm{m\,s^{-2}}$
- (B) $3.92\ \mathrm{m\,s^{-2}}$
- (C) $19.6\ \mathrm{m\,s^{-2}}$
- (D) $9.8\ \mathrm{m\,s^{-2}}$
అధికారిక జవాబు: (B)
సాల్యూషన్. $g = \frac{GM}{R^2}$, కాబట్టి $\frac{g_p}{g_e} = \frac{1/10}{(1/2)^2} = 0.4$. సగం వ్యాసం అంటే సగం వ్యాసార్ధం. $g_p = 0.4 \times 9.8 = 3.92\ \mathrm{m\,s^{-2}}$.
4. క్షేత్రం సున్నా అయిన చోట పొటెన్షియల్
NEET 2023, Q33 నుంచి.
$m$, $9m$ ద్రవ్యరాశులు ఉన్న రెండు వస్తువులను $R$ దూరంలో ఉంచారు. వస్తువులను కలిపే రేఖ మీద గురుత్వ క్షేత్రం సున్నా అయ్యే చోట గురుత్వ పొటెన్షియల్ ($G$ = గురుత్వాకర్షణ స్థిరాంకం):
- (A) $-\frac{8Gm}{R}$
- (B) $-\frac{12Gm}{R}$
- (C) $-\frac{16Gm}{R}$
- (D) $-\frac{20Gm}{R}$
అధికారిక జవాబు: (C)
సాల్యూషన్. శూన్య బిందువు వద్ద, $\frac{Gm}{x^2} = \frac{9Gm}{(R - x)^2}$, కాబట్టి $R - x = 3x$, m నుంచి $x = \frac{R}{4}$. పొటెన్షియల్ అదిశ రాశి, రెండు భాగాలూ రుణాత్మకం, కాబట్టి అవి కలుస్తాయి:
$V = -\dfrac{Gm}{R/4} - \dfrac{9Gm}{3R/4} = -\dfrac{4Gm}{R} - \dfrac{12Gm}{R} = -\dfrac{16Gm}{R}$
అక్కడ క్షేత్రం సున్నా, కానీ పొటెన్షియల్ సున్నా కాదు. ఆ తేడాయే ప్రశ్నలోని ముఖ్యాంశం.
5. బలం, ద్రవ్యరాశి నుంచి క్షేత్ర తీవ్రత
NEET 2022, Q150 నుంచి.
60 g ద్రవ్యరాశి ఉన్న ఒక వస్తువును ఒక నిర్దిష్ట బిందువు వద్ద ఉంచినప్పుడు అది 3.0 N గురుత్వ బలాన్ని అనుభవిస్తుంది. ఆ బిందువు వద్ద గురుత్వ క్షేత్ర తీవ్రత పరిమాణం
- (A) 0.05 N/kg
- (B) 50 N/kg
- (C) 20 N/kg
- (D) 180 N/kg
అధికారిక జవాబు: (B)
సాల్యూషన్. క్షేత్ర తీవ్రత అంటే యూనిట్ ద్రవ్యరాశికి బలం: $E = \frac{F}{m} = \frac{3.0}{0.06} = 50$ N/kg. ద్రవ్యరాశి కిలోగ్రాముల్లో ఉండాలి; 60తో భాగిస్తే ఆప్షన్ (A) వస్తుంది.
ముఖ్యమైన ఫార్ములాలు
| రాశి | ఫార్ములా | దేని మీద ఆధారపడుతుంది |
|---|---|---|
| గురుత్వ బలం | $F = \frac{Gm_1m_2}{r^2}$ | $\frac{1}{r^2}$ |
| ఉపరితల గురుత్వం | $g = \frac{GM}{R^2}$ | $\frac{M}{R^2}$ |
| h ఎత్తులో g (h, R కంటే చాలా తక్కువ) | $g\left(1 - \frac{2h}{R}\right)$ | |
| d లోతులో g | $g\left(1 - \frac{d}{R}\right)$ | కేంద్రం వద్ద సున్నా |
| పొటెన్షియల్ | $V = -\frac{GM}{r}$ | $\frac{1}{r}$ |
| పలాయన వడి | $v_e = \sqrt{\frac{2GM}{R}} = \sqrt{2gR}$ | వస్తువు ద్రవ్యరాశి మీద కాదు |
| కక్ష్యా వడి (ఉపరితలం దగ్గర) | $v_o = \sqrt{\frac{GM}{R}} = \sqrt{gR}$ | $v_e = \sqrt{2}\,v_o$ |
| కెప్లర్ మూడో నియమం | $T^2 \propto r^3$ | |
| కక్ష్యలో మొత్తం శక్తి | $E = -\frac{GMm}{2r}$ | $K = -E$, $U = 2E$ |
కెప్లర్ రెండో నియమం (సమాన సమయాల్లో సమాన వైశాల్యాలు) కోణీయ ద్రవ్యవేగ నిత్యత్వమే, కాబట్టి గ్రహం సూర్యునికి అతి దగ్గరగా ఉన్నప్పుడు అతి వేగంగా కదులుతుంది.
సాధారణ ఉచ్చులు
- వ్యాసం వర్సెస్ వ్యాసార్ధం. వ్యాసం సగం చేస్తే వ్యాసార్ధం సగమవుతుంది; నిష్పత్తి అదే, కానీ విద్యార్థులు కొన్నిసార్లు తప్పు సంఖ్యను వర్గం చేస్తారు.
- క్షేత్రం సున్నా అంటే పొటెన్షియల్ సున్నా కాదు. ద్రవ్యరాశుల నుంచి వచ్చే పొటెన్షియల్స్ ఎప్పుడూ రుణాత్మకం, అదిశ రాశులుగా కలుస్తాయి.
- క్షేత్రం, బల ప్రశ్నల్లో గ్రాములు. ముందు కిలోగ్రాములకు మార్చండి.
- పలాయన వడి, వస్తువు ద్రవ్యరాశి. పలాయన వడి వస్తువు ద్రవ్యరాశి మీద గానీ, దాన్ని విసిరే దిశ మీద గానీ ఆధారపడదు.
- కెప్లర్ ప్రశ్నల్లో "సుమారు". ఖచ్చితమైనది కాదు, అతి దగ్గరి ఆప్షన్ను ఆశించండి.
- పెద్ద ఎత్తులకు ఎత్తు ఫార్ములా వాడడం. $g\left(1 - \frac{2h}{R}\right)$ h చిన్నగా ఉన్నప్పుడే పనిచేస్తుంది. పెద్ద h కోసం $g\frac{R^2}{(R + h)^2}$ వాడండి.
గ్రావిటేషన్ ఎలా చదవాలి
- Pareeksha పుస్తకం గ్రావిటేషన్ అండ్ ప్రాపర్టీస్ ఆఫ్ మ్యాటర్లో చాప్టర్ 1 చదవండి, ఇది ఇంగ్లీష్, హిందీలో కూడా ఉంది.
- ప్రతి ఫార్ములాను అనుపాత రూపంలో రాయండి ($g \propto M/R^2$, $v_e \propto \sqrt{M/R}$, $T \propto r^{3/2}$), నిష్పత్తి ప్రశ్నలు ప్రాక్టీస్ చేయండి. ఈ చాప్టర్ మీద చాలా NEET ప్రశ్నలు నిష్పత్తులే.
- NEET పాత పేపర్ల పేజీలో ఈ చాప్టర్ పాత ప్రశ్నలు సాల్వ్ చేయండి.
- మీ డాష్బోర్డ్లోని NEET విభాగంలో 15 ప్రశ్నల చాప్టర్ టెస్ట్ రాయండి (లాగిన్ కావాలి).
- దీన్ని సిస్టమ్ ఆఫ్ పార్టికల్స్ అండ్ రొటేషనల్ మోషన్ PYQలు (కోణీయ ద్రవ్యవేగం, కెప్లర్ రెండో నియమం), వర్క్, ఎనర్జీ అండ్ పవర్ PYQలు (పలాయన సమస్యల్లో శక్తి నిత్యత్వం)తో కలపండి. అదే పుస్తకంలోని తర్వాతి చాప్టర్ మెకానికల్ ప్రాపర్టీస్ ఆఫ్ సాలిడ్స్ PYQలులో ఉంది.
తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు
గ్రావిటేషన్ నుంచి NEETలో ఎన్ని ప్రశ్నలు వస్తాయి?
Pareekshaలో ఉన్న 2021 నుంచి 2026 వరకు 10 NEET పేపర్లలో గ్రావిటేషన్కు 12 ప్రశ్నలు వచ్చాయి, ఒక్కో పేపర్కు సుమారు 1.2. ఇది 2016–2020లో ఒక్కో పేపర్కు సుమారు అర ప్రశ్న రేటుకు రెట్టింపు కంటే ఎక్కువ.
గ్రావిటేషన్లో ఎక్కువగా అడిగే టాపిక్ ఏది?
g లో మార్పు, పలాయన వడి, సాధారణంగా గ్రహాల మధ్య నిష్పత్తులుగా, తర్వాత కెప్లర్ మూడో నియమం, గురుత్వ పొటెన్షియల్.
గ్రావిటేషన్ స్కోరింగ్ చాప్టరేనా?
అవును, నిష్పత్తులు ప్రాక్టీస్ చేసే విద్యార్థులకు. చాలా ప్రశ్నలకు ఒక ఫార్ములా, ఒక లైన్ లెక్క సరిపోతాయి. తప్పులు సాధారణంగా యూనిట్ మార్పిడుల నుంచి, లేదా వ్యాసార్ధాన్ని వ్యాసంతో కలగాపులగం చేయడం నుంచి వస్తాయి.
ఉపగ్రహ శక్తి ఫార్ములాలు తెలుసుకోవాలా?
అవును. కక్ష్యలో తిరిగే ఉపగ్రహం మొత్తం శక్తి, గతిశక్తి, స్థితిశక్తి, వాటి మధ్య సంబంధం ప్రామాణికమైనవి, పాత పేపర్లలో వస్తాయి.

Comments (0)
No comments yet. Be the first to share your thoughts.